bijlage 6 251029 BVR Stadsvisie Steenwijk definitief lowres spreads

Steenwijk Stadsvisie Steenwijk Stadsvisie Stad en landschap dichtbijStad en landschap dichtbij

2 3 Colofon Dit advies is in opdracht van de gemeente Steenwijkerland opgesteld. De Stadsvisie is gebaseerd op onderzoek uitgevoerd door BVR adviseurs in nauwe samenwerking met Goudappel en het projectteam van de gemeente Steenwijkerland. Tekst: BVR Adviseurs Lay-out en beelden: BVR Adviseurs, tenzij anders vermeld. Alles uit dit document mag worden overgenomen mits de bron wordt vermeld. We hebben ons best gedaan om rechthebbenden te vinden. Neem contact op mocht u onverhoopt een beeld aantreffen met copyright. Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Rotterdam, 29 oktober 2025 Inhoudsopgave 1. Stadsvisie Steenwijk: stad en landschap dichtbij Introductie Vertrekpunt 2. Thema ’s Economie Mobiliteit Energietransitie Bodem en w ater Gr oene stad en landschap Sociale basis en gezondheid Kuns t, cultuurhistorie, toerisme en erfgoed Wonen 3. Steenwijk 2050 4. Focusgebieden Binnens tad en vesting Spoorzone O ostermeenthe Zuid W oldmeenthe Noord T uk Noordwest T uk Zuidwest D e Kamp Bronnen 5 6 8 16 18 22 26 30 34 38 42 46 50 60 62 68 74 80 86 92 98 106

4 5 1 Steenwijk Stadsvisie

Stadsvisie Ste enwijk Stad en landschap dichtbij Leeswijzer De stad Steenwijk, centrumstad voor gemeente en regio, ontwikkelt zich in | De Stadsvisie is als volgt opgebouwd. de komende 20 jaar stevig. Met deze Stadsvisie geeft de gemeente richting aan de belangrijke ruimtelijke opgaven voor de stad. De Stadsvisie verenigt | In hoofdstuk 1 is het vertrekpunt van de Stadsvisie weergegeven in een compact thematische opgaven en ambities in een integraal verhaal en schetst het | overzicht van relevante beleidsdocumenten. beeld van Steenwijk in 2050. | De thematische opgave voor Steenwijk 2050, en hoe de gemeente hier richting aan wenst te Stadsvisie Steenwijk 2050 | Stadsvisie en Omgevingsvisie | Par ticipatie Stadsvisie Steenwijk | geven, is uitgewerkt in hoofdstuk 2. In de Stadsvisie komen ruimtelijke thema’s | Iedere gemeente in Nederland heeft vanaf 1 januari | Bewoners (van jong tot oud), ondernemers en | Hoe dit samenkomt in het beeld van aan de orde waaronder wonen, economie, | 2027 een Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is | allerlei maatschappelijke organisaties zijn in een | Steenwijk 2050 is toegelicht in hoofdstuk 3. cultuurhistorie, sociale basis en gezondheid, klimaat | een belangrijk onderdeel van het ruimtelijk beleid. | participatietraject betrokken bij de ontwikkeling | In dit hoofdstuk is tevens aangegeven hoe en mobiliteit.

Deze thema’s zijn bijeengebracht | In deze strategische lange termijn visie bakent | van de Stadsvisie. Inzichten uit bijeenkomsten | de focusgebieden bijdragen aan dit beoogde in een samenhangend beeld van Steenwijk, | de gemeente af wat ze van belang vindt voor de | hebben stap voor stap een plek kunnen krijgen in de | eindbeeld en hoe de gemeente stap voor stap Tuk en Zuidveen in 2050. Daarbij spelen zeven | leefomgeving in Steenwijkerland (de noodzakelijke | Stadsvisie. In de eerste open fase van de participatie | hier naartoe kan werken. gebieden een belangrijke rol. In deze zogeheten | en gewenste ontwikkeling van onze leefomgeving) | is opgehaald wat men belangrijk vindt. Vervolgens focusgebieden verwacht de gemeente dat de | en hoe de gemeente zich de komende jaren | zijn, op basis van opgaves en vaststaande kaders die | Tot slot is in hoofdstuk 4 voor elk van de belangrijkste ontwikkelingen plaatsvinden. In de | daarvoor zal inzetten. De gemeente werkt gelijktijdig | reeds bekend waren bij de gemeente, in combinatie | focusgebieden aangegeven hoe deze ontwikkeld Stadsvisie is voor deze gebieden nader inzichtelijk | aan de Omgevingsvisie voor de hele gemeente | met de eerste opgehaalde resultaten, de eerste | kunnen worden. gemaakt wat de mogelijkheden zijn, welke | Steenwijkerland en aan een drietal verdiepende | contouren van de Stadsvisie Steenwijk geschetst.

uitgangspunten de gemeente hanteert en hoe | Stadsvisies voor Vollenhove (vastgesteld), Blokzijl | In de tweede reactieve fase van de participatie ontwikkeling kan bijdragen aan het samenhangende | (voorgelegd ter vaststelling) en Steenwijk (ter | kon men reageren op deze uitkomsten van het beeld van Steenwijk 2050. | inzage in juli 2025). Met de Stadsvisies geeft de | onderzoek en de geschetste contouren voor de gemeente concreter aan wat er in deze steden moet | Stadsvisie. De reacties waren meedenkend, kritisch gebeuren en waar dat gerealiseerd kan worden. | en positief en er is waardering dat er met de De strategische lijn van de drie Stadsvisies wordt | Stadsvisie aan een samenhangende toekomstbeeld opgenomen in de Omgevingsvisie Steenwijkerland. | wordt gewerkt. De oogst van de participatie is in een uitgebreid verslag terug te lezen. Dit participatieverslag is op aanvraag beschikbaar bij de gemeente Steenwijkerland. 6 | 7

