I12.1 Veiligheidsregio IJsselland - Jaarstukken 2016 VRIJ.pdf

5 april 2017 Jaarstukken 2016 Jaarverslag en Jaarrekening Jaarstukken 2016 2 Documentgegevens Nr. Datum Verspreid aan T.b.v. vergadering 1 1 februari 2017 procesmanagers, Bea Stegeman, Jaap Wolf, Hubert Weitenberg, Marcel Kluin, Ruben Sinselmeijer, Carla Grummel, Robert Jan Maaskant, Robert Steenbergen, Theo van Leussen. (klaar uiterlijk 22/2) 2 2 maart 2017 Managementteam –1e aanbieding (voor accountantscontrole) 7 maart 2017 3 23 maart 2017 Managementteam –2e aanbieding (na accountantscontrole) 28 maart 2017 3 29 maart 2017 dagelijks bestuur 5 april 2017 4 14 april 2017 gemeenten algemeen bestuur 21 juni 2017 Documentbeheer/ eigenaar Marjolein Fransen Projectleiding Marc Kool & Marjolein Fransen Vastgesteld door Algemeen bestuur Datum vaststelling 21 juni 2017 Digitale vindplaats MyCorsaID: V17.001422 Jaarstukken 2016 3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 5 1.1 Opbouw document 5 1.2 Procedure 5 1.3 Algemene terugblik op een jaar ‘Veiligheid voor elkaar’ 6 DEEL A JAARVERSLAG 10 2 PROGRAMMAVERANTWOORDING 10 2.1 Inleiding 10 2.2 Programma Strategie & Beleid 10 2.3 Programma Crisisbeheersing 12 2.4 Programma Brandweer 15 2.4.1 Risicobeheersing 15 2.4.2 Repressie 16 2.4.3 Vakbekwaamheid 17 2.4.4 Beheer & Techniek 18 2.5 Programma GHOR 21 2.6 Programma Bevolkingszorg 24 2.7 Programma Meldkamer 27 3 VERPLICHTE PARAGRAFEN 30 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 30 3.1.1 Financiële

kengetallen 32 3.2 Bedrijfsvoering 34 3.2.1 Organisatie algemeen 34 3.2.2 HRM 34 3.2.3 Financiën 34 3.2.4 Informatisering en automatisering 35 3.2.5 Facilitaire Zaken 35 3.3 Financiering 36 3.3.1 Inleiding 36 3.3.2 Treasurystatuut 36 3.3.3 Berekening kasgeldlimiet 36 3.3.4 Renterisiconorm 37 Jaarstukken 2016 4 3.3.5 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte 38 3.3.6 Rentevisie 38 3.3.7 Rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie 39 3.4 Verbonden partijen 39 3.5 Bezuinigingen 2016 40 4 SOCIAAL JAARVERSLAG 42 4.1 Arbeidsvoorwaarden 42 4.2 Plannen en registreren van werktijd 42 4.3 Opleiden en ontwikkelen 42 4.4 Personele cijfers 42 4.5 Arbeidsomstandigheden 45 4.6 Klachten 47 5 BIJLAGE JAARVERSLAG 48 DEEL B JAARREKENING 52 6 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 53 6.1 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 54 7 BALANS 62 7.1 Toelichting op de balans 63 8 BIJLAGEN JAARREKENING 73 Jaarstukken 2016 5 1 Inleiding 1.1 Opbouw document In deze jaarstukken legt Veiligheidsregio IJsselland verantwoording af over de uitvoering van de begroting 2016.

De jaarstukken bestaan uit de volgende onderdelen: - Deel A: Jaarverslag (inclusief bijlage) - Deel B: Jaarrekening (inclusief bijlagen) In het Jaarverslag wordt aangegeven hoe de behaalde resultaten zich verhouden tot de in de programmabegroting gestelde doelen en wat de kosten daarvan zijn geweest. Het Jaarverslag is verdeeld in de volgende programma’s: - Strategie & Beleid - Crisisbeheersing - Brandweer - GHOR - Bevolkingszorg - Meldkamer Vervolgens wordt ingegaan op de paragrafen die op grond van het Besluit begroting en verantwoording in het Jaarverslag terug dienen te komen. Het Jaarverslag sluit af met het sociaal jaarverslag. Deel B betreft de jaarrekening. Hier zijn het overzicht van baten en lasten en de balans opgenomen. 1.2 Procedure Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de jaarstukken, inclusief controleverklaring en accountantsverslag, aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd. Het jaar is tenslotte ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun burgemeesters wel punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 21 juni 2017. Waar de gemeenteraden wel expliciet wat van kunnen vinden, is de bestemming van het financieel resultaat.

In de eerste en tweede bestuursrapportage 2016 is al ingegaan op de mogelijke bestemming van het verwachte resultaat. We gaan ervan uit dat de gemeenteraden in gesprek gaan met hun burgemeesters als zij zich niet kunnen vinden met de bestemming van het financieel resultaat, voordat het algemeen bestuur hierover een besluit neemt tijdens de bespreking op 21 juni 2017. De resultaatbestemming wordt via een begrotingswijziging verwerkt in de tweede bestuursrapportage 2017. Deze tweede bestuursrapportage krijgen de gemeenteraden in het najaar toegestuurd. Formeel gezien kunnen de gemeenteraden op dat moment nog een zienswijze op de voorgestelde begrotingswijzigingen indienen. Conform artikel 34 lid 4 van de Wgr stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan gedeputeerde staten. Om deze termijn te halen, is in de Jaarstukken 2016 6 gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland opgenomen dat het algemeen bestuur de jaarstukken voor 1 juli vaststelt. 1.3 Algemene terugblik op een jaar ‘Veiligheid voor elkaar’ Eind 2016 waren we op de helft van de uitvoering van het Beleidsplan 2015-2018 ‘Veiligheid voor elkaar’.

Dit beleidsplan geeft de essentie weer van ons bestaan als veiligheidsregio bij de start in 2014 en is nog steeds actueel: we willen het voorkomen en bestrijden van fysieke veiligheid in ons gebied goed voor elkaar hebben en doen dat met gemeenten, inwoners, bedrijven en partner-organisaties. Een belangrijk uitgangspunt in de uitvoering van het beleidsplan is dat we realistisch omgaan met risico’s. We verstrekken nuchter en feitelijk informatie aan de samenleving. Daarnaast steken we net zoveel energie in het versterken van veiligheid als in het bestrijden van onveiligheid. We financieren nieuw beleid door oud beleid te laten vervallen. De vorming van de veiligheidsregio is soepel verlopen. De organisatie is in ontwikkeling en zal in 2017 worden geëvalueerd en gevisiteerd. De uitkomsten uit deze evaluatie en visitatie vormen de opmaat naar een nieuw beleidsplan. Nu leggen we verantwoording af over 2016. Hieronder gaan we kort in op de rode draden uit de programmaverantwoording. Voorbereiding We zijn goed op weg om, in samenwerking met de overige hulpdiensten en crisispartners, een betrouwbare op zijn taak toegeruste crisisorganisatie te zijn. Een belangrijk project dat in 2015 startte en in 2016 afgerond is, was het in samenwerking met de gemeenten, op een hoger peil brengen van het proces Bevolkingszorg in het kader van de gemeentelijke rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Het team werd van ruim 450 mensen teruggebracht naar ongeveer 85 medewerkers en de gemeenten maakten nieuwe samenwerkingsafspraken. De GHOR stimuleerde in 2016 wederom dat zorgorganisaties, waar 24-uurszorg wordt geleverd aan cliënten, hun voorbereiding op crisissituaties verbeteren. In IJsselland zijn dit zo’n 260 zorglocaties van in totaal 29 zorgorganisaties. Dat de GHOR goed werk levert, bleek uit de HKZ-audit. Het GHOR-bureau is opnieuw gecertificeerd. Daarnaast is de informatiebeveiliging van het GHOR-bureau als eerste van het land gecertificeerd conform NEN 7510. Op 27 april werd Koningsdag in Zwolle gevierd. Het was een prachtig feest en groots evenement waar vijf maanden voorbereiding aan vooraf gingen. Vanaf november begon de samenwerking tussen de gemeente Zwolle, politie en Veiligheidsregio IJsselland. Veiligheidsregio IJsselland heeft in de voorbereiding drie producten afgeleverd: een integraal operationeel plan (IOP), waarin alle afwijkende afspraken ten opzichte van het crisisplan staan beschreven, een table-top oefening om de afspraken uit het IOP te testen en een logboek met daarin alle, vanuit veiligheidsoptiek, gegeven adviezen aan de organisatie. Schoon werken heeft landelijk veel aandacht, dus ook bij ons. Binnen Veiligheidsregio IJsselland valt het onderwerp onder het organisatiebrede programma Samen Gezond & Vitaal.

