I11.1 Tegenwindvoorst - Windturbinecatalogus versie 3.3.pdf

1 ZWOLSE WINDTURBINE CATALOGUS Deze Catalogus bevat een Inventarisatie van grote windturbines in Nederland, dicht op woongebieden. De bedoeling van deze catalogus is zo objectief mogelijk duidelijk te maken, dat de voorgestelde windturbines op Industrieterrein Voorst te Zwolle niet alleen dicht op woongebieden worden gepositioneerd (afstand), maar ook een erg groot woongebied (hoeveelheid) binnen de werkingsfeer van de turbines zullen hebben. Zwolle, februari 2017, versie 3.3 © Actiegroep Tegenwindvoorst.nl bestaande uit inwoners van de Zwolse wijken Westenholte, Spoolde, Beukenallee, Stadshagen, Frankhuis en Veerallee Correspondentie-adres: info@tegenwindvoorst.nl

2 INHOUD 1. Verantwoording 3 2. Overzicht van geìnventariseerde windturbines in Nederland 5 3. Opbouw van de Catalogus 7 4. Samenstelling van de Catalogus 8 5. Doelstelling 8 6. Conclusie 8 7. Tot Slot 8 8. Overzicht per windturbine 9 3 1. Verantwoording Deze inventarisatie is mede gebaseerd op de windturbinegegevens, zoals opgenomen op de Windturbinekaart Nederland. Website https://tinyurl.com/hu5ex9c of de QR-code. Daarnaast zijn windturbines opgenomen, die weliswaar niet op de Windturbinekaart zijn opgenomen, maar die de laatste tijd in het nieuws zijn geweest. Voor wat betreft de schaalmaatvoering is gebruik gemaakt van de mapviewer van Rijkswaterstaat http://www.rijkswaterstaat.nl/apps/geoservices/mapviewer2i/ of Ten aanzien van de voorgestelde turbines Voorst zijn de hoogte en positie gebaseerd op Ponderapresentatie 3e Klankbordgroep 12/12/2016 blz. 25 Wij hebben gezocht naar grotere windturbines in Nederland, die dicht op woongebieden staan. Windturbines met ashoogte van minder dan 80 meter hebben we buiten beschouwing gelaten, met uitzondering van een windturbine in Almere. In het geval van windparken of meer dan één windturbine is geprobeerd om de windturbine te kiezen die het dichtst op woongebied staat. In deze catalogus is de ruimtelijke indeling van het Industrieterrein Voorst niet meegenomen.

De eigenaren van de grond en windmolens zijn als eerste verantwoordelijk direct en indirect schade bij ongevallen. Het risico op ongevallen zal door plaatsing van drie of meer windmolens aantoonbaar hoger zijn. De bestuurlijke vraag is of de berekende risico's acceptabel zijn voor de omliggende bedrijven en de aanwezige school. En ook al is de kans klein, een wiek van 4.000 kg tot 6.500 kg door het dak van een bedrijfsgebouw kan rampzalig zijn,

4 Wiek op de A6 in Nederland gewaaid. Deze informatie is naar eer en geweten verzameld. Desalniettemin is het mogelijk, dat er kleine afwijkingen ten opzichte van de werkelijkheid zijn. Voor turbines zonder ID-nummer is de informatie verzameld via Internet. Wij hebben bij deze inventarisatie dankbaar gebruik gemaakt van het uitstekende boek “Windenergie en de Overheid – een pleidooi voor eerlijke informatie en bestuurlijk fatsoen” van Albert Koers NLVOW, ISBN: 978-90-824686-0-1

5 2. Overzicht van geìnventariseerde windturbines in Nederland De volgende windturbines zijn in de inventarisatie opgenomen: N R. LOCATIE ID DIAM ASH Hoogte Gemeente N.Br.-GE O.L.-GE Bladzijde 1 Zwolle Voorst ZW 92 104 150 Zwolle 52.512094 6.058872 2 Zwolle Voorst Midden 92 104 150 Zwolle 52.514758 6.063185 3 Zwolle Voorst NO 92 104 150 Zwolle 52.516991 6.066275 4 Zwolle Tolhuislanden 2351 82 85 126 Zwolle- Dalfsen 52.555977 6.210170 09 5 Kampen 2684 82 98 139 Kampen 52.573669 5.873683 11 6 Deventer Kloosterlanden 2676 92 85 131 Deventer 52.236858 6.198290 12 7 Deventer Kloosterlanden West 2677 92 85 131 Deventer 52.236907 6.184586 12 8 Zutphen 1 1633 71 85 120,5 Zutphen 52.158759 6.191022 15 9 Coevorden 2582 90 105 150 Coevorden 52.648239 6.736501 16 10 Aalten 2048 82 98 139 Aalten 51.967551 6.536933 18 11 Urk Zwolse Hoek 2637 127 135 198,5 N.O.P.

52.644173 5.627526 18 12 Veenk.Stads- kanaal 114 123 180 Stadskanaa l 52.958091 6.962804 19 13 Medemblijk 2346 126 135 198 Volendam 52.781892 5.101494 21 14 Zwaag- Westdijk West 82 85 126 Zwaag 52.685629 5.098912 22 15 Zwaag Westdijk Oost 82 85 126 Zwaag 52.693075 5.119855 22 16 Heerhugowaard 2196 71 85 120,5 Heerhugow aard 52.651246 4.797830 24 17 Volendam 2442 113 90 146,5 Volendam 52.489960 5.043954 28 18 Almere 1462 66 67 100 Almere 52.371140 5.138417 29 19 Ouderkerk ad Amstel 1671 71 85 120,5 Amsterdam 52.288253 4.941864 30 20 Houten Midden 90 105 150 Houten 52.018260 5.143478 31 21 Zoeterwoude Heine ken 82 84 125 Zoeterwou de 52.134970 4.531425 36 22 Den Haag Westvliet 112 94 150 Den Haag 52.071153 4.386490 37 23 Giessenburg 2555 82 108 149 Hardinxvel d 51.834743 4.886707 41 24 R'dam Rivium 101 99 149,5 R'dam 51.908954 4.540858 42 25 R'dam Geervliet 1578 70 85 120 R'dam 51.866855 4.280260 45 26 R'dam Heenvliet 2591 101 90 140,5 R'dam 51.870859 4.250538 45 6 Geografisch overzicht van de locaties. U kunt de kaart raadplegen via https://tinyurl.com/jyy7w3o of Als u zelf een windturbine op deze wijze beoordeeld wil hebben, vragen wij u de naam en locatie van de turbine door te geven aan info@tegenwindvoorst.nl Wij zorgen dan voor een voorbeeld.

7 3. Opbouw van de catalogus Van de geselecteerde windturbines hebben we de volgende gegevens verzameld: • Locatie • Evt. ID-nummer • De diameter van de wieken • De ashoogte • De totale hoogte • De Gemeente • De geografische positie in lengte- en breedtegraad Vervolgens hebben wij per windturbine een googlemaps-kaart gemaakt, in een vierkant van 4 kilometer doorsnee. Dat is 2x de straal van 2 kilometer vanaf de turbine. In deze vierkante plattegronden hebben wij de woongebieden rood gekleurd. In de plattegronden hebben wij vervolgens door middel van cirkels een aantal volgens ons relevante afstanden ten opzichte van woongebieden in beeld gebracht. De volgende afstanden ten opzichte van een windturbine zijn opgenomen: • 2.000 meter: o Bij bepaalde omstandigheden -’s nachts met weinig achtergrondgeluid, weinig wind laag bij de grond en meer wind op 100 meter hoogte– kan het geluid van een grote windturbine tot op twee kilometer afstand hoorbaar zijn. o Advies NLVOW: niet binnen deze straal gaan wonen. http://nlvow.nl/ of Windmolenziekte of windturbine-syndrom is mogelijk ten gevolge van het laagfrequente "klappen" van wieken https://tinyurl.com/7k8bull of o Spelregels Vereniging Eigen Huis gelden binnen deze straal https://tinyurl.com/hhxumyw of • 1.500 meter: o De Franse Gezondheidsraad adviseert een afstand van minimaal 1.500 meter tussen een windturbine en woongebieden.

https://tinyurl.com/jhmkg7z of • = 1000 meter o Minimale afstand tussen tussen turbine en woongebieden (Regieplan Emmen) https://tinyurl.com/hlf86kx of Hierbinnen is er waardedaling woningen (Jurisprudentie Zeeuws Sint Philipsland) https://tinyurl.com/zbbhogm of