Ver trekpunt De Stadsvisie Steenwijk is de integrale lange termijn visie voor Steenwijk. Deze visie is in belangrijke mate gebaseerd op beleidsvisies en documenten van de gemeente en de regio. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste vertrekpunten van de Stadsvisie geformuleerd. Identiteit van Steenwijk Steenwijk is een stad met een rijk verleden. | voelt gemoedelijk aan en maakt het wonen, werken Steenwijk is een oude vesting- en garnizoensstad. In | en verblijven in Steenwijk aangenaam. Steenwijk is de vesting zijn de tijdslagen prominent zichtbaar in | nauw verbonden met het landschap. Het ligt op de de wallen, het stratenpatroon, de unieke gebouwen | grens van stuwwallen en laagland, met 3 nationale en bijzondere parken. De Steenwijkertoren is met 87 | parken in de achtertuin én het grenst aan het gebied | Steenwijk omstreeks 1935 meter een van de hoogste toren van Nederland en | met de opmerkelijke geschiedenis van de Koloniën | Identiteit van Steenwijk van grote afstand te zien als ijkpunt van Steenwijk | van Weldadigheid. Een waardevolle omgeving voor | Steenwijk ontstond als nederzetting , op een | De aanleg van A32 in de jaren 80 van de vorige en de regio. Villa Rams Woerthe en het park zijn een | de inwoners en bestemming voor toeristen uit | strategische plek aan de rivier de Aa, tussen | eeuw had een grote impact op de ontwikkeling van hoogtepunt van de Art Nouveau.

De vesting was en | binnen en buitenland. Deze complete kernwaarden | stuwwallen (Woldberg , Havelterberg) en laagveen | de stad, zowel economisch als op het gebied van is het hart voor inwoners en bezoekers. Steenwijk | van Steenwijk, met de vesting in het hart, het | (Giethoorn, Wieden, Weerribben). Het ontwikkelde | bereikbaarheid. Door de verbeterde infrastructuur heeft een centrumfunctie voor een grote regio. Voor | groene en gemoedelijke karakter van de stad en de | zich tot een religieus en bestuurlijk centrum. In de | werd Steenwijk aantrekkelijker voor bedrijven, een stad van deze omvang beschikt het over een | verbinding met het rijke omlig gende landschap, zijn | 15e eeuw kreeg Steenwijk kreeg haar kenmerkende | vooral op de industrieterreinen Groot Verlaat en mooi aanbod aan cultuur, evenementen, winkels en | blijvende waarden voor de toekomst. | vorm met grachten en stadswallen. Rond 1600 was | Dolderkanaal. De lig ging aan de A32 stimuleerde de andere voorzieningen. Het kleinschalige karakter | de vesting op haar hoogtepunt met acht bolwerken. | vestiging van logistieke en maakindustrie. Steenwijk en omgeving in 2025 | Het was de poort naar het noorden. Steenwijk speelde een strategische rol als vestingstad tijdens | Tot halverwege de 20e eeuw bleef Steenwijk relatief de Tachtigjarige Oorlog. De lig ging op het hoge | compact.

Na de Tweede Wereldoorlog ontstond land en de natuurlijke barrières zoals moerassen en | een sterke behoefte aan woningbouw door heuvels maakten Steenwijk moeilijk te veroveren. | bevolkingsgroei en verstedelijking. Dit leidde tot de aanleg van de eerste uitbreidingswijken zoals de De stad werd meerdere keren belegerd, waaronder | Oostermeenthe, een typische jaren ’60-’70 wijk met het beroemde beleg van 1580, waar Johan van den | rijwoningen en portiekflats, gericht op gezinnen en Kornput de stad succesvol verdedigde. In 1592 werd | arbeiders en de Woldmeenthe in de jaren 90. Ook is Steenwijk definitief bevrijd o.l.v. Prins Maurits. | met de ‘sprong over de snelweg de wijk Eeserwold In de 19e eeuw werden de stadswallen afgegraven | gerealiseerd, alsmede het bedrijvenpark Eeserwold. en grachten gedempt. Hierdoor ontstond ruimte | Recentelijk wordt het terrein van de voormalige voor ontwikkeling binnen de stadsgracht. De | Johan van den Kornputkazerne getransformeerd aanleg van het Steenwijkerdiep en de spoorlijn | tot woonwijk en is de ontwikkeling van Steenwijk versterkten de economische positie Steenwijk | zuidoost gestart. groeide uit tot een regionaal centrum met industrie zoals leerlooierijen, touwslagerijen en later | Steenwijk is in 2025 een stad met een belangrijke meubel- en aardewerkfabrieken.

In de 20e eeuw | streekfunctie en heeft (inclusief Tuk en Zuidveen) bleef Steenwijk militair relevant met de Johan van | zo’n 20.000 inwoners met diverse woonwijken elk den Kornputkazerne, die later werd omgevormd | met een eigen karakter en ontstaansgeschiedenis. tot woonwijk (Kornputkwartier). Nog steeds is Steenwijk een belangrijke garnizoensstad vanwege de nabijgelegen Johannes Postkazerne. 8 | 9

10 11 Verstedelijkingsstrategie ‘Warme Harten in een klimaatadaptieve Delta’ Als onderdeel van de regio Zwolle werkt Steenwijk mee aan de Verstedelijkingsstrategie ‘Warme Harten in een klimaatadaptieve Delta’ (2023). Als middelgrote kern met een intercity treinstation liggen in Steenwijk bijzondere kansen om bij te dragen aan de regionale ambities. Bij het station liggen er kansen voor verdichting en functiemenging, een mobiliteitsknoop voor stad en regio en stationsgebied waar je prettig kan verblijven en comfortabel fietsen. In Steenwijk liggen er kansen om nieuwbouw te realiseren met aandacht voor lokale identiteit, vitaliteit en klimaatopgaven. Steenwijk heeft de ambitie om als onderdeel van deze regionale strategie 1.000 tot 1.500 woningen te bouwen in Steenwijk tot 2040.

