Bijlage aanvulling externe veiligheid.pdf

Datum Referentie Behandeld door 30 oktober 20 20 07097-53702-04 B. Wolters/BBa 1 Inleiding In opdracht van de gemeente Steenwijkerland is doo r Cauberg Huygen B.V. een onderzoek verricht in het kader van externe veiligheid vanwege het te projecteren clubgebouw van de scouting aan de Onderduikersweg 2 te De Bult. De aanleiding van het onderzoek zijn de naar voren gebrachte zienswijzen over het ontwerpbestemmingsplan, vanwege het ontbreken van een onderzoek naar externe veiligheid. In verband met het voornemen is een onderzoek noodza kelijk naar de effecten op het groepsrisico vanwege externe veiligheid, doordat de planlocatie in de nabijheid van de A32 is gelegen. Onderhavig onderzoek dient ertoe om die effecten in beeld te brengen. Deze notitie doet verslag van het onderzoek. Notitie 07097-53702-04 Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico Bezoekadres: Stationsweg 2 8011 CZ Zwolle Postadres: Hoofdweg 70 3067 GH Rotterdam T +31 (0)88-5152505 E info@cauberghuygen.nl W http://www.cauberghuygen.nl K.V.K. 58792562 IBAN NL71RABO0112075584 Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 2 2 Situatie Het plangebied betreft een deel van het perceel Onderdui kersweg 2 te De Bult.

Het perceel heeft een oppervlakte van 9.282 m2. De begrenzing is afgestemd op de kadastrale grenzen. Het plangebied is gelegen op circa 100 meter ten noorden van de A32. De liggi ng en begrenzing van het plangebied zijn weergegeven in afbeelding 1. Afbeelding 1: Ligging plangebied (afbeelding is noordgericht) Op het perceel wordt een scoutinggebouw gerealiseerd, daarnaast worden parkeerplaatsen gerealiseerd. In afbeelding 2 wordt een voorlopige indeling van het terrein weergeven.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 3 Afbeelding 2: Mogelijke indeling van het terrein (afbeelding is zuidgericht) 3 Externe veiligheid en enkele basisbegrippen 3.1 Inleiding Externe veiligheid is de (on)veiligheid in de leefomgeving die veroorzaakt wordt door het opslaan, verwerken en vervoeren van gevaarlijke stoffen. Risicobronnen zijn bijvoorb eeld vervoersassen, buisleidingen en chemische bedrijven. Daarnaast valt ook de (on)veiligheid die veroorzaakt wordt door vliegbewegingen onder externe veiligheid. Uit het voormelde haalbaarheidsonder zoek is gebleken dat voor de ontwikkeling van het ziekenhuis het vervoer van gevaarlijke stoffen over het nabijgelegen spoor relevant is. In dit hoofdstuk worden enkele basisbegrippen toegelicht. 3.2 Basisbegrippen 3.2.1 Risico Risico is de kans van het optred en van een calamiteit maal het effe ct die de gebeurteni s heeft. Binnen het Nederlandse externe veiligheidsbeleid is een norm afgesproken: de kans dat een onbeschermd persoon overlijdt als gevolg van een calamiteit met gevaarlijke st offen mag niet groter zijn dan 1 op de 1 miljoen per jaar. In vergelijking met andere risico's die men in het dagelijkse leven loopt, is dit een relatief laag risico (zie afbeelding 3).

