I43.1 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte - bijlage Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017.pdf

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 Openbare Werken 20 februari 2017

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding ............................................................................................ ................................................... ............. 2 2 Terugblik 2016 ....................................................................................... ................................................... ........ 4 2.1 Wegen.............................................. ................................................... ................................................... ............ 4 2.2 Verkeer ........................................... ................................................... ................................................... ............. 6 2.3 Groenbeheer .......................................................................................... ................................................... ......... 7 2.4 Sport en Spelen ................................... ................................................... ................................................... ........ 8 2.5 Water en kunstwerken ................................................................................. ................................................... .... 9 2.6 Riolering ............................................................................................

................................................... ............ 11 2.7 Begraven ............................................................................................. ................................................... .......... 13 2.8 Afval ................................................................................................ ................................................... .............. 13 3 Uitgangspunten en beleid ............................................................................. ................................................. 1 5 3.1 Algemene uitgangspunten .............................................................................. .................................................. 15 3.2 Wegen.............................................. ................................................... ................................................... .......... 17 3.3 Verkeer ........................................... ................................................... ................................................... ........... 19 3.4 Groenbeheer .......................................................................................... ................................................... ....... 19 3.5 Sport en Spelen ................................... ...................................................

................................................... ...... 21 3.6 Water en kunstwerken ................................................................................. ................................................... .. 21 3.7 Riolering ............................................................................................ ................................................... ............ 22 3.8 Begraven ............................................................................................. ................................................... .......... 22 3.9 Afval ................................................................................................ ................................................... .............. 23 4 Activiteiten 2017 .................................................................................... ................................................... ...... 24 4.1 Integrale activiteiten ............................................................................... ................................................... ....... 24 4.2 Wegen.............................................. ................................................... ................................................... .......... 26 4.3 Verkeer ........................................... ...................................................

................................................... ........... 31 4.4 Groenbeheer .......................................................................................... ................................................... ....... 34 4.5 Sport en spelen ...................................................................................... ................................................... ....... 42 4.6 Water en kunstwerken ................................................................................. ................................................... .. 45 4.7 Riolering – exploitatie .............................................................................. ................................................... ...... 50 4.8 Riolering – investeringen ............................................................................ ................................................... ... 55 4.9 Begraven ............................................................................................. ................................................... .......... 56 4.10 Afval ................................................................................................ ................................................... ..............

57 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 2 1 Inleiding Voor u ligt het uitvoeringsplan voor het onderhoud van de Openbare Ruimte in Steenwijkerland. In dit uitvoeringsplan zijn de geplande werkzaamheden in 2017 voor de producten die verband houden met het beheer en onderhoud van de openbare ruimte samengevoegd. Het gaat hierbij om onderstaande beleidsproducten. Het uitvoeringsplan vormt een belangrijke schakel tussen de bestuurlijke producten van de gemeente en de operationele werkzaamheden. In onderstaand schema is die positie aangegeven. Productgroep Producten programma Wegen • Wegen, straten en pleinen • Gladheidsbestrijding • Openbare Verlichting Steenwijkerlanders voelen zich thuis Verkeer • Verkeer • Verkeersmaatregelen • Openbaar Vervoer Steenwijkerlanders voelen zich thuis Groenbeheer • Natuurbescherming • Openbaar groen Steenwijkerlanders voelen zich thuis Sport en spelen • Groene sportvelden en terreinen • Speelvoorzieningen Steenwijkerlanders doen het samen Steenwijkerlanders voelen zich thuis Water en Kunstwerken • Bruggen (kunstwerken) • Binnenhavens en waterwegen • Recreatieve voorzieningen Steenwijkerlanders voelen zich thuis Steenwijkerlanders zijn actief Riolering • Riolering en waterzuivering Steenwijkerlanders voel en zich thuis Begraven • Lijkbezorging Steenwijkerlanders voelen zich thuis Afval • Afval Steenwijkerlanders voelen zich thuis Programmabegroting

Beleidsdocument Productenraming Meerjarenplan Inspecties/schouw Uitvoeringsplan Maatregelen/Beheerplan Werkplannen/bestekken Uitvoering Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 3 In het uitvoeringsplan wordt per product aangegeven welke activiteiten er voor 2017 staan gepland en wat de geraamde kosten van die activiteiten zijn. Verder wordt aangegeven wie de werkzaamheden gaat uitvoeren. In sommige gevallen is dat het Serviceburo van de afdeling Openbare Werken, maar vaak zullen ook aannemers worden ingeschakeld. De ambtelijke verantwoordelijkheid voor het opstellen en bewaken van het uitvoeringsplan ligt bij de regisseurs van de verschillende clusters van de afdeling Openbare Werken. De clusters die betrokken zijn bij dit uitvoeringsplan zijn: • Wegen en Verkeer • Riolering en Water • Groen en Spelen • Projecten • Begraven • Afval en reiniging De regisseurs worden door middel van rapportages op de hoogte gehouden van het verloop van de werkzaamheden. Wanneer er onder- of overschrijdingen van de geraamde kosten aan lijken te komen wordt er in eerste instantie gekeken of dit is op te vangen binnen de kaders van het uitvoeringsplan. Als dit niet het geval is wordt er een voorstel voor herprioritering voorgelegd aan de verantwoordelijke portefeuillehouder.

Als het buiten de kaders van het beleidsproduct valt, wordt er een melding gedaan in de perspectief- of najaarsnota, dan wel de jaarrekening. Voordat de werkzaamheden voor 2017 worden besproken, wordt in dit uitvoeringsplan eerst een terugblik gegeven op 2016 (hoofdstuk 2) en wordt de relatie met de ambities van de gemeente, zoals die veelal zijn vastgelegd in beleidsdocumenten, besproken in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 komen dan de geplande werkzaamheden voor 2017 aan de orde. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 4 2 Terugblik 2016 Wat is er het afgelopen jaar allemaal gedaan? 2.1 Wegen Wegen straten en pleinen In het afgelopen jaar is groot onderhoud uitgevoerd aan 26 asfaltwegen en 6 klinkerwegen en voetpaden of delen daarvan. Hierbij ging het om ca. 49.000 m2 asfalt en 11.000 m2 elementenverhardingen. Dit is inclusief de realisatie van de 2e fase van de herinrichting van de Veneweg te Wanneperveen. In de wijk Oostermeenthe is met Social Return de kwaliteit van het straatwerk naar acceptabel (basis) niveau gebracht. Bewoners hadden de mogelijkheid om met de aannemer in overleg te gaan over de inzet van de stratenmakers. Hierbij zijn twee langdurig werklozen ingezet. De winter in 2016 was opnieuw zacht. Vorstschades die zich voor deden waren van geringe aard en zijn door het serviceburo hersteld. In september is de kwaliteit van onze elementenverhardingen beoordeeld.

De inspectieresultaten zijn gebruikt voor het opstellen van het operationele plan voor 2017 en de meerjarenplanning 2017-2020. Deze planningen zijn afgestemd met de plannen van riolering en groen. Ook is rekening gehouden met de op stapel staande projecten. Klein onderhoud wordt door het Serviceburo uitgevoerd. Hiervoor wordt met name geput uit de meldingen openbare ruimte (MOR) die door onze inwoners via het KCC of het internet worden gemeld. In enkele gevallen worden hiervoor lokale aannemers ingezet. Overzicht van de hoeveelheid MOR-meldingen over wegen en verkeer: 2016 Wegen/voetpaden/ fietspaden 1143 Bermen 170 Parkeren 146 Palen binnenstad 5 Door het natte voorjaar is op veel plaatsen bermschade ontstaan. Deze schades zijn door het Serviceburo met de inhuur van lokale loonwerkers hersteld. In het najaar is er nog een kleine herstelronde geweest. Om de toegankelijkheid van onze openbare ruimte te verbeteren zijn in overleg met de Gehandicaptenraad Steenwijkerland diverse knelpunten aangepakt. Op een aantal plaatsen zijn oversteekplaatsen en geleidelijnen voor visueel gehandicapten aangelegd en verbeterd. Rolstoel opritten zijn uitgebreid en in enkel geval is voortijdig onderhoud uitgevoerd n.a.v. een verzoek van een rolstoelgebruiker. Onkruidbestrijding op verharding In 2016 is er een onderhoudsbestek opgesteld voor het onderhoud van de openbare ruimte.