Er zijn verschillende middelen ingezet om brandweerlieden meer bewust te maken van de gezondheidsrisico’s die het bestrijden van brand met zich meebrengt en de maatregelen die ieder van hen kan nemen om deze risico’s te verkleinen. Het gebruikte motto is ‘schoon werken bij brand doe je niet alleen voor je eigen gezondheid, maar ook voor die van je collega’s en die van je omgeving’. Onder dat motto zijn het afgelopen jaar onder meer instructievideo’s Jaarstukken 2016 7 gemaakt, zijn kazernevloeren en wasruimten voorzien van stickers en is een bijeenkomst georganiseerd, waarin posten met elkaar meningen, tips en trucs uitwisselden. Zelfredzaamheid, brandveilig leven en communicatie Zoals het beleidsplan aangeeft blijven we de zelf- en samenredzaamheid van onze inwoners, bedrijven en instellingen stimuleren. Op die manier weten zij wat ze zelf kunnen doen voor, tijdens en na een brand, ramp of crisis. In 2016 gaven we ruim tachtig lessen op basisscholen in de regio met het programma Billy Brandkraan. We bezochten negen zorginstellingen met het programma ‘Geen nood bij brand’ (risicogerichtheid in de zorg). Twee dorpsbrandwachten (in Olst-Wijhe en Bathmen) en verschillende beroepsploegen van Zwolle bezochten diverse woningen in het kader van brandveiligheid in huis. Samen met VNOG maakten we twee films ‘brand in huis’; één voor ouderen en één voor jonge gezinnen.

Deze zijn ruim 6.500 maal bekeken en leverden ons de Zilveren Rookmelder op. Ook stonden een aantal collega’s op de Kampeer & Vrije Tijd beurs in Hardenberg, publiceerden we een artikel met tips voor huurders in een uitgave van een woningstichting en leverden we een bijdrage aan de gids voor studenten in Zwolle en Deventer. De brand op de Brink in Deventer was aanleiding tot publieksacties en huisbezoeken in de binnenstad van Deventer, gericht op het voorkomen van branden, het snel opmerken van een beginnende brand en het snel kunnen vluchten. Regio breed hebben vele vrijwilligers meegewerkt aan het vergroten van het bewustzijn van een brandveilig leven. Daarnaast is een gerichte koers ingezet om doelgroepgericht te werken aan gedragsverandering rondom brandveiligheid. Ook is een begin gemaakt om via content marketing onze boodschap daar te krijgen waar we die willen hebben. In 2016 zijn vele EHBO-activiteiten georganiseerd. Dit is gedaan vanuit de brandweerposten, dichtbij en met inwoners, bedrijven en instellingen zodat we actief en zichtbaar zijn geworteld in de lokale samenleving. Net als in de voorgaande jaren zorgde GHOR er samen met een groot aantal anderen voor dat er ruim 1.800 inwoners in IJsselland een workshop op het gebied van de eerste hulp (vooral Reanimatie en Eerste Hulp Aan Kinderen) volgden.

Aan het eind van het jaar is de uitvoering hiervan overgedragen aan het Nederlandse Rode Kruis. Hierdoor kunnen we ons gezamenlijk richten op nieuwe zelfredzaamheidonderwerpen (hulp aan verminderd zelfredzamen en het ontwikkelen van een workshop levensreddende handelingen). Bestrijden incidenten: branden, rampen en crisis In 2016 is Brandweer IJsselland ruim negenduizend maal gealarmeerd. Naast alarmeringen voor brand betrof het onder andere alarmeringen voor incidenten op de weg, op het water en het spoor en incidenten met gevaarlijke stoffen, met dieren en stormschade. Er waren zeven zogenaamde GRIP-incidenten, waarbij helaas ook dodelijke slachtoffers te betreuren waren. Het GRIP-incident dat de meeste aandacht trok was het treinincident in Dalfsen op 23 februari. Zelfs de BBC en CNN belden daarna voor informatie. Daarnaast waren er zeer grote branden in onder andere Deventer, Zwolle, Kampen en Staphorst. In 2016 hebben 29 brandweercollega’s van binnen en buiten de regio een landelijke operationele taak opgepakt. Zij vormen samen het STH-team (Specialisme Technische Hulpverlening) Oost- Nederland. STH is het eerste landelijk specialisme dat is ontwikkeld in een bovenregionale samenstelling. In totaal zijn er vijf regio’s verspreid over heel Nederland die het specialisme verzorgen.

Zij zijn inzetbaar bij complexe en grote Jaarstukken 2016 8 incidenten zoals instortingen van gebouwen of treinongevallen. Op 23 juni 2016 werd de hulp van de STH- teams Noord en Oost ingeroepen bij een gasexplosie op Urk, waarbij verschillende huizen waren verwoest. Dankzij deze teams kon er naar eventuele slachtoffers gezocht worden in de verwoeste en instabiele huizen. Er is een flinke stap gezet met het netcentrisch werken binnen de geneeskundige keten. Netcentrisch werken helpt hulpdiensten en partners om snel te komen tot een eenduidig beeld van de situatie bij een inzet. Dit gedeelde totaalbeeld dient als basis voor de te nemen besluiten en in te zetten acties. We gebruiken hiervoor het computersysteem LCMS. Tijdens inzetten heeft de meerwaarde van het netcentrisch delen van informatie tussen de geneeskundige partners, zoals ziekenhuizen, GGD en de ambulancedienst zijn waarde bewezen. Leren: opleiden en oefenen Om 24 uur per dag paraat te kunnen staan, blijven de brandweerposten uit de regio op zoek naar nieuwe vrijwilligers. Ieder jaar is er daarom een regionale wervingscampagne. In 2016 zijn er twee campagnes geweest. Afgelopen jaar solliciteerden 21 vrouwen en 116 mannen voor een functie als brandweervrijwilliger. Opleiden en oefenen vormen een belangrijke bijdrage aan het ‘leren’ van mensen en organisatie.

Net zoals bij de daadwerkelijke incidenten werken we bij opleidingen en oefeningen goed samen met partnerorganisaties. Dit hebben we ook gedaan bij de grootschalige systeemoefening op 3 november 2016. De crisisorganisatie haalde een score van 97% op de door de Inspectie Veiligheid & Justitie getoetste onderdelen van de systeemtest. De programma- verantwoording maakt duidelijk dat we veel investeren om medewerkers en organisatie op het vereiste kwaliteitsniveau te brengen en te houden. Landelijke Meldkamer Organisatie en Meldkamer Oost-Nederland Het landelijke project dat moet leiden tot vorming van één Landelijke Meldkamer Organisatie (LMO) ging in 2014 van start en loopt door tot circa 2020. Samen met de andere veiligheidsregio’s in Oost-5 leverden wij daaraan in 2016 onze bijdrage. Het project bevindt zich in een moeizamere tussenfase. Organisatieontwikkeling De vorming van Veiligheidsregio IJsselland is soepel verlopen. In 2014 ging een nieuwe organisatie van start. De veiligheidsregio is een organisatie in ontwikkeling. Na een periode van sterke interne gerichtheid is in 2016 de ruimte ontstaan om meer ‘buiten naar binnen’ te halen. Hiermee is Veiligheidsregio IJsselland een nieuwe fase in gegaan om ook echt vorm en inhoud te gaan geven aan de ambities uit het beleidsplan. Half december werd afscheid genomen van regionaal brandweercommandant Lieke Sievers.