Aan de hand van 7 ontwikkelprincipes uit de verstedelijkingsstrategie van regio Zwolle (Warme Harten in een Klimaatadaptieve Delta) wordt in de regio invulling gegeven aan het accommoderen van ontwikkelingen (wonen en werken, groen, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit), aan het versterken van de concurrentiekracht van de regio (economisch profiel en kwaliteit vestigingsklimaat), aan het bereikbaar blijven in de regio en in de stad (functionerend systeem en mobiliteitstransitie) en aan het benutten en versterken van kwaliteiten in bestaande en nieuwe gebieden (leefbaarheid, natuurinclusiviteit, landschap en energietransitie). Ontwikkelprincipes Warme Hartenstrategie 1. Wees zuinig met ruimte 2. Klimaataanpak bij de bron 3. Nieuw helpt bestaand 4. Passend woonaanbod 5. Lopen, fietsen en OV 6. Werken aan economisch elan 7. Lokale identiteit Bron: Warme Harten in een Klimaatadaptieve Delta. Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle Overzicht relevante beleidsdocumenten Programma Stationsomgevingen Als onderdeel van de verstedelijkingsstrategie zijn de stationsgebieden van zes middelgrote kernen in één ontwikkelingsprogramma ondergebracht, het ‘Programma Stationsomgevingen’ (2025). Door het Programma Stationsomgevingen kunnen de middelgrote kernen hun opgaven, op het gebied van woningbouw, werkgelegenheid, mobiliteit en klimaatadaptatie, integraal aanpakken.

Hiermee investeren de kernen in zichzelf en verlichten tegelijkertijd de druk op Zwolle (op de woningmarkt, de economie, het mobiliteitssysteem en de waterhuishouding), waarmee ook de regio als geheel wordt versterkt. Van de geplande 50.000 woningen in Regio Zwolle tot 2040 vallen 10.000- 16.000 woningen binnen de stationsgebieden van de zes middelgrote kernen. Ambitiedocument Spoorzone Steenwijk 2040 De gemeente Steenwijkerland heeft voorafgaand aan het programma Stationsomgevingen voor de spoorzone in Steenwijk haar ambities en het toekomstbeeld vastgesteld in het ‘Ambitiedocument Spoorzone Steenwijk 2040’ (2024). Deze ambities zijn opgenomen in het programma en omvatten onder andere de investering in de stationsknoop Steenwijk met een fiets en voetgangerstunnel, stationsgebouw en een P&R. Verder zijn de ontwikkelmogelijkheden van de spoorzone hierin opgenomen zoals de kwaliteitsslag van de openbare ruimte en de ontwikkeling van woningen, werklocaties en voorzieningen. Ook is in het ambitiedocument de relatie gelegd met de totale ambitie voor woningbouw in Steenwijk.

12 13 Afwegingskader wonen en werken Voorafgaand aan de Stadsvisie Steenwijk is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor woningbouw in Steenwijk. De groeiopgave die gemeente zich heeft gesteld is hierin verkend. In het ‘Afwegingskader Wonen en werken Steenwijk’ (2024) is inzichtelijk gemaakt hoe de gemeente richting kan geven aan groei vanuit een brede afweging van locaties voor woningbouw en werken. Uitkomst van het afwegingkader is een mix van ontwikkellocaties. Aan de hand van zes bouwstenen is aangegeven hoe de ontwikkellocaties gezamenlijk bijdragen aan brede ambities en integraal toekomstperspectief voor Steenwijk. De uitkomsten zijn richtinggevend vastgesteld door de gemeenteraad. De ontwikkellocaties zijn nader verkend in de Stadsvisie Steenwijk1. 1. Bouwen aan nabijheid 2. Kwaliteit herontwikkeling 3. Water en bodem sturend 4. Duurzaam bereikbaar 5. Diversiteit woonmilieus 6. Betaalbaar + versnelling Tuk 1 Bedrijventerrein Tuk Regionaal bedrijventerrein Woldmeenthe Noord Eeserwold 2 SportveldenSpoorzone De Kamp Oostwijkstraat 1. De locatie Eeserwold 2 is in de Stadsvisie niet nader uitgewerkt. Eeserwold 2 sloot beperkt aan bij de bouwstenen opgenomen in het Afwegingskader. Alleen als beekdal ontwikkeling met beperkte woningbouw leken er mogelijkheden te liggen.

Zowel de provincie Overijssel als het waterschap WDODelta hebben echter negatief geadviseerd om op deze locatie woningbouw te ontwikkelen. Vanwege dit negatieve advies is de locatie Eeserwold 2 niet nader uitgewerkt in de Stadsvisie Steenwijk 2050. STEENWIJK Programma Regionale Sponsstrategie De Regionale Sponsstrategie heeft als doel de verstedelijkingsopgave in de IJsseldelta op duurzame en klimaatrobuuste wijze vorm te geven. Vanuit het principe water en bodem sturend worden verantwoorde keuzes gemaakt om toekomstbestendig te investeren in zowel landelijk als stedelijk gebied. De klimaat- en wateropgaven worden daarbij op systeemniveau benaderd: hoe, waar en wanneer kan water infiltreren, worden vertraagd en vastgehouden en waar kan het worden geborgd. In het Programma Regionale Sponsstrategie wordt vooruit gekeken naar 2100 voor inzicht in de klimaateffecten met betrekking tot water op de lange termijn. Dit inzicht wordt vertaald naar de huidige situatie en de daarbij behorende uitgangspunten voor 1. de juiste locatiekeuze voor verstedelijking, 2. de ontwikkeling van het watersysteem en 3. de inrichtingskeuzes voor de locaties. Tot aan eind 2025 wordt gewerkt aan gebiedsgerichte uitwerkingen per stroomgebied. Steenwijk ligt in het stroomgebied Stroink.