8 4. Samenstelling van de Catalogus De catalogus bestaat uit 3 delen, t.w. • Dit tekstdeel • Plattegronden van de overige windturbines, Wij hebben per windturbine de via Internet vindbare informatie en artikelen over overlast opgenomen. Wij gaan ervan uit, dat als we nog meer tijd besteden aan de inventarisatie, we nog meer informatie en artikelen zullen vinden. • Een losbladig deel met de “Zwolle”-windturbines. Hierdoor is de lezer in staat bij iedere windturbine gemakkelijk zelf een vergelijking met de “Zwolse” windturbines te maken. 5. Doelstelling Het doel van deze inventarisatie is, om zo objectief mogelijk, te laten zien, dat de voorgetelde locaties op Industrieterrein niet alleen dicht op woongebieden staan, maar óók en vooral dat er (360°) véél woongebieden rondom binnen de werkingssfeer van de windturbines vallen. 6. Conclusie Onder de aanname, dat wij naar eer en geweten de windturbines hebben gezocht, die dicht op woongebieden staat , kan het volgende worden geconcludeerd. In Nederland is niet/nauwelijks een 150 meter hoge windturbine te vinden, die méér woongebied in de werkingssfeer van de windturbine heeft liggen. Gezien de ervaringen met dergelijke windturbines met woongebieden in Nederland, zal dat naar verwachting ook in Zwolle tot grote overlast en problemen leiden. 7.

Tot slot Nagenoeg alle gerealiseerde windturbines, die in de buurt van woongebieden staan, leiden tot problemen. Energie die voor alle partijen verloren energie is. Verder constateren ook wij de grote voortgang met de kosten van het plaatsen van grote windturbines in zee. De kostprijs per opgewekte kilowatt uur daalt spectaculair waardoor de noodzaak om grote aantallen windturbines op het land te plaatsen sterk zal afnemen. En waardoor alle verspilde energie, kosten, subsidie, ergernis, wantrouwen op lokaal niveau voor dit onderwerp niet meer nodig is. 9 8. Overzicht per windturbine 'Een windmolen valt je aan' Auteur: door Arjan Bosch | donderdag 20 september 2012 | 07:09 NIEUWLEUSEN - De elektriciteitsmasten zijn al hoog en de trein dendert met regelmaat over het spoor, maar ze vallen in het niet bij de overlast die de achtgloednieuwe windmolens dag en nacht veroorzaken. Buurtbewoners van de windmolens, vanaf links Henk van der Horst, Henk van Leusen, Jentien Fransen en Alie Visscher, ervaren enorme geluidsoverlast. "Het heeft een onvoorstelbare invloed op je woongenot." foto Tom van Dijke Daar, in de Tolhuislanden en Nieuwleusen-West, is er voor de omwonenden inmiddels een tijd van vóór en een tijd van ná de windmolens. Ze staan zo dicht op de weg dat automobilisten en fietsers er welhaast bang van worden.

Een half jaar staan de turbines er nu, maar agrariër Henk van der Horst kan maar niet aan de propellers op 126 meter hoogte wennen. "'Wroef, wroef, wroef', en dat de hele dag", zo

10 bootstde melkveehouder de geluidsstroom op het ritme van uitrollende golven na. "Alsof er een vliegtuig overvliegt. Je kijkt automatisch naar de lucht, maar dan zie je niets. Het zijn de bulderende windmolens. Als ik de stal in of uit loop valt het iedere keer weer op." Van der Horst heeft nog snel wat buurtbewoners opgetrommeld, om voor de grootse opening van het windmolenpark van morgen - 'het is hun feestje' - toch een signaal af te geven. Want alle wethouders, gedeputeerden, energieadviseurs, duurzaamheidsexperts en windwetenschappers mogen dan morgen vrolijk een vorkje meeprikken, ervarings- deskundigen kunnen ze zich moeilijk noemen. Aan de keukentafel van Van der Horst doen die hun verhaal, het raam is dicht. "Het heeft een onvoorstelbare invloed op je woongenot, die eigenlijk niet te beschrijven valt", vindt Jentien Fransen, die toch een poging doet. "Een windmolen valt je aan, telkens weer. Je kan niet meer in de tuin zitten zonder dat je de windmolens hoort. Stap je uit je auto, weerdie molens. Doe je het raam open, zelfde verhaal." En als de slaap tijdens eens warme zomernacht maar moeilijk te vatten valt, geven de monotone decibellen van de acht 'wolkenkrabbers' net het extra zetje naar een slapeloze nacht. In de winderige nacht van 30 april op 1 mei bijvoorbeeld, zo weet Henk van Leusen, was het pas echt misse boel.

"Buurtbewoners belden elkaar op over het kabaal, we hadden allemaal hetzelfde onbevredigende gevoel. Een enkeling was echt boos." En met het onstuimige najaar in hetverschiet worden de vooruitzichten er niet beter op. "Dan kan er wel over planschade en andere tegemoetkomingen gesproken worden, maar dit valt met nog geen twintigduizend euro te vergoeden. Veel mensen beseffen niet wat een windmolen doet, je onderschat het, maar als je er naast woont merk je het pas echt." De buurtschap - nu niet meer 'achter de Hessenpoort', maar 'daar, bij die molens' - heeft overigens niet alleen last van de constante volumevlaag. Ook van slagschaduw, een zwarte schim die om de paar seconden over het behang scheert, hinderlijk bij het lezen of televisiekijken. "Het is net of je huis beweegt", ervaart Fransen."We hebben er eerst wat lacherig om gedaan, maar het is toch heel vervelend.Maar gelukkig, als we bellen dan zetten ze de knop netjes om en staat de molen stil." Met 'ze' bedoelt Fransen de initiatiefnemers, die in veel gevallen niet eens in de buurt wonen, maar ver weg. De omwonenden hebben alle begrip voor hen en de landeigenaren die hun grond hebben afgestaan voor de molens en zo een flinke stuiver bijverdienen. Ze vinden de turbines ook niet zomaar 'lelijk' en van boosheid is totaal geen sprake. "Een technisch vernuft", zo omschrijft Van der Horst de machines.

"Een molen past niet mooi in het landschap, maar is wel mooi op zich", vindt ook Van Leusen. Maar, hoe ingenieus, vernuftig of milieuvriendelijk het ontwerp ook is, vrienden zullen de molens en de buurt niet worden. Ze mogen er morgen dan ook een grandioze opening van maken, compleet met fraaie speeches en het doorknippen van lintjes, stiekem hopen ze in de Tolhuislanden en Nieuwleusen-West dat het waait, 't liefst stevig. "Dan weten ze ook eens hoe het is als er een bulderende molen voor je snufferd staat. " Procedures voor planschade lopen stroef donderdag 20 september 2012 | 07:10 De procedures om te komen tot een planschadevergoeding verlopen niet al te soepel, zo weten de omwonenden van de acht turbines in de Tolhuislanden en Nieuwleusen-West te vermelden. Zo is het lastig om schade op geluidsoverlast te verhalen, omdat die feitelijk gezien niet de geldende normen overschrijdt. Slagschaduw blijkt eveneens moeilijk 'te verhalen', omdat met een knop de windmolen tijdelijk wordt stilgezet. Dan blijft vervolgens de landschappelijke inpassing en verderf van het uitzicht over. "En dat is geen argument, maar een mening", zo legt Van der Horst uit. 11 De windturbines in Kampen zijn voor wat betreft de plaatsing niet vergelijkbaar met de plaatsing van windturbines op Voorst. De hoogte en afstand tot bewoning komt niet overeen.

Naar aanleiding van de georganiseerde windsafari door SWB hebben we deze toch opgenomen, om ook visueel het grote verschil te laten zien.

12 (Redactie: We hebben de Deventer turbines opgenomen, omdat er vaak een parallel wordt getrokken met Zwolle. Ook bij deze turbines is duidelijk te zien, dat het niet echt vergelijkbaar is met Zwolle. Desalniettemin is het verontrustend te lezen dat recent onderzoek van de Gemeente Deventer ons leert dat in Epse 36% van de inwoners nog steeds overlast ervaart. Ook de 10% in de wijk Colmschate Zuid is nog steeds te hoog. Verder is het bijzonder dat over héél Deventer nog steeds 5.000 burgers (=5% van 100.000) overlast ervaren.)