Na acht jaar veiligheidsregio verruilde zij haar baan voor die van burgemeester van Edam-Volendam. Jaarstukken 2016 9 Financiële ontwikkelingen De huidige financieringswijze van de veiligheidsregio bestaat uit twee geldstromen. Het grootste deel van de inkomsten (circa 85%) komt uit bijdragen van de elf aangesloten gemeenten. Een kleiner deel (circa 15%) komt uit een rijksbijdrage, de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). In 2016 heeft het algemeen bestuur besloten tot een nieuwe financiële verdeelsystematiek tussen de gemeenten. De gemeentelijke bijdrage is vanaf 2017 voor 75% (voorheen 100%) verdeeld op basis van de historische kosten en voor 25% op basis van een meer geobjectiveerde methodiek, te weten het gemeentefonds. We besteden niet meer geld dan strikt noodzakelijk; we zien al jarenlang kans om de gemeenten geld terug te geven. Het voorstel is om van het jaar 2016 662.500 euro terug te geven. Jaarstukken 2016 10 Deel A Jaarverslag 2 Programmaverantwoording 2.1 Inleiding De inrichting van dit jaarverslag dient, conform de financiële verordening van Veiligheidsregio IJsselland, aan te sluiten op de indelingssystematiek van de programmabegroting.

De programmabegroting (en dus ook dit jaarverslag) is verdeeld in de volgende programma’s: - Strategie & Beleid - Crisisbeheersing - Brandweer - GHOR - Bevolkingszorg - Meldkamer De rapportage dient onder andere in te gaan op afwijkingen in de geleverde prestaties. Er is voor gekozen om dezelfde opzet te hanteren als voor de eerste en tweede bestuursrapportage 2016, zodat de documenten vergelijkbaar zijn. In de begroting 2016 staan per programma de te behalen resultaten (wat willen we bereiken?) en de daaraan verbonden actiepunten (wat doen we daarvoor?). Deze resultaten en actiepunten zijn in de paragrafen hieronder overgenomen. Aan de tabel is een kolom met de realisatie toegevoegd en een kolom waar, bij negatieve realisaties, een toelichting staat. De realisatie is door middel van smileys weergegeven. Een groene smiley geeft aan dat de prestatie behaald is, een oranje smiley geeft aan dat de prestatie deels behaald is en een rode smiley geeft aan dat de prestatie niet gehaald is. Onder de tabel wordt antwoord gegeven op de vraag ‘wat heeft het gekost?’en wordt waar nodig een toelichting gegeven op de afwijking. 2.2 Programma Strategie & Beleid Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Voortgang meerjarenbeleidsplan 2015-2018 is zodanig dat de doelstellingen eind 2018 behaald zijn.  Zorgen voor opnemen activiteiten 2016 in A3-jaarplannen MT en teams.

 Resultaten monitoren.  Roadmap digitaal uitwerken en beschikbaar stellen aan alle betrokkenen bij de veiligheidsregio. 2. De veiligheidsregio levert een structurele bijdrage aan het integraal  Uitwerken procesvoorstel voor de beleidsmatige voorbereiding Er zijn bij diverse

Jaarstukken 2016 11 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen veiligheidsbeleid van gemeenten, zodanig dat we aan de voorkant afstemming hebben over de strategische veiligheidsthema’s op lokaal niveau. meerjarenbeleidsplan en integraal veiligheidsbeleid.  Werkafspraken maken per gemeente over de rol- en taakverdeling in de beleidsontwikkeling op het terrein van integrale veiligheid.  Het veiligheidsoverleg benutten als platform voor het thema integrale veiligheid. gemeenten initiatieven ondernomen. Het resultaat verschilt per gemeente. Er is ruimte voor groei om tot een meer structurele werkwijze te komen. 3. De democratische legitimatie is verstevigd, zodanig dat de conceptbegroting voor 1 april bij de gemeenten ligt en zij twee maanden de tijd krijgen om zienswijzen in te dienen.  De P&C-cyclus toepassen op basis van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen.  Beleid en begroting op elkaar aansluiten. 4. Het proces van kwaliteitszorg is uitgewerkt zodanig dat er een werkbare methodiek wordt toegepast die ondersteunend is aan het primaire proces.  Implementatie vastgestelde systematiek kwaliteitszorg. 5. Zelfredzaamheid is in elk proces belegd, zodanig dat in de samenleving bekend is welke verantwoordelijkheid overheid en burger hebben op het terrein van veiligheid.

 Elk proces heeft activiteiten op het terrein van zelfredzaamheid in de jaarplannen opgenomen, gedifferentieerd per doelgroep.  Samenhang bepalen tussen deze activiteiten.  Bovenregionaal afspraken maken over samenwerking op dit thema.

Jaarstukken 2016 12 Wat heeft het gekost? 2.3 Programma Crisisbeheersing Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. De crisisorganisatie bestaat uit competente crisisfunctionarissen. We werven en selecteren nieuwe functionarissen volgens de Personele Regeling Operationele Functies (PROF), waarbij uitgangspunt is dat te selecteren functionarissen op voorhand voldoen aan het Programma Strategie & Beleid N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V Bestuur 29.902 19.902 4.604 -15.298 V Totaal lasten 29.902 19.902 4.604 -15.298 V Bestuur -20.150 -20.150 -20.000 150 N Totaal baten -20.150 -20.150 -20.000 150 N Totaal saldo baten en lasten 9.752 -248 -15.396 -15.148 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 af: stortingen in reserves 0 0 0 0 Resultaat 9.752 -248 -15.396 -15.148 V Afwijking Bedrag N/V Totaal resultaat programma Strategie & Beleid (voordeel) -15.000€ V Per saldo sluit het programma Strategie & Beleid met een positief saldo van€ 15.000, dit positieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Binnen de totaal beschikbare budgetten van het bestuur is in 2016 sprake van een onderuitputting, o.a. doordat het drukwerk van het Publiek jaarverslag over 2016 in 2017 is opgeleverd. De voorbereidingen hebben wel in 2016 plaatsgevonden.

Ook is er kritisch gekeken naar kosten van de vergaderlocaties. -15.000€ V

Jaarstukken 2016 13 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen onderhavige competentieprofiel. 2. Alle functionarissen die deel uitmaken van de crisisteams zijn opgeleid en geoefend volgens het multidisciplinair plan opleiden, trainen en oefenen (MOTO-plan). We bieden de functionarissen opleidingen, trainingen en oefeningen aan conform ons risicoprofiel, die ertoe bijdragen dat zij toegerust zijn op hun taak in de crisisorganisatie. Opleidingen, trainingen en oefeningen bieden we aan in de vorm van een MOTO-cyclus van 18 maanden. De MOTO-cyclus beschrijven we in het MOTO- plan en sluiten we af met een oefening van de complete crisisorganisatie. De oefening gebruiken we eveneens als systeemtoets om de operationele prestaties van de crisisorganisatie in beeld te brengen. 3. Alle functionarissen die deel uitmaken van de crisisteams, hebben de beschikking over relevante informatie en zijn getraind in het gebruik van het LCMS We bieden nieuwe functionarissen een instructie aan en verschaffen toegang tot het systeem. We bieden voor alle bestaande functionarissen een opfrisinstructie aan voor het werken in het systeem. 4. De werkruimten van de crisisteams voldoen aan de eisen en wensen van de gebruikers, binnen redelijkheid van financiële consequenties en passend in de reguliere begroting.