Alle verzorgende onderhoudswerkzaamheden staan in dit bestek op basis van beeldkwaliteit beschreven. Een van de onderdelen in het bestek is het onkruidbeheer op verharding. De gemeente Steenwijkerland is in 2016 voor het eerst overgegaan op chemievrij beheer van alle verhardingen. Het beheren van verharding zonder chemische middelen vraagt om alternatieve methoden als: vegen, borstelen, branden, heet water en stoom. Aangezien we nog geen ervaring hadden met deze alternatieve methoden, hebben we in samenwerking met de NoordWestGroep een pilot gehouden met de looptijd van een jaar. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 5 Tijdens deze pilot is de verharding met branden, borstelen en extra inzet van de veegmachine schoongehouden. Deze methode is eind 2016 geëvalueerd met alle betrokkenen. De conclusie van de evaluatie is dat de ingezette alternatieve methoden hebben geresulteerd in een aanvaardbare beeldkwaliteit (basis) gedurende het hele seizoen. Er is voldoende kennis opgebouwd om de ingezette methode om te zetten naar definitieve werkmethode. Gladheidsbestrijding De winter 2015-2016 was niet zozeer koud, maar erg nat, wisselvallig weer, ook verschil van neerslagsoorten in de gemeente (sneeuw). Twee keer zijn de sneeuwploegen ingezet. Bijzondere omstandigheden waren een aantal ijzeldagen die begin januari voor veel overlast zorgden.

Er is 29 keer gestrooid (vorig seizoen totaal 42 strooiacties). Veel strooiacties waren het gevolg van afgespoeld zout, waardoor vaker gestrooid moest worden om het zoutniveau op de verhardingen op orde te houden. Er is 470 ton strooizout geleverd en 30 ton zoutvloeistof (daarna is de vloeistof zelf aangemaakt met eigen menginstallatie) Via het twitteraccount Gladheid SWL zijn 29 tweets verstuurd aan 720 volgers. In de zomer is de gladheidsbestrijding van de winter 2015-2016 geëvalueerd. Alle wintermachines zijn gekeurd. Ter voorbereiding op de winter 2016-2017 zijn de voertuigen en de apparatuur geschouwd en is proefgereden op de strooiroutes. Bij de eerste strooibeurt zijn de paaltjes uit de fietspaden verwijderd. Openbare verlichting Voor het onderhoud aan de openbare verlichting is in 2014 een meerjarig contract afgesloten met Ziut. Dit contract liep tot 2017 met een mogelijkheid tot verlenging in van een jaar. Door de snelle ontwikkelingen en wijzigingen die sinds 2014 in de verlichtingswereld zijn opgetreden is besloten om een nieuw contract op te stellen in plaats van verlenging.

In 2016 zijn in het kader van het onderhoudsbestek de volgende prestaties geleverd: Storingen Schades en vandalisme Totaal Meldingen 821 157 978 Afhandelingstermijn (norm 10 dagen) 7,5 29,1 11 De pilots in woonstraten in Steenwijkerwold en op bedrijventerrein de Weijert in Vollenhove zijn afgerond met het plaatsen van nieuwe verlichting. Bewoners hebben daar vrijwel unaniem gekozen voor verlichting met een bijzondere, groenige kleur. Alle geplaatste nieuwe verlichting is voorzien van dimmers. Ten behoeve van het Masterplan Openbaar Licht is een meerjarig vervangingsplan opgesteld. Kabels en leidingen In oktober is de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur Steenwijkerland met nadere regels en een nadeelcompensatieregeling vastgesteld. Een verdere stap in het op orde brengen van de verhoudingen tussen de verschillende netbeheerders en de gemeente. In 2016 zijn er 52 vergunningen / instemmingsbesluiten afgegeven voor de aanleg van kabels en leidingen in de openbare ruimte en 457 meldingen gedaan voor kleine graafwerkzaamheden. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 6 2.2 Verkeer Actieplan verkeersveiligheid Samen met de VVN-afdeling Steenwijkerland zijn diverse verkeerseducatieprojecten uitgevoerd. Zo zijn er praktijkverkeersexamens gehouden in Steenwijk en Vollenhove. Ruim 400 leerlingen hebben hieraan deelgenomen.

Daarnaast zijn er projecten als ANWB Streetwise en het Dode Hoek project op de basisscholen uitgevoerd. Bijdragen aan projecten Vanuit verkeer zijn er bijdragen gedaan aan de herinrichting van de Tukseweg te Steenwijk en de voorbereiding van de Meester Zigher ter Steghestraat. Verkeersmaatregelen Gebiedsgerichte aanpak Met Dorpsbelang Eesveen is in 2015 overleg geweest over verkeersmaatregelen aan de Binnenweg. Dorpsbelang was bezig met een plan voor de herinrichting van de Binnenweg binnen het dorp. Als onderdeel van de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) is het kruispunt tussen de Binnenweg en de Van Karnebeeklaan opnieuw ingericht. Meerjarenplan verkeer In 2016 is bekeken waar we staan met de uitvoering van het maatregelenpakket van het verkeers- en verkeersveiligheidsplan. Op basis van deze herijking, de overige verkeersplannen, actuele onderwerpen en het onderhoudsprogramma, is een meerjarenplan verkeer opgesteld. Verkeersveiligheid in de schoolomgeving In 2016 is een integraal plan opgesteld om de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de omgeving rondom de Clausschool te verbeteren. Dit plan wordt in 2017 uitgevoerd. Maatregelen fietsplan Palen in fietspaden zijn niet overal wenselijk. Op verschillende punten is de functie van de palen kritisch bekeken en zijn eventueel maatregelen voorgesteld. Zo zijn er maatregelen getroffen om

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 7 de zichtbaarheid van de paal in het Woldmeenthepad te vergroten. Daarnaast is in beeld gebracht welke smalle (voornamelijk recreatieve) fietspaden prioriteit krijgen als de kans zich voordoet. Het gaat o.a. om het verbreden van de paden en het bieden van meer comfortabele verharding. Parkeren Afgelopen jaar is de parkeerproblematiek in Giethoorn nader in kaart gebracht. Verkeersborden In 2015 is met een geautomatiseerde verkeersborden inventarisatie het gegevensbestand verkeersborden gemuteerd en geïnspecteerd. De panoramafoto’s in cyclomedia zijn gebruikt om de kwaliteit van de verkeersborden geautomatiseerd te controleren. Met name in Belt Schutsloot en Vollenhove zijn groepsgewijs borden vervangen. In de gehele gemeente zijn ongeveer 210 borden vervangen. Om de zichtbaarheid van kruisingen te verbeteren zijn langs de Hesselingendijk en rond Kallenkote z.g.n. balises geplaatst. Openbaar vervoer Er is nieuw foldermateriaal met daarin informatie over het openbaar vervoer binnen Steenwijkerland aangeschaft. Dit jaar zijn diverse bijeenkomsten geweest in het kader van de herijking van het openbaar vervoer. Er is o.a. (al dan niet samen met de provincie) gesproken met een groep betrokken bewoners, vrijwilligersvervoerders, de adviesraad Sociaal Domein. Dit heeft o.a. tot het liftproject in Oldemarkt geleid.

