Hoofdlijnenrapportage voorjaar 2017 versie voor de raad 2 juni 2017.pdf

Hoofdlijnenrapportage Voorjaar 2017 2 Vooraf Één van de wensen over onze P&C-cyclus vanuit de raad was het ontkoppelen van de Perspectiefnota (PPN) van de voortgangsinformatie over de lopende begroting. Vorig jaar is, conform die wens, daarom ten tijde van de PPN een rapportage op hoofdlijnen verschenen over de voortgang van de lopende begroting. En ook nu ontvangt u een dergelijke rapportage. Voorliggende rapportage heeft de volgende uitgangspunten en onderdelen: • periode januari – april 2017 • voortgang per bestuursprogramma • financiële mutaties op de lopende begroting We zijn als college nu drie jaar onderweg en het laatste jaar ingegaan van onze bestuursperiode. De rapportage over de eerste drie maanden van 2017 is vooral bedoeld om u te informeren of we nog op koers zijn voor het behalen van de geformuleerde ambities uit het collegeprogramma ‘Verantwoord anders’ of dat extra inspanningen noodzakelijk zijn. Belangrijke uitdagingen liggen met name nog in de kwaliteit van de dienstverlening aan onze klanten bijvoorbeeld bij het afhandelen van klantvragen. Een andere aandachtspunt is het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad door het opwekken van zonne-energie en energieneutraal bouwen. Er wordt gezocht naar andere bronnen van Nieuwe energie om de gestelde doelen voor 2020 te behalen.

Binnen het sociaal domein blijven wij ons inzetten op meer preventie (meer aandacht voor de voorkant). De samenstelling van het college is onlangs gewijzigd. Wethouder Jacques Wagteveld heeft om gezondheidsredenen zijn wethouderschap voor onbepaalde tijd neergelegd. Hij wordt tijdelijk vervangen door Douwe Oosterveen. Opzet Per bestuursprogramma: Groen = op koers Oranje = specfieke aandacht vereist Rood = er zijn problemen 3 Steenwijkerlanders voelen zich welkom Ambities (collegeprogramma 2014-2018): 1. Goed bereikbaar Voor de kwaliteit van onze dienstverlening is optimale bereikbaarheid een vereiste. 2. Prettig contact De tevredenheid van inwoners en ondernemers over het contact dat zij hebben met de gemeente is voor ons erg belangrijk. 3. Gemakkelijk en duidelijk Informatie moet voor iedereen beschikbaar, vindbaar en begrijpelijk zijn. Groen Goed bereikbaar We liggen op koers voor het behalen van de doelstellingen ‘persoonlijk waar nodig en digitaal waar mogelijk’ en ‘heldere dienstverlening’. De inrichting van een gezamenlijk KCC1 met de gemeente Zwartewaterland is gerealiseerd en zal verder worden ontwikkeld om de dienstverlening van beide gemeenten naar een hoger plan te brengen. Oranje Prettig contact Er wordt nog onvoldoende gemeten om te kunnen bepalen of we op schema liggen voor de doelstellingen ‘goed gastheerschap’ en ‘passend contact met een ieder’.

Er vindt wel steeds meer persoonlijk contact plaats bij negatieve beschikkingen (bijvoorbeeld bij een weigering bouwvergunning). Ook wordt ingezet op pre-mediation om conflicten tussen burger en gemeente tijdig te voorkomen. Rood Gemakkelijk en duidelijk De doelstelling ‘duidelijk en tijdig antwoord op vragen’ staat onder druk. Het in behandeling nemen van brieven vindt nog niet altijd plaats binnen 5 werkdagen. De gemeente spant zich in om vragen van inwoners en ondernemers binnen de gestelde termijnen te beantwoorden. Onduidelijk is in hoeveel procent van de gevallen wij daarin slagen. Eerst moet een systeem worden gerealiseerd om dit te kunnen meten. Ook de doelstelling ‘status vraag inwoner en ondernemer bekend’ is nog niet gerealiseerd. Op dit moment hebben inwoners via de persoonlijke internetpagina (mijnsteenwijkerland) inzicht in de e-diensten waar zij gebruik van maken. Echter, nog niet alle contacten worden geregistreerd. De gemeente Steenwijkerland is nog niet 1 Klant Contact Centrum. 4 aangesloten op MijnOverheid.nl. Afhankelijk van de technische mogelijkheden zal dit in 2017 of 2018 alsnog plaatsvinden. 5 Steenwijkerlanders voelen zich thuis Ambities (collegeprogramma 2014-2018): 1.