We zien toe op het gebruik van de werkruimten en realiseren indien mogelijk de eisen en wensen van de gebruikers. We beheren de crisisruimten zodanig dat deze 24/7 operationeel beschikbaar zijn voor de crisisteams. Daarnaast beschikken we voor de teams ROT en RBT over een uitwijklocatie wanneer de crisisruimten niet toegankelijk zijn. 5. We participeren in drie samenwerkingsverbanden. Doel van een samenwerkingsverband is om, in overeenstemming met de betrokken partners, te werken aan een gezamenlijke aanpak die bijdraagt aan het voorkomen, beperken en bestrijden van het specifieke risico. We nemen deel aan drie samenwerkingsverbanden, één met betrekking tot ons geprioriteerde risico ‘hoog water’, één met betrekking tot ons geprioriteerde risico ‘uitval nutsvoorzieningen’ en een derde nog vorm te geven samenwerkingsverband met betrekking tot één van de andere vier geprioriteerde risico’s. 6. Het thema zelfredzaamheid maakt een substantieel onderdeel uit van onze operationele voorbereiding. We verwerken het thema zelfredzaamheid in onze operationele voorbereiding. 7. We brengen bij iedere incidentevaluatie ook de inzet van burgers en bedrijven in beeld. We evalueren conform ons evaluatiebeleid.

Resultaat van iedere incidentevaluatie is dat we een scherper beeld hebben van het voldoen aan de operationele prestaties, we de inzet van burgers en bedrijven rondom het incident in beeld hebben gebracht en we punten hebben geconstateerd waarop we de crisisorganisatie kunnen verbeteren. 8. De crisisorganisatie blijft voldoen aan de operationele prestaties.

Jaarstukken 2016 14 Wat heeft het gekost? Programma crisisbeheersing N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V Veiligheidsbureau 1.179.437 1.131.684 1.130.313 -1.371 V Totaal lasten 1.179.437 1.131.684 1.130.313 -1.371 V Veiligheidsbureau -17.899 -17.899 -30.274 -12.375 V Totaal baten -17.899 -17.899 -30.274 -12.375 V Totaal saldo baten en lasten 1.161.538 1.113.785 1.100.040 -13.745 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 af: stortingen in reserves 0 0 0 0 Resultaat 1.161.538 1.113.785 1.100.040 -13.745 V Afwijking Bedrag N/V Er zijn meer personeelskosten gemaakt door de vervanging van een gedetacheerde medewerker (zie voordeel detachering VNOG). 25.000€ N We hebben vanuit het IFV vouchergelden 2015 terug ontvangen in 2016. -21.000€ V Lagere doorbelasting indirecte kosten aan het programma Crisisbeheersing. Zie toelichting kostenplaatsen voor de verklaring. -6.000€ V Totaal resultaat programma Crisisbeheersing (voordeel) -14.000€ V De politie betaalt niet meer mee aan de kosten van de MOTO activiteiten, hierdoor lagere inkomsten. In de bestuursrapportage 2017 zullen wij dit eenmalig verwerken en vanaf de begroting 2018 zijn deze inkomsten structureel niet meer meegenomen.

18.000€ N Per saldo sluit het programma Crisisbeheersing met een positief saldo van€ 14.000, dit positieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Na het opstellen van de 2e bestuursrapportage is er nog een medewerker gedetacheerd naar VNOG (zie nadeel vervanging gedetacheerde medewerker). -30.000€ V Jaarstukken 2016 15 2.4 Programma Brandweer 2.4.1 Risicobeheersing Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Thema Brandrisicoprofiel/ dekkingsplan: Bewoners en bedrijven zijn zich bewust van de mogelijke overschrijding van de opkomsttijden en wat dit voor hen betekent. In het dekkingsplan zijn de risicolocaties vermeld, inclusief de voorgenomen risico-reducerende maatregelen zoals voorlichtingsacties. Die gaan we samen met de lokale ploegen uitvoeren. 2. Thema Informatie: Actuele informatie beschikbaar over risico’s t.b.v. effectieve incidentbestrijding. Wij maken afspraken met repressie over informatie-uitwisseling naar aanleiding van vergunningverlening en toezicht. We hebben met Repressie afgesproken van welke objecten we informatie op het brandweervoertuig willen hebben, en werken nu aan een inventarisatie van de benodigde (capaci- )tijd. 3. Thema Arbo-veiligheid: Aandacht voor risico’s voor brandweerhulpverleners bij specifieke locaties en omstandigheden.

Inzichtelijk maken waar specifieke risico’s voor hulpverleners aanwezig zijn met een advies over de brandbestrijdingstactiek. Inzet van eenheden op basis van de brandweerdoctrine is nog niet geborgd in het repressieve proces. De hiervoor benodigde informatie wordt niet structureel geleverd. 4. Thema interregionale samenwerking Oost 5: In verschillende dossiers gezamenlijk optrekken. Onder andere bij Brzo, externe veiligheid, brandonderzoek en brandveilig leven. 5. Het beperken en voorkomen van brand en van ongevallen bij brand bij burgers, bedrijven en instellingen. We geven invulling aan de rol van bevoegd gezag ten aanzien van BRZO-bedrijven en vervullen de wettelijke taak van adviseur externe veiligheid; We maken per aangesloten gemeente heldere afspraken over de te leveren inspanning op het gebied van advisering en toezicht; We geven invulling aan het kennispunt brandveiligheid binnen de RUD; We maken, samen met de posten in de clusters, burgers, bedrijven en instellingen bewust van veilige

Jaarstukken 2016 16 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen en onveilige situaties (brandveilig leven) en proberen zodoende het aantal incidenten te beperken. 6. Het terugdringen van het aantal onterechte en ongewenste meldingen. We maken afspraken met de ‘top 10’-bedrijven met de meeste nodeloze meldingen in elke gemeente. Sommige gemeenten hebben echt een top 10, anderen slecht 4 probleem objecten. Van de circa 97 zorgpanden in de regio, zijn we met 45 belangrijkste in overleg. 2.4.2 Repressie Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Thema Brandrisicoprofiel/dekkingsplan Verlenen van basisbrandweerzorg binnen de vastgestelde normen in het dekkingsplan. Zorgdragen voor parate brandweerposten. Dekkingsplan aanpassen aan de rapportage RemBrand en verder verfijnen aan de hand van de ervaringen uit het programma Brandveilig Leven en het aangepaste brandrisicoprofiel. Periodiek rapporteren over opkomsttijden afgezet tegen het bestuurlijk vastgestelde dekkingsplan. 2. Thema Informatie Zorgdragen voor nieuwe informatievoorzieningen op de brandweervoertuigen. 3. Thema Arbo-veiligheid: Aandacht voor risico’s voor brandweerhulpverleners bij specifieke locaties en omstandigheden. Opstellen en implementeren beleidsvoorstel tot verdere verbetering arbeidshygiëne na repressief optreden.

Programma ‘agressie tegen hulpverleners/veilige publieke taak’ opstellen en implementeren. 4. Thema interregionale samenwerking Oost 5: In verschillende dossiers Zorgdragen dat basis brandweereenheden in grootschalig verband gezamenlijk

Jaarstukken 2016 17 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen gezamenlijk optrekken. en efficiënt kunnen optreden. Samenwerken op het gebied van incidentbestrijding gevaarlijke stoffen 5. Zorgdragen voor uitvoeren van specialistische taken zoals optreden bij waterongevallen, verkeersongevallen, natuurbranden en ongevallen met gevaarlijke stoffen. Operationeel houden van eenheden waterongevallenbestrijding (waaronder duikers), eenheden t.b.v. ongevallenbestrijding gevaarlijke stoffen (waaronder gaspakdragers) en eenheden t.b.v. technische hulpverlening en natuurbrandenbestrijding. 6. Realiseren van een duurzame en toekomstbestendige bluswatervoorziening. Om straks blijvend over voldoende bluswater te kunnen blijven beschikken (aanpassing waterwet) en hiervoor een meer duurzame werkwijze te hanteren wordt een visie en implementatieplan opgesteld. De visie is gereed. Deze is besproken met de achterban en de verantwoordelijk bestuurders. Op dit moment wordt met Vitens onderhandeld om een gedegen financiële onderbouwing van de gemaakte plannen te kunnen realiseren. 7. Het uitvoeren van kleine hulpverleningstaken voor burger en gemeenschap die een min of meer spoedeisend karakter hebben. Reinigen van het wegdek, openen van deuren bij buitensluitingen, redden van dieren en dergelijke. 8. Maatwerk in de uitruk/ inzet realiseren.