In 2026 worden de gebiedsgerichte uitwerkingen per stroomgebied naast elkaar gelegd binnen de regio Zwolle en wordt het programma geactualiseerd. De beoogde ontwikkellocaties in Steenwijk, die voor woningbouw allen zijn gelegen op de meer geschikte hogere gronden, worden meegenomen in deze uitwerkingen. Gebiedsvisie Steenwijk Oost Aan de oostzijde van de vesting spelen diverse initiatieven voor ontwikkeling. In de gebiedsvisie Steenwijk Oost worden deze ontwikkelingen bijeengebracht tot een samenhangend beeld. De losse projecten bij elkaar zorgen voor een kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte en de gebouwen binnen de vesting, aan de stadswal en in de wijk. De leidende principes voor ontwikkeling zijn: Ruimte aan de vesting - de representatieve groene voorzijde; Karakteristieke plekken versterken - herkenbare en prettige straten; Eigen wereldje binnenin - bewoners samen aan zet; Vrijheid en variatie - groot en klein, met ruimte voor smaakmakers.

Overzicht gemeentelijk beleid Economie | Mobiliteit | Groene stad en landschap | Wonen Alle bedrijventerreinen in Steenwijk dragen bij | Steenwijk is goed bereikbaar met een treinstation, | Steenwijk wil een klimaatrobuuste en groene stad | In de Woonagenda 2022 – 2026 is de totale aan een sterke, duurzame economie voor de stad | de snelweg , de provinciale weg , recreatief | zijn, onder meer door ontharding en vergroening | woningopgave opgenomen. Tot 2031 ligt er een en de regio. Er wordt geïnvesteerd in innovatieve | vaarwater (Steenwijkerdiep) en vaarwater voor | van het groenblauwe raamwerk in de stad en het | opgave om 1.735 woningen toe te voegen voor bedrijven, circulaire economie en een groene | vracht (Groot Verlaat). In de hele stad komt meer | bijzondere, gevarieerde landschap rond de stad. | de lokale behoefte in de hele gemeente. Voor inrichting van de bedrijventerreinen. Daarnaast | ruimte voor fietsers en voetgangers met veilige | Wanneer de stad wordt ontwikkeld, bijvoorbeeld | Steenwijk/Tuk is die opgave tussen de 695 en 945 wordt gezorgd voor voldoende werkgelegenheid | en comfortabele routes. Er wordt ingezet op een | met woningbouw, wordt dat op natuurinclusieve | woningen.

Deze opgave is grotendeels ingevuld en een interessante werkomgeving voor jongeren, | duurzaam mobiliteitssysteem, met goed openbaar | wijze gedaan en moeten tegelijk het groen, water en | op inbreidingslocaties (deels gerealiseerd en deels bijvoorbeeld door ruimte aan start-ups te bieden. | vervoer, deelfietsen en deelauto’s en plekken om | landschap in en rond Steenwijk versterkt worden. | op genomen in plannen). In de woonagenda is Er is op dit moment behoefte aan uitbreiding | over te stappen op een ander vervoermiddel (hubs). | tevens de ambitie uitgesproken om, aanvullend van bedrijventerreinen. De huidige behoefte aan | Daarnaast komt er meer aangename verblijfsruimte | Sociale basis en gezondheid | op de lokale behoefte, 1.000 tot 1.500 woningen bedrijventerrein overstijgt het aanbod met 12 | in de binnenstad door het autoparkeren aan de | Een fijn, gezond en sociaal Steenwijk voor iedereen, | toe te voegen tot 2040. In 2025 wordt in de hectare (Biro, Provincie Overijssel, Stec groep, | randen te clusteren. De schoolomgevingen moeten | door een aangename en comfortabele omgeving | nieuwe Woonagenda de lokale en bovenregionale gemeente Steenwijkerland). In regionaal verband | verkeersveilig zijn ingericht. | te maken die uitnodigt tot bewegen, spelen | woningopgave geactualiseerd. is er een opgave voor bedrijventerreinen.

Uit het | en sporten, elkaar ontmoeten en ontspannen. onderzoek Ruimtelijke Economische Bouwsteen van | Water en bodem | Veiligheid, schone lucht, water en bodem zijn daarin | De demografische ontwikkeling laat een trend de regio Zwolle, komt voort dat er een zoekopgave is | De bodem en het water zijn de basis van de | belangrijk, maar ook onderwijs, sociale activiteiten | van vergrijzing zien. Volgens het CBS en het voor terreinen langs de corridors van snelwegen. | leefomgeving. Dat vereist rekening houden met de | en voorzieningen in de buurt. Steenwijk bouwt aan | Planbureau voor de Leefomgeving groeit de specifieke omstandigheden, boven- en ondergronds, | een vitale gemeenschap met oog voor de wensen | bevolking van Steenwijkerland tot 2035 met Energietransitie | op verschillende plekken. Hoge, droge gronden zijn | en behoeften van haar inwoners, van jong tot oud. | ongeveer 4,3%. Het aandeel ouderen neemt fors Steenwijk werkt toe naar aardgasvrij zijn in 2045, | geschikt om te bouwen, terwijl lage, natte gronden | toe, van 23% ouder dan 65 jaar in 2021 tot ruim door te investeren in het lokaal opwekken van | kansen bieden voor natuur en wateropvang. | Kunst, cultuurhistorie, erfgoed en toerisme | 28% in 2035. De vergrijzing heeft ruimtelijke en duurzame energie (o.a. met zonnepanelen en | Ook voor ontwikkelingen op het gebied van bijv.