Passend en betaalbaar wonen voor iedereen Daaronder verstaan wij een woonprogramma dat voorziet in betaalbare woningen, aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen, leefbaarheid en duurzaamheid en dat is afgestemd met corporaties in de regio. 2. Gastvrije en betaalbare ploatsen Voor de leefbaarheid in onze kernen en wijken zijn plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en zich kunnen ontspannen van groot belang. 3. Thuis in de openbare ruimte Wij vinden het belangrijk dat Steenwijkerlanders zich thuis voelen in hun leefomgeving. Daarvoor is een aantrekkelijke en schone openbare ruimte essentieel. 4. Veiligheid voorop Willen onze inwoners zich thuis voelen in hun leefomgeving dan moet die niet alleen schoon en aantrekkelijk, maar ook veilig zijn. 5. Goed toegankelijk Voor de leefbaarheid en de economische ontwikkeling van Steenwijkerland is het van groot belang dat ons gebied goed bereikbaar en toegankelijk is voor inwoners en bezoekers. 6. Initiatiefrijk In een bestuursstijl die de samenleving als uitgangspunt kiest en inwoners centraal stelt past ook het streven naar zelforganiserende kernen en wijken, het faciliteren van ondernemerschap, ruimte voor PBW’s2 en andere maatschappelijke groeperingen en een gemeente die meer als facilitator opereert.

Groen Gastvrije en betaalbare ploatsen We liggen op koers voor de doelstelling ‘goed uitgeruste sportaccommodaties’, zowel qua aantal als de kwaliteit ervan. Ook de doelstelling ‘functionele maatschappelijke gebouwen’ ligt op schema. Veiligheid voorop • De doelstellingen ‘verkeersveilig op pad’ en ‘zorgeloos uitgaan’ worden naar verwachting in 2017 behaald. • Voor de doelstelling ‘veilig thuis’ is een extra inspanning noodzakelijk. Het heeft onze bijzondere aandacht om meer burgernet deelnemers te krijgen (norm 2017: > 20%). Postieve ontwikkeling in dit verband is dat in diverse kernen en wijken buurtbewoners WhatsApp-buurtpreventiegroepen oprichten. 2 Plaatselijke Belangen en Wijkorganisaties. 6 Goed toegankelijk We liggen op koers voor het behalen van de doelstellingen ‘goed onderhouden (water)wegen, fiets- en voetpaden’, ‘voldoende parkeergelegenheid’ en ‘voldoende en duurzame openbaar vervoersmogelijkheden’. Initiatiefrijk De doelstellingen ‘gemeente levert maatwerk’, ‘PBW’s als gesprekspartner’ en ‘zelforganiserende kernen en wijken’ liggen op schema. Oranje Thuis in de openbare ruimte • De doelstelling ‘goed afgestemd onderhoudsniveau van de openbare ruimte’ vergt specifieke aandacht. In 2016 waarderen inwoners de afhandeling van de Meldingen Openbare Ruimte (MOR) met een 6,1 (norm 2017: ≥ 7,1).

In 2016 zijn de MOR’s in 56% van de gevallen binnen 5 werkdagen verholpen (norm 2017: 80%). Overigens blijkt dat veel meldingen beleidsvragen, wensen of handhavingsverzoeken zijn. Deze horen niet in de categorie MOR en zijn voor een (groot) deel de oorzaak van de afwijking van de norm. Dit jaar zal het systeem hierop worden aangepast. • Voor de doelstellingen ‘duurzaam beheer van de openbare ruimte’ en ‘aantrekkelijke en streekeigen openbare ruimte’ ligt de gemeente op schema om de verschillende normen voor 2017 te behalen. Rood Passend en betaalbaar wonen voor iedereen • De doelstelling ‘duurzaamheid centraal’ vergt een forse inspanning. Op dit moment wordt 2% aan nieuwe energie opgewekt (norm 2017: 10%). Dit is inclusief de aanwezige zonnepanelen van huishoudens en een biovergister. Gezocht wordt naar andere bronnen van Nieuwe energie zoals grootschalige zonneparken, wind en innovatie. Gelet op het geringe draagvlak voor grootschalige voorzieningen is een inhaalslag vóór 2020 niet eenvoudig te realiseren. • De doelstelling ‘Woonprogramma op maat’ vergt aandacht. Het is onduidelijk welke woningcorporatie kan investeren in de sociale huurwoningvoorraad in Steenwijk en de noorderlijke kernen om er voor te zorgen dat het aantal sociale huurwoningen stabiliseert (norm 2017: 4.900 huurwoningen).

Daarom wordt in de eerste helft van 2017 een verkenning uitgevoerd naar de investeringsmogelijkheden van de verschillende corporaties. De prognose voor de bouw van nieuwe woningen komt uit op 118 stuks (norm 2017: 125 gerealiseerde woningen per jaar). • De doelstellingen ‘woonpromotie gericht op doelgroepen’ en ‘lokale vraag centraal’ liggen op schema. Volgens de huidige prognoses wordt de norm voor de verkoop van het aantal gemeentekavels t.b.v. zelfbouwers (norm 2017: 50 kavels) behaald. 7 Steenwijkerlanders doen het samen Ambities (collegeprogramma 2014-2018): 1. Een leefbaar Steenwijkerland Leefbare dorpen en wijken waar het aantrekkelijk is om te wonen, werken en ontspannen. Dat is ons speerpunt. 2. Zorg voor en met elkaar Wij willen de zelfredzaamheid van onze inwoners versterken. 3. Gezond en veilig opgroeien Wij dragen bij aan het gezond, veilig en talentvol opgroeien van kinderen en jongeren. Groen Een leefbaar Steenwijkerland De gestelde normen voor 2017 voor de doelstellingen ‘toegankelijke zorgvoorzieningen’, en ‘iedereen doet mee’ worden naar verwachting in 2017 behaald. Daarbij zullen de resultaten voor een flink aantal onderdelen worden gemeten in het kader van het eerstvolgende Inwonersonderzoek waarvan de resultaten in 2018 beschikbaar komen.

Zorg voor en met elkaar • In het laatste cliënttevredenheidsonderzoek WMO (over 2015) hebben cliënten de maatwerkvoorzieningen beoordeeld met een 7,6 en de maatwerkvoorzieningen Jeugd met een 7,4. De norm voor 2017 is gesteld op ≥ 7,3. Verwachting is dat die norm wordt gehaald en dat daarmee de doelstelling ‘solide maatwerkondersteuning’ wordt bereikt. • Voor de doelstelling ‘sluitend netwerk algemene voorzieningen’ zijn geen gegevens beschikbaar. In het Inwonersonderzoek 2017 zal hieromtrent een vraag worden geformuleerd. 8 Steenwijkerlanders zijn actief Ambities (collegeprogramma 2014-2018): 1. Behoud en ontwikkeling werkgelegenheid in Steenwijkerland Wij zijn ons ervan bewust dat we als overheid geen banen kunnen scheppen. Maar we zijn er ook van overtuigd dat arbeidsparticipatie een belangrijke voorwaarde is voor mensen om mee te doen in de samenleving. Als gemeente kunnen we randvoorwaarden scheppen voor werkgelegenheid en daar gaan we deze periode hard mee aan de slag. 2. Meer kansen voor de vrijetijdseconomie Toerisme en recreatie zijn de pijlers van onze economie. Daarom onderzoeken we de kansen voor het verder ontwikkelen van een ‘vrijetijdseconomie’ de komende periode en werken we de mogelijkheden verder uit. 3.

Vitaliteit en leefbaarheid centraal Wij gaan voor vitale dorpen en wijken waar het aantrekkelijk is om te wonen, werken en ontspannen en die voorzien zijn van internet. Groen Behoud en ontwikkeling werkgelegenheid in Steenwijkerland • De doelstelling ‘versterken ondernemersklimaat’ ligt op koers. • Datzelfde geldt voor de doelstelling ‘groei aantal arbeidsplaatsen en toeleiding’. Het werkloosheidsperscentage in de gemeente groeit dichter toe naar het werkloosheidspercentage in de regio Zwolle. Volgens de huidige prognose zal het verschil in 2017 uitkomen op minder dan 1,2 % conform de norm voor 2017. In het eerste kwartaal 2017 laat de uitstroom uit de WWB naar betaald werk een tegenvallend beeld zien t.o.v. het jaar 2016 (norm 2017: 150 personen). Dit vergt specifieke aandacht. Meer kansen voor de vrijetijdseconomie De doelstelling ‘toename werkgelegenheid in de recreatiesector’ ligt op schema. Dat geldt voor zowel de procentuele groei (norm 2017: 2% groei) als het als de toename van het aantal arbeidsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (norm 2017: 25 personen). Oranje Vitaliteit en leefbaarheid centraal • Verwachting is dat de doelstelling ‘landelijk gebied als promoter’ grotendeels wordt behaald.

Zo wordt de Stichting Weerribben-Wieden dit jaar nog opgericht door de gebiedspartners en is het nominatiedossier ingediend voor aanwijzing van Koloniën van Weldadigheid tot Unesco Werelderfgoed. Realisatie van het subdoel ‘toename van het aantal Groen en blauwe diensten’ verloopt problematisch, omdat de provincie Overijssel per 2016 de regeling voor Groen blauwe diensten heeft beëindigd. Via deze 9 regeling ontvingen particuliere eigenaren van bijvoorbeeld houtwallen een langjarige vergoeding voor onderhoud en herstel. • De prognose voor het behalen van de doelstelling ‘economische vitaliteit en leefbaarheid in de kernen’ is positief. Dat geldt ook voor de doelstelling ‘iedereen aangesloten’. Op dit moment bundelt het samenwerkingsverband CIF / Rendo de vraag om het buitengebied van Steenwijkerland te ontsluiten met snel internet. Bij voldoende inschrijvingen wordt daadwerkelijk gestart met de aanleg. 10 Financiën en bedrijfsvoering 1. Verantwoorde gemeentelijke financiën 2. Wendbare bedrijfsvoering Wij staan voor een sobere, transparante en doelmatige besteding van gemeentelijke gelden. We streven ernaar de lasten voor burgers en ondernemers niet meer dan trendmatig te verhogen. Wij realiseren onsdat een voor een sluitend financieel beleid bezuinigingen onafwendbaar zijn.

Groen Verantwoorde gemeentelijke financiën Doelstelling is een ‘sluitende meerjarenbegroting’ met als norm voor 2017: De uitgaven en inkomsten zijn structureel in evenwicht. Naar verwachting gaan we dit doel bereiken. In het kader van het interbestuurlijk toezicht (IBT) door de provincie Overijssel is de begroting 2017 als structureel en reëel in evenwicht beoordeeld. In 2016 kleurde de gemeente Steenwijkerland nog ‘oranje’ op het IBT domein financiën. De gemeente heeft nu zodanige stappen gezet dat de kleur ‘groen’ is toegekend door de provincie. Dat betekent volgens de provincie dat: 1. De geraamde uitgaven en inkomsten structureel en reëel in evenwicht zijn en, 2. Uit de meerjarenbegroting aannemelijk is dat dit evenwicht wordt gecontinueerd en, 3. Er, voor zover bekend, geen sprake is van bestuurlijk relevante onderwerpen die de financiële positie substantieel nadelig kunnen beïnvloeden. Hierbij kan gedacht worden aan de jaarrekening, het weerstandsvermogen, de grondexploitatie of andere onderwerpen. Wendbare bedrijfsvoering We liggen op koers voor het behalen van de doelstellingen ‘samenwerking met meerwaarde’, ‘risicomanagement’ en ‘kwaliteit van de organisatie’. Met de organisatieontwikkeling waarover in januari 2017 een besluit is genomen, worden op het terrein van de thema’s samenwerking en interne organisatie belangrijke stappen gezet in 2017.

Er wordt dit jaar een hoofdorganisatiestructuur ingevoerd bestaande uit vier eenheden met een kleiner strategisch management. De verantwoordelijkheden worden lager in de organisatie gelegd, er wordt gestuurd op processen en procedures worden vereenvoudigd. Hiermee wordt beoogd de vraag van burgers, ondernemers en instellingen nog beter te kunnen beantwoorden. 11 Financiële mutaties In onderstaand overzicht treft u de budgetafwijkingen aan zoals deze worden opgenomen en nader toegelicht in de Perspectiefnota 2018-2021. De structurele doorwerking naar 2018 en volgende jaren kan afwijken van 2017.

Programma I/S 2017 Steenwijkerlanders voelen zich welkom Dotatie overdracht pensioen bestuurders S 45.000 Betaalde pensioenen (voor 1-1-2015) S -45.278 Ondersteuning griffie I 9.000 Digitaal zaakgericht werken I -500.000 Digitaal zaakgericht werken (lagere onttrekking aan de Algemene reserve vrij besteedbaar) I 500.000 Basisregistratie Grootschalige Topografie S 10.000 Totaal Steenwijkerlanders voelen zich welkom 18.722 Steenwijkerlanders voelen zich thuis Invoering Omgevingswet I 115.000 Omgevingsplan buitengebied I 135.000 Eenmalige frictiekosten verhuur gemeentewerf Vollenhove I 50.000 Verhuur gemeentewerf Vollenhove per 1-5-2017 S -13.467 Bezuiniging energie en schoonmaakkosten gemeentewerf per 1 mei 2017 S -6.520 Onkruidbeheersing op de begraafplaatsen S 40.000 Energie openbare verlichting S pm Waterhuishouding De Hare (Oldemarkt) S 4.667 Onttrekking aan de voorziening Riolering (kapitaallasten) S -4.667 Gladheidbestrijding S 25.000 Investeringen tractie S - Aanstellen medewerker Openbare Orde en Veiligheid S 24.000 Aanstellen medewerker Openbare Orde en Veiligheid (dekking via budget voor rampenbestrijding) S -24.000 Veiligheidsregio IJsselland I -52.500 Herinrichting Kerkplein (Vollenhove) S 2.333 Onttrekking aan de voorziening Riolering (kapitaallasten) S -2.333 Totaal Steenwijkerlanders voelen zich thuis 292.513 Steenwijkerlanders doen het samen Huishoudelijke

verzorging S -600.000 Jeugdzorg S 400.000 Hulpmiddelen rollen en vervoer S -225.000 Beschermd wonen en Veilig thuis S -150.000 Bijdrage GGD S 37.000 12 Verhoging taalniveau naar 3F I 88.200 Nederlands als tweede taal S 20.000 BUIG budget Participatiewet S -1.455.038 Rijksbijdrage BBZ S 41.000 Schuldhulpverlening S 125.000 Prijsindexering zwembaden Vollenhove en De Waterwijck S 8.012 Maatschappelijk begeleiding vergunninghouders I 59.250 COA; bijdrage voor maatschappelijke begeleiding vergunninghouders I -59.250 Totaal Steenwijkerlanders doen het samen -1.710.826 Steenwijkerlanders zijn actief Loswal Giethoorn I 100.000 - Totaal Steenwijkerlanders zijn actief 100.000 Financien en bedrijfsvoering Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) maatschappelijk nut S -70.953 Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) maatschappelijk nut (Steenwijk-west) I 110.750 Onttrekking aan de Algemene reserve vrij besteedbaar I -110.750 Dividend Vitens NV S -53.603 Dividend Enexis NV S 21.388 Dividend BNG S -80.399 Algemene uitkering september circulaire 2016 S -353.929 Algemene uitkering december circulaire 2016 S -201.128 Algemene uitkering december circulaire 2016 I -7.877 Taakmutaties december circulaire 2016: Armoedebestrijding kinderen S 196.559 Armoedebestrijding ouderen I 7.877 Aansprakelijkheidsverzekering S 34.855 Verzekeringslasten zakelijke Mobiliteitspolis I 22.363 Afbouw Prestatiecontract

S 500.000 Ontvangen agio drietal vennootschappen I -7.807 Dividend ROVA Holding N.V. I -160.204 Totaal Financien en bedrijfsvoering -152.858 Algeheel totaal: -1.452.449 - Omschrijving Structureel S -1.751.501 Incidenteel I 299.052 Algeheel totaal: -1.452.449