2.3 Groenbeheer Natuurbescherming Landschapsonderhoud en ontwikkeling Naar aanleiding van vragen en discussies over het gevoerde onderhoudsregime op de landschappelijke beplanting, is er gestart met het opzetten van een beheerplan voor de landschappelijke beplanting. In dit beheerplan zal een toelichting worden geven op de beheermaatregelen en het gewenste effect van de maatregelen. Bij het opstellen van het beheerplan wordt ingezet op participatie van inwoners en verenigingen die zich inzetten voor het behoud en herstel van landschapselementen. Gedragscode Flora- en Faunawet In 2016 is gestart met de actualisatie van de gedragscode Flora -& Faunawet. Deze gedragscode beschrijft hoe te handelen bij de uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte met specifieke aandacht voor de daarin levende planten en dieren. Bij de actualisatie van de gedragscode is de bestaande gedragscode aangepast en afgestemd op de nieuwe Wet natuurbescherming die per 1 januari 2017 van kracht wordt. De nieuwe Wet natuurbeheer integreert de flora en faunawet, boswet en natuurbeschermingswet tot een nieuwe wet. Met een vastgestelde geactualiseerde gedragscode in het voor veel werkzaamheden niet nodig om een ontheffing aan te vragen, mits er wordt gewerkt conform de in de gedragscode aangegeven werkwijze.

Openbaar groen Onderhoud groenvoorzieningen Het openbaar groen in Steenwijkerland is door de Noordwestgroep onderhouden. Het onderhoud van het openbaar groen is beschreven in een integraal beeldbestek. Hierin is al het verzorgend onderhoud in de openbare ruimte opgenomen. Daarbij wordt uitgegaan van een basis onderhoudsniveau. Het Serviceburo van de gemeente Steenwijkerland heeft in 2016 onder andere Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 8 de stadsparken Rams Woerthe en Old Ruitenborgh, diverse buurtparken, de rotondes onderhouden. Ook al het snoeiwerk in de plantsoenen is in 2016 verzorgd door het Serviceburo. Het maaien van de bermen en sloten is aanbesteed op basis van een zgn. prestatiecontract. Bij deze aanbesteding hebben we met twee regionale aannemers een overeenkomst. In 2017 wordt een deel van de werkzaamheden opnieuw aanbesteed, voor een periode van drie jaar. Naast het reguliere onderhoud van het openbaar groen is er in samenwerking met groepen inwoners gewerkt aan kleinere en grotere initiatieven in het groen. Boombeheer In 2015 is een vijfde deel van alle bomen die de gemeente Steenwijkerland beheerd, geïnspecteerd op vitaliteit en stabiliteit. Ook is een vijfde deel gesnoeid conform het snoeiprogramma. Onder het bomenbestand van de gemeente Steenwijkerland neemt de Essentaksterfte en de Kastanjebloedingsziekte toe.

Zo zijn er een groot aantal kastanjes in de wijk Woldmeenthe gekapt als gevolg van de Kastanjebloedingsziekte en vragen de essen extra aandacht in het beheer. 2.4 Sport en Spelen Sportvelden en terreinen Het onderhoud van de sportvelden bestaat in hoofdlijnen uit groot onderhoud en maaien. Het maaien wordt uitgevoerd door de Noordwestgroep en is dit jaar naar tevredenheid uitgevoerd. Het grootonderhoud is conform opdracht uitgevoerd door de Grontmij. Ook is de waterhuishouding van diverse velden op orde gebracht, door het vervangen van de drainage. Speelvoorzieningen Afgelopen jaar zijn alle toestellen geïnspecteerd op veiligheid. Het benodigde onderhoud is gedaan en waar nodig zijn reparaties uitgevoerd. Er waren dit jaar weinig toestellen aan vervanging toe. Ieder jaar wordt een deel van het onderhoudsbudget opgenomen in een zogenaamde voorziening. In de jaren 1999 t/m 2004 zijn er veel toestellen bijgeplaatst of vervangen. Na 15 jaar zijn deze toestellen afgeschreven (zowel technisch als economisch) en toe aan vervanging. Met de opgebouwde reservering worden deze toestellen in de jaren 2018 t/m 2021 vervangen. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 9 2.5 Water en kunstwerken Bruggen In het jaar 2016 hebben er diverse activiteiten plaats gevonden op het gebied van beheer en onderhoud aan de bruggen.

Aan de beheerkant zijn stappen gezet voor de nodige optimalisering in het beheerpakket en zijn in het najaar afgerond. Deze stappen zijn noodzakelijk om het planmatig- beheer handen en voeten te geven. Parallel hieraan is er gewerkt aan het beleidsplan voor de kunstwerken. Het streven is om dit plan in het voorjaar van 2017 aan te bieden aan de raad. Daarnaast is er veel onderhoud gepleegd aan diverse bruggen. Dit is gedaan met het servicebureau en met verscheidene aannemers. Het servicebureau is ingezet bij de afhandeling van binnengekomen meldingen en het uitvoeren van klein onderhoud. Het groot onderhoud is uit handen gegeven aan aannemers. Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd door het jaar heen, uiteraard is er rekening gehouden met het toeristische seizoen en is er waar nodig contact en overleg geweest met de betrokken bewoners. Werkzaamheden uitgevoerd door aannemers: • Herstel rollaag Onnapoort Steenwijk • Vervangen brug GMBV-03 (In Molenweg over Thijssengracht) • Vervolg vervanging brug BSBV-19 • Plaatselijk herstel aan bruggen Havens en waterwegen Aan de havens zijn ook de nodige werkzaamheden verricht.

De volgende werkzaamheden zijn eveneens uitgevoerd: • Vervangen dekplanken en aanbrengen staptegels • Vervangen dek brug haven Vollenhove • Verbeteren waterafvoer camperplek Giethoorn Recreatieve voorzieningen We hebben een mooi seizoen gehad waarbij veelvuldig gebruik gemaakt is van de recreatieve voorzieningen. Onze gemeente is geliefd bij de watersporters, pleziervaart en zwemrecreanten en zijn tijdens de zomermaanden gebruikers van onze voorzieningen. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 10 Om deze voorzieningen op peil te houden zijn onder andere de volgende werkzaamheden verricht: • Maaien en onderhouden 2 zwemstrandjes • Schoonspuiten tuigsteiger Bealakerwijde • Maaien en onderhoud aanmeervoorziening Walengracht en de Riete • Onderhoud fonteinen

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 11 2.6 Riolering Riolering en waterzuivering In 2016 zijn nieuwe riolen aangelegd, onderzoeken opgestart en afgerond en ook maatregelen uitgevoerd. Deze resultaten hebben mede de input geleverd voor het uitvoeringsplan 2017. Hieronder wordt de stand van zaken m.b.t. de activiteiten in 2016 weergegeven. Onderzoek
Rioolbeheerdata zijn verder geactualiseerd (GBI, H2GO, Hydro-NET, Riobase). GBI-riolering; Hierin zijn alle riolen ingetekend met alle bijbehorende gegevens zoals kwaliteitstoestand en kosten-kentallen. H2GO; Dit informatiesysteem is geoptimaliseerd om real-time onze rioolgemalen te kunnen monitoren. Daarnaast worden de onderhoudstoestanden van alle pompputten en gemalen bijgehouden in dit systeem. In 2016 is de app voor android besturing geïmplementeerd Hydro-NET; Deze web-portal voorziet in meteorologische toepassingen van het waterbeheer. Er kunnen analyses gemaakt worden op neerslagreeksen. Na hevige of langdurige regenval kan naderhand per rioolbemalingsgebied gekeken worden of de theorie klopt met de praktijk. Riobase; Vanuit dit programma zijn de rioolhuisaansluitschetsen met ontstoppingsputten te raadplegen. In 2016 zijn er weer enkele honderden schetsen toegevoegd.
In Vollenhove is ruim 24 kilometer geïnspecteerd.