| Steenwijk is trots op haar geschiedenis en | maatschappelijke gevolgen en heeft impact op het waterstof ). Tot ca. 2034 zijn er geen nieuwe | energie, mobiliteit en bedrijven is het bodem- en | cultuur: van de bijzondere vesting tot Theater | woningbouwprogramma (levensloopbestendig , (grootverbruik) aansluitingen mogelijk. De vraag | watersysteem richting gevend voor keuze van | de Meenthe, van het Hildo Krop Museum in Villa | appartementen, dicht bij voorzieningen). Het naar energie is groot en daardoor ontstaan er | locaties en ruimtelijke inrichting. | Rams Woerthe tot poppodium De Buze. Er wordt | woningmarktonderzoek (2025) gaat hier nader op knelpunten op het energienet (netcongestie). Dat | Steenwijk versterkt de sponswerking: wateroverlast | gewerkt aan het versterken van kunst en cultuur | in. wordt aangepakt door het energienet te versterken, | beperken door het op zoveel mogelijk plekken goed | met een aantrekkelijk aanbod voor verschillende de vraag naar energie te beperken, en het | op te vangen en te infiltreren, en genoeg water | doelgroepen. De binnenstad wordt een ‘huiskamer ’ | Met de bouw van nieuwe woningen wil de energieverbruik door bedrijven slim af te stemmen. | vasthouden voor droge periodes. Ook kwaliteit van | voor Steenwijk met een nieuwe bibliotheek aan de | gemeente voorzien in genoeg passende water en bodem zijn hierbij belangrijk.

| markt en museum in de Spijkervetstallen. | woningen voor verschillende doelgroepen, zoals 0-tredenwoningen, gezinswoningen, startersappartementen, seniorenwoningen en bijzondere woonconcepten. In Steenwijk worden er extra woonwagenstandplaatsen en woonwagens (15 tot 27 standplaatsen en/of woonwagens) toegevoegd. Het uitgangspunt is dat er 30% sociale huurwoningen, 40% middeldure huur- of betaalbare koopwoningen en 30% vrije sectorwoningen gebouwd worden. Wat betreft de bestaande woningen is het belangrijk om deze te verduurzamen en levensloopbestendig te maken. 14 | 15

16 17 2 Steenwijk Thema’s Thema’s De Stadsvisie verenigt een veelheid aan onderwerpen en perspectieven in een integraal verhaal. In acht thema’s zijn de beleidsmatige ambities, de opgaven van en de kansen voor Steenwijk in beeld gebracht.

18 19 Beeld: M. Engel via Gemeente Steenwijkerland Economie De ambities voor werk en bedrijvigheid in Steenwijk krijgen vorm door enerzijds bestaande werklocaties toekomstbestendig te ontwikkelen en anderzijds aantrekkelijke nieuwe werkplekken in Tuk en de Steenwijkse stationsomgeving te realiseren als aanvulling op de bestaande bedrijvigheid. Onderscheidende kwaliteiten voor het bestendigen van de economie in Steenwijk zijn de strategische ligging en goede bereikbaarheid, de nabijheid van werken, wonen en voorzieningen en de aantrekkelijke historische vestingstad met omliggende natuur landschap. Ambities » Een onderscheidend economisch profiel binnen de regio Steenwijk heeft een kenmerkend profiel in de regio (o.a. op toeristisch gebied) en is daarmee aanvullend op onder andere Zwolle en Meppel. Steenwijk is goed bereikbaar met een ruim aanbod aan bedrijventerreinen en een sterke en innoverende maakindustrie. Deze kernkwaliteiten blijft Steenwijk verder versterken. » Bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig ingericht Bedrijven werken samen, bijvoorbeeld aan de energietransitie of de circulaire economie, een voedingsbodem voor innovatie. De terreinen zelf zijn groenblauw vormgegeven, met aandacht voor natuurinclusiviteit, waterbuffering en goede bereikbaarheid via fiets- en wandelroutes.

» Bedrijventerreinen hebben elk een eigen accent De gemeente hanteert randvoorwaarden bij het toewijzen van ruimte aan bedrijven, waarbij duurzaamheid, innovatie en het creëren van werkgelegenheid centraal staan. Zo draagt elke werklocatie op zijn eigen manier bij aan de brede welvaart van Steenwijk. » Benutten van de bestaande ruimte Steenwijk stimuleert het efficiënt benutten van bestaande ruimte. Leegstaande gebouwen en kavels voorzien daarbij in de behoefte aan betaalbare en creatieve werkplaatsen en start-ups. Dit bevordert ondernemerschap en dynamiek binnen de stad. » Ontwikkelen van nieuwe werkgebieden Een nieuw bedrijventerrein van 12 ha. dichtbij de stad voorziet in de lokale behoefte. Dit werkgebied heeft oog voor de leefomgeving en de brede welvaart van de inwoners, zowel in de aangrenzende woonwijken als stadsbreed. In nauwe samenwerking met Meppel verkent de gemeente mogelijkheden voor een regionaal bedrijventerrein langs de snelweg tussen Steenwijk en Meppel. Dit wordt verder uitgewerkt vanuit de Regio Zwolle (Ruimtelijk economische bouwsteen 2040). » Een aantrekkelijke werk- en woonstad voor (jonge) werknemers Door te investeren in het vestigingsklimaat van Steenwijk, met goede voorzieningen, betaalbare woningen en onderwijs dat nauw aansluit bij de bedrijvigheid, wil de gemeente helpen om talent aan te trekken én te behouden.