Vraag gestuurd uitrukken (niet te veel, niet te weinig personeel en materieel aanwezig bij een incident). Daar waar we nu al uitrukken met vier mensen op een brandweervoertuig (Kampen, Giethoorn en Zwolle) deze werkwijze in lijn brengen met de visie Uitruk op Maat 2.4.3 Vakbekwaamheid Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Thema Brandrisicoprofiel/ dekkingsplan Oefenfocus daar leggen waar het brandrisico en de opkomsttijd hoog is. Ontwikkelingen zelfredzaamheid en burgerparticipatie:

Jaarstukken 2016 18 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen samenwerkingsmomenten met burgerpartijen en bedrijven organiseren. 2. Thema Informatie: Er is een elektronische leeromgeving beschikbaar voor iedere repressieve collega. De landelijk ingevoerde Elektronische Leeromgeving (ELO) is geïmplementeerd in IJsselland. 3. Thema arbo-veiligheid: Aandacht voor risico’s voor brandweerhulpverleners bij specifieke locaties en omstandigheden. Medewerkers structureel oefenen op het gebied van agressie en arbeidshygiëne 4. Thema interregionale samenwerking Oost 5: In verschillende dossiers gezamenlijk optrekken. Binnen Oost-5 worden hier afspraken over gemaakt en deze leiden tot veel intensievere samenwerking m.b.t. vakbekwaam worden en blijven (gezamenlijke producten en uitvoering daarvan). 5. Medewerkers zijn opgeleid conform het Besluit veiligheidsregio’s. Meerjaren opleidingsplan opstellen op basis van de vanuit repressie gewenste behoefte. . 6. Alle repressieve brandweermedewerkers oefenen volgens de Leidraad Oefenen en zijn hiermee maximaal toegerust op hun taak. In het oefenprogramma is ruimte voor maatwerk. Voor iedere functie is een oefenprofiel gemaakt. Op basis daarvan wordt het oefenprogramma gemaakt. Dit programma is tevens afgestemd met multidisciplinaire partners en de andere brandweerprocessen. Het oefenprogramma wordt jaarlijks geactualiseerd. 7.

We leren van evaluaties van incidenten en oefeningen door de inzet van een actief leeragentschap. Opname van ‘lessons learned’ uit evaluaties in het oefenprogramma. Uitkomsten van evaluaties zijn standaard onderdeel van het oefenprogramma en zijn mede bepalend voor de inhoudelijke invulling van oefeningen. 2.4.4 Beheer & Techniek Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Thema Brandrisicoprofiel/dekkingsplan Verwerving van nieuw materieel vindt plaats op basis van ontwikkelingen in en uitkomsten

Jaarstukken 2016 19 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen van het dekkingsplan. 2. Thema Informatie Vanuit beheer en techniek wordt gezorgd voor een technisch betrouwbare informatievoorziening (hardware en inbouw) op de voertuigen. 3. Thema arbeidshygiëne en agressie: Aandacht voor risico’s voor brandweerhulpverleners bij specifieke locaties en omstandigheden Reservekleding en materiaal aanpassen aan stringenter ontsmettingsbeleid alsmede interne organisatie hierop aanpassen 4. Thema interregionale samenwerking Oost 5: Bij verwerving van nieuw materiaal/materieel wordt nadrukkelijk samenwerking met andere veiligheidsregio’s gezocht. Wat heeft het gekost? Programma Brandweer N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V Processen en clusters 36.047.533 34.488.557 34.701.094 212.537 N Totaal lasten 36.047.533 34.488.557 34.701.094 212.537 N Processen en clusters -202.685 -207.785 -342.308 -134.523 V Totaal baten -202.685 -207.785 -342.308 -134.523 V Totaal saldo baten en lasten 35.844.848 34.280.772 34.358.786 78.014 N bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 af: stortingen in reserves 288.095 288.095 288.095 0 Resultaat 36.132.943 34.568.867 34.646.881 78.014 N Jaarstukken 2016 20 Afwijking Bedrag N/V Per saldo hogere kosten bij het proces Beheer & Techniek (B&T).

Wij zijn nog bezig om een goede werkbegroting te krijgen. Dit betekent dat er binnen het proces B&T in sommige gevallen een onderuitputting is ontstaan en ergens een overschrijding. De analyse wordt in het totaal van de beschikbare budgetten bekeken. Er is een totale overschrijding van € 390.000. De belangrijkste oorzaken zijn: - Brandstof (€ 60.000); door toename van vervoerbewegingen binnen de regio is er sprake van een hoger brandstof verbruik. Daarnaast wordt er meer geoefend (oa. rijtrainingen), waarvoor meer eigen voertuigen worden in gezet. - Kleding ( € 170.000); de overschrijding van dit budget wordt grotendeels veroorzaakt door de aanname van 45 nieuwe vrijwilligers, die volledig moesten worden voorzien van uniform en uitrukkleding. Daarnaast zijn er extra uitgaven gedaan ihkv arbeidshygiëne. - Door midlife update van twee hoogwerkers moest er 6 maanden een hoogwerker gehuurd worden. Ook is er een aantal weken een boot gehuurd om de beschikbaarheid te garanderen ( € 60.000). - De opbrengst verkopen blijft achter. Dit is het gevolg van uitstel investeringen. Ook is er minder ademluchtwerkzaamheden gedaan voor derden ( € 70.000). - Overschrijding door noodzakelijke inhuur ( € 30.000): Inventarisatie aanwezig materieel voor het opstellen van een meerjaren vervangingsschema; uitwerken van een businesscase B&T en specifieke kennis voor de aanbesteding tankautospuiten.

390.000€ N Lagere kosten bij het proces Risicobeheersing door incidentele vacature-ruimte en lagere realisatie inhuur derden/opleidingen. -95.000€ V In 2016 zijn er extra opbrengsten door detachering en BRZO-ondersteuning VR Groningen. Tevens is er subsidie ontvangen in het kader van ImpulsOmgevingsVeiligheid 2015-2018 en het deelprogramma 2PGS. -87.000€ V Per saldo sluit het programma Brandweer met een negatief saldo van€ 78.000, dit negatieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Jaarstukken 2016 21 2.5 Programma GHOR Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. De organisatie voor de (operationele) GHOR voldoet aan één (in 2015 geactualiseerde) normenset (als toetsingsinstrument voor de corebusiness van de GHOR: een goede professionele geneeskundige hulpverlening bij ongevallen, rampen en crises). Meten en rapporteren in maraps. De voorbereiding op het gebied van de continuïteit van zorg bij de care- instellingen vraagt extra aandacht. Het landelijk rapport Aristoteles benoemt één indicator waarover aan het bestuur moet worden gerapporteerd: 100% van de GHOR- functionarissen is opgeleid, getraind en geoefend Afwijking Bedrag N/V Per saldo eenmalig lagere kosten bij het proces vakbekwaamheid.

Dit voordeel bestaat uit verschillende afwijkingen: - hogere inhuur kosten derden ( € 25.000) voor het verkrijgen van specifieke kennis; - hogere opleidingskosten ( € 230.000) door werving nieuwe vrijwilligers; - lagere oefenkosten ( € 365.000) door dekking van de opleidingskosten van de nieuwe vrijwilligers en minder externe trainers ingezet. Ook zijn de OvD'en dit jaar niet op buitenlandtraining geweest. Vanaf 2017 is€ 100.000 structureel meegenomen als efficiencyvoordeel. -110.000€ V Minder kosten voor de jeugdbrandweer, omdat afgelopen jaar weinig jeugdploegen in landelijke finales gespeeld. Een paar jeugdploegen zijn niet op kamp geweest en het materieel heeft weinig onderhoudskosten gehad. -20.000€ V Hogere kosten binnen de clusters met name veroorzaakt door hogere uitkering vrijwilligersvergoedingen op Vakbekwaamheid (opleiden en oefenen) en Overige Kosten (reisuren en kilometervergoeding). De hogere instroom vrijwilligers 2016 heeft hierin een groot aandeel. Het management zal in 2017 nog een verdere analyse doen op de vrijwilligersvergoeding.

231.000€ N Hogere kosten proces Repressie veroorzaakt door: ( € 54.000) inhuur Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS)/ Hoofd Officier Van Dienst en extra ondersteuning GIS, ( € 23.000) hogere kosten MDT door nog uit te faseren verbindingslijnen, (€ 34.000) hogere kosten PPMO door jaarlijkse fluctuatie (meer/minder- keuringen), ( € 24.000) door bijscholingstraject Nazorg en beheerskosten OGS/STH. 135.000€ N Extra opbrengst proces Repressie door een detachering aan het IFV. -16.000€ V Lagere doorbelasting indirecte kosten aan het programma brandweer. Zie toelichting kostenplaatsen voor de verklaring. -300.000€ V Hogere opbrengst door o.a. hogere kosten AGS vergoeding. In 2016 hebben wij een hogere AGS vergoeding gehad van Drenthe en Flevoland. Hier staan ook hogere kosten bij het proces repressie tegenover. Vanaf 2016 ontvangen wij een bijdrage voor specialisme technische hulpverlening. Hier staan ook extra kosten tegenover (zoals vrijwilligersvergoeding en beheerskosten) -50.000€ V Totaal resultaat programma Brandweer (nadeel) 78.000€ N

Jaarstukken 2016 22 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen overeenkomstig de gestelde eisen in het Jaarplan GHOR- OTO. 2. Het GHOR-bureau is opnieuw HKZ-gecertificeerd. Audits plannen en uitkomsten rapporteren in maraps en berap. 3. I.k.v. haar netwerkrol heeft het GHOR-bureau minimaal twee nieuwe samen-werkingstrajecten gestart met haar partners. Overleg met ketenpartners en rapportage hierover. Betreft samenwerking met - ROAZ (A-infectieziekten) - RUD/GGD/RB (advisering gemeenten) 4. Het GHOR-bureau voldoet, i.v.m. de ontwikkeling van het LCMS- Geneeskundige Zorg aan NEN 7510 m.b.t. informatiebeveiliging. Voorbereiden en laten toetsen, daarna het nemen van de noodzakelijke maatregelen. 5. Er is sprake van aantoonbare bovenregionale samenwerking op het gebied van de operationele (warme) en GHOR- bureau (koude) organisatie. Dit in het kader van de Unité de Doctrine (Veiligheidsberaad 2013), de LMK-ontwikkelingen en de efficiencynoodzaak. Rapporteren met een heldere opsomming van de concrete ontwikkelingen. De ‘doorontwikkeling van de crisisorganisatie in Twente’ (die daarmee afwijkt van de landelijke Unité de Doctrine), draagt vooralsnog niet bij aan het onderlinge bijstandsprincipe. De GHOR-regio’s zijn hierover nog in overleg. Met de GHOR van de VNOG zijn voor 2017 concrete afspraken gemaakt om te komen tot bovenregionale samenwerking. 6.

Minimaal 1000 inwoners (extra) van de regio hebben door toedoen van het GHOR-bureau een training gevolgd op het gebied van eerste hulp. Instellingen op het gebied van de eerste hulp, zoals het Nederlandse Rode Kruis en de EHBO-verenigingen, entameren om structureel nieuwe mogelijkheden te onderzoeken, gericht op het vergroten van de eerste hulp- kennis van de mensen in de regio. Ter vergroting van de zelfredzaamheid van de inwoners.

Jaarstukken 2016 23 Wat heeft het gekost? Programma GHOR N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V GHOR 1.466.782 1.466.066 1.442.647 -23.419 V Totaal lasten 1.466.782 1.466.066 1.442.647 -23.419 V GHOR 0 -75.000 -89.199 -14.199 V Totaal baten 0 -75.000 -89.199 -14.199 V Totaal saldo baten en lasten 1.466.782 1.391.066 1.353.448 -37.618 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 af: stortingen in reserves 0 0 0 0 Resultaat 1.466.782 1.391.066 1.353.448 -37.618 V Afwijking Bedrag N/V We hebben de Landelijk Crisis Management Systeem Geneeskundige Zorg (LCMS-GZ) kosten kunnen declareren tlv beschikbare stimuleringsgelden. -20.000€ V Hogere inkomsten door het ontvangen van zwangerschapsuitkering en subsidies. -14.000€ V Diverse kleine voordelen. -3.500€ V Totaal resultaat programma GHOR (voordeel) -37.500€ V Per saldo sluit het programma GHOR met een positief saldo van€ 38.000, dit positieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Jaarstukken 2016 24 2.6 Programma Bevolkingszorg In de bestuursrapportages is bericht over de voortgang rond Bevolkingszorg in IJsselland. De businesscase waarin voorstellen staan die moeten leiden tot verbetering zijn aangeboden aan de kring van gemeentesecretarissen, het DB en AB.

De bestuurlijke kaders voor het nieuwe team staan in de opdracht die de nieuw aangestelde Coördinator gemeentelijke processen (CFG) mevrouw L. Dennenberg heeft meegekregen van het bestuur. De businesscase gaat uit van vijf leidende principes:  We werken samen met en voor de maatschappij, we bevorderen en benutten zelfredzaamheid;  Crisistaken worden uitgevoerd door specialisten of ze passen bij dagelijkse werkzaamheden, een kleine crisiskern stuurt aan, regionaal wat moet, lokaal wat kan;  Crisisspecialisten beschikken over specifieke kwaliteiten en krijgen tijd om deze te onderhouden, de juiste man/vrouw op de juiste plek, ondersteund door de eigen hoofdwerkgever;  Het aantal crisisspecialisten staat in verhouding met de aard en omvang van de klus en de inzetfrequentie, we verkiezen kwaliteit boven kwantiteit;  De voorbereiding op de crisistaken sluit aan bij de praktijk, we kiezen voor een realistische maar ook efficiënte voorbereiding op taken. Onderstaand schema is volgens planning uitgevoerd. De feitelijke start van het nieuwe team was op 23 januari 2017.

- 20 augustus 2016 Businesscase in ACB-overleg (ingestemd) - 25 augustus 2016 Businesscase in Veiligheidskring (ingestemd) - 7 september 2016 Businesscase in DB (akkoord met behandeling in AB) - 28 september 2016 Businesscase in AB - 7 oktober 2016 Presentatie nieuwe team op dag van Bevolkingszorg - oktober/november 2016 werving & selectie (nieuwe) teamleden - december 2016 inwerken (nieuwe) teamleden - 1 januari 2017 start Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Het team Bevolkingszorg staat voor het voorkomen van, het voorbereiden op en het bestrijden van rampen en crises en de gevolgen daarvan voor mens, dier en milieu. Daarbij richt Bevolkingszorg zich op acht processen (zie ‘ontwikkelingen’). Crisisfunctionarissen halen normtijden 100% Crisisfunctionarissen worden voorzien van de middelen die nodig zijn voor het goed uitvoeren van hun functies. Alle relevante documenten en informatie is actueel en digitaal toegankelijk. 2. Het team Bevolkingszorg draagt bij aan het redzaam en zelfredzaam zijn van de inwoners van IJsselland. De functionarissen bevolkingszorg worden getraind op het gebruik maken van de redzaamheid en zelfredzaamheid van burgers. Bevolkingszorg doet actief mee met lokale en regionale initiatieven

Jaarstukken 2016 25 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen waarbij de inwoners worden gestimuleerd om redzaam en zelfredzaam te zijn. 3. Het team Bevolkingszorg is een betrouwbaar, op zijn taak toegerust team. Hiertoe bevorderen we dat de functionarissen van het team Bevolkingszorg:  competent zijn;  opgeleid, getraind en geoefend zijn;  informatiegestuurd optreden;  gefaciliteerd worden in de uitvoering van hun taken. Functionarissen bevolkingszorg zijn opgeleid en geoefend volgens het monodisciplinair meerjarenplan opleiden, trainen en oefenen (OTO- plan). Deelname is minstens 90%. Functionarissen bevolkingszorg zijn, waar daartoe aangewezen, opgeleid en geoefend volgens het multidisciplinair meerjaren OTO- plan. Sleutelfunctionarissen worden getraind in het automatiseringssysteem LCMS. Nieuwe medewerkers worden binnen drie maanden opgeleid. Er worden oefeningen georganiseerd met relevante partners (25% van de oefeningen). De trainingen in het werken met het landelijk crisismanagementsysteem hebben niet plaatsgevonden. 4. Het team Bevolkingszorg implementeert de verbeterpunten uit de Evaluatie Bevolkingszorg IJsselland 2015 en het landelijk Project Versterking Bevolkingszorg. Actieve participatie gemeentesecretarissen en adviseurs crisisbeheersing in de koude fase. Uitvoeren actiepunten die voortkomen uit evaluatie bevolkingszorg.