Verder zijn er rioolinspecties uitgevoerd in Giethoorn (Beulakerweg), Wetering (noord-oost zijde) en Steenwijk (Kornputkwartier).
Foutieve rioolaansluitingen kunnen wateroverlast en storingen veroorzaken en werken kostenverhogend als rioolpompen regenwater verpompen naar de zuivering. Om die reden is in 2016 het rioolstelsel van De Hare in Oldemarkt door en extern bureau onderzoek uitgevoerd naar foutieve rioolaansluitingen op vuilwaterriolering met behulp van geluidsgolven. Perceeleigenaren met foutieve aansluitingen worden hierop gewezen en verzocht de foutieve aansluitingen af te koppelen.
Berekeningen; naar aanleiding van klachten na hevige regen in woonwijk de Hare te Oldemarkt is het watersysteem doorgerekend. Hieruit zijn verbeteringsmaatregelen naar voren gekomen welke in 2017 worden gerealiseerd. Planvorming
In 2016 zijn plannen gemaakt om het water in Steenwijkerland in kaart te brengen met betrekking tot het beheer, onderhoud, eigenaarschap en functie. Doel is om samen met het waterschap het oppervlaktewater in Steenwijkerland doelmatig en efficiënt te beheren. Onderhoud Riolering • Op basis van onderhoudsplannen zijn in het voorjaar de volgende werkzaamheden uitgevoerd: periodieke controle minigemalen, periodieke controle hoofdgemalen en periodieke controle bergbezinkbassins.

Daarnaast zijn er periodieke controles uitgevoerd aan elektrische installaties (NEN3140) van ca. 200 minigemalen. • In navolging op deze controles zijn in het najaar onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan verschillende technische installaties. • Onderhoudsplannen hebben tevens de basis gevormd voor onderhoud aan zinkers, duikers, lamellenfilters, kolken, lijnafwatering, boomwortels uit riolering frezen, tweede reinigingsronde snel vervuilde gemalen, onderzoek en onderhoud aan overstorten en het foampiggen(schoonmaken) van persleidingen. • Op basis van een beeldbestek zijn alle moeilijk bereikbare kolken handmatig gereinigd • Verder zijn diverse deelrenovaties uitgevoerd aan riolen waarmee de restlevensduur van deze riolen is verlengd. Kleinere reparaties zijn op ad hoc basis (t.g.v. klachten) uitgevoerd. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 12 Investeringen Riolering – terugblik • In Steenwijk is een deel van de Tukseweg heringericht. Cluster water en riolering heeft meegelift in dit project door de aannemer een rioolverbinding tot stand te laten brengen tussen het riool in het Steenwijkerdiep en het riool in de wijk Torenlanden. Door deze maatregel zal er minder snel wateroverlast optreden bij het Steenwijkerdiep. • Begin 2016 zijn de laatste werkzaamheden aan het riool in Voorpoort Vollenhove uitgevoerd. Dit in combinatie met de herinrichting van deze wijk.

• Een deel van de Verlaatseweg en de Gasthuislaan is heringericht. Er is een vuilwaterriool en een regenwaterriool aangelegd en panden zijn afgekoppeld van het gemengde riool. • In de Bilderdijkstraat is het gemengde rioolstelsel vervangen. Dit is gecombineerd met de herinrichtingswerkzaamheden in deze straat. • Bij herinrichting van de Aa-straat is het gemengde rioolstelsel vervangen door een regenwater- en een vuilwaterriool. • De Haven in Vollenhove is heringericht. Hierbij is een deel van het gemengde rioolstelsel vervangen en is er een regenwaterriool aangelegd • De rioolvervangingswerkzaamheden in Blankenham zijn gestart (najaar 2016) en zullen voltooid zijn in het voorjaar van 2017. • Op een 4-tal locaties in de gemeente zijn overstortloggers geplaatst.

Met behulp van telemetrie kan nu real-time gevolgd worden wanneer een overstort in werking treedt • In 2016 zijn een aantal gemalen vervangen of gerenoveerd ; RG Het Eiland Belt Schutsloot (Belterweg) RG Looyersgracht Steenwijk RG Hooidijk Tuk RG Mariënwold Steenwijkerwold RG Bloemstraat Ossenzijl RG Stadsgracht Steenwijk • Bij de volgende gemalen zijn de elektrotechnische onderdelen vervangen ; RG Opdijk Ossenzijl RG Petersteeg Giethoorn RG De Eese Eesveen RG Bergweg Tuk RG Sangerland Steenwijk RG Arembergergracht Belt Schutsloot RG Woldpoort Steenwijk RG Parallelweg Steenwijk RG Langesloot Zuidveen RG Oldemarktseweg Tuk • De besturingssystemen van de berg bezink bassins Blokzijl en Wanneperveen zijn vervangen.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 13 2.7 Begraven Het onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen stond het afgelopen jaar onder grote druk. Het verbod op chemische middelen voor de onkruidbestrijding, maakte dat het gewenste hoge onderhoudsniveau voor de begraafplaatsen, vooral in het begin van het groeiseizoen, te wensen overliet. Extra stoom,- brand- en schoffelrondes waren nodig om weer op niveau te komen. Met als gevolg een overschrijding van het onderhoudsbudget. Door een andere inrichting van een aantal halfverharde paden en plantvakken, hopen we het onkruidprobleem deels het hoofd te bieden. Tegelijkertijd krijgen diverse begraafplaatsen hiermee een kwaliteitsimpuls. Een claim zal hiertoe in 2017 worden voorbereid. Bovendien wordt gekeken of het nieuwe bestek voor de NoordWestGroep ruimte biedt voor de onkruidbestrijding. De inmiddels uitgevoerde asfalteringswerkzaamheden op de Nieuwe Landen maakt dat de verharding op deze begraafplaats nagenoeg up-to-date is. Voor de begraafplaatsen Steenwijkerwold, Ossenzijl en Meppelerweg is vervanging van de schelpenpaden naar Schots graniet dit jaar voorbereid. Vanwege de aangebroken winterperiode vindt uitvoering in 2017 plaats. In het voorjaar is gestart met de verwijdering van grafmonumenten op de Nieuwe Landen. Dit is een eerste stap om graven, waarvan afstand is gedaan, op termijn opnieuw uit te geven.

Voor 2017 staat de begraafplaats Oldemarkt op de planning. Dit na een rondgang met de historische vereniging in het kader van de inventarisatie van mogelijk historisch waardevolle graven. Daadwerkelijk geruimd wordt er in Giethoorn. Dit jaar is ruiming van ruim 100 graven in 2017 aangekondigd. Met ingang van 1 januari jl. is de nieuwe beheerverordening begraafplaatsen 2016 in werking getreden. De nieuwe verordening biedt vooral meer mogelijkheden voor uitgifte- en verlengingstermijnen. Een tussentijdse inventarisatie laat zien dat hier in de praktijk ook gebruik van wordt gemaakt. Ook de mogelijkheid om – in overleg met de beheerder – graven te reserveren, vult een behoefte. Voor het nieuwe jaar geldt wederom dat goede informatieverstrekking over de verschillende mogelijkheden, op de rol staat. Het inloopspreekuur dat dit najaar voor het eerst plaatsvond, krijgt navolging. Op locatie gaan we graag in gesprek met belangstellenden. Ook zijn we weer aanwezig op de derde uitvaartbeurs in Steenwijkerland. Als het gaat om de asbezorgingsmogelijkheden is het onderzoek naar een gedenktuin nog niet opgepakt. Wel is de uitbreiding van de mogelijkheden aan de Meppelerweg in voorbereiding. Daar worden als alternatief voor een nis in de muur of plaatsing in columbarium, een aantal urnenzuilen geplaatst.

Om ook de asverstrooiing beter in te richten, is een verstrooischaal aangeschaft, waarbij er meer ruimte voor een persoonlijk afscheid. Ook wordt nagedacht over een betere inrichting van het strooiveld, het verzamelgraf en gedenkmuur op de Nieuwe Landen als herdenkingsplaats. Dit mede op aangeven van bezoekers van de begraafplaats. Ook in Vollenhove is er deze behoefte. 2.8 Afval Huishoudelijk afval In de gemeente Steenwijkerland worden alle grondstoffen worden huis-aan-huis opgehaald en het restafval kan in ondergrondse systemen worden gedeponeerd. Door dit systeem is het scheidingspercentage inmiddels opgelopen tot 84%. Hiermee zit Steenwijkerland in de landelijke top. Afgelopen jaar zijn de locaties van de ondergrondse containers geoptimaliseerd. Zwerfafval Onder de titel “Mooi Schoon” is in ROVA-verband een project opgestart om met inzet van de hiervoor bedoelde Nedvang-gelden het zwerfafval aan te pakken. Hiervoor zijn diverse organisaties en verenigingen benaderd om vrijwilligers te werven. In meerdere kernen en wijken heeft dit tot succes geleid, in de vorm van opruimacties met faciliteiten vanuit het project. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 14 Oud papier inzameling Oud papier wordt door diverse verenigingen op diverse manieren huis-aan-huis ingezameld of kan op vrijwillige basis naar verzamelcontainers gebracht worden.

Afgelopen jaar is geprobeerd de oud papier inzameling te optimaliseren. Dit heeft vooralsnog geleid tot veel weerstand bij de enkele inzamelende verenigingen. Op verzoek van de raad is deze optimalisatie voorlopig on-hold gezet. In overleg met de diverse partijen moet een oplossing gezocht worden. Resultaten inwonersonderzoek 2015 In het inwonersonderzoek 2015 zijn twee vragen gesteld over afval. In onderstaande grafieken staat de tevredenheid van inwoners over het schoonhouden van de buurt en over de wijze waarop afval wordt ingezameld. Aantal Meldingen Openbare Ruimte Afval & Reiniging in 2016 1 Onderwerp melding Aantal Afvalbakken 43 Afvalzakken die blijven liggen 8 Afvalzakken die blijven liggen / drijfafval 123 Afvalzakken naast ondergrondse inzameling 5 Asbest dumping 4 Bladruimen / bladkorven 41 Containers te lang laten staan 21 Containers te vroeg aangeboden 3 Openbare afvalbakken 41 Straatreinigen 47 Vragen m.b.t.

containers 13 Zwerfvuil / dumpingen 322 Eindtotaal 671 1 Aantal meldingen van 1 januari 2016 tot 1 december 2016 Zeer tevreden 3% Tevreden 51% Niet tevreden, niet ontevreden 30% Ontevreden 13% Zeer ontevreden 3% TEVREDENHEIDSPERCENTAGES SCHOONHOUDEN BUURT Zeer tevreden 11% Tevreden 58% Niet tevreden, niet ontevreden 13% Ontevreden 13% Zeer ontevreden 5% TEVREDENHEIDSPERCENTAGES WIJZE AFVALINZAMELING Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 15 3 Uitgangspunten en beleid Wat zijn onze ambities en waarop zijn de keuzes voor het beheer en onderhoud gebaseerd? 3.1 Algemene uitgangspunten Kwaliteit leefomgeving De kwaliteit van de leefomgeving wordt door een aantal factoren bepaald. Dit zijn op hoofdlijnen; de technische staat, voldoende ruimte voor alle functies, de vormgeving, het toegepaste materiaal en het onderhoud van de openbare ruimte. Al deze kritische factoren hebben invloed op het functioneren van de openbare ruimte. Als een van deze factoren ondermaats is, ontstaan er knelpunten die in veel gevallen leiden tot ontevreden gebruikers. Het is daarom belangrijk rekening te houden met al deze factoren en de gebruiker te betrekken in het ontwerp- en beheerproces. De gebruiker weet het beste wat er speelt in de straat en welke wensen er leven.

Daarnaast staan er in de Integrale Visie op de Openbare Ruimte (IVOR) randvoorwaarde voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. De gebruiker bepaald of zijn of haar leefomgeving voldoet. Elke wijk of buurt is anders, er wonen verschillende mensen met verschillende wensen en behoeftes. Het is vooraf niet goed te voorspellen welke wensen en behoeften er in een bepaalde wijk of straat leven. Het is daarom belangrijk in contact te komen met de mensen in de straat. Dit vraagt om maatwerk, tijd en enige financiële ruimte om daadwerkelijk iets te kunnen doen. Vooral bij herinrichting, groot onderhoud en renovatie liggen er mogelijkheden om de inrichting af te stemmen op de wensen en het gebruik van de direct omwonende. Bij een herinrichting van de openbare ruimte, in welke vorm dan ook, worden altijd de direct omwonende gehoord en betrokken in het ontwerpproces. Bij het dagelijks onderhoud is het lastiger te differentiëren, het onderhoud is gericht op grootschaligheid en efficiëntie, om zodoende de onderhoudslasten binnen de budgettaire ruimte te houden. Het onderhoudsniveau dat wordt geboden is het zogenaamde basis onderhoudsniveau, het is voldoende om de voorzieningen in stand te houden. Een zekere mate van onkruidvorming wordt getolereerd. Het basis onderhoudsniveau ligt vast in het Kwaliteitshandboek Openbare ruimte.

De Noordwestgroep heeft de opdracht de openbare ruimte op basisniveau te onderhouden. Het onderhoudsniveau moet altijd voldoen aan het minimaal beschreven onderhoudsbeeld in het Kwaliteitshandboek. Doormiddel van een wijkschouw wordt in samenwerking met onze inwoners bepaald of de afgesproken onderhoudskwaliteit ook daadwerkelijk wordt gehaald. Onze inwoners worden nadrukkelijk uitgenodigd zelf bij te dragen aan het beheer en onderhoud. Het is dan wel belangrijk dat er een zekere vorm van consensus is in buurt over de wijze waarop het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd. Participatie Bij het inrichten, beheren en onderhouden van de openbare ruimte moet het duidelijk zijn wat de functie van die ruimte is of moet zijn. Die functie kan aan verandering onderhevig zijn doordat de behoeften van de gebruikers veranderen. Om die reden wordt er bij de uitwerking van plannen, afgestemd met omwonenden en andere gebruikers. We willen begrijpen wat hun behoefte is zodat we in de uitwerking dezelfde taal spreken en verstaan. Inwoners worden gestimuleerd om deel te nemen aan plannen in hun openbare ruimte. Inwoners krijgen meer invloed op de inhoud en uitvoering van de plannen. Het moment van communiceren is daarbij van belang. Hierbij gaat het niet alleen over informeren maar juist ook over luisteren.

Het gezamenlijk inventariseren van de wensen aan de voorkant van een plan is de sleutel naar succes. Door het vergroten van de betrokkenheid sluiten de plannen beter aan op de verwachtingen van onze inwoners. Hierbij kan het ook gaan om specifiekere belangen: Gehandicaptenraad Steenwijkerland en LTO zijn bijvoorbeeld partijen die vanuit hun behoefte aan toegankelijkheid en bruikbaarheid in staat zijn mee te denken in mogelijke oplossingen. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 16 Het initiatief voor plannen ligt niet meer alleen bij de afdelingen op het gemeentehuis. Ook verenigingen van dorpsbelangen, wijkverenigingen of andere groepen bewoners werken plannen voor hun openbare ruimte uit. Er wordt meer ruimte geboden aan initiatieven met zelfbeheer. Inwoners voelen zich eigenaar van hun omgeving als ze er ook invloed op hebben. Daarnaast kan het ook gaan over het uitwerken van ideeën over de fysieke inrichting. Hierbij zullen we als adviseur aanschuiven om ondersteuning te bieden. Duurzaamheid Zowel bij het beheer en onderhoud als bij de voorbereiding en realisatie van projecten speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Binnen de beschikbare middelen zal altijd gezocht worden naar de meest duurzame oplossing. Tot nu toe is het niet altijd even duidelijk om welke keuzes het dan precies gaat en hoe één en ander geborgd is.

Ingezet wordt op de toepassing van tools die landelijk beschikbaar zijn, waarmee de mate waarin duurzaamheid aandacht heeft gekregen kan worden vastgelegd. Een voorbeeld van een dergelijke tool is het ambitieweb dat onderdeel uitmaakt van de aanpak duurzaam GWW. Uitbesteden van werkzaamheden Voor veel voorbereidings- en uitvoeringswerkzaamheden wordt de hulp ingeschakeld van derden. Hierbij worden de spelregels van het inkoop- een aanbestedingsbeleid van de gemeente in acht genomen. Wanneer de geraamde opdrachtwaarde niet boven het drempelbedrag (voor diensten € 25.000,- en voor werken € 50.000,-) uitgaat kan gekozen worden voor een enkelvoudige aanbesteding. Boven het drempelbedrag wordt veelal meervoudig onderhands aanbesteed. De methodiek die hiervoor wort gebruikt (‘onderhands op z’n Steenwijkerlands’) is ontwikkeld in nauw overleg met de ondernemersverenigingen van Steenwijkerland en heeft na het winnen van de MKB award landelijke bekendheid. Social Return In de uitwerking van het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid is een protocol of social return opgenomen. Social return is het maken van afspraken tijdens aanbestedingstrajecten zodat opdrachtgevers van de gemeente een bijdrage leveren aan het bieden van werkgelegenheid en werkervaringsplaatsen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

In het protocol worden drempelbedragen genoemd waarboven de gemeente in principe social return toepast. In nauw overleg met de IGSD zijn de nodige experimenten uitgevoerd waarbij voor werken in de openbare ruimte het voorgeschreven drempelbedrag is losgelaten. Veelal is gekozen voor het voorschrijven in het bestek van social return met een waarde tussen de twee en acht procent van de aanneemsom. De experimenten zijn met wisselend succes verlopen. De ingezette lijn zal worden voortgezet waarbij wordt onderzocht hoe één en ander goed kan worden getoetst en geborgd.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 17 3.2 Wegen Beleidsdocumenten De gemeente is verplicht de gemeentelijke openbare wegen te onderhouden. Voor onze wegen, voet- en fietspaden zijn de kwaliteitsniveaus voor onderhoud vastgelegd in de volgende beleidsdocumenten: • Onderhoudsbeleidsplan wegen 2005-2008, gemeente Steenwijkerland 2004. • Integrale visie openbare ruimte, gemeente Steenwijkerland 2007. • Kwaliteitshandboek openbare ruimte, gemeente Steenwijkerland 2011. Daarnaast wordt bij het opstellen van plannen gebruik gemaakt van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte Steenwijkerland, waarin technische wensen m.b.t. de inrichting van de openbare ruimte zijn opgenomen. Algemeen kwaliteitsniveau Voor het op verantwoorde wijze beheren en onderhouden van de gemeentelijke wegeninfrastructuur is in 2004 het Onderhoudsbeleidsplan wegen 2005-2008 vastgesteld. Hierbij is gekozen voor de beleidsrichting ‘Houden wat je hebt + beleidskeuzes’, waarbij het kwaliteitsniveau van 2004 voor verhardingen gehandhaafd blijft. Voor fietspaden is een veilig & duurzaam kwaliteitsniveau (= comfortabel) het uitgangspunt. Uitgaande van een levensduur van een wegconstructie van 60 jaar zien we dat de meeste van onze wegen al aardig op leeftijd raken. Om de financiële risico’s van deze ouderdom inzichtelijk te krijgen hebben we te weinig aan de visuele inspecties van het wegdek.

Daarom wordt aanvullend onderzoek gedaan naar de restlevensduur van de wegen met een hogere verkeersintensiteit en die op leeftijd raken. Maatregelkeuze en prioritering Het uitgangspunt van de jaarlijkse uitvoeringsplannen is om de wegen die er het slechtst aan toe zijn als eerste aan te pakken. Om de voor het onderhoud van gemeentelijke infrastructuur beschikbare middelen optimaal te kunnen inzetten dient de onderhoudstoestand van de verschillende wegen, voet- en fietspaden gewogen te worden. Ieder jaar vindt er een inspectie plaats van de gemeentelijke wegen (m.u.v. halfverharde wegen en zandwegen). Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de wegbeheerssystematiek van het CROW. Iedere weg wordt minimaal eens per twee jaar geïnspecteerd waarbij de wegen worden beoordeeld op verschillende schadebeelden. De inspectiegegevens worden met het geautomatiseerde wegbeheerpakket vertaald naar benodigde maatregelen. Het beschikbare bedrag is de afgelopen jaren het uitgangspunt geweest voor wat wel en niet aangepakt kon worden. Op basis van de waardering bij de maatgevende schadebeelden worden prioriteiten gesteld. Op deze wijze wordt een onderhoudsprogramma voor de komende jaren opgesteld. Dit meerjarig onderhoudsplan is net als voorgaande jaren afgestemd met de andere programma’s zoals riolering, water en groen. Het meerjarig onderhoudsplan wordt jaarlijks geactualiseerd.

Daarbij wordt een nieuwe jaarschijf toegevoegd. Het meerjaren onderhoudsprogramma is nu nog budget gestuurd. In het nieuwe beleidsplan (begin 2017) worden de benodigde budgetten voor de komende jaren vanuit de onderhoudsbehoefte voorgelegd. Belijning Bij het aanbrengen van belijning wordt gewerkt met de CROW-richtlijn Basiskenmerken Wegontwerp. Jaarlijks wordt de kwaliteit van de belijning op de wegen beoordeeld. Op basis van deze inspectie worden de maatregelen voor het lopende jaar gepland. Hierbij wordt afgestemd met relevante onderhoudsprogramma’s en projecten. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 18 Bermen Naar aanleiding van eigen waarnemingen of meldingen uit het MOR-systeem worden de bermen opnieuw geprofileerd door het Serviceburo, met een beperkte inzet van derden. Binnen het budget voor bermverharding wordt gewerkt met het werkprotocol uit de evaluatie van de proef met bermverhardingen uit 2011. In de komende jaren willen we het inzicht in structureel slechte bermen verbeteren. Gehandicaptenraad Steenwijkerland De Gehandicaptenraad Steenwijkerland brengt gevraagd en ongevraagd advies uit over de gebruikskwaliteit van onze openbare ruimte vanuit de invalshoek van mindervaliden. Hierbij gaat het om mensen met een (permanent) functieverlies en/of ernstige functiebeperking.

GRS toetst de openbare ruimte aan de hand van de richtlijnen die zijn opgenomen in het handboek toegankelijkheid, diverse publicaties van het CROW en ontwerprichtlijnen van belangenorganisaties zoals bijvoorbeeld Viziris, Vilans en Groen en Handicap. Bij de voorbereiding van projecten wordt de gehandicaptenraad gevraagd om de plannen te beoordelen op toegankelijkheid en bruikbaarheid. Onkruidbestrijding op verharding In 2016 is er een onderhoudsbestek opgesteld voor het onderhoud van de openbare ruimte. Alle verzorgende onderhoudswerkzaamheden staan in dit bestek op basis van beeldkwaliteit beschreven. Een van de onderdelen in het bestek is het onkruidbeheer op verharding. De gemeente Steenwijkerland is in 2016 voor het eerst overgegaan op chemievrij beheer van alle verhardingen. Het beheren van verharding zonder chemische middelen vraagt om alternatieve methoden als: vegen, borstelen, branden, heet water en stoom. Kabels- en leidingen Met de verschillende netbeheerders die nutsvoorzieningen in onze openbare ruimte hebben liggen zijn in het verleden overeenkomsten afgesloten waarin afspraken over de aanleg van kabels en leidingen in openbare grond zijn opgenomen. Destijds waren de nutsbedrijven publieke bedrijven. Met de veranderende relatie tussen gemeente en netwerkbeheerders zijn de overeenkomsten verouderd en toe aan verandering.

Samen met omliggende gemeenten in de regio is in het afgelopen jaar een nieuwe publiekrechtelijke verordening opgesteld waarin de wijze waarop toestemming voor het aanleggen van kabels en leidingen wordt verleend en onder welke voorwaarden is opgenomen. De bestaande overeenkomsten worden begin 2017 opgezegd.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 19 Gladheidsbestrijding De onderhoudsplicht voor de gemeentelijke wegen heeft ook betrekking op het begaanbaar houden van wegen bij gladheid. Omdat de capaciteit ontbreekt om op alle wegen gladheid aan te pakken is in 2008 het beleidsplan ‘Gladheid: preventie en bestrijding’ vastgesteld. Hierin staat hoe de strooiroutes worden bepaald en welke prioriteit daarbij geldt. Jaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Met dit beleidsplan is onze gemeente overgestapt van curatief strooien naar preventief strooien. Hierbij wordt op basis van gladheidsverwachting gestrooid om gladheid te voorkomen. De gemeente ontvangt hiervoor gladheidsmeldingen van een meteorologisch bureau. De strooileider bepaalt aan de hand van deze prognoses en buiten schouwen wanneer gestrooid gaat worden. Er wordt samengewerkt met de omliggende gemeenten en de provincie Overijssel. Hierbij wordt gebruik gemaakt elkaars meetpunten. Tevens wordt centraal zout ingekocht. In het uitvoeringsplan gladheidsbestrijding 2016-2017 zijn de operationele zaken beschreven. Openbare verlichting In het beleidsplan Openbare Verlichting: Steenwijkerland verlicht ‘Helder, duurzaam maar veilig’ zijn de ambities en doelstellingen op het gebied van de openbare verlichting vastgelegd.

Ten behoeve van het Masterplan Openbaar Licht zijn deze vertaald naar kansen en verbeterslagen voor de verlichting in onze gemeente. Het masterplan is in concept gereed en wordt begin 2017 aan de raad gepresenteerd. Onderdeel van dit masterplan is een vervangingsplan voor de komende 10 jaar. De ontwikkelingen in de wereld van de openbare verlichting gaan, door de introductie van LED verlichting in combinatie met slim schakelen en dimmen, enorm snel. Dit vraagt een jaarlijkse heroverweging op gestelde keuzemogelijkheden met betrekking tot lamp en verlichtingsarmaturen. Op ambtelijk niveau wordt deelgenomen aan het regionaal platform openbare verlichting. Hierin worden ervaringen van de gemeentelijke beheerders van de openbare verlichting met elkaar uitgewisseld. Tevens wordt deelgenomen aan het initiatief ‘Bewust Verlichten’ van de regio Zwolle. Dit project is er op gericht om deelnemende gemeentes te ondersteunen bij het opdoen en delen van ervaringen met innovaties in de wereld van openbare verlichting. 3.3 Verkeer Als basis voor de verkeerskundige maatregelen in het uitvoeringsplan dienen de volgende plannen: • verkeers- en het verkeersveiligheidsplan; • parkeerbeleidsplan binnenstad Steenwijk; • kadernota ‘Bouwen aan openbaar vervoer in de gemeente Steenwijkerland; • fietsplan Steenwijkerland.

In het verkeers- en verkeersveiligheidsplan zijn diverse verkeersvraagstukken op het gebied van bereikbaarheid en verkeersveiligheid behandeld. In deze plannen is afgewogen aan welke onderwerpen prioriteit wordt gegeven, wat vertaald is naar een maatregelenpakket. 3.4 Groenbeheer De volgende beleidsdocumenten liggen ten grondslag aan het beheer en onderhoud van het openbaar groen in Steenwijkerland: • De Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) • Beleidsnota Groen • Meerjarenprogramma Groen (MJP Groen) • Landschapsontwikkelingsplan (LOP) • Kwaliteitshandboek onderhoud openbare ruimte gemeente Steenwijkerland Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 20 De opgestelde beheerplannen voor de stadsparken, buurtparken en rotondes beschrijven het gewenste kwaliteitsbeeld en bepalen de inhoud van de jaaropdracht voor het Serviceburo. Het overige openbare groen wordt door de Noordwestgroep onderhouden op basis van een integraal beeldbestek. De gemeente Steenwijkerland houdt rekening met alle planten en dieren tijdens het uitvoeren van het onderhoud aan groen, wegen, kunstwerken, gebouwen enz. De basis voor dit zorgvuldig handelen staat beschreven in de gedragscode Flora- en faunawet.

De gedragscode Flora- en Faunawet en de daarbij specifiek voor Steenwijkerland opgestelde leidraad wordt toegepast bij alle uitvoerde werkzaamheden in zowel in de onderhoudssfeer als bij de realisatie van nieuwe werken. In 2017 treed de Natuurbeschermingswet in werking. De nieuwe gedragscode wordt aangepast op deze nieuwe wet. De wensen van de inwoners van de gemeente Steenwijkerland zijn belangrijk, bij herinrichting en renovatie worden de bewoners in een vroeg stadium betrokken. Via bewonersavonden en projectgroepen kunnen inwoners invloed uitoefen op de inrichting van het openbaar groen in hun directe leef-en woonomgeving. Zelfbeheer van het openbaar groen wordt gestimuleerd en ondersteund.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 21 3.5 Sport en Spelen Speelvoorzieningen Voor de speelvoorzieningen is het beleidsplan ‘Plekken om mee te Spelen’ opgesteld. In het Meerjarenplan Spelen is dit beleid geëvalueerd en ‘verlengd’ tot 2020. Jaarlijks wordt het meerjarenplan geactualiseerd. Sportveldenbeheer In 2017 voldoen alle sportvelden aan de gestelde eisen voor het uitoefen van de sport waarvoor het betreffende sportveld is aangelegd. Alle maatregelen die nodig zijn om de sportvelden duurzaam in stand te houden, worden uitgevoerd conform het daartoe opgestelde onderhoudsbestek. Het maaien van de velden wordt uitgevoerd door de Noordwestgroep, overige werkzaamheden worden uitgevoerd door gespecialiseerde aannemers op het gebied van sportveldenonderhoud. 3.6 Water en kunstwerken Beleidsdocumenten Het gewenste kwaliteitsniveau is vastgelegd in diverse beleidnota’s en plannen: • Beleidsnota kunstwerkenbeheer, DHV 2004. • Beleidsnota Stedelijk water, Gemeente Steenwijkerland 2003. • Baggerplan gemeente Steenwijkerland, Niebeek milieumanagement B.V. 2004. • Integrale visie openbare ruimte, Gemeente Steenwijkerland 2007. • Inrichting beheer en onderhoud stedelijk water, Werkgroep Stedelijk Water 2012. • Samenwerking Gemeenten en Waterschap Reest en Wieden; dit is in 2012 vastgelegd in het Waterakkoord; jaarlijks wordt dit akkoord ambtelijk en bestuurlijk geactualiseerd.

• Watertakenplan 2016-2021. • Beleidsplan oeverconstructies, Gemeente Steenwijkerland 2015. Algemeen onderhoudsniveau Over het algemeen wordt ingezet op een basis onderhoudsniveau waarbij de veiligheid leidend is. Onder een basis onderhoudsniveau wordt verstaan een onderhoudsniveau waarbij de veiligheid gewaarborgd is, en waarbij de bestaande onderhoudstoestand in stand wordt gehouden op een wijze waarop economische vervolgschade zoveel mogelijk wordt beperkt. Economische vervolgschade ontstaat wanneer klein onderhoud niet tijdig wordt uitgevoerd, waardoor later (veel duurder) groot onderhoud noodzakelijk is. Van dit basis onderhoudsniveau kan worden afgeweken vanuit IVOR-oogpunt (Integrale Visie Openbare Ruimte). Bij IVOR-maatregelen worden de onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd op een tijdstip waarop deze maatregelen gecombineerd kunnen worden uitgevoerd met (onderhouds-)maatregelen vanuit andere beheerdisciplines. Dit tijdstip kan vroeger of later liggen dan normaalgesproken zou volgen uit de onderhoudstoestand van een object op dat moment. Het huidige beleid is inmiddels een aantal jaren oud en niet altijd goed afgestemd op de huidige stand van zaken en wensen. Bovendien is het beleid niet altijd volledig en duidelijk geformuleerd.

Het komende jaar zal daarom ook het huidige beleid tegen het licht moeten worden gehouden en moet het eventueel aangepast worden aan de huidige wensen en stand van zaken. In 2015 is voor de oeverconstructies een beleidsplan opgesteld met een daarbij behorend meerjarenplan. In 2015 is het plan aangeboden ter vaststelling, in het najaar is het plan ook daadwerkelijk vastgesteld. Het afgelopen jaar is er dan ook hard aan gewerkt om het vastgestelde beleid om te zetten naar uitvoering. Voor het voorjaar 2017 is de ambitie om het beleidsplan voor de kunstwerken definitief aan te kunnen bieden. Tevens zijn er acties uitgezet om de havens te inventariseren, rapporteren en te verwerken in een meerjarenplan. De eerste inventarisaties zijn in het najaar van 2016 uitgevoerd. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 22 3.7 Riolering Van beleidskader naar uitvoeringsplan De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater, het doelmatig inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater, dat de perceel- eigenaar niet redelijkerwijs zelf kan verwerken en het in het openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het stellen van het beleidskader.

Het college is vervolgens verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleidskader. De gemeenteraad heeft het Watertakenplan 2016-2021 inclusief middelen (personeel en financieel) op 27 oktober 2015 vastgesteld. In 2016 is gestart met het opstellen van een beheerplan Water. In dit plan wordt invulling gegeven hoe wij de beleidsdoelstellingen gaan uitvoeren. In het uitvoeringsplan geven wij aan wat de te nemen maatregelen zijn op het gebied van water en riolering. Fluvius Naar aanleiding van landelijke ontwikkelingen om de watertaken doelmatiger en efficiënter uit te voeren is onder de naam Fluvius een samenwerkingsverband van Waterschap Drenst Overijsselse Delta en haar inliggende gemeenten in het voormalige gebied Reest en Wieden opgericht. Binnen dit samenwerkingsverband worden investeringen en werkzaamheden afgestemd met als doel het verminderen van kosten het verbeteren van de kwaliteit en het verminderen van de kwetsbaarheid. 3.8 Begraven De ambities rondom het onderwerp begraven zijn divers. Ze omvatten het onderhoud van de begraafplaats, de mogelijkheden voor lijkbezorging, word dienstverlening richting inwoners en (uitvaart)ondernemers en de financiële draaglast van burger èn bestuur.

De belangrijkste kaders zijn gesteld in: • Meerjarenplan begraven 2014- 2018 (Over het graf…, januari 2014); • Integrale Visie Openbare ruimte (Openbare ruimte in conditie, december 2007); • Beheerverordening begraafplaatsen 2016 en daarbij behorende nadere regels (december 2015) We streven naar: • voldoende capaciteit op de diverse gemeentelijke begraafplaatsen; • tevredenheid over het aanbod voor lijkbezorging in Steenwijkerland en de dienstverlening; • waardering voor de inrichting en het onderhoud van de begraafplaatsen; • acceptabele lasten voor inwoners; • een stijgend dekkingspercentage, en • een efficiënte werkwijze. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 23 3.9 Afval Op basis van het Afvalbeleidsplan, door de gemeenteraad vastgesteld in 2010, is een meerjarig uitvoeringsprogramma beschreven met de titel “Duurzaam maar niet duurder”. Belangrijkste onderdeel van dit beleid is het ophalen van grondstoffen en het laten wegbrengen van restafval. Op korte termijn wordt het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP-3) vastgesteld. De ondertitel van LAP-3 is ‘slimmer omgaan met grondstoffen’. Het nieuwe plan streeft een circulaire economie na. Voor de gemeenten wordt dit vertaald in een doelstelling van 30 kilo restafval in 2030 per persoon. Momenteel ligt het aantal kilo’s restafval per inwoners in Steenwijkerland op 68 kilo.

In 2017 wordt dan ook, in overleg met ROVA, nieuw beleid ontwikkeld om de laatste grondstoffen uit het restafval te halen. Hierbij kan gedacht moet vooral worden gedacht over het communiceren over en optimaliseren van de oud-papier en textiel inzameling.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 24 4 Activiteiten 2017 4.1 Integrale activiteiten Integrale activiteiten zijn activiteiten waarbij de dekking op integrale wijze is geregeld. Dat kan zijn vanuit verschillende beheerdisciplines, maar het kan ook gaan om een investering gecombineerd met beheergelden. Integrale projecten 2017 zijn: - Tuk; herinrichting Tukseweg - Belt Schutsloot; herinrichting Wilgenlaan e.o - Steenwijk; herinrichting wijk Torenlanden - Herinrichting omgeving Clausschool - Herinrichting Oldemarktseweg Steenwijkerwold Herinrichting Tukseweg, Tuk Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Bijdrage wegen Inkomst Bijdrage 78 Bijdrage vervanging riolering Inkomst Bijdrage 115 Totaal 193 De riolering van het gedeelte van de Tukseweg tussen de Oldemarktseweg en de Bergweg is aan vervanging toe. Daarnaast is groot onderhoud aan de klinkerverharding noodzakelijk. Samen met de bewoners en Plaastelijk Belang Tuk zal een inrichtingsplan worden opgesteld. Herinrichting Wilgenlaan e.o., Belt Schutsloot Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Bijdrage wegen Inkomst Bijdrage 35 Bijdrage groen Inkomst Bijdrage 3 Bijdrage vervanging riolering Inkomst Bijdrage 231 Totaal 269 In het kader van de vervanging van de riolering zal ook gekeken worden naar de openbare ruimte. Samen met de bewoners zal een integraal plan worden opgesteld om te komen tot een kwaliteitsimpuls.

Herinrichting Torenlanden (72100093) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Herinrichting Torenlanden Aannemer Meervoudige aanbesteding 506 Bijdrage vervangen DWA Inkomst Bijdrage 1.292 Bijdrage aanleg HWA Inkomst Bijdrage 671 Bijdrage wegen Inkomst Bijdrage 30 Bijdrage verkeer Inkomst Bijdrage 50 Totaal 2.549 Samen met de bewoners van de wijk Torenlanden en de wijkvereniging Steenwijk Noord is in een co-creatie een plan opgesteld voor herinrichting van de wijk. In combinatie met het vervangen van het gemengde rioolstelsel een regenwaterrioolstelsel worden aangelegd. Hiermee wordt al het regenwater wat op de verharde wegen valt afgevoerd naar het Dolderkanaal. Voor de herinrichting van de Zigher ter Steghestraat is door de provincie een bijdrage verleend in het kader van Doeluitkering Verkeer en Vervoer (€ 333.842,-). Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2017 25 Herinrichting omgeving Clausschool (72100098) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Herinrichting omgeving Clausschool 129 Bijdrage verkeer Bijdrage Afdracht 10 Bijdrage maatschappelijk vastgoed Bijdrage Afdracht 11 Totaal 150 In nauw overleg met de school is een plan gemaakt voor de herinrichting van het gebied tussen de Clausschool, wijkgebouw de Oerthe en V.V. Steenwijkerboys. Om de fietsroute naar de wijk Oostermeenthe te verbeteren, wordt het fietspad wat omgelegd en een nieuwe brug op een andere locatie gebouwd.