» Versterken van de Steenwijkse identiteit De gemeente zet in op het versterken van het visitekaartje van de stad: de dynamiek in en rond de vesting met zijn aantrekkelijke winkelgebied, historische en groene karakter en de groene verbinding tussen stad en het landschap.

20 21 1. De Steenwijkse economie is onderscheidend in de regio 2. Steenwijk heeft toekomstbestendige bedrijventerreinen 3. De bedrijventerreinen hebben elk een eigen accent 4. Benutten van de bestaande ruimte 5. Ontwikkelen van nieuwe werkgebieden 6. Steenwijk vormt een aantrekkelijke woonstad voor (jonge) werknemers 7. Versterken van de Steenwijkse identiteit Economie LEGENDA Complementair profiel bedrijventerreinen Innovatieve maakindustrie Creatieve broedplaatsen Benutten bestaande ruimte Lokale uitbreiding bedrijventerrein Regionale uitbreiding bedrijventerrein Beeld Steenwijk vanuit de omgeving

22 23 Mobiliteit De gemeente treft stadsbreed maatregelen om Steenwijk comfortabel bereikbaar en verkeersveilig te maken. De grote nabijheid van voorzieningen, wonen en werken biedt kansen om te stad beter in te richten voor actieve vormen van mobiliteit. In lijn met de Strategische Mobiliteitsvisie (2020) krijgen voetgangers en fietsers ruimte en wordt de auto minder dominant, met name in het centrum en rond scholen. Dat betekent een kwaliteitsslag voor de voetganger, het herinrichten van bepaalde straten, clusteren van autoparkeren aan de randen en het uitbreiden van het fietsroutenetwerk om wijken en de wijde omgeving te verbinden. Ambities » In de binnenstad van Steenwijk staat de voetganger centraal Met name in en rond de vesting en de stationsomgeving krijgen de straten een nieuwe inrichting om aangenaam verblijven mogelijk te maken. Brede wandelroutes, comfortabele fietspaden en een autoluwe omgeving zorgen ervoor dat mensen zich prettig en veilig door de stad kunnen bewegen. Door minder ruimte te geven aan doorgaand autoverkeer en het parkeren naar de randen van de binnenstad te verplaatsen, wordt ruimte vrijgespeeld voor actieve vormen van vervoer, wat de gezondheid en leefbaarheid in het centrum bevordert.

» Rondom de binnenstad verschuift de focus naar de fietser en de kwaliteit van wonen en verblijven Comfortabele fiets- en wandelroutes verbinden woonwijken met voorzieningen. Het station vormt daarin een belangrijk knooppunt. Door bestaande routes te verbeteren en straten in te richten als 30 km/uur wegen, worden de veiligheid en leefbaarheid vergroot. Het station blijft daarbij goed bereikbaar voor alle vervoersvormen. » In de gebieden die verder van de vesting af liggen, is er ruimte voor alle gebruikers Auto’s, fietsers en voetgangers delen hier de ruimte, waarvoor op sommige plekken de inrichting van wegen aangepast is. Deze gebieden omvatten ook de belangrijkste verbindingswegen voor autoverkeer, en nieuwe wijkinrichtingen sluiten hier logisch op aan. De mogelijkheid en haalbaarheid van een noordelijke verbindingsweg wordt verkend om zo de verkeersdruk in de binnenstad en rond het station te beperken. DE VOETGANGERS WAT WE DOEN VOOR... DE FIETSERS HET OPENBAAR VERVOER DE AUTO Verbetering van het netwerk met een comfortabel plusnetwerk in de stad. Het plusnetwerk verbindt belangrijke locaties, is goed bereikbaar en heeft de hoogste prioriteit qua onderhoud. Daarnaast biedt het recreatief netwerk een rondje in de buurt en naar het buitengebied. Recreatieve routes en snelfietsroutes verbinden centrum, station, wijken, omliggende landschappen en kernen.

Scholen zijn snel en veilig bereikbaar . Goede routes naar het station met fietsparken en P&R aan de noordkant. Het treinstation krijgt ruimte voor voetgangers en fietsers. Bushaltes liggen nabij de wijken. Er komen meer deelfietsen en buurtbussen voor bewoners, recreanten en bedrijven. Beperken van doorgaand verkeer in gehele binnenstad, parkeren aan de randen van de binnenstad. Meer wegen richten we in tot 30 km/uur , met meer ruimte voor fietser , voetganger en veilige oversteekplekken. Daarbuiten goed benutten van de hoofdwegen (N-weg, snelweg). Verdiepend onderzoek mobiliteit Op het thema mobiliteit is in het kader van de Stadsvisie nader onderzoek uitgevoerd om de consequenties van de groei van Steenwijk in beeld te brengen en wat de kansen en uitdagingen zijn die dit met zich meebrengt. De uitkomsten van dit onderzoek zijn opgenomen in deze Stadsvisie. Het verdiepende onderzoek is als achtergrondrapport beschikbaar bij de gemeente.