13 Een op de vijf bedrijven in Deventer heeft last van windmolens aan A1 http://www.rtvoost.mobi/nieuws/nieuwsItem.aspx?nid=243546 Een op de vijf bedrijven op de industrieterreinen Hanzepark en Kloosterlanden in Deventer heeft last van de windmolens langs de A1. Dit blijkt uit een enquête van ondernemerscollectief Bedrijvenparkmanagement. Het collectief heeft een enquête afgenomen onder de 105 gevestigde bedrijven. In totaal gaven twintig bedrijven aan last van de windmolens te hebben. Slagschaduw Over het geluid van de molens hoort parkmanager Mark van Mast geen klachten. De bedrijven ervaren overlast door de slagschaduw. "Het is vooral in de wintermaanden, want dan staat de zon laag. Dat in combinatie met een westenwind, zorgt voor slagschaduw." Vijf bedrijven gaven in de enquête aan grote hinder te ondervinden. Deventrade is één hiervan. Zij gaven vorig jaar kort na de opening van de windmolens al aan grote overlast te ervaren. Vijftien andere bedrijven hebben in mindere mate last van de molens. Wat nu? Het Bedrijvenparkmanagement heeft de resultaten van de enquête voorgelegd aan de eigenaren van de windmolens, Raedthuys en Deventer Energie. "We hebben geen harde eis gesteld, maar hopen dat we in goed overleg iets kunnen regelen." Raedthuys wil de problemen die de bedrijven ervaren in kaart brengen, voordat ze tot actie overgaan.

"We moeten in gesprek met de bedrijven, daarna kunnen we zoeken naar oplossingen. Een bureau verplaatsen is soms al de oplossing", legt Arthur Vermeulen van Raedthuys uit. Enquete Gemeente Deventer https://www.deventer.nl/nieuwsberichten/deventer-nieuws/2016/12/22/inwoners-deventer-positiever-over- windmolens In Deventer ervaart 5% van de mensen overlast van de windmolens. (Red.: Dat is zorgelijk veel. Deventer heeft ong 100.000 inwoners. Dus 5.000 Deventenaren ervaren overlast. Voor uw beeld. De afstand vanaf de molens tot de noordgrens van de bebouwde kom is ruim 6 km.) In Colmschate-Zuid ligt dat percentage op 10%. (Red.: In Colmschate Zid wonen ongeveer 10.000 inwoners. Daar hebben dus 1000 inwoners overlast.) Uitkomst Epse” Meer dan een derde (36%) ervaart overlast door de windmolens. (Red.: Epse heeft ongeveer 1,800 inwoners. Daarvan ervaren dus 650 inwoners overlast). Eigenaren windpark Kloosterlanden beperken hinder slagschaduw bij bedrijven http://www.centraaldeventer.nl/deventer-algemeen/eigenaren-windpark-kloosterlanden-beperken-hinder- slagschaduw-bedrijven/ Raedthuys Pure Energie en de Deventer Energie Coöperatie betreuren dat enkele bedrijven overlast ervaren van de windmolens. Zij willen zich als goede buur inzetten en bieden daarom een speciale stilstandsregeling aan.

Deze regeling houdt in dat de bedrijven, als zij zich daarvoor aanmelden, niet meer dan 10 uur slagschaduw per jaar op een gevel van hun pand zullen hebben. In de besturingscomputers van de windmolens zal deze stilstandsvoorziening dan worden ingesteld. Dit brengt enig

14 verlies van energieopbrengst met zich mee. Raedthuys Pure Energie en de Deventer Energie Coöperatie willen op deze manier tegemoet komen aan de opmerkingen over slagschaduw. (Redactie: “Dit brengt enig verlies van energieopbrengst met zich mee.” Dat is jammer! En dat is het geval bij heel veel windenturbines. De voorgeschotelde hoeveelheid energie wordt nooit gehaald. Dat is bekend. Dus bij ieder nieuw project wordt de feitelijke verwachting dus blijkbaar bewust te hoog gesteld. Wie bepaalt (mee) aan het verschil? Toch niet wij burgers door middel van subsidie?) 15

16 BOEC: 'De maat is vol' https://m.coevordenhuisaanhuis.nl/nieuws/coevorden/363936/boec-de-maat-is-vol.html Coevorden - De maat is vol, vindt Stichting Burgerbelang Omwonenden Europark Coevorden (BOEC). 'De handelwijze van gemeente en diverse ondernemers op het Europark lijkt meer op handelingen van criminele organisaties.' De stichting -zo vertelt voorzitter Tim Israel- heeft een brief gestuurd aan Jacques Tichelaar, Commissaris van de Koning. BOEC is klankbord van veel omwonenden, meer dan 125 families van circa vijfhonderd woningen. Verziekt 'Binnen vijf jaar is het milieu van het Europark volledig verziekt door grondwaterverontreiniging, bodemverontreiniging door verbrandingsslakken en de uitstoot van giftige stoffen zoals kwik en dioxine, luchtverontreiniging en overlast door lawaai van windturbines. Van maatschappelijk verantwoord ondernemen is geen sprake', aldus BOEC. 'Wij dringen erop aan dat de provincie verantwoordelijkheid neemt en de gemeente en een aantal bedrijven ter verantwoording roept. Gedacht wordt aan het onder curatele stellen van de gemeente en het opleggen van zware sancties aan betreffende bedrijven. Wij verwachten van de de rechten van de bewoners worden gewaarborgd. Tenslotte eisen we schadeloosstellingen van de omwonenden.' Zorgen Israel zegt dat de omwonenden zich al jaren zorgen maken om de leefbaarheid.

'Ik, en met mij vele anderen, ben hier komen wonen omdat rust en ruimte was beloofd. Nou, die heb ik hier niet. Mensen die willen of moeten verhuizen, blijven hier noodgedwongen wonen. Potentiële kopers zien de windmolens en zij zoeken al snel elders de rust en ruimte. Bovendien is van schone lucht ook geen sprake meer.'

17 BOEC heeft geconstateerd dat bij alle vergunningsprocedures de belanghebbende burgers niet of niet tijdig zijn geïnformeerd, dat er bewust geen milieueffectrapportages zijn uitgevoerd en dat wetgeving terzijde wordt geschoven. Iedereen doet maar `Vergunningen van gemeente en provincie voldoen veelal niet aan de wet- en regelgeving. Iedereen doet maar.' Nog begin dit jaar heeft de rechtbank de vergunning van één biogasfabriek vernietigd omdat de provincie geen groen licht had mogen geven zonder grondig onderzoek naar de effecten op het milieu. Deze rechtszaak werd door meer dan 125 families uit de wijken gesteund. De vele klachten die BOEC in de afgelopen jaren van de omwonenden heeft ontvangen zijn doorgestuurd naar de gemeente/provincie en tot nu toe onbeantwoord gebleven. Geen grondig onderzoek `Op 1 vierkante kilometer', vertelt Israel, `staan een vuilverbrander, drie biovergisters (gepland) en nu reeds 11 windturbines. Voor geen enkele installatie is grondig onderzoek gedaan wat betreft de milieu-effecten en de invloed op elkaar. De rook vanuit de bedrijven wordt verwerveld door de windturbines en naar beneden gedrukt en blijft in de woonwijk hangen. Daar heeft niemand naar gekeken.

Wij voelen ons niet gehoord.' Het heeft BOEC verbaasd dat nu ook opeens Leeuwerikenveld/Klooster in beeld komt voor plaatsing van windmolens.Ook de recentelijk geplaatste windturbines op het Europark op nog geen 600 meter van de woningen voldoet volgens BOEC niet aan de wettelijke eisen. 18

19 (Redactie: We hebben één turbine van het grote windpark Veenkoloniën in beeld gebracht. Het is een windturbine die dicht op Stadskanaal staat. Zoals bekend is er in de Veenkolonïen zeer grote weerstand tegen het park. Niet zozeer omdat ze allemaal dicht op bebouwing staan, maar vooral het grote aantal turbines, de vervuiling van de horizon, en de wijze waarop het Bevoegd Gezag omgaat met de bewoners.) Kamer: 'Aanleg windmolenpark in Drentse Veenkoloniën voorlopig uitstellen' http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/116628/Kamer-Aanleg-windmolenpark-in-Drentse-Veenkolonien-voorlopig- uitstellen DEN HAAG - De aanleg van een windmolenpark in de Drentse Veenkoloniën moet voorlopig worden uitgesteld en de regering moet alternatieven zoeken om de voorgenomen hoeveelheid duurzame energie op te wekken. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat er een pas op de plaats gemaakt moet worden bij de bouw van het windpark. Historisch Jan Nieboer van Platform Storm spreekt van een historisch moment. "We zijn zes jaar bezig met ons tegengeluid en dan nu, op 20 december, deze uitkomst, dat is echt historisch! We hebben de taart hier al aangesneden." Nieboer kan zich niet voorstellen dat minister Henk Kamp de motie naast zich neer zou leggen.