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 4 Afbeelding 3: Toegevoegde kans op overlijden bij di verse risicovolle activiteiten (bron: CBS) Afbeelding 3 toont dat de toegevoegde kans te overlijden als gevolg van externe (on)veiligheid kleiner is dan bij veel andere activiteiten. Groot verschil is dat deze andere activiteiten vaak voortkomen uit bewuste keuzes. Verblijven binnen het invloedsgebied van activiteiten met gevaarlijke stoffen is dit meestal niet. 3.2.2 Plaatsgebonden risico en groepsrisico De basis van externe veiligheidsbeleid bestaat uit twee onderdelen: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Het plaatsgebonden risicobeleid bestaat uit harde afstandseisen tussen risicobron en (beperkt) kwetsbare objecten. Het groepsrisico is de maat voor de kans op een ongeval met gevaarlijke stoffen met een bepaald aantal (dodelijke) slachtoffers. Het plaat sgebonden risico wordt weergegeven in de vorm van contouren rond een risicobron. Het groepsrisico wordt weergegeven in een grafiek: de fN-curve. Deze curve geeft aan hoe groot de kans is op een ongeval met een bepaald aantal (dodelijke) slachtoffers. Voorbeelden van de plaatsgebonden risicocontouren en de fNcurve zijn weergegeven in afbeelding 4.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 5 Afbeelding 4: Plaatsgebonden risi cocontouren en fN-curve Binnen de plaatsgebonden risicocontouren bestaat een bepaald risico te overlijden als gevolg van een calamiteit. Binnen de PR 10-6 contour gelden harde bouwre stricties. De hoogte van het groepsrisico wordt niet alleen bepaald door de aard van de risicobron, maar ook door het aantal aanwezige personen binnen het invloedsgebied daarvan. Bij veel ruimtelijke besluiten is verantwoording van dit groepsrisico vereist. Dit noemt men de verantwoordingsplicht van het groepsrisico. 3.2.3 De verantwoordingsplicht van het groepsrisico De verantwoordingsplicht geeft antwoord op de vraag in hoeverre externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen zijn getro ffen om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag (veelal de gemeente). Ook is het verplicht de veiligheidsregio in de gelegenheid te stellen advies uit te brengen. Met het invullen van de verantwoordingsplicht laten gemeenten het externe veiligheidsaspect meewegen bij het maken van ruimtelijke keuzes.

Deze verantwoording is zowel kwantitatief als kwalitatief en bevat verschillende onderdelen die aan bod kunnen of moeten komen. De verantwoordingsplicht van het groepsrisico omvat naast de rekenkundige hoogte van het groepsrisico, dat wordt berekend door mi ddel van een kwantitatieve risicoanalyse (QRA), tevens een aantal kwalitatieve aspecten. In de wet is geregeld wanneer het groepsrisico ver antwoord moet worden. Omdat de wettelijke basis per risicobron verschilt, verschillen per risicobron ook de voorwaarden die verantwoording wel of niet verplicht stellen.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 6 3.2.4 Kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten Externe veiligheidsbeleid heeft betrekking op enerzijds de risicobronnen en anderzijds de risico-ontvangers. Wat betreft de risico-ontvangers maakt de wetgeving onderscheid in kwetsbare objecten en beperkt kwetsbare objecten. Onderstaande definities zijn gebaseerd op de definities zoals opgenomen in (de toelichting van) het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). Kwetsbare objecten Kwetsbare objecten zijn (naast woningen) gebouwen, waarin (of waarbij) groepen van meer dan 50 personen gedurende langere aaneengesloten tijd verblijven. Ook sommige gebouwen waarin/waarbij kleinere groepen verblijven kunnen als kwetsbaar object worden gezien wa nneer die personen beperkt zelfredzaam zijn (bijv. zieken, bejaarden of gehandicapten). Beperkt kwetsbare objecten Beperkt kwetsbare objecten zijn verspreid liggende woningen en bedrijven waarin/waarbij groepen van minder dan 50 personen gedurende langere aaneengesloten tijd verblijven. In de landelijke wetgeving staat gedetailleerder beschreven wat onder kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten wordt verstaan. Belangrijk hierbij is dat de opsomming in de wetgeving niet limitatief is.

3.2.5 Zelfredzaamheid Zelfredzaamheid is de mate waarin een persoon in staat is zichzelf en anderen in geval van een calamiteit in veiligheid te brengen zon der hulp van hulpdiensten. Het beschouwen van zelf redzaamheid van personen binnen een invloedsgebied is onderdeel van de groepsrisicoverantwoording. Voorbeelden van groepen beperkt zelfredzame personen zijn jonge kinderen, zieken, ouderen en gedetineerden. Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 7 4 Externe veiligheid risico’s 4.1 Algemeen Ten zuiden op circa 100 meter afstand van het plang ebied is de A32 gelegen. Deze rijksweg is een risicobronnen. In afbeelding 5 is deze risicobron weergegeven. Afbeelding 5: Risico in de omgeving van het plangebied Navolgend wordt de risicobron nader toegelicht. 4.2 Wegtracé voor gevaarlijke stoffen (A32) Het plangebied is gelegen op een afstand van circa 100 meter vanaf de Rijksweg A32. Over deze Rijksweg A32 vindt transport van gevaarlijke stoffen plaats. Op grond van artikel 8, eerste lid Besluit externe veiligheid transportroutes kan de berekening en verantwoording van het groepsrisico achterwege blijven, ingeval het bestemmingsplan gelegen is op meer dan 200 meter afstand van de transportroute (zogenaamd aandachtsgebied).

Omdat het plangebied ruim binnen het aandachtsgebied is gelegen is de berekening van het groepsrisico noodzakelijk. Voor de berekening van het groepsrisico is een inventaris atie uitgevierd, waarbij gebruik is gemaakt van Basisnet en het HART1). In onderstaande tabel 4.1 zijn de relevante gegevens van het betrokken het tracé samengevat. 1) Handleiding Risicoanalyse Transport (HAR T) opgesteld in opdracht van Rijkwaterstaat. Plangebied Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 8 Tabel 4.1: Weggegevens A32 conf orm het Basisnet bijlage II Traject PAG zone PR10-6 contour [m] PR10-7 contour [m] PR10-8 contour [m] GF31) Vervoershoeveelheden (in aantallen tankauto's) afrit 7 (Steenwijk Noord) – afrit 5 (Steenwijk Zuid) Nee 0 74 - 3.000 1) GF3: brandbaar gas (bijvoorbeeld propaan) Uit de gegevens van het Basisnet blijkt dat een PR 10-6 contour (plaatsgebonden risicoplafond) van 13 meter aanwezig is alsmede een PR 10-7 contour (groepsrisico plafond) van 74 meter. Het plangebied is buiten deze afstanden gelegen. Het plaatsgebonden en groepsrisicoplafond vormen dan ook geen belemmering voor de ontwikkeling van het plangebied. De route is evenmin aangemerkt als Plasbrandaandachtsgebied (PAG).

Bij vervoer van gevaarlijke stoffen worden drie fysische aspecten onderscheiden, die een risico kunnen geven, namelijk: 1. Hitte (Brand) 2. Druk (explosie) 3. Toxiciteit (giftigheid) 1. Hitte Bij het fysische aspect hitte is er een incident waarbij een plas (vloeistoflaag) ontstaat welke tot ontbranding komt. Deze plasbrand geeft een hittestraling af. 2. Druk Het meest maatgevende scenario (effect gerelateerd), zal zijn een ongeval met brandbare gassen. Als uitgangspunt wordt een incidentscenario met een tankwagen LGP gehanteerd. De kans op een incident met een tankwagen LPG is klein maar de effecten zijn groot. Bij een incident met een tankwagen LPG wordt veelal uit gegaan van een BLEVE (warme). Bij een warme BLEVE vindt er opwarming plaats van de tank LPG. Wanneer er na een tijdseenheid voldoende opwarming heeft plaatsgevonden is er een kans op detonatie (explosie). 3. Toxiciteit Bij een incident met toxische gassen en vloeistoffen kunnen over grote afstanden effecten waarneembaar zijn. Dit is wel sterk afhankelijk van de soort stof (o.a. zwaa rder of lichter dan lucht), de mate van verdamping en de windrichting. Voor de berekeningen van het groepsrisico wordt verwezen naar hoofdstuk 6.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 9 5 Persoonsaantallen 5.1 Algemeen In het kader van externe veiligheid is het van belang hoeveel personen zich in de nabijheid van de risicobron bevinden. De populatiegegevens zijn opgevraagd bij het BAG-populatieservice. 5.2 Huidige situatie De gronden binnen het plangebied zijn in de situatie voorafgaand aan de herziening bestemd als agrarisch. Rondom het plangebied zijn enkele vrijstaande (bedrijfs)woningen gelegen alsmede een paardenhouderij met recreatief nachtverblijf. Er zijn in de huidige situatie geen personen geprojecteerd op het terrein. 5.3 Toekomstige situatie Voor het plangebied wordt uitgegaan van navolgende gebruik. De activiteiten van de scoutingverenging zijn te typer en als discontinue bedrijfssituaties, met wisselende activiteiten op uitsluitend vrijdagavond tussen 19:00 uur en 22:00 uur en zaterdag tussen 10:00 uur en 17:00 uur. Vrijdagavond Op vrijdagavond vanaf circa 18.00 uur, komen de j ongeren en begeleiders naar het terrein. Het betreft speltakken voor de leeftijdsgroepen 14 t/m 18 jaar, 18 t/m 21 jaar en ouder dan 21 jaar. De omvang van een speltak varieert tussen de 16 en 28 leden, afhankelijk van de leeftijdsgroep. Het aantal leidinggevenden per speltak varieert van 1 tot 4.

Voor de representatie ve bedrijfssituatie wordt ervan uitgegaan dat op een vrijdagavond 3 groepen gelijktijdig gebruik maken van het terrein en dat in totaal 60 personen gelijktijdig aanwezig zijn. Zaterdag Op zaterdag wordt het terrein gebruikt door de speltakken voor de leeftijdsgroepen 5 t/m 7 jaar, 7 t/m 11 jaar en 11 t/m 14 jaar. De omvang van een speltak varieert tussen de 16 en 28 leden, afhankelijk van de leeftijdsgroep. Het aantal leidinggevenden per speltak varieert van 1 tot 4. Op zaterdagochtend – van 10:00 uur tot 12:00 uur – wordt het terrein gebruikt door de jongste twee speltakken. Het betreft in totaal ongeveer 50 kinderen. Zaterdagmiddag tussen 13:30 uur en 16:30 uur zijn de kinderen van 11 t/m 14 jaar aanwezig. Het gaat daarbij om maximaal 50 kinderen die gelijktijdig aanwezig zijn op het terrein. Binnen het model is deze precieze invoer niet mogelijk. De populatie is ingevoerd als evenement met 50 personen in de dag situatie en 60 personen in de nachtsituatie, met een tijdsduur van 3 uur. Dit evenement komt 12x per maand (3x per weekend) voor en de populatie is nagenoeg allemaal buiten geprojecteerd.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 10 6 Berekening groepsrisico vanwege het wegtracé voor gevaarlijke stoffen (A32) 6.1 Invoergegevens rekenprogramma De risicoberekeningen zijn uitgevoer d met het programma RBMII, versie 2.3.0 Build: 535. De berekeningen worden uitgevoerd overeenkomstig de Handreiking Risi coanalyse Transport (HART), d.d. 11 januari 2017. Onderstaand zijn de relevante invoergegevens beschreven. Populatiegegevens Voor de bevolkingsgegevens zijn de uitgangspunten gehanteerd uit hoofdstuk 5. Invoer traject Voor het traject zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals opgenomen in het Basisnet. Voor de breedte van de snelweg is 25 meter aangehouden. Meteogegevens Voor de berekening is weerstation Leeuwarden aangehouden. Varianten Er zijn twee varianten doorgerekend: 1. Huidige situatie 2. Toekomstige situatie 6.2 Rekenresultaten Op basis van de voormelde uitgangspunten is het groe psrisico berekend vanwege het wegtracé A32. In afbeelding 6 zijn de resultaten grafisch weergegeven.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 11 Afbeelding 6: Groepsrisico A32 hui dig en toekomstig, maatgevend kilometertraject en ter plaatse van plangebied Toelichting afbeelding 6 In afbeelding 6 zijn de volgende lijnen opgenomen: 1. Oriëntatiewaarde: scheidslijn tussen geel en roze gebied, deze lijn staat voor een “zachte” grenswaarde. 2. Rode lijn: groepsrisico huidige situatie van het maatgevende kilometertraject. 3. Groene lijn: groepsrisico huidige situatie ter plaatse van het plangebied. 4. Donkerrode lijn (ligt onder rode lijn): groepsrisico toekomstige situatie, van het maatgevende kilometertraject. 5. Paarse lijn (ligt onder groene lijn): groepsrisico toekomstige situatie, ter plaatse van het plangebied. Voor de beoordeling van het groepsrisico wordt het maatgev ende kilometertraject voor het groepsrisico gebruikt (artikel 1, Regeling basisnet juncto paragraaf 2.1, p. 11, eerste alinea, Handleiding Risicoanalyse Transport (HART)). Er moet dus vergelijking worden gemaakt tussen lijn 2 en 4 onderling alsmede ten opzichte van lijn 1.

Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 12 In de tabellen 6.1 en 6.2 zijn voor de berekende variant en situaties de numerieke waarden van factor OW (normwaarde GR) opgenomen. Deze factor OW geeft het grootste verschil bij overschrijding en het kleinste verschil bij onderschrijding aan tussen de berekende groepsrisicocurve en de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,02 betekent een overschr ijding van 2 keer de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,01 betekent een groepsrisico gelijk aan de oriëntatiewaarde. - Een factor 0,005 betekent een onderschrijding van 2 keer de oriëntatiewaarde. Tabel 6.1: Berekende varianten en GR als factor, maatgevend kilometertraject Situatie Normwaarde Overschrijding oriëntatiewaarde Huidige situatie 0,00013 Nee Toekomstige situatie 0,00013 Nee Uit de bovengenoemde rekenresultaten blijkt dat zowel in de huidige als de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde over de maatgevende kilometer niet wordt overschreden. De hoogte van het groepsrisico blijft onveranderd.

Tabel 6.2: Berekende varianten en GR als factor, ter plaatse van plangebied Situatie Normwaarde Overschrijding oriëntatiewaarde Huidige situatie 0,00001 Nee Toekomstige situatie 0,00001 Nee Uit de bovengenoemde rekenresultaten blijkt dat in de huidige situatie en toekomstige de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden. De hoogte van het groepsrisico blijft onveranderd. Het groepsrisico ter plaatse van het plangebied is relevant voor de hulpdiensten, di e de noodzakelijke hulpdienstverlening hierop kan inrichten. 6.3 Beoordeling groepsrisico A32 Voor de beoordeling van het groepsrisico is het maatgev ende kilometertraject van belang. Uit tabel 6.1 blijkt dat er geen sprake is van een verandering in het groepsrisico van het maatgevende kilometertraject. Evenmin is sprake van een overschrijding van de oriënterende waarde. Op grond van artikel 8 Besluit externe veiligheid transportroutes is de verantwoording van het groepsrisico niet noodzakelijk. Bestemmingsplan scoutingclubgebouw te De Bult; 07097-53702-04 onderzoek externe veiligheid en aanzet tot verantwoording groepsrisico 30 oktober 2020 Pagina 13 7 Samenvatting In opdracht van de gemeente Steenwijkerland is door Cauberg Huygen B.V. een onderzoek verricht in het kader van externe veiligheid vanwege het te projecteren clubgebouw van de scouting aan de Onderduikersweg 2 te De Bult.

Het plangebied is gelegen op circa 100 meter ten noorden van de A32. Over de A32 vindt vervoer plaats van gevaarlijke stoffen. Vanwege voor melde afstand is het plangebied gelegen buiten de plaatsgebonden risicocontour, maar is wel een berekening van het groepsrisico noodzakelijk. Inzake het vervoer van gevaarlijk stoffen over de A32 blijkt dat er geen sprake is van een verandering in het groepsrisico van het maatgevende kilometertraject. Evenmin is sprake van een overschrijding van de oriënterende waarde. Op grond van artikel 8 Besluit externe veiligheid transportroutes is de verantwoording van het groepsrisico niet noodzakelijk. Cauberg Huygen B.V. De heer mr. ing. M.J.M. Blankvoort Senior adviseur