24 25 1. In de binnenstad staat de voetganger centraal (in en rond de vesting + stationsomgeving) 2. Rond de binnenstad staat de fietser centraal en is het prettig wonen en verblijven 3. In de gebieden op grotere afstand van vesting is er ruimte voor alle vormen van verkeer Mobiliteit LEGENDA Binnenstad (voetganger centraal) Rond de binnenstad (fietser centraal) Spoorlijn Snelweg A32 Reservering verbindingsweg Ontsluitingsweg Inprikker parkeren Inrichting GOW30 / GOW50 Wandelroute Fietsroutenetwerk Fietsroutenetwerk uitbreiding/ verbetering Recreatieve fietsroute Nieuwe fietstunnel Bushalte Geclusterd parkeren

26 27 Beeld: V. Erdin via Gemeentearchief Steenwijkerland Energietransitie De energietransitie is in volle gang en vraagt ook binnen Steenwijk om uitgebreide infrastructurele ingrepen. Dit omdat zowel de verwarming van woningen als de verduurzaming van mobiliteit steeds meer elektriciteit vraagt. Het huidige elektriciteitsnetwerk is niet toereikend en zal tussen nu en 2050 worden versterkt en waar nodig uitgebreid. Deze netwerkuitbreiding wordt stapsgewijs aangepakt om de ambities te kunnen realiseren. Dit betekent dat er meer laag- en middenspanningstations komen in de wijken, soms ten koste van groenstroken of parkeerplaatsen. Tegelijkertijd wordt gezocht naar een geschikte locatie voor een nieuw hoogspanningsstation in of bij Steenwijk (omvang ongeveer 4,5 hectare), dat door TenneT gerealiseerd zal worden. Ambities » In 2045 is Steenwijk aardgasvrij Voor de verwarming van woningen wordt ingezet op individuele oplossingen (bijvoorbeeld warmtepompen). Eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het verduurzamen van hun woning. De focus ligt de eerste jaren op isolatie en energiebesparing. Uiterlijk 2045 worden de meeste woningen verwarmd middels een all-electric oplossing. Gas (groen gas) zal beperkt beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld monumentale panden. In Steenwijk zijn geen kansen voor grootschalige warmtenetten.

» Lokale opwek en gebruik van energie De mogelijkheden voor het opwekken van duurzame stroom langs de A32 worden verkend. Daarnaast stimuleert de gemeente lokale initiatieven, zoals de energiehub in Eeserwold en een pilot voor dynamisch energieverbruik op bedrijventerreinen. Via de energiehub Eeserwold zal op innovatieve wijze met de opgewekte zonne-energie waterstof worden geproduceerd. Op bedrijventerreinen zal bij voorkeur in de energiebehoefte worden voorzien door daar ook lokaal duurzame energie te produceren. Opwek van windenergie bij bedrijventerreinen behoort tot de mogelijkheden. De opwek van duurzame energie stijgt verder door het aanbrengen van zonnepanelen op daken van gebouwen in de stad. » Een evenwichtige, duurzame mix van energie uit “zon” en “wind”. In de buurt van Steenwijk zijn twee gebieden waar windenergie volgens het huidige (provinciale) beleid gerealiseerd kan worden: het defensieterrein bij Havelte en het grensgebied van Meppel en Steenwijkerland. Voor één van die potentiële gebieden, het gebied bij het kazerneterrein Havelte, is door defensie aangegeven dat als gevolg van de daar uit te voeren operationele defensietaken voorlopig geen sprake kan zijn van realisatie van windturbines in dat gebied.

28 29 Groot Verlaat 1. Werken aan een robuust energienet 2. Slim gebruik maken van de bestaande capaciteit én vergroten van het aandeel duurzame energie opwekking Energie 4,5 ha Op zoek naar ruimte voor een HS-station voor Steenwijk Netverzwaring op alle spanningsniveaus In heel Steenwijk Zon op daken In heel Steenwijk Eeserwold IN HEEL STEENWIJK

30 31 Beeld: M. Engel via Gemeente Steenwijkerland Water en bodem Steenwijk en Tuk kennen, door hun ligging aan stuwwal en beekdal, een brede variatie aan bodem- en watercondities. Zorgvuldige omgang met het bodem- en watersysteem creëert een waterbewuste en klimaatrobuuste stad. Ambities » Afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de plaatselijke bodem- en watercondities De hogere gronden zijn geschikt voor woningbouw en het vasthouden van regenwater. In de overgangsgebieden – de flanken – kan ontwikkeling of landbouw worden gecombineerd met het vertraagd afvoeren van regenwater, zodat wateroverlast in lagere delen wordt voorkomen. Het beekdal is de plek waar het water zich van nature verzamelt en met name geschikt voor natuurontwikkeling, waterberging, landbouw en recreatie of sport. Ingrepen dragen bij aan de omgevingskwaliteit van Steenwijk. » Versterken kwaliteit van het beekdal en de Steenwijker Aa De historische en karakteristieke waterloop vormt een bijzondere blauwe ader door de stad. Het versterken van de natuurlijke uitstraling van de Aa met ecologische oevers draagt bij aan de biodiversiteit en waterkwaliteit en de beleving van het landschap. De Aa wordt beter beleefbaar gemaakt met een nieuwe recreatieve fietsroute langs de oevers. In het beekdal wordt ruimte gemaakt voor waterberging, natuurontwikkeling en recreatieve voorzieningen.

» Werken aan een toekomstbestendig watersysteem dat is opgewassen tegen extremere weersomstandigheden Het principe van vasthouden, vertragen en bergen van water wordt gehanteerd. Waar nodig wordt het bestaande (technische) watersysteem verbeterd. Belangrijk daarbij is dat gebouwen en nieuwe ontwikkelingen zoveel mogelijk zelf water vasthouden, bijvoorbeeld via groene daken, klimaatbestendige tuinen en regenwateropvang.