"Dan zou hij als minister in zijn nadagen zijn eigen partij wel een hele slechte dienst bewijzen." Hoofdpijndossier Het voorgestelde windmolenpark is al langer een hoofdpijndossier. Omwonenden zien de aanleg van tientallen windmolens niet zitten, gemeentes hebben protest aangetekend en sterrenkundig instituut ASTRON waarschuwt dat de windmolens de metingen in het gebied

20 zullen verstoren. De initiatiefnemers van het windpark lieten eerder deze week weten uitstel onverstandig te vinden. Aangepast plan Minister Henk Kamp heeft het plan voor het windmolenpark eerder dit jaar aangepast, door vijf van de vijftig geplande molens te schrappen. Hij benadrukte toen wel dat als daardoor niet de geraamde 150 megawatt wordt opgewekt, dat op een andere manier zal moeten worden gecompenseerd. Afwachten De motie werd ingediend door de SP en PvdA. Alleen de fractie van de PVV stemde tegen. Het is nog onduidelijk wat minister Henk Kamp met de motie gaat doen. "De minister zal zich op de inhoud van de motie bezinnen en daarna naar de Kamer reageren. Dat zal waarschijnlijk na het kerstreces zijn", vertelt een woordvoerder van minister Kamp. 21 (Redactie: Deze turbine hebben we opgenomen, omdat het de hoogste turbine van Nederland is/was, 200 meter. Daarnaast staat de windturbine relatief dicht op de oude kern van Medemblijk waardoor het element horizonvervuiling in Medemblik extra meespeelt.) Klacht woesh, woesh laag tonig geluid zeer irritant, bij sw tot nw wind. houd me uit mijn slaap gr. Ton Klacht Plaatsing windturbine de Ambtenaar. Deze turbine is geplaatst precies in ons uitzicht.

Vanuit de woonkamer word ons uitzicht op de historische westerhaven bedorven door de turbine bladen en opstand welke door zon wolken constant van kleur veranderen (nuances grijs). Tevens is het niet bepaald een verkoop argument zo’n draaiend geval voor je neus

22 (Redactie: Dit zijn windturbines, die ondanks grote protesten van omwonenden door de Provinciale Staten op basis van een inpassingsplan zijn goedgekeurd)

23 Windpark Westfrisia komt er ondanks smeekbedes inwoners Zwaagdijk-Oost (update) https://www.medemblikactueel.nl/2017/02/06/windpark-westfrisia-komt-er-ondanks-smeekbedes-inwoners- zwaagdijk-oost/ ZWAAGDIJK-OOST – Ondanks alle acties hebben de provinciale staten in Haarlem besloten dat het ‘Windpark Westfrisia’ gewoon doorgaat. De VVD en CDA stemden zoals verwacht voor de komst van het windpark bij Zwaagdijk-Oost. Bij de VVD onthield Andrea van Langen uit Andijk zich van stemmen, mede omdat zij zich in de gemeenteraad van Medemblik altijd fel tegenstander heeft getoond. Verslaggever Maarten Edelenbosch volgt de vergadering in Haarlem en zag het bij het begin van de vergadering al vrijwel direct dat het Windpark er zou komen. Heleen Keur (CDA)stemde ondanks dat zij tegen de komst is wel voor de komst van de windmolens. Zondag 5 februari werd het hele gebeuren om het windpark nog eens duidelijk verteld in een speciale reportage gemaakt door o.a. Maarten Edelenbosch en Henk Prins, waar voor- en tegenstanders aan het woord kwamen. Maria Weeber, voorzitter van de stuurgroep Tegenwindturbines in de Linten zegt, “Het is schande, op de manier waarop het CDA, D66, VVD en de PvdA alleen maar hun gedeputeerde achterna lopen En vreselijk naar voor de inwoners van de dorpen op de Zwaagdijk.

Ze waren landelijk gebied, toen waren ze stedelijk gebied geworden, omdat er 5 windturbines moesten komen. En nu vandaag hoorde ik dat ze weer landelijk zijn en verstedelijkt gaan worden. Ondanks het zorgvuldig afgewogen beleid van de gemeente Medemblik over de kostbare lint bebouwing en karakteristieke doorkijkjes. Dit verhaal gaat nog een staatje krijgen.“

24 Park van Luna Heerhugowaard http://tegenwindn33.nl/Windturbineklachten%2021-2-12013%20PDF.pdf Klacht Zoals zo vele dagen weer de hele dag hinder van de turbines in het Park van Luna. Het was vandaag lekker weer, maar om ons huis was het weer verschrikkelijk. We wilden in de tuin werken, maar zijn al snel gestopt vanwege het steeds maar terugkerende zoeven! Lekker even ontspannen in de tuin aan het werk, vergeet het maar! Nu is het avond en ook nu hoor ik ze binnen in huis. Dat wordt straks weer een nacht met alle ramen en roosters gesloten! En hopen dat we vannacht niet wakker worden van die krengen! We hebben al genoeg wakker gelegen van deze ondingen. Het is toch niet te bevatten dat wij als bewoners nabij deze windreuzen hieraan blootgesteld mogen worden!!!!! Er moet snel iets gebeuren met de normen van deze apparaten. Naar beneden dus! Klacht 3 windmolens op rij waarvan 2 in het Park van Luna, die bij een beetje wind door de hele wijk hinderlijk te horen zijn, met name in de avond en nachtelijke uren. Zelfs met de ramen dicht. En zoals bij iedereen bekent, het waait hier bovengemiddeld vaak en hard. Klacht Het is jammer dat de gemeente Heerhugowaard zo’n prachtig plan als ‘Stad van de Zon’ ontkracht door toestemming te hebben gegeven aan deze grote Windmolens, die vaak veel lawaai en slagschaduwen produceren en bovendien Horizonvervuiling opleveren.

We hebben last van het lawaai en de Horizonvervuiling. Had voor een industrieterrein gekozen of het Geestmerambacht. De beste plek ook voor een waterskibaan.

25 Klacht Heel goed dat er in de kranten nu ook aandacht is voor de klachten over windmolens (artikel NHD van 12/9/’12), maar dan vind ik het toch raar dat er in het artikel staat dat de windmolens bij hinderlijke slagschaduw stilgezet worden. Dat gebeurt inderdaad in sommige gevallen wel waarschijnlijk, want soms zie ik molens stilstaan, maar in heel veel gevallen ook niet. De windmolen waar wij last van hebben heeft nog nooit stilgestaan op de momenten dat wij slagschaduw hadden helaas. Ik moet zeggen dat ik dat hinderlijker vind dan het geluid. Klacht Ons gekochte huis is door de 3 gigantische windturbines met hun herrie en slagschaduwterreur een waardeloos element geworden. Je kunt natuurlijk wel alle daken zoals bij ons in de wijk volleggen met zonnepanelen maar deze 3 turbines zijn lelijk, ze maken herrie en we moeten regelmatig weggaan uit ons huis omdat de slagschaduw niet te harden is. Park van LUNA? PARK VAN LOENATIK! BEDANKT GROENLINKS! Klacht Ik ben voor windmolens maar in zo een mooi klein gebied zoals in Heerhugowaard zo vlak bij de huizen ben ik op tegen. Plaats ze lekker in de zee dan kunnen ze verder weg staan. Zo hebben de mensen die er wonen ook meer last van en waarde mindering van hun huizen. Klacht Windmolen zijn vreselijk. Heb last van de herrie en de zgn. slagschaduw.

Ook verpesten ze het landschap Klacht De windmolens produceren een zeer storend geluid waar je gek van wordt, produceren slagschaduw en zijn horizonvervuilend. Plaats ze in zee. Klacht Wij hebben verschrikkelijk veel last van 2 van de 3 windreuzen. Wonen op 325 m van deze twee apparaten en ondervinden bijna dagelijks vooral veel geluidsoverlast. Een steeds maar terugkerend gezoef, gezwiep tot geklap op de gevel! Het stopt niet dit volle irritante geluid, het maakt je onrustig, het doet op den duur pijn in je oren. Vooral ‘s avonds en ‘s nachts wanneer alles en iedereen stil wordt, gaan ze 2 tandjes harder draaien en kun je echt niet meer met open raam slapen. Gek worden we ervan! Want door deze slechte nachtrust ben je de volgende dag niet fit. Lekker in de tuin zitten is er vaak ook niet meer bij, want er is geen plekje zonder herrie. Maar ook binnenshuis horen wij ze vele malen ook al hebben we t.v. of radio aan. We voelen ons geterroriseerd in en om onze eigen woning door deze turbines!. Het is toch te zot dat dit allemaal maar toegestaan wordt en dat je als omwonende van een windmolen park dit maar hebt te accepteren! ”Ja mevrouw, het voldoet allemaal aan de normen, we kunnen niets voor u betekenen” is het antwoord als ik weer eens een klacht bij de afdeling Handhaving neerleg.

Wat normen, er moet nu naar eens serieus omgesprongen worden met onze HINDER, want daar is, als je die dagelijks ondervindt, echt niet mee te leven! Klacht 3 grote windmolens recht voor je neus, alsof dat nog niet genoeg is. Nee, je krijgt er gratis geluid bij, vooral bij harde wind, alsof er continu een vliegtuig in de verte vliegt. Dat is irritant, maar de slagschaduw, bij laagstaande zon in het voor- en najaar, daar wordt je pas helemaal stapelgek van. En wat doet het met de waarde van ons appartement? Gemeente kan er niks mee, want het valt allemaal binnen de norm zeggen ze. Erg jammer. Niks mis met windmolens, maar bouw ze alsjeblieft op een plek waar niemand er last van heeft. 26 Klacht Ik woon aan de Otterkoog 10 te Alkmaar, toen wij dit huis in jan. 2010 kochten, was mij niets bekend van plaatsing van windmolens. Via heel klein berichtje in de krant kwam ik daarachter en binnen 1 week stond daar een enorme kolos op ca. 300 meter van mijn achtertuin. Vanaf nov. 2010 is hij in werking. Bij een beetje wind is het al net of er continu een vliegtuig over gaat. Als de wind van ons af staat, is het het ergst. En natuurlijk s ‘nachts. Typisch de gemeente HHW, zo min mogelijk ruchtbaarheid geven aan iets waar veel protest tegen kan komen. Er staan er drie bij het Park van Luna, maar wij zien en horen alleen de molen die bij de Waardse Tempel staat. En dat is al erg genoeg.

Klacht Bij oostenwind wordt je gek van dat zoemgeluid van de wieken. Echt schandalig die dingen. En wat een rotgezicht Klacht Woon tegenover 3 molens met een afstand van nog geen 275 meter, soms ernstige slagschaduw, geluidoverlast, en onrustig gezicht met de molens die de voor je neus draaien. Ik zelf ben Gemeenteraad lid en vecht tegen nog meer molens in Heerhugowaard. Ik zou graag contact met u willen hebben stuur mij AUB een mail gr Jan v d Starre Klacht Mooi weer, lekker naar buiten. Denk je dan. Zonder stilte maar met monotoon windturbine gedreun en overlast geen pretje. Even vlakbij de turbine wezen luisteren wat een bak herrie. Onacceptabel. Maar burgers worden niet gehoord. Overlast wordt niet bestreden. Maar onrecht aangedaan. Eneco onderzoekt overlast windturbines samen met omwonenden http://energeia.nl/nieuws/119300-1510/eneco-onderzoekt-overlast-windturbines-samen-met-omwonenden HEERHUGOWAARD (Energeia) - Eneco gaat samen met een bewonerscomité onderzoek doen naar de geluidsoverlast van drie windturbines in Heerhugowaard. Hoewel geen consequenties aan de resultaten zijn verbonden, wil Eneco wel graag “ weten hoe het zit met de overlast” en luisteren naar de bewonersklachten. Het Luna Windcomité vindt dat Eneco zich constructief opstelt. Lid van het comité Joke van Ruitenbeek heeft duidelijk een pragmatische opstelling gekozen.

Aan de telefoon vertelt ze dat ze weet dat de drie molen van Eneco, die al vijf jaar draaien, heus niet weggaan. En dat Eneco een bedrijf is dat geld moet verdienen. Maar binnen die kaders wil het comitélid de geluidsoverlast graag zoveel mogelijk beperken. Het onderzoek dat het Luna Windcomité nu samen met Eneco gaat uitvoeren, moet daarbij helpen. Gedurende drie maanden wordt een enquête gehouden onder de bewoners die binnen een straal van vijfhonderd meter van de drie windturbines wonen –het gaat volgens Eneco om 262 huizen. Bewoners brengen via die enquete de overlast in kaart, overigens precies zoals ze een jaar eerder ook al deden. Maar nieuw aan dit onderzoek is dit: gedurende het onderzoek speelt Eneco met de instelling van de wieken. Na drie maanden worden de resultaten vergeleken: is er een bepaalde stand van de wieken die bij een bepaalde wind voor meer of minder overlast zorgt? Eneco-woordvoerder Marcel van Dun laat weten het onderzoek vooral te initiëren vanuit het gevoel te willen weten hoe het zit met de door de molens veroorzaakte overlast. Hij bevestigt dat van weghalen van de molens geen sprake zal zijn. Van Dun wil niet vooruitlopen op de eventuele consequenties van de resultaten, wanneer bijvoorbeeld een

27 bepaalde stand van de wieken bij een bepaalde wind de overlast halveert terwijl de turbine-opbrengst slechts weinig terugloopt. Ook belooft Eneco niet dat dit onderzoek navolging zal krijgen bij andere windturbines waarbij bewoners zeggen overlast te ervaren. Vanuit bijvoorbeeld Houten klinken nog regelmatig klachten, maar Van Dun stelt dat Houten en Heerhugowaard onvergelijkbaar zijn. Bijvoorbeeld omdat in Houten al speciale regels gelden waardoor die molens op gezette tijden al worden stilgezet. Zowel Van Dun als Van Ruitenbeek is niet bang dat in Heerhugowaard de geënquêteerde bewoners bijvoorbeeld uit frustratie overdrijven. Overdrijvingen haal je er gemakkelijk uit, stelt Van Ruitenbeek, wanneer je voldoende materiaal verzamelt. ‘Windmolens verpesten woongenot’ Luna Wind Comité brengt bewonersklachten in kaart http://rodi.nl/widgets/1930-laatste-reacties/nieuws/1132546-lsquo-windmolens-verpesten-woongenot-rsquo- luna-wind-comit-eacute-brengt-bewonersklachten-in-kaart HEERHUGOWAARD – Natuurlijk, windmolens leveren duurzame energie. Maar die witte giganten hebben niet alleen maar voordelen. Heel wat inwoners van de Stad van de Zon hebben dagelijks last van de drie windturbines in Park van Luna. Doordat ze te dicht bij de huizen staan, veel dichter dan de wettelijk voorgeschreven 1.000 meter, verpesten ze voor vele Heerhugowaarders het woongenot.

Sommige mensen zijn zelfs verhuisd vanwege de hinder die de molens veroorzaken. Het Luna Wind Comité - bestaande uit wijkbewoners Eugène Meinders, Joke van Ruitenbeek en Cynthia Appel - wil de komende weken alle klachten die er in de Stad van de Zon leven omtrent de windmolens, in kaart brengen. Ze krijgen daarbij steun van buurtgenoot én raadslid Jan van der Starre (Senioren Heerhugowaard). Gezamenlijk in actie In maart 2013 hebben dik tachtig huishoudens een petitie getekend, met het verzoek aan de gemeente Heerhugowaard om de geluidsnormen van de drie windturbines te verlagen naar de oudere, lagere geluidsnormen en tevens te onderzoeken of in dit gebied maatwerk nodig is. ,,Dat was onze eerste gezamenlijke actie”, vertelt Cynthia Appel. ,,We hadden heel wat individuele klachten van buurtbewoners ontvangen over geluidshinder en slagschaduw en op verzoeken van bewoners werd door de gemeente niet gereageerd.” Het Luna Wind Comité is vervolgens naar de provincie Noord-Holland gestapt om het probleem ook daar aan te kaarten. Ook Eneco werd aangeschreven. ,,Uit die contacten is voortgekomen dat wij vlak voor de zomervakantie aan tafel hebben gezeten met de heer Bond, gedeputeerde van de provincie Noord-Holland, Eneco en de RUD (regionale uitvoeringsdienst van diverse gemeenten)”, aldus Joke van Ruitenbeek.

Klachtenformulier Afgesproken is dat het Luna Wind Comité samen met de bewoners alle hinder en overlast gaat inventariseren. Eneco heeft beloofd reducerende maatregelen te treffen op de momenten dat dat nodig is. Buurtbewoners kunnen hun steentje bijdragen door het klachtenformulier, dat speciaal hiervoor ontworpen is en op te vragen is via luna.windcomite@outlook.com, nauwkeurig in te vullen. Cynthia: ,,Het liefst hebben we natuurlijk dat de windmolens verwijderd worden, maar dat gaat niet gebeuren. Daarom willen we alles in het werk stellen om de overlast tot een minimum te beperken, zodat er voor iedereen weer een leefbare situatie ontstaat. Het is dus van groot belang dat zo veel mogelijk wijkbewoners dit klachtenformulier invullen, zodat we samen met de Provincie, Eneco en de RUD tot een goede oplossing kunnen komen.”

28

29 (Redactie: Almere en Lelystad/NOP zijn waarschijnlijk de Gemeentes met de meeste windturbines in Nederland. We hebben gezocht naar de dichtst bij woongebieden staande windturbine in Almere. Dat is de hier opgenomen windturbine. Klein en redelijk ver van woongebieden. )

30

31 Vernietigend rapport over windmolens Houten https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1397981/ HOUTEN - De gemeente en energiebedrijf Eneco hebben bij de ontwikkeling van het windmolenpark bij Houten veel fouten gemaakt. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht. Zo zijn klachten van omwonenden niet altijd zorgvuldig afgehandeld. Verder zijn bij de locatiekeuze en inrichting van het park keuzes niet goed onderbouwd. De onderzoekers deden uitvoerig onderzoek naar de komst van de windmolens langs het Amsterdam-Rijnkanaal en de gevolgen ervan voor omwonenden. Die hebben de afgelopen jaren regelmatig over het park geklaagd. SLAGSCHADUW Uit de studie blijkt nu dat een aanzienlijk deel van de omwonenden overlast ervaart van het uitzicht op het windpark (52 procent), het geluid (33 procent) en de slagschaduw (34 procent). Deze overlast is "over de tijd slechts in kleine mate verminderd, ondanks maatregelen die genomen zijn om de overlast te verminderen". Ondanks dat er strenge regels zijn voor windmolenparken, heeft de controle op naleving ervan te wensen overgelaten. Hierdoor hebben de omwonenden volgens de universiteit "niet de maximale bescherming gekregen die hen door de gemeente beloofd was". Wel stellen de wetenschappers dat het windpark qua geluid ruimschoots binnen de landelijk norm blijft.

HUIZENKOPERS In het rapport staat ook dat de gemeente niet goed onderzocht heeft of de mogelijke huizenkopers in De Hoon III en IV op de juiste manier geïnformeerd zijn over het naburige windpark. Verder worden de windturbines na bijna 2 jaar bedrijf "nog steeds niet goed aangestuurd om te voldoen aan de regels van de gemeente".

32 De onderzoekers stellen dat sommige zaken juist ook goed zijn aangepakt. Zo is de gemeente met de regels voor geluid en slagschaduw "zeer ver gegaan om de omwonenden te beschermen". Eneco heeft zich daarbij "betrouwbaar opgesteld wat betreft de extra strenge eisen met betrekking tot geluid". LERING Volgens de onderzoekers kan er veel lering uit de ontwikkeling van het Houtense windmolenpark worden getrokken. Zo zou draagvlak creëren meer zijn dan alleen informeren en daarom moeten omwonenden actief worden betrokken bij de planvorming. Ook moet er "in een vroeg stadium met omwonenden overlegd worden over compenserende maatregelen". De afgelopen jaren was er veel weerstand in Houten tegen de komst van de windmolens. De actiegroep Gigawiek procedeert nog steeds tegen het windpark. https://www.rtvutrecht.nl/data/docus/687805.pdf <<<<<<QR-code naar Rapport UvU Houtenaren willen hun nachtrust terug http://www.ad.nl/utrecht/houtenaren-willen-hun-nachtrust-terug~a969a780/ Direct omwonenden van overlastgevende windmolens in Houten willen graag praten over de vraag hoe zij hun nachtrust terugkrijgen, maar dat gesprek weigeren zij te voeren met verantwoordelijk wethouder Michiel van Liere (D66).

Maarten Venderbosch 26-11-15, 15:18 Laatste update: 04-03-16, 18:06 Dat verklaarde Maurice Bakker gisteren namens een groep Houtenaren die al twee jaar klaagt over geluidsoverlast en die zegt op dit punt nooit gehoor te hebben gevonden bij Van Liere. Die zou hun klachten stelselmatig in de wind hebben geslagen. Verkeerde locatie Windmolens in Houten vormen al vijftien jaar een heet hangijzer. De publicatie onlangs van een evaluatierapport door de Universiteit van Utrecht gooit nu verse olie op het vuur. Dat onderzoek laat zien dat destijds de locatiekeuze verkeerd is geweest (te dicht op woningen), dat klachten over geluidsoverlast wel degelijk terecht waren en dat de klachtenafhandeling zeer te wensen overliet. Met extra strenge en voor Houten specifieke voorschriften is getracht de bevolking 'maximale bescherming' te bieden, maar die belofte bleek op drijfzand te rusten. Om het allemaal nog pijnlijker te maken, maakt Windpark Houten bovendien zijn duurzaamheidsdoelstellingen niet waar. Bewoners, energiebedrijf Eneco en de gemeente leefden al maanden op gespannen voet met elkaar. Vooral het vertrouwen dat bewoners stellen in Van Liere is zoekgeraakt. Molens 's nachts op stil Deze week in de gemeenteraad, waar het evaluatierapport werd besproken, betuigde de wethouder spijt en kondigde aan maatregelen te willen treffen.

Hij wil 'buiten de bestaande kaders denken' en zelfs Eneco vragen de molens 's nachts stil te zetten. Van Liere kreeg van de lokale politiek drie maanden de tijd om orde op zaken te stellen. ,,Ik zal er alles aan doen om het geschonden vertrouwen te herstellen.''

33 Doodziek van de windmolens DOOR JORIS POLMAN (bron: SPITS vrijdag 3 augustus 2012) Ze zijn een symbool van schone energie: windmolens. Maar onderzoek van de Universiteit van Utrecht toont aan dat omwonenden er ziek van worden. Een actiegroep in Houten stapt naar het Europese Hof voor de Rechten van de Mens om de bouw van nieuwe molens tegen te houden. AMSTERDAM – Ze voelen zich wel eens gemarginaliseerd. Weggezet als querulanten die op basis van drogredenen een prachtige schone energievoorziening de nek om willen draaien. Actievoerder Maurice Bakker van de Stichting Gigawiek in Houten vecht met honderden andere gezinnen tegen de komst van drie windmolens van 150 meter hoog. Meer dan een ton gaven hij en zijn medebewoners van de wijk De Hoon 4 uit aan juridische procedures. Tevergeefs. Maar nu lijkt het kwartje een keer de goede kant op te vallen. Nieuw nderzoek toont aan wat de bewoners in Houten al zo lang roepen: je wordt ziek van windmolens. Dat blijkt althans uit onderzoek van Kinanya Pijl van de faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Utrecht. Op basis van een uitgebreide literatuurstudie komt ze tot de conclusie dat omwonenden ziek kunnen worden van windenergie. De windturbines, zeker die van de grote modellen, maken lawaai. Mensen die daarbij in de buurt wonen, kunnen daar ziek van worden.

Slapeloosheid, concentratieproblemen, angsten, duizeligheid en zelfs depressies; het is slechts een greep uit de gezondheidsklachten waar onderzoeker Pijl op stuitte. Op 10 augustus rondt Pijl haar rapport af. Het vormt de basis voor een nieuwe, waarschijnlijk laatste procedure die de bewoners in Houten nog kunnen ondernemen tegen de komst van de windmolens. Bakker: „We zijn al tien jaar bezig. In Nederland zijn we zelfs uitgeprocedeerd en hebben we telkens verloren. Maar we hebben nog een kans: dat is bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.” Het advocatenkantoor Amice Advocaten, dat ruim honderd gezinnen uit Houten vertegenwoordigt, gebruikt het onderzoek van de Universiteit van Utrecht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europese Hof. Onderzoekster Pijl: „In het verzoekschrift staat de klacht centraal dat de Nederlandse wetgeving omtrent de bouw van windmolens in strijd is met het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens. Die wetgeving laat namelijk toe dat er nabij huizen windturbines worden gebouwd die tot geluidsoverlast en de daarmee samenhangende mentale en fysieke gezondheidseffecten leidt.” Er zijn circa honderd windmolenparken die op basis van het nieuwe onderzoek te dicht bij bebouwing zijn geplaatst, schat Fred van Leeuwen van het Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW).

„De problemen zijn het grootst in de provincies die niet aan de zee liggen. En vooral bewoners van het platteland betalen de prijs. Letterlijk, want een windmolen in de buurt van je huis kan de waarde van je woning zo maar met 30 procent doen dalen. En voor de volksgezondheid is het ook niet goed.” Internationaal zijn de normen al aangepast om rekening te houden met de gezondheid van omwonenden, stelt Van Leeuwen. Nederland is weliswaar ook strengere voorwaarden gaan hanteren, maar die regels zijn doorkruist door de Crisis- en Herstelwet. Van Leeuwen:

34 „Procedures zijn daardoor verkort, inspraakmogelijkheden ingeperkt. Dat is in het voordeel van overheden en energiebedrijven die goede sier willen maken met de aanleg van windmolenparken.” De juristen van Amice Advocaten en de omwonenden putten na alle eerdere tegenslagen nieuwe hoop uit het onderzoek van Pijl. Actievoerder Bakker: „Formeel kunnen we de bouw niet meer stoppen; dat is al een gepasseerd station. Maar een uitspraak van het Hof in ons voordeel zou er wel toe kunnen leiden dat de windmolens nooit zullen draaien. En zo’n uitspraak zou ook gevolgen kunnen hebben voor windmolenparken elders in het land.” De gemeente Houten en Eneco kennen het onderzoek nog niet en wensen dan ook nog niet te reageren (zie kader). Het is volgens Van Leeuwen een typerende reactie. De overheid en energiebedrijven menen dat ze aan de goede kant van het gelijk staan, zegt het bestuurslid van Nationaal Kritisch Platform Windenergie. „Ach, ik ken zoveel lokale bestuurders die met de borst vooruit lopen omdat ze zo trots zijn op hun project.” De Houtense actievoerder Bakker betreurt dat evenzeer: „Ik heb al aangeboden dat ze mijn dak helemaal vol mogen leggen met zonnepanelen. Want wij zijn heus niet tegen schone energie. Niemand is dat.

Maar er zijn zoveel gezondere alternatieven.” Eneco moet bromtoon windmolens Houten verhelpen http://www.ad.nl/utrecht/eneco-moet-bromtoon-windmolens-houten-verhelpen~a1c41547/ Het was lange tijd een raadsel waar het geluid vandaan kwam, en zelfs of het eigenlijk wel écht werd gehoord. Maar de mysterieuze bromtoon in Houten is wel degelijk te peilen. En het is ook volstrekt helder waar hij zijn oorsprong vindt: Windpark Houten. In 2015, en ook in een groot deel van het vorig jaar, was de bromtoon een soort fantoom, dat niet objectief viel te traceren. Maar waarvan wel werd vermoed dat tenminste één van de drie Eneco-windolens de veroorzaker zou zijn. Namelijk de turbine die het dichtst op de Rondweg staat in Houten-Zuid. Een groep bewoners van de hier aanpalende woonwijken Het Water en De Polder klaagt al jaren over geluidsoverlast. In juni vorig jaar bleek uit metingen al, dat de ongrijpbare bromtoon inderdaad afkomstig moest zijn van deze molen. Maar daarmee was een oplossing nog niet in zicht, want het bleek dat de toon ook hoorbaar was als de molen stilstond. Niemand kon uitleggen wat in die situatie dan het geluid voortbracht. Inmiddels zijn er nieuwe geluidsmetingen gedaan en blijkt er wél een verband te bestaan tussen de draaiende rotorbladen en het gebrom. ,,De herkomst moet worden gezocht in de aandrijflijn van de windturbines’’, aldus b en w.

De frequentie van de toon verhoudt zich evenredig tot het rotortoerental. En dat geldt ook zo voor de tweede turbine, die een eind verderop staat. Er lijkt daarmee geen sprake van een storing, eerder van een structureel probleem. Hoe het op te lossen, dat gaat Eneco nu onderzoeken, aldus b en w.

35 Strijd rond windmolens laait weer op http://www.ad.nl/utrecht/strijd-rond-windmolens-laait-weer-op~aae4027a/ In plaats van te luwen, dreigt de jarenlange strijd rond de overlast van windmolens in Houten weer op te laaien. Omwonenden zijn woest, dat wethouder Van Liere 'op eigen houtje' heeft besloten een streep onder alle discussies te zetten. In de visie van de wethouder 'zit er niet meer in', en kan het boek daarom dicht. Maarten Venderbosch 19-02-17, 17:39 Laatste update: 17:58 Bewoners vinden echter dat het onderste nog lang niet uit de kan is gehaald. Zij willen nu op korte termijn een 'bijpraatavond' organiseren voor raadsleden. Zodat deze niet alleen 'eenzijdig' door burgemeester en wethouders worden geïnformeerd over de ontstane situatie, maar ook door de ogen van bewoners naar de slepende kwestie kunnen kijken. De in winterslaap verkerende stichting Gigawiek in Houten heeft zichzelf dit weekend gewekt. Maurice Bakker, omwonende en actievoerder van het eerste uur, treedt weer op als woordvoerder. Dat doet hij ook namens een tweede bewonersgroep, die van zich doet spreken: Verplaats Die Paal. Deze groep wil dat de windmolen die het dichtst op de Rondweg staat, wordt verplaatst naar de andere kant van de A27.

Wethouder Van Liere kreeg in 2015 de politieke opdracht om het verstoorde vertrouwen van omwonenden te herstellen én een oplossing te zoeken voor de geluidsoverlast die zij ervaren. Hij koos voor gesprekken onder strikte geheimhouding met een groepje bewoners (onder wie ook Bakker) en energiebedrijf Eneco. Oppositiepartij SGP liet zich dit weekend alvast ontvallen: ,,Vertrouwen van de bevolking lijkt nu verder weg dan ooit. Na 14 (!) maanden moeten wij daarmee constateren, dat nog niet is voldaan aan dit doel.'' Onhaalbare kaart Op de rotorbladen van de windmolens komen zogenoemde uilenveren, die zorgen voor geluidsreductie. Eneco denkt ook de bromtoon op te kunnen lossen, die bewoners uit hun slaap houdt. Maar een derde manier om iets tegen de nachtelijke geluidsoverlast te doen, blijkt volgens Van Liere onhaalbare kaart: de molens 's nachts minder laten draaien en overdag juist wat meer, zodat per saldo er genoeg groene stroom wordt geproduceerd. Een kleine groep bewoners aan de Veerwagenweg, die buiten de Houtense Rondweg het dichtst onder de molens wonen, zijn hier mordicus tegen. Zij vrezen dat de nachtrust van een ander hén opzadelt met 'dramatisch veel extra herrie' overdag.

36

37 Bewoners in actie tegen windturbine http://www.hetkrantje-online.nl/nieuws/actueel/45835/bewoners-in-actie-tegen-windturbine# Verontruste bewoners uit Leidschendam, Voorburg en Den Haag die ernstige hinder ondervinden van de windturbine op het terrein van CEVA LOGISTICS aan de Westvlietweg, hebben zich verenigd in de Bewonersgroep Windturbine Vlietzone (BWV). Dit naar aanleiding van de overlast van de enorme windturbine op de rand van Leidschendam- Voorburg. In deze groep zitten onder andere vertegenwoordigers van Wijkvereniging Zeeheldenbuurt, Wijkvereniging Oud Voorburg en bewoners uit de directe omgeving van de turbine. De bewonersgroep gaat onderzoek verrichten naar de gang van zaken rond de aanvraag en verlening van de vergunning, de bouw van de turbine en de zeer summiere wijze van communicatie en informatie naar de belanghebbenden. Ook de planschadeprocedure zal zorgvuldig onder de loep worden genomen. Doel is de vergunning nietig te laten verklaren en te voorkomen dat er in de toekomst meerdere turbines geplaatst gaan worden. Protest Donderdag 19 januari vindt de officiële opening plaats van de windturbine. De actiegroep wil protesteren en massaal bij de hekken aanwezig zijn: "Kom allemaal vanaf een uur of drie.

We hebben bij de demonstratie al aangekondigd bij de gemeente Den Haag." Website Voor een goede communicatie met de bewoners zal zeer binnenkort een website worden gelanceerd. Via de site www.windturbinevlietzone.nl zullen omwonenden en belangstellenden op de hoogte worden gehouden over de lopende zaken en toekomstige activiteiten van de bewonersgroep.

38 Protestgroep tegen windmolen langs A4: 'Asociaal prestigeproject' (Omroep West) http://www.omroepwest.nl/nieuws/3329520/Protestgroep-tegen-windmolen-langs-A4-Asociaal-prestigeproject DEN HAAG - Tientallen inwoners van Leidschendam, Voorburg en Den Haag hebben de Bewonersgroep Windturbine Vlietzone (BWV) opgericht. Ze ondervinden 'ernstige hinder' van de windmolen die langs de A4 tussen Den Haag en Leidschendam staat. Hij moet weg, vinden ze. De 100 meter hoge windmolen staat er sinds december. Voor de bewoners totaal onverwacht. 'Er is niet gecommuniceerd', zegt Miranda van der Deijl namens de bewonersgroep. Ze woont ruim op 350 meter van de windmolen aan de Westvlietweg. 'Afgelopen weekend draaide de windmolen voor het eerst. De zon scheen en ik had anderhalf uur lang flikkerend licht in mijn huiskamer. In de buurtappgroep kwamen veel berichten binnen.' Website Bewoners en vertegenwoordigers van wijkverenigingen besloten een bewonersgroep op te richten en een website te lanceren. 'Hiermee willen we een vuist maken en kijken hoe groot onze achterban is', zegt Van der Deijl. Ze willen dat de windmolen wordt weggehaald, dat er beter gecommuniceerd wordt en dat er niet nog meer windmolens bij komen. 'Daarnaast willen we een schadevergoeding', zegt Van der Deijl. 'Natuurlijk zijn we voor duurzaamheid, maar je moet ook kijken naar de sociale aspecten.

Dit is een asociaal prestigeproject. Er is niet met de omwonenden overlegd.' Niet op hoogte Wethouder Saskia Bruines van Leidschendam-Voorburg liet eerder weten niet op de hoogte zijn geweest van het plaatsen van de windmolen. Volgens de gemeente Den Haag is Leidschendam-Voorburg echter in augustus al op de hoogte gesteld. Windmolen levert vooral klachten op vanuit Leidschendam- Voorburg http://voorburgsdagblad.nl/windmolen-levert-vooral-klachten-op-vanuit-leidschendam-voorburg/ De Milieudienst in Den Haag heeft van omwonenden rondom de windturbine langs de Vliet 88 klachten ontvangen. Dit heeft de woordvoerder van de verantwoordelijke Haagse wethouder Joris Wijsmuller gistermorgen in het AD laten weten. De klachten zijn binnengekomen bij de zogenaamde Milieu-klachtentelefoon en zijn vooral afkomstig van de inwoners uit Leidschendam-Voorburg. Onze redactie kreeg de afgelopen weken ook veel klachten binnen over de windmolen, waarvan de slagschaduw bij zonneschijn in de woningen schijnt en een vervelend geluidje maakt als hij draait. Tevens is het (uit)zicht vanuit en richting Leidschendam-Voorburg veranderd. Ook zijn er vraagtekens als het gaat om de volksgezondheid.

Wat voor invloed zal een draaiende windmolen hebben met betrekking tot de stofjes of de troep die van de wieken afkomt? De missie van de omwonenden is om er nu voor te zorgen dat de windmolen minder vaak zal draaien dan de gemeente Den Haag graag zou willen. Op dit moment heeft het er alle schijn van dat de windmolen niet meer zal verdwijnen en dat de omwonenden het er mee

39 moeten doen. Het wordt de komende maanden nu vooral een zaak om de schade zoveel mogelijk te beperken. Politieke druk vanuit Leidschendam-Voorburg kan hierbij helpen. Het is daarom interessant welke politieke partijen zich daadwerkelijk voor de inwoners van de Zeeheldenbuurt en Vlietwijck gaan inspannen? Honderden buurtbewoners komen af op informatieavond over windturbine A4 http://www.omroepwest.nl/nieuws/3334824/Honderden-buurtbewoners-komen-af-op-informatieavond-over- windturbine-A4 DEN HAAG - Honderden buurtbewoners uit Leidschendam-Voorburg en Den Haag zijn maandagavond afgekomen op een informatieavond over de omstreden windturbine langs de A4. Doel van de avond in partycentrum Hijdra: praten en discussiëren over de windturbine. Want, welke mogelijkheden hebben de buurtbewoners nog om de molen weg te krijgen? De organisatie, lokale partij Gemeentebelangen Leidschendam-Voorburg, kon vooraf niet inschatten hoeveel mensen er op de avond zouden afkomen. Maar, na een telling bij de deur staat de teller boven de driehonderd. 'Een enorm grote opkomst’, zegt raadslid Hans Peter Klazenga van Gemeentebelangen. ‘Maar dat laat ook zien dat de mensen verschrikkelijk boos zijn. Echt heel erg boos op de wijze waarop dit gedrocht hier is geplaatst.’ De buurtbewoners, die eerder al een protest organiseerde, luisteren tijdens de avond in verschillende zalen naar enkele sprekers.

Een van hen is een juridisch adviseur die de bewoners vertelt dat er weinig mogelijkheden meer zijn om iets aan de turbine te doen. Procedure Het enige waar de bewoners nog op terug kunnen vallen is de procedure. Heeft de gemeente Den Haag, op wiens grondgebied de turbine staat, alles volgens de regels gedaan? Maar zelfs als dat het geval is, is het in de praktijk moeilijk om iets aan de molen te doen. ‘We moeten er vanuit gaan dat de turbine er voorlopig nog wel staat’, zegt Klazenga. ‘Maar aan de andere kant we kunnen wel met elkaar aangeven dat we echt goed naar het proces moet kijken. Want er is geen sprake van goed buurmanschap.’ Koning Aan het eind van de bijeenkomst werd er door verschillende buurtbewoners en politici een brief aan de koning ondertekend. Dat is voor de buurt waarschijnlijk de laatste strohalm. Tegenstanders van windmolen langs A4 starten landelijke petitie http://www.omroepwest.nl/nieuws/3354573/Tegenstanders-van-windmolen-langs-A4-starten-landelijke- petitie DEN HAAG - Tegenstanders van de omstreden windturbine langs de A4 bij Leidschendam zijn een landelijke petitie gestart. De petitie is een algehele oproep om meer aan burgers te denken bij het bouwen van windmolens, zo is te lezen. Ook is er een Facebook-groep opgericht om tegenstanders van de windturbine een platform te geven.

'Als er geen rekening wordt gehouden met de burger dreigt de positiviteit van groene energie om te slaan in negatieve energie', aldus de belangengroep. De petitie is ruim zestig keer ondertekend.`De 100 meter hoge windmolen langs de A4 is in december vorig jaar neergezet. Voor veel bewoners kwam dit onverwacht en dus was er meteen veel protest.

40 Koning ingeschakeld tegen Haagse windmolen (red. door politieke partijen) http://www.ad.nl/den-haag/koning-ingeschakeld-tegen-haagse-windmolen~a0026c1b/ De politiek in Leidschendam-Voorburg zet het zwaarst denkbare geschut in tegen de Haagse windmolen: een verzoek aan de Koning om de zaak opnieuw te bekijken. De lokale partij, tevens coalitiegenoot, GBLV heeft daartoe een verzoekschrift opgesteld. Er wordt in gevraagd de gevolgde procedure rond de windturbine te bekijken en ook of de inwoners daarbij voldoende zijn geïnformeerd, een strikte toepassing van de regels als de windmolen gaat draaien en overlast veroorzaakt plus het voorkomen van meer windturbines aan de rand van Leidschendam-Voorburg. Zo'n verzoekschrift aan de Koning wordt bekeken door het Kabinet van de Koning en overgedragen aan de bewindspersoon die het verzoek het beste kan beantwoorden. Het is het uiterste middel om een kwestie opnieuw te laten onderzoeken. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft vijf jaar geprocedeerd tegen de plaatsing van de windmolen voor Den Haag, maar de bezwaren zijn door de Raad van State verworpen. De plek langs de A4 bij het Prins Clausplein was al eerder aangewezen door de Provincie voor het opwekken van windenergie. Commotie Sinds het gevaarte eind december is opgebouwd, is de commotie groot.

Omwonenden uit Leidschendam-Voorburg voelen zich genegeerd met hun klachten over aantasting van hun woongenot en ook de inwoners van de Haagse wijk Leidschenveen sluiten zich aan bij het protest. Nu zijn er filmpjes van omwonenden met hinderlijke schaduw van de wieken in hun huizen en tuinen. Bewoners zijn bang ook voor geluidsoverlast. De molen is nog niet vol in gebruik. Het verzoekschrift aan de Koning kan maandagavond worden ondertekend tijdens een informatie bijeenkomst in partyboerderij Hijdra en daarna online via GBLV. Petitie Het CDA is inmiddels ook een online petitie begonnen. Met de petitie - geenwindturbinesvlietzone.petities.nl - wil de oppositiepartij zijn bezwaren tegen windturbines in het gebied 'kracht bijzetten en het college van B en W aansporen tot actie richting Den Haag'. Een en ander gaat GBLV niet ver genoeg. Het is overigens niet de bedoeling van Den Haag om in het gebied meer windmolens neer te zetten.