Bijlage III Stadsvisie Vollenhove

Mogelijk kan het idee in samenhang met andere ontwikkelingen (denk aan de vervanging van de riolering en het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor mensen in een rolstoel of met een rollator of kinderwagen) nader uitgewerkt worden. Een en ander natuurlijk afhankelijk van de mogelijkheden om het (lang) parkeren voor bezoekers buiten de historische kern te organiseren. Ideeën voor het beter beleefbaar maken van de kwaliteit en eigenheid van Vollenhove, en dan vooral van de geschiedenis, kwamen zowel in de prijsvraaginzendingen als in de werksessies ‘op tafel’ . Voorgesteld werd bijvoorbeeld om de ruïne van kasteel T outenburg te herbouwen. En de poorten die vroeger toegang gaven tot de stad in een of andere vorm terug te brengen. Er werden inspirerende voorbeelden gedeeld. Of realisatie van iets dergelijks haalbaar is, was en is de vraag. Het behouden en zorgvuldig omgaan met het bestaande erfgoed - en, breder dan erfgoed: de bestaande kwaliteiten Kans: het gezicht ‘aan zee’ versterken Weer een haven voor de dijk? Het verplaatsen van de rotonde en de parkeerplaats kan hier ruimte voor creëeren.

51 Stadsvisie Vollenhove - wordt dan ook minstens zo belangrijk gevonden. Denk dan ook aan trekpleisters als het stadsmuseum “waar bezoekers de geschiedenis van Stad en Ambt Vollenhove kunnen beleven” en de Venose Botter van ’t Skutien. Het stimuleren van evenementen met de historische stad als decor kan op draagvlak rekenen. Genoemd zijn voorbeelden als het T outenburgfestival en Vollenhove Feeëriek. In de werksessies werd ook de wens uitgesproken “meer te doen met het adelijke verleden” en het theater in het stadspark te herstellen. T enslotte nog de wens om de wandel- en fietsroutes (en indien mogelijk ook vaarroutes?) uit te breiden, onder andere door het realiseren van ontbrekende schakels in de verbinding tussen stad en ommeland. Daarmee ontstaan mogelijkheden om rondjes van verschillende lengte te lopen of fietsen. Het herstellen van oude handels- en kerkpaden en versterken van historische structuurdragers (denk bijvoorbeeld aan de historische lijn Bisschopstraat/Weg van Rollecate/Schaarweg) dragen bij aan het ‘vertellen’ van het verhaal van Vollenhove. In de werksessies werd in dit kader ook de historische wandelroute door de stad genoemd.

Het verdichten en versterken van het routenetwerk voor langzaam verkeer draagt overigens niet alleen bij aan het vergroten van de recreatie- en uitloopmogelijkheden en de beleefbaarheid van Stad en Ambt Vollenhove, ook aan een gezonde leefomgeving en leefstijl (nodigt (ook) bewoners uit tot gezond bewegen). Kans Voor het versterken van de toeristisch-recreatieve functie van Vollenhove (en Blokzijl, Blankenham en Kuinre) worden onder andere kansen gezien als onderdeel van het rondje IJsselmeer. Idee is om met de aanleg van fiets- en/ of wandelroutes in het gebied tussen grofweg Vollenhove en Kuinre - “en overnachtingen in de historische Zuiderzeestadjes” - de beleefbaarheid van de dijk, de strijd tegen het water (met de kolken als stille getuigen) en het contrast tussen het oude en nieuwe land te vergroten.

Zuinig zijn op het erfgoed en al het andere fraais dat Vollenhove rijk is Historische verhalen, plekken en verbindingen koesteren, versterken en nieuw (eigentijds) leven in blazen Vollenhove is onderdeel van een ‘Rondje IJsselmeer’ 52 Stadsvisie Vollenhove Strategie Recreatie en toerisme • Zuinig zijn op het erfgoed en al het andere fraais dat Vollenhove rijk is • Ieder project, groot of klein, draagt bij aan het versterken van de kwaliteit en eigenheid van Vollenhove • Camperplaats en (lang) parkeren voor bezoekers op nieuwe locatie buiten historische kern • Relatie met het water versterken, mogelijk ook ruimte voor nieuwe functies aan het water? • Versterken historische structuurdragers en zo (ook) de relatie met het Hoge land en de havezaten • Verdichten en versterken routenetwerk voor langzaam verkeer • Versterken belevingswaarde stadsranden (voor toeristen en bewoners): vanaf de weg en het water ervaar je de bijzondere kwaliteit van Vollenhove 53 Stadsvisie Vollenhove Rondje ZuiderzeeWaterloopbos Legenda route door en rond de historische kern met allerlei bezienswaardigheden, haven en museum aantrekkelijke wandel- en fietsverbindingen naar mooie plekken in de stad en het omliggend landschap (Vollenhove zo aantrekkelijker maken voor een langer verblijf en als poort naar het Nationaal Park) Rondje Zuiderzee veerpontje tussen de haven, de Botterwerf en het Waterloopbos

(verminderen autoverkeer) belangrijkste recreatief/toeristisch aantrekkelijke plekken in en rond Vollenhove PP M N.B. Dit is geen concreet plan 54 Stadsvisie Vollenhove Het Waterloopbos Bentpolder Haven Samenvattende visiekaart N.B. Dit is geen concreet plan Stadsvisie Vollenhove 55 Kasteel Oldenhof Hoge land Verkeer & mobiliteit hoofdontsluiting - bestaand hoofdontsluitng - nieuw / verbeterd parkeer- camperplaats nieuw OV-halte ontlasting haven en binnenstad van auto-verkeer Wonen, werken & voorzieningen herontwikkeling/verdichting bestaande wijken (indicatieve locaties) wonen/werken op vrijkomende erven (indicatieve locaties) uitbreidingsrichting bedrijventerreinen locatie uitbreidingswijk (sleutelproject Provincie) kernkracht versterken, voorzieningen concentreren rond hoofdontsluitingsstructuur en parkeerplaatsen Energie zorgvuldige inpassing ‘zon op dak’ in beschermd stadsgezicht grote dakvlakken benutten zon boven parkeerplaatsen zonneveld, goed ingepast in landschap, bijvoorbeeld als tijdelijke functie sportvelden, mogelijkheden voor warmteopwekking met kunstgras Water & klimaat Hoge Land: sponswerking vergroten Bentpolder / laagte met natuurinclusieve landbouw met hogere waterpeilen ruimte voor waterberging, herstellen waterlopen Voorkomen wateroverlast, versterking voormalig landgoed Twee Nijenhuizen.

Groen bestaande park/groen/bosgebieden nieuwe park-/groen-/bosgebieden (bossenstrategie, versterken Hoge land) versterken uitloopfunctie recreatie- en sportgebieden en begraafplaatsen versterken groen in de wijken (koeling, waterberging, biodiversiteit, ontmoeting) versterken lanen en bloemrijke bermen structuurdragers behouden en versterken houtwallenstructuuur Hoge land versterken dijken met bloemrijke bermen, pleisterplekken en losse boombeplantingen versterken buitendijkse gebieden (natuur, natuurbeleving, struinpaden) Recreatief netwerk structuurdragers recreatieve route rond de historische kern fietsroutes verbeteren, continueren, toevoegen wandelpaden verbeteren, toevoegen Beleving Versterking ruimtelijke relaties met water, zicht op de haven (kansen voor) bijzondere punten versterken zicht op prachtlandschap P hub Verkeer & mobiliteit hoofdontsluiting - bestaand hoofdontsluitng - nieuw / verbeterd parkeer- camperplaats nieuw OV-halte ontlasting haven en binnenstad van auto-verkeer Wonen, werken & voorzieningen herontwikkeling/verdichting bestaande wijken (indicatieve locaties) kernkracht versterken wonen/werken op (vrijkomende) erven uitbreidingsrichting bedrijventerreinen locatie uitbreidingswijk (sleutelproject Provincie) Energie zorgvuldige inpassing ‘zon op dak’ beschermd stadsgezicht grote dakvlakken benutten zon boven parkeerplaatsen zonneveld, goed ingepast in

landschap sportvelden: warmteopwekking met kunstgras Water & klimaat Hoge Land: sponswerking vergroten Bentpolder / Zuurbeek: ruimte voor waterberging, herstellen waterlopen, natuurinclusieve landbouw Voorkomen wateroverlast omgeving Twee Nijenhuizen Groen bestaande park-/groen-/bosgebieden nieuwe park-/groen-/bosgebieden recreatie- en sportgebieden en begraafplaatsen versterken groen in de wijken (koeling, waterberging, biodiversiteit, ontmoeting) versterken lanen en bloemrijke bermen structuurdragers behouden en versterken houtwallenstructuuur Hoge land versterken dijken met bloemrijke bermen, pleisterplekken en losse boombeplantingen versterken buitendijkse gebieden (natuur, natuurbeleving, struinpaden) Recreatief netwerk structuurdragers recreatieve route rond de historische kern fietsroutes verbeteren, continueren, toevoegen wandelpaden verbeteren, toevoegen Beleving versterking uitstraling bijzondere plekken (kansen voor) bijzondere punten versterken mooie uitzichten over het landschap P hub

56 Stadsvisie Vollenhove Drie pijlers De toekomstvisie voor Vollenhove hebben we samengevat in drie samenhangende ‘pijlers’: Pijler 1 De historische stad versterkt • Meer kwaliteit en beleving stadshart (doorgaand verkeer omleiden) • Ruimte voor stadsfront met havengezicht aan het water (grote parkeerplaats/camperplaats verplaatsen) • Sterke relaties tussen stad en omgeving via de oorspronkelijke historische routes • Meer samenhang met de historische landgoederen, locatie ‘Twee Nijenhuizen’ als verbindende schakel tussen Vollenhove, het Hoge Land en de route naar de Moespot • Natuurlijke opbouw landschap (hoog/laag-droog/nat) beleefbaar Pijler 2 De compacte, gezonde en vitale stad • Autoluwe stad met alle voorzieningen op fiets/ loopafstand • Stedelijk karakter. Verdichting/herontwikkeling in de bestaande wijken i.c.m. verbetering inrichting buitenruimte (groen, ruimte voor ontmoeting) • Groene stadsranden met uitloopgebieden, educatie/ sport/recreatiecluster midden in de stad • Goede, aantrekkelijke verbindingen met de groene omgeving voor ontspanning, rust en natuurbeleving • Nieuwe autoluwe uitbreidingswijk, compact gebouwd, ingepast in de groene omgeving, goed verbonden met bestaande stad en landgoederenzone d.m.v.

directe en veilige fiets- en wandelroutes en een ontsluiting voor autoverkeer ‘buitenom’ , via de provinciale weg Oppen Swolle Pijler 3 De duurzame, klimaatrobuuste en natuurinclusieve stad • Meer nadruk op wandelen/fietsen i.p.v. auto • Ruimte voor waterberging in lage delen van het landschap, minder verdroging op de stuwwal • Meer ruimte voor groen, bossen, biodiversiteit en waterberging in de wijken en rond de stad • Duurzame energie wordt meegenomen in alle stedelijke ontwikkelingen Hoofdstuk 5 57 Stadsvisie Vollenhove Hoe verder? Onze toekomstvisie is een belangrijke bouwsteen voor de actualisatie van de gemeentelijke omgevingsvisie. Na actualisatie bevat deze gemeentelijke omgevingsvisie al het strategisch lange termijn beleid voor de leefomgeving in Steenwijkerland en is het een toetsingskader voor nieuwe initiatieven (denk aan verzoeken voor bouwplannen en functiewijzigingen) én een leidraad voor verdere uitwerking van opgaven in Steenwijkerland. Met het verankeren van onze toekomstvisie in de gemeentelijke omgevingsvisie wordt onze toekomstvisie dus richtinggevend voor de verdere ontwikkeling van Vollenhove. Onze toekomstvisie is geen uitvoeringsplan. Wel kijken we samen hoe we onderdelen een vervolg kunnen geven. Daarbij brengen we in ieder geval de mogelijkheden om werk met werk te maken in beeld.

Zo kijken we bijvoorbeeld naar meekoppelkansen als verzwaring van het elektriciteitsnetwerk, herinrichten van het straatprofiel en/of aanpakken van de stoepen (en zo ook het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte en voorzieningen voor mensen in een rolstoel of met een rollator of kinderwagen), wanneer een deel van het riool in Vollenhove vervangen wordt . De hoeveelheid ambities maakt duidelijk dat niet alles (tegelijk) kan; het stellen van prioriteiten en het maken van keuzes is essentieel. In dit kader stellen we een gezamenlijke uitvoeringsagenda op. Hierin geven we aan op welke termijn we bepaalde zaken op willen pakken. Deze toekomstvisie gebruiken we daarbij vanzelfsprekend als vertrekpunt. Sommige ambities of wensen zijn voor de langere termijn. Uitvoering geven aan deze ambities kan echter zo’n meerwaarde hebben voor Vollenhove dat ervoor gekozen is ook deze – lange termijn – wensen op te nemen in onze visie. Dit biedt de mogelijkheid huidige en toekomstige ontwikkelingen af te stemmen op deze ambities; de ontwikkelingen op korte termijn kunnen bijdragen aan het realiseren van de wensen en mogen ambities niet frustreren of onmogelijk maken.

Hoofdstuk 6 58 Stadsvisie Vollenhove Colofon Werkgroep visie Vollenhove e.o.: Marcel Aben – voorzitter BVVS Gert Winter – penningmeester BVVS Gretha Rook – bestuurslid BVVS Kor van der Velde – gebiedscoördinator gemeente Steenwijkerland Trudy van Es – senior beleidsmedewerker gemeente Steenwijkerland Met ondersteuning van bestuursleden BVVS expertise gemeente Steenwijkerland (verkeer en mobiliteit, wonen, economie, onderwijs, sport, energie, water en klimaat, groen en gezondheid) Van Paridon x de Groot landschapsarchitecten Met dank aan provincie Overijssel voor hun financiële bijdrage maart 2025 Voor reacties, vragen en/of betere ideeën: stadsplanvollenhove@bvvs.nu 59 Stadsvisie Vollenhove

60 Stadsvisie Vollenhove