32 33 1. Ontwikkelingen afstemmen op de plaatselijke bodem- en watercondities (vasthouden, vertragen, bergen) 2. Vergroten van de kwaliteit van het beekdal en de Steenwijker Aa 3. Zorgen voor een toekomstbestendig watersysteem Water en bodem LEGENDA VASTHOUDEN (hoge gronden) VERTRAGEN (overgangsgronden) BERGEN (beekdalen) Waterbewust ontwikkelen Klimaatrobuust sportpark Waterbuffergebied Natte natuurontwikkeling Ecologische en historische structuur Steenwijker Aa Afwatering neerslag op oppervlaktewater Nieuwe verbindingen watersysteem

34 35 Beeld: Gemeente Steenwijkerland Groene stad en landschap DE 3 - 30 - 300 REGEL 3 BOMEN ZICHTBAAR VANUIT HUIS 30% BLADERDAK IN DE BUURT 300 METER AFSTAND TOT EEN PARK Het groene karakter van Steenwijk wordt alom gewaardeerd. De vergroening van de stad wordt doorgezet, door bestaande groenblauwe structuren te verbeteren, nieuwe toe te voegen en deze ook beter beleefbaar en bereikbaar te maken. Ambities » Steenwijk is een groene stad in een bijzonder landschap Het gevarieerde landschap in en rond de stad wordt gekoesterd als een belangrijk onderdeel van de Steenwijkse identiteit. Het landschap wordt voor iedereen toegankelijk gemaakt via aantrekkelijke fiets- en wandelroutes in alle windrichtingen. Vergroening van de vesting en de stad gebeurt waar mogelijk, met doorlopende ecologische groenstructuren, zoals die langs de Steenwijker Aa en naar de Weerribben- Wieden. » In Steenwijk is natuurinclusief bouwen de norm. Groen is altijd een vast onderdeel van stadsontwikkeling. Het vergroten en versterken van groenblauwe structuren gebeurt met aandacht voor ecologie en biodiversiteit. Denk aan aan streekeigen bomen, struiken, bloemrijk grasland, groendaken, nestkasten voor vleermuizen en faunapassages. Daarbij wordt gestreefd naar toepassing van de 3-30-300-regel.

» Steenwijk is klimaatrobuust Overal in de stad worden maatregelen tegen hittestress, wateroverlast en droogte genomen. De sponswerking van Steenwijk wordt vergroot door te ontharden en te vergroenen, zodat regenwater beter kan infiltreren in de bodem. Daarmee groeit niet alleen de weerbaarheid van de stad tegen klimaatverandering, maar ook de leefkwaliteit voor bewoners en bezoekers.

36 37 1. Steenwijk is een groene stad in een bijzonder landschap 2. Elke ontwikkeling in Steenwijk is natuurinclusief 3. Steenwijk is klimaatrobuust Groene stad en landschap LEGENDA Koesteren diverse landschapstypen in en rondom Steenwijk Vergroenen historische vesting en Steenwijker Aa Robuuste groenverbindingen in en rond de stad Ontharden en vergroenen in de stad Recreatieve fiets- en wandelroutes Groen altijd onderdeel van stadsontwikkeling Klimaatmaatregelen in de stad

38 39 Beeld: V. Erdin via Gemeentearchief Steenwijkerland Sociale basis en gezondheid Met programma’s en ruimtelijke ingrepen in de hele stad wordt geïnvesteerd in de gemeenschap van Steenwijk. Steenwijk biedt haar inwoners de mogelijkheid om zich op individueel en collectief niveau te ontplooien. Ambities » Stimuleren van ontmoeting tussen inwoners, dicht bij huis én in het hart van de stad Er is aandacht voor ontmoetingsplekken. De vesting vormt daarin een centrale ontmoetingsplek en fungeert als huiskamer van Steenwijk. Tegelijk wordt ook contact in de eigen buurt aangemoedigd, zodat mensen zich thuis en verbonden voelen in hun directe leefomgeving. » De voorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van de stad Woningbouw en voorzieningen gaan hand in hand: bij nieuwe woningen horen goede scholen, eerstelijnszorg en sport. Daarbij geldt het principe ‘nieuw helpt bestaand’: ook de bestaande wijken profiteren mee van de ontwikkeling, bijvoorbeeld door uitbreiding van voorzieningen, meer groen en betere verbindingen. » Steenwijk biedt toekomstbestendig onderwijs Steenwijk biedt toekomstbestendig onderwijs. Er wordt geïnvesteerd in een divers en herkenbaar onderwijsaanbod, waarin scholen elk hun eigen karakter hebben.

Samen met de schoolbesturen hebben we een strategisch Meer inwoners betekent ook meer draagvlak voor bestaande voorzieningen en een opgave voor nieuwe voorzieningen. Bovenstaande aantallen geven een indicatie van de behoefte aan voorzieningen bij 2300 woningen / ca. 5000 nieuwe inwoners. Gebaseerd op: Stipo, Kennisbank voorzieningenscan: van mensen naar meters (mei 2012) en Groennormen in de stad en omgeving, een verkenning vanuit de wetenschap (WUR 2022). Bron: Afwegingskader wonen en werken Steenwijk perspectief op de onderwijshuisvesting in Steenwijk uitgewerkt. Uitgangspunt is een goede spreiding van de scholen over Steenwijk, gecombineerd met een clustering van schoolgebouwen naar gezonde volumes van minimaal 200 leerlingen.  De financiering van kleine scholen staat onder druk, maar met dergelijke omvang zijn we voorbereid op toekomstige ontwikkelingen hierin. Waar mogelijk wordt ook kinderopvang meegenomen in de ontwikkeling, zodat er een integraal kindcentrum voor kinderen van 0-12 jaar ontstaat. Met het stapsgewijs vernieuwen en verduurzamen van schoolgebouwen en hun omgeving, zetten we in op een op een veilige en gezonde schoolomgeving » Steenwijk is een beweegvriendelijke en gezonde stad voor jong en oud De openbare ruimte moet uitnodigen tot bewegen en buitenspelen, met in elke wijk een groene ontmoetingsruimte en aangename routes voor wandelen en fietsen.

Sportvoorzieningen liggen dichtbij woningen en zijn goed bereikbaar. Bomen, groen en water dragen bij aan een prettige sfