I14.2 Raadsbrief 2017-27.2 - Totaalbeeld 2017 Interbestuurlijk toezicht Steenwijkerland definitief.pdf

1 Interbestuurlijk toezicht Steenwijkerland 2017 Totaalbeeld Steenwijkerland Financiën Wabo Wro Archief Huisvesting statushouders Motivering totaalbeeld Algemeen Het totaalbeeld is opgebouwd uit de domeinen waarop de provincie toezichthouder is. Dit zijn de domeinen financiën, Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht), Wro (Wet ruimtelijke ordening), informatie- en archiefbeheer en huisvesting statushouders. Per domein is er een beoordeling (linkerkolom) en een daaruit volgend toezichtregime (rechterkolom) toegekend. Het totaalbeeld is opgebouwd uit een som van de verschillende domeinen. Het beeld van Steenwijkerland in de afgelopen jaren De kleur van het totaalbeeld is dit jaar groen, evenals vorig jaar. Het beeld voor het jaar 2017 Op het domein Financiën heeft de gemeente zodanige stappen gezet dat de kleur groen weer kan worden toegekend. De Begroting 2017 en de meerjarenraming 2018-2020 zijn structureel en reëel in evenwicht. Er zijn geen bestuurlijke onderwerpen benoemd die het begrotingsbeeld bedreigen. Voor de Wabo-taakuitvoering heeft Steenwijkerland vastgesteld beleid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De gemeente geeft volledig inzicht in de uitvoering ten opzichte van de planning en inzicht in preventief en repressief toezicht. Het resultaat van de evaluatie van de uitvoering is vertaald naar de programmering.

Steenwijkerland beschikt over meerdere actuele structuurvisies en uitvoeringsprogramma’s. Sinds 2014 is Steenwijkerland bezig met het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie en betrekt haar inwoners daar intensief bij. De vaststelling van de nieuwe Omgevingsvisie zal naar verwachting de eerste helft van 2017 plaatsvinden. Ook beschikt de gemeente over actuele bestemmingsplannen voor haar gehele grondgebied. Het informatie- en archiefbeheer is goed op orde. Voor het domein huisvesting statushouders heeft Steenwijkerland niet kunnen voldoen aan de taakstelling van de tweede helft 2016. De achterstand is ontstaan doordat het COA onvoldoende koppelingen heeft gemaakt tussen statushouders en de gemeente Steenwijkerland. Omdat de oorzaak van de achterstand buiten de macht van de gemeente ligt, krijgt de gemeente de kleur groen voor het domein Huisvesting statushouders. Samenvattend Al met al levert dit het beeld op van een gemeente die, op de domeinen waar de provincie toezicht houdt, over het algemeen op een degelijke en constructieve wijze te werk gaat. Toezichtregime Op alle domeinen hebben wij de kleur groen toegekend. Steenwijkerland voert de taken uit volgens de wettelijke eisen. De toezichtintensiteit op deze domeinen is laag. Dit betekent dat we als toezichthouder op afstand blijven.

2 Domein Beoordeling en onderbouwing door GS Beeld Toezichtregime Financiën Beoordeling De Begroting 2017 is structureel en reëel in evenwicht. In de meerjarenraming wordt voldoende aannemelijk gemaakt dat dit evenwicht behouden blijft. Er zijn geen bestuurlijke onderwerpen benoemd die het begrotingsbeeld bedreigen. Context Steenwijkerland was een gemeente met een gezonde financiële positie. Het economisch tij en afnemende inkomsten vanuit het Rijk hebben geleid tot druk op de financiële positie, waardoor de gemeente vorig jaar oranje kleurde op het IBT- domein financiën. De gemeente heeft nu zodanige stappen gezet dat de kleur groen weer kan worden toegekend. Toelichting beoordeling Geen aanvullende opmerkingen. Toezichtregime groen 1. Geraamde uitgaven en inkomsten structureel en reëel in evenwicht en, 2. Uit meerjarenbegroting is aannemelijk dat dit evenwicht wordt gecontinueerd en, 3. Er is, voor zover bekend, geen sprake van bestuurlijk relevante onderwerpen die de financiële positie substantieel nadelig kunnen beïnvloeden. Hierbij kan gedacht worden aan de jaarrekening, het weerstandsvermogen, de grondexploitatie of andere onderwerpen. Intensiteit toezicht: laag o Begroting vergt geen goedkeuring. o Regulier ambtelijk en bestuurlijk contact (≤ 2 x per jaar). o Monitoren begrotingswijzigingen. o Themaonderzoeken. o Onderzoek programmarekening met accountantsverslag.