Jaarstukken 2016 26 Wat heeft het gekost? Programma Bevolkingszorg N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V Bevolkingszorg 135.570 214.324 197.261 -17.063 V Totaal lasten 135.570 214.324 197.261 -17.063 V Bevolkingszorg 0 0 0 0 Totaal baten 0 0 0 0 Totaal saldo baten en lasten 135.570 214.324 197.261 -17.063 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 -50.000 -14.092 35.908 N af: stortingen in reserves 0 0 0 0 Resultaat 135.570 164.324 183.169 18.845 N Afwijking Bedrag N/V Lagere kosten van het eenmalige project. Het algemeen bestuur heeft in 2016 een projectbudget van € 50.000 beschikbaar gesteld voor doorontwikkeling bevolkingszorg, hiervan is in 2016 € 14.000 besteed. In totaal is er dus € 36.000 minder uitgegeven. Het bestuur wordt gevraagd om deze € 36.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2017. -36.000€ V Lagere onttrekking bestemmingsreserve ontwikkelingen VRIJ. Tegenover het voordeel van de lagere projectbesteding staat een lagere onttrekking uit de bestemmingsreserve ontwikkelingen VRIJ.

36.000€ N Totaal resultaat programma Bevolkingszorg (nadeel) 19.000€ N Per saldo sluit het programma Bevolkingszorg met een negatief saldo van€ 19.000, dit negatieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Er zijn in 2016 meer kosten gemaakt voor bevolkingszorg (voornamelijk opleidingskosten). Er is een afspraak met de gemeenten dat wij alles voorfinancieren en tot een bedrag van € 100.000, verdeeld over de 11 gemeenten achteraf in rekening mogen brengen. Gezien het verwachte overschot en het bedrag van de overschrijding, hebben wij er voor gekozen om dit niet in rekening te brengen bij de gemeenten en mee te nemen in het jaarrekeningresultaat. 19.000€ N Jaarstukken 2016 27 2.7 Programma Meldkamer De meldkamer bevindt zich in een tussenfase nu het landelijke project LMO is opgeschort. Regio’s zijn nu zelf aan zet om de fusie tussen de meldkamers van Twente, Gelderland-Midden, Gelderland-Zuid, VNOG en IJsselland te realiseren. Omdat ook de politie en geneeskundige partners een rol hebben in dit proces vindt nu afstemming plaats tussen de ‘rode kolommen’ van de vijf regio’s, maar ook tussen de ‘rode’, ‘witte’ en ‘blauwe’ kolom. Dit is tot op heden een redelijk complexe zaak gebleken, in afstemming met elkaar, intern en met de verschillende besturen.

De verwachting is dat in het einde van het jaar nadere stappen gezet zullen worden in opmaat naar een fusie in 2019. De personele bezetting van de meldkamer blijft een punt van aandacht. Enerzijds wordt ingezet op het flexibiliseren van de personele inzet om eventuele frictiekosten ten tijde van de fusie te beperken. Anderzijds wordt getracht om wel de kwaliteit te leveren die noodzakelijk is. Tot op heden is dit gelukt, maar het vraagt de nodige energie van de leiding van de meldkamer en haar personeel om hierin goed te kunnen slagen. Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen 1. Landelijke Meldkamer Organisatie Activiteiten op het gebied van voorbereiden komst Landelijke Meldkamer Landelijke project LMO is opgeschort. Project bevindt zich in een moeizame tussenfase. Afstemming tussen kolommen verloopt moeizaam. 2. Alarmeren van die eenheden die het snelst ter plekke kunnen zijn. De melding wordt op basis van een uitvraag effectief geclassificeerd waarna een vakkundige, snelle en juiste alarmering van brandweereenheden volgt. De brandweereenheden worden door de centralist begeleid bij de inzet. In de eerste aanvang van een incident zorgt de centralist voor beeldvorming op basis van de beschikbare informatie. Ook zorgt de centralist bij opschaling voor het alarmeren van grootschalig optreden, de hoofdstructuur en andere instanties.

De centralisten worden geoefend in hun vaardigheden als centralist. Daarnaast doen de bij de MON aangesloten regio’s een aantal oefeningen samen met de MON, waarbij de samenwerking tussen de MON en het veld wordt beoefend. De continuïteit van de meldkamer is gewaarborgd. 3. Terugdringen aantal nodeloze meldingen Bij een automatisch alarm wordt bij daarvoor van te voren bepaalde abonnees eerst de melding

Jaarstukken 2016 28 Nr. Resultaat Actiepunten Realisatie Opmerkingen geverifieerd door middel van contrabellen. Daarnaast wordt een aantal nevenwerkzaamheden voor het Openbaar brandmeldsysteem uitgevoerd door centralisten. Dit bestaat onder meer uit het acteren op storingen en het behandelen van verzoeken tot testen van een installatie. 4. De leidinggevende brandweerfunctionaris alarmeren die het snelst ter plekke kan zijn. Alarmeren piketfunctionarissen op basis van actuele locatie van de functionaris mogelijk maken in plaats van op basis van piketgebieden. Wat heeft het gekost? Programma Meldkamer N = Nadeel, V = Voordeel Omschrijving Primitieve begroting 2016 Begroting na wijziging 2016 Realisatie 2016 Verschil t.o.v. begroting na wijziging N/V Meldkamer 1.158.158 1.130.309 1.143.600 13.291 N Totaal lasten 1.158.158 1.130.309 1.143.600 13.291 N Meldkamer -148.606 -148.606 -234.379 -85.773 V Totaal baten -148.606 -148.606 -234.379 -85.773 V Totaal saldo baten en lasten 1.009.552 981.703 909.221 -72.482 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 af: stortingen in reserves 0 0 0 0 Resultaat 1.009.552 981.703 909.221 -72.482 V Jaarstukken 2016 29 Afwijking Bedrag N/V Hogere bijdrage aan VNOG door afrekening Rode Kolom. Dit wordt veroorzaakt door een lagere inbreng van de loonsomkosten door de aanwezige vacatureruimte en detacheringen.

13.000€ N Meer inkomsten door een tweetal detacheringen VNOG/MON. -58.000€ V Totaal resultaat programma Meldkamer (voordeel) -72.000€ V Per saldo sluit het programma Meldkamer met een positief saldo van€ 72.000, dit positieve resultaat wordt veroorzaakt door: N = Nadeel, V = Voordeel Meer inkomsten door een hoger aantal aansluitingen op het openbaar brandmeldsysteem. Deze meer inkomsten zullen wij eenmalig, via de bestuursrapportage, in de begroting 2017 verwerken en komen per 2018 structureel te vervallen. -27.000€ V Jaarstukken 2016 30 3 Verplichte paragrafen Op grond van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dient het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te bevatten. Voor Veiligheidsregio IJsselland zijn dit: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Bedrijfsvoering 3. Financiering 4. Bedrijfsvoering 5. Verbonden partijen De volgende paragrafen zijn niet verplicht, maar wel opgenomen: 6. Bezuinigingen 2016 In deze paragrafen staat de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Veiligheidsregio IJsselland kenmerkt zich door risicomanagement in het primaire proces. Aan het managen van de veiligheidsrisico’s van burgers ontleent de organisatie immers haar bestaansrecht.

Toch heeft de veiligheidsregio meer risico’s te managen, vooral ten aanzien van de bedrijfsvoering (bijv. ICT, HR, juridisch, kwaliteit, fraude). Deze risico’s moeten minstens zo goed gemanaged worden om het primaire proces te laten functioneren. De risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering van Veiligheidsregio IJsselland zijn de afgelopen maanden in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s wordt onze organisatie in staat gesteld om op een verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de huidige risico’s en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is in 2016 het weerstandsvermogen berekend. Risicoprofiel Er is een risicoprofiel opgesteld om de risico’s van onze organisatie in kaart te brengen. Uit de inventarisatie zijn vanuit de verschillende teams risico’s in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg, die van belang zijn. In het navolgende overzicht zijn de tien risico’s gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Jaarstukken 2016 31 Nr Risico gebeurtenis Kans Maximaal financieel gevolg 1 Grootschalige/langdurige inzet waarvan de kosten boven het hiervoor geraamde bedrag komen en geen compensatie plaatsvindt.

10% € 1.500.000 2 Rente wordt hoger dan waarmee we in de begroting rekening hebben gehouden. 30% € 500.000 3 Fiscale controle van de Belastingdienst (boete). 30% € 500.000 4 Bericht stijging van pensioenpremie nadat begroting is vastgesteld. 50% € 190.000 5 Datalek van geregistreerde gegevens (privacygevoelig of vertrouwelijk). 50% € 250.000 6 Reserve transitie meldkamer blijkt onvoldoende om de hogere kosten die daaruit voortvloeien te kunnen opvangen. 50% € 250.000 7 Het Veiligheidsberaad neemt besluiten met financiële en personele gevolgen voor Veiligheidsregio IJsselland. 70% € 100.000 8 Minder aanbieders voor oefentrajecten op de markt waardoor inschrijvingen bij aanbestedingen hoger uitvallen dan verwacht. 9 Uit de aanbesteding voor 23 tankautospuiten voor de periode 2017 - 2021 komt een hogere prijs dan waarmee rekening is gehouden. 10 Complexiteit Europese aanbestedingen. 50% € 100.000 Weerstandsvermogen Op basis van alle risico’s met bijbehorende inschatting is een analyse gemaakt van de benodigde weerstandsvermogen voor Veiligheidsregio IJsselland. Met behulp van een zogenaamde Monte- Carlo (MC)-simulatie is het verband tussen risico en aan te houden weerstandsvermogen bepaald. In een MC-simulatie wordt het gedrag van de risico’s over een groot aantal jaren nagebootst.

Aan de hand van een dergelijke simulatie ontstaat een beeld van de financiële gevolgen van risico’s alsof men 100.000 jaar onder exact dezelfde omstandigheden zou functioneren. Dit biedt de mogelijkheid een statistische analyse uit te voeren op 100.000 schattingen van de totale schadelast van het risicoprofiel. In de eerste plaats leidt dit tot uitspraken over met welke mate van zekerheid de beschikbare weerstandsvermogen, gegeven het huidige risicoprofiel, voldoende is om de risico’s op te vangen. Daarnaast geeft deze analyse antwoord op de vraag welke risico’s het meest bepalend zijn in de bepaling van de aan te houden risicovoorziening. Het terugdringen van deze risico’s heeft het grootste effect. Deze analyse geeft het volgende beeld: Jaarstukken 2016 32 Daarbij is de overschrijdingskans + zekerheidspercentage altijd 100%. 75% zekerheid dat het bijbehorende bedrag voldoende is om de risico’s op te vangen betekent automatisch een kans van 25% dat dit bedrag niet voldoende is. Deze tabel geeft de relatie tussen betrouwbaarheid en aan te houden weerstandsvermogen aan. Veiligheidsregio IJsselland heeft op dit moment een weerstandsvermogen van één miljoen euro, dat geeft een betrouwbaarheid van 85%.

Dit betekent dat de veiligheidsregio bij een dergelijke weerstandscapaciteit naar verwachting eenmaal in de zes à zeven jaar niet in staat zal zijn zonder aanvullende financiering een positief eigen vermogen te behouden. De benodigde weerstandscapaciteit die volgt uit de Monte Carlo-simulatie ligt in de lijn der verwachting op basis van de bedragen die andere veiligheidsregio’s hanteren. Op basis van het huidige risicoprofiel is de beschikbare weerstandscapaciteit als onvoldoende te beschouwen. Het is echter wel raadzaam definitieve uitspraken pas te doen wanneer enige ervaring is opgedaan met de gevolgde werkwijze in het benoemen en inschatten van risico’s. 3.1.1 Financiële kengetallen In 2014 heeft een adviescommissie een rapport uitgebracht over de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Uit dit rapport kwam naar voren dat er diverse ontwikkelingen zijn die vragen om vernieuwing van regels met betrekking tot de begroting en verantwoording van openbare lichamen. Het ministerie van BZK onderschreef deze signalen en oplossingsrichting. De adviezen van de commissie vormden de aanleiding voor wijziging van het BBV. Eén van de wijzigingen betreft het verplicht opnemen van een uniforme basisset financiële kengetallen door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Hieronder een overzicht van de kengetallen, die voor ons van toepassing zijn.

Kengetallen 2016 Rekening 2015 Begroting 2016 Rekening 2016 Netto schuldquote 89% NB 56% Solvabiliteitsratio 9% NB 14% Structurele exploitatieruimte -1% NB -0,4% Zekerheids- percentage Overschrijdings- kans Bedrag (in € mln.) 25% 75% 0,44 50% 50% 0,63 75% 25% 0,88 80% 20% 0,95 90% 10% 1,18 95% 5% 1,46 99% 1% 2,06 Jaarstukken 2016 33 Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote geeft aan of de gemeenschappelijke regeling investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld, dit is met 56% het geval bij Veiligheidsregio IJsselland. De netto schuldquote is voor 2016 lager t.o.v. 2015 door aflossing van de lening kazerne Marsweg.

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Wanneer wij het solvabiliteitspercentage afzetten tegen vergelijkbare veiligheidsregio’s kan worden gesteld dat Veiligheidsregio IJsselland met 14% een laag solvabiliteitspercentage heeft. Hierbij merken wij op dat het volledige resultaat 2016 is meegenomen in het solvabiliteitspercentage voor 2016. De solvabiliteitsratio is voor 2016 hoger t.o.v. 2015 door afname van de balanstotaal. Dit wordt veroorzaakt door verkoop kazerne Marsweg aan gemeente Zwolle. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke bijdrage en BDuR- uitkering. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Het percentage voor Veiligheidsregio IJsselland ligt iets onder 0%, want de structurele lasten worden voor een klein deel gedekt door een incidentele bijdrage (maatwerkafspraak gemeente Olst- Wijhe).

Voor een mogelijke structurele tegenvaller in de toekomst zullen wij de deelnemende gemeente een voorstel doen hoe deze financieel te dekken. Jaarstukken 2016 34 3.2 Bedrijfsvoering 3.2.1 Organisatie algemeen In 2016 is een belangrijke stap gezet door een wijziging in de verdeelsystematiek op basis waarvan de gemeenten bijdragen aan de begroting van de veiligheidsregio. De historische bijdrage wordt vanaf 2017 voor een deel losgelaten, doordat dan 25% van de gemeentelijke bijdrage op basis van de uitkering uit het gemeentefonds plaatsvindt. Het besluit hiertoe werd haalbaar, door een besparing van een miljoen euro te realiseren, waardoor nadeelgemeenten door de gewijzigde verdeelsystematiek bijna volledig worden gecompenseerd. De eenheid Bedrijfsvoering heeft het derde bouw- en ontwikkeljaar organisatorisch en financieel goed afgesloten. In 2016 is het organisatie- en formatieplan bijgesteld, waarmee besparing van 134.000 euro op de Gemene Rekening (samen met de GGD) is gerealiseerd. Voor de veiligheidsregio betekent dit een besparing van circa 75.000 euro vanaf 2017. In 2016 is gestart met de aanbesteding van het personeel en financieel systeem voor de veiligheidsregio en GGD. Deze aanbesteding is gericht op de ingebruikname van nieuwe systemen vanaf 1 januari 2018.