Opvragen nota’s deelonderwerpen financiële positie Wabo Algemeen In het jaar 2016 is aan de gemeente Steenwijkerland het groene kleurbeeld toegekend. Op basis van de uitgevoerde toetsing, die hieronder is toegelicht, is het kleurbeeld voor 2017 ook groen. Actueel en volledig beleid toezicht en handhaving Gemeente Steenwijkerland heeft vastgesteld beleid voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De kwaliteitsverordening VTH is in 2016 vastgesteld. Steenwijkerland wijkt gemotiveerd af van het ambitieniveau van de Regionale uitvoeringsdienst IJsselland. Tijdigheid Elke gemeente moet vóór 1 januari 2017 het Uitvoeringsprogramma VTH 2017 vaststellen en vóór 1 april 2016 het jaarverslag over de handhavingsuitvoering in 2015. Steenwijkerland heeft een integraal jaarverslag 2016 en jaarprogramma 2017 VTH vastgesteld op 7 februari 2017. De gemeente heeft vooraf gemotiveerd aangegeven waarom het uitvoeringsprogramma dit jaar niet tijdig is vastgesteld. Met de integrale benadering zijn de ervaring uit het jaarverslag 2016 meegenomen in het programma 2017. Risicoanalyse en prioriteitstelling Steenwijkerland gebruikt een risicoanalyse en maakt consequenties van de gemaakte keuzes inzichtelijk.

Toezichtregime groen Inzicht in uitvoering en handhaving o Het beleid is actueel en volledig en o vóór 1 januari is het VTH- uitvoeringsprogramma door B&W vastgesteld; het programma is aangeboden aan de gemeenteraad en aan GS gestuurd en o vóór 1 april, dan wel samen met de jaarrekening, is het handhavingsjaarverslag door B&W vastgesteld; het verslag is aangeboden aan de gemeenteraad en aan GS gestuurd en o er is een goede en actuele analyse van de risico’s en o er is sprake van een consistent programma met voldoende operationele doelen, afwijkingen zijn begrijpelijk geformuleerd en o uitvoering en handhaving is in lijn met de gestelde doelen, ambitie en normen en o de gestelde doelen worden volledig verantwoord. 3 Domein Beoordeling en onderbouwing door GS Beeld Toezichtregime Voorgenomen activiteiten en middelen Steenwijkerland heeft de uit te voeren activiteiten voor de taakuitvoering VTH duidelijk opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Deze voorgenomen activiteiten zijn gerelateerd aan de gestelde doelen en prioriteiten. De beschikbare capaciteit en middelen zijn inzichtelijk. De risicothema’s asbest, verontreinigde grond, brandveiligheid opslag gevaarlijke stoffen, constructieveiligheid en brandveiligheid, zijn betrokken in de voorgenomen activiteiten.

Steenwijkerland stelt voldoende capaciteit en middelen beschikbaar voor uitvoering van de voorgenomen activiteiten op basis van het ambitieniveau. Verantwoording gestelde doelen Steenwijkerland geeft volledig inzicht in de uitvoering ten opzichte van de planning en inzicht in preventief en repressief toezicht. Het resultaat van de evaluatie van de uitvoering is vertaald naar de programmering. Intensiteit toezicht: laag o Ambtelijk gesprek bevindingen beoordeling uitvoering en handhaving: 1 à 2 keer per jaar. o Dossieronderzoek: indien specifieke omstandigheden daar aanleiding toe geven (steekproef) Wro Beoordeling Steenwijkerland scoort positief op de criteria van het domein Wro en krijgt daarom, net als in IBT- beeld 2016, de kleur groen voor IBT-domein Wro. Omgevings- en structuurvisies Onder een actuele structuurvisie verstaan wij een visie die, gelijk aan de planperiode van bestemmingsplannen, niet ouder is dan 10 jaar. Steenwijkerland beschikt over meerdere structuurvisies en uitvoeringsprogramma‘s, vastgesteld in periode 2008-2009. Steenwijkerland is sinds 2014 bezig met het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie. De gemeente betrekt haar inwoners daar intensief bij. De vaststelling van de nieuwe Omgevingsvisie zal naar verwachting de eerste helft van 2017 plaatsvinden.

Bestemmingsplannen Steenwijkerland beschikt over actuele bestemmings-plannen voor haar gehele grondgebied, waarin rekening is gehouden met de provinciale belangen. Steenwijkerland is in 2016 gestart met de herziening van het bestemmingsplan buitengebied. Dit plan is tevens door het ministerie van Infrastructuur en Milieu aangemerkt als pilot in het kader van de nieuwe Omgevingswet. Doorwerking provinciaal belang en samenwerking Steenwijkerland heeft het provinciaal belang goed verwerkt in haar plannen. Ook de samenwerking verloopt goed. Er heeft dit jaar geen opschaling plaatsgevonden via het Overijssels opschalingsmodel: ambtelijke opschaling via management naar bestuur. Ruimtelijke Kwaliteit Steenwijkerland vertaalt de ruimtelijke provinciale belangen in het algemeen goed in haar plannen. Dit geldt in het bijzonder voor de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied. Steenwijkerland heeft in samenwerking met Het Oversticht een eigen kwaliteitscatalogus voor het buitengebied Toezichtregime groen Vaststelling en actualisatie structuurvisies en bestemmingsplannen o de gemeente heeft zowel de structuurvisies en de bestemmingsplannen op orde (voldoet aan de hiervoor genoemde beoordelingscriteria) en o gelijktijdig met de jaarrekening is het door de raad geziene jaarverslag uitvoering Wro taken aan GS gestuurd.

Inzicht in nalevingstoezicht o Voor 1 januari van elk kalenderjaar is het door de raad geziene jaarlijkse programma voor toezicht en handhaving RO aan GS gestuurd en o voor 1 april, dan wel samen met de jaarrekening, is het door de raad geziene jaarverslag toezicht en handhaving RO aan GS gestuurd en o doelen en normen zijn behaald. Er is een goede en actuele analyse van de risico’s. Er is sprake van een consistent programma met voldoende operationele doelen, afwijkingen zijn begrijpelijk geformuleerd. Intensiteit toezicht: laag o Ambtelijk contact: 1 à 2 keer per jaar. o Kennisgevingsbrief van GS: situatie is conform de eisen. o Steekproef eens per 3 à 4 jaar. 4 Domein Beoordeling en onderbouwing door GS Beeld Toezichtregime ontwikkeld om ruimtelijke ontwikkelingen zo goed mogelijk te kunnen beoordelen en begeleiden. Woningbouw Steenwijkerland heeft eind januari 2016 de Samenwerkingsovereenkomst Wonen West- Overijssel 2016-2020 ondertekend. Hierin zijn afspraken gemaakt over de volgende 5 thema’s: (A) doelgroepen, (B) wonen en zorg, (C) stedelijke vernieuwing, (D) bestaande voorraad en (E) programmeren en zuinig ruimtegebruik. Verder is in regionaal verband bepaald hoe de woningafspraken worden vormgegeven, welk prognosemodel gehanteerd wordt en hoe eventuele overprogrammering kan worden teruggebracht.

Steenwijkerland kan zich vinden in het uitgangspunt om te programmeren tot maximaal 100% van de behoefte. Op basis van het prognosemodel in de Samenwerkingsovereenkomst blijft Steenwijkerland onder de 100% harde plancapaciteit. Gezien de nabijheid van Meppel, zal deze gemeente samen met de provincie Drenthe ook betrokken worden bij de regionale afstemming. De provincie ondersteunt Steenwijkerland bij deze regionale afstemming. De regionale woningbouwprogrammering, de bijlage van de Samenwerkingsovereenkomst Wonen West-Overijssel, wordt in het voorjaar van 2017 geactualiseerd. Werklocaties Steenwijkerland beschikt over een bedrijventerreinenvisie waarmee GS en de buurgemeenten hebben ingestemd. In 2016 is het proces gestart om te komen tot nieuwe afspraken over werklocaties tussen de Overijsselse gemeenten en de provincie. In 2013 heeft Steenwijkerland een omgevings- vergunning verleend voor het vestigen van een hypermarkt op het bedrijventerrein Eeserwold in Steenwijk. Deze vergunning is verleend omdat het toentertijd geldende bestemmingsplan Eeserwold, in strijd met het provinciale beleid, mogelijkheden bood voor het vestigen van een hypermarkt. Deze vergunning is nog onder de rechter. Detailhandel Steenwijkerland heeft samen met de ondernemers en bewoners een integrale visie opgesteld voor de binnenstad van Steenwijk.

Doel is om de leefbaarheid en het economisch potentieel van het centrum te verbeteren en nieuwe dragers te vinden voor de binnenstad. In het verlengde hiervan heeft de gemeente met het Kadaster, en in opdracht van de provincie, een pilot stedelijke herverkaveling uitgevoerd naar de leegstand van (winkel)panden in het centrum van Steenwijk. Daarnaast heeft Steenwijkerland een ‘Retaildeal’ gesloten met de minister van Economische Zaken. Nationaal Park De verantwoordelijkheid voor het Nationaal Park Weerribben-Wieden is per 1 januari 2015 overgegaan van de provincie naar de gemeente Steenwijkerland. Sindsdien is er een publiek- 5 Domein Beoordeling en onderbouwing door GS Beeld Toezichtregime private samenwerking tussen verschillende gebiedspartners opgezet met de opdracht om te onderzoeken hoe het Nationaal Park Weerribben- Wieden kan worden omgevormd naar een Nationaal Park nieuwe stijl. Dit heeft in mei 2016 geresulteerd in het document ‘Weerribben- Wieden, naar een Nationaal Park nieuwe stijl’. De voorstellen in dit document worden gedragen door alle gebiedspartners. De gemeenteraad van Steenwijkerland ondersteunt de voorstellen en stelt voor de uitwerking en de realisatie ervan financiële middelen beschikbaar. Er vindt regelmatig afstemming plaats met de provincie over dit traject.

Natuur Steenwijkerland heeft twee grote Natura 2000- gebieden (Wieden-Weerribben) binnen haar grondgebied. De provincie is, in goede afstemming met Steenwijkerland, bezig met het voorbereiden van maatregelen die nodig zijn in het kader van de Natura 2000-doelstellingen. Water en grondwaterbescherming Steenwijkerland heeft met de winning Sint Jansklooster één waterwingebied binnen de gemeentegrenzen. Dit gebied en de bijbehorende beschermingszones zijn passend bestemd. Verblijfsrecreatie De Omgevingsverordening Overijssel biedt Steenwijkerland, ten opzichte van de andere gemeenten, extra ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe terreinen met recreatiewoningen (verkregen rechten op basis van de gele vlekken in het Streekplan Overijssel 2000+). Deze bestaande rechten blijven behouden bij de revisie van de Omgevingsvisie en -verordening. Steenwijkerland en provincie zijn in gesprek over de invulling van deze extra ontwikkelingsmogelijkheden. Cultuurhistorie De ‘Koloniën van Weldadigheid’ zijn genomineerd voor een plaats op de Werelderfgoedlijst van Unesco. De ‘Koloniën van Weldadigheid’ liggen in het grensgebied met Drenthe, Friesland en Overijssel, en deels in België. Op Overijssels grondgebied gaat het om de Ommerschans (gemeenten Ommen en Hardenberg) en een gebied bij Willemsoord (gemeente Steenwijkerland).

De provincie Overijssel heeft een financiële bijdrage geleverd aan dit traject. Archief Het handboek vervanging en het vervangingsbesluit zijn door B&W vastgesteld in maart 2016. Daarna startte een zorgvuldig invoeringstraject, dat zal uitmonden in feitelijke vervanging van analoge archiefdocumenten door digitale in 2017. De CISO is aangewezen; over invoering van het SIO wordt begin 2017 geformaliseerd. De digitalisering van de bouwvergunningen tot 1 januari 2010 wordt afgerond in 2017. De gebruiksvergunningen (ongeveer 400 dossiers) zijn eveneens gedigitaliseerd. Als volgende project zullen in een tijdsbestek van een jaar de milieuvergunningen gedigitaliseerd. Het nieuwe selectiebeleid (hotspotmonitor) zal Toezichtregime groen Zorg voor en beheer van archief op orde Intensiteit toezicht: laag o Frequentie algemeen inspectiebezoek: eens per 2 a 3 jaar o Informatie-uitvraag: algemene vragenlijst archiefinspectie eens per jaar (of verslaglegging via KPI’s) o Horizontale verslaglegging: jaarlijks. 6 Domein Beoordeling en onderbouwing door GS Beeld Toezichtregime aandacht krijgen. De archiefbewaarplaats is in orde qua inrichting, beveiliging en klimaat. Ook is een zorgvuldig schoonmaakregime ingesteld. De publieksfunctie van het archief en daarmee de presentatie van het cultuurhistorisch erfgoed krijgt ruime invulling, ook door het gebruik van een Facebookaccount.

De digitalisering van de Opregte Steenwijker Courant is met behullp van een Metamorfoze-subsidie succesvol uitgevoerd. Ten slotte is vermeldenswaard dat de inventarisatie van de oude archieven van de voorlopers van de gemeente Steenwijkerland (Steenwijk 1973-1991; IJsselham 1973-2001 en Steenwijk 1991-2001) grotendeels is afgerond. De inventarissen worden voorafgegaan door een historische inleiding. Huisvesting status- houders Ieder half jaar krijgen gemeenten per 1 januari en 1 juli, door het Rijk een taakstelling opgelegd voor het huisvesten van statushouders. Beoordeling heeft plaatsgevonden op basis van de realisatiecijfers op peildatum 1 januari 2017. De gemeente Steenwijkerland heeft niet kunnen voldoen aan de taakstelling van de tweede helft van 2016. De achterstand is ontstaan doordat het COA onvoldoende koppelingen heeft gemaakt tussen statushouders en de gemeente Steenwijkerland. Daarom ligt de oorzaak van de achterstand buiten de macht van de gemeente. Om die reden krijgt Steenwijkerland de kleur groen voor IBT-domein Huisvesting statushouders. Toezichtregime groen Tijdig gehuisvest o Voldaan aan de wettelijke taakstelling, of o Voor de eerste keer niet voldaan aan de wettelijke taakstelling, ten opzichte van de voorgaande taakstellingperiode Intensiteit toezicht: laag o Maandelijks monitoren voortgang.

o Indien nodig, ambtelijk overleg waarbij informatie wordt opgevraagd en gevalideerd en afspraken worden gemaakt over inlopen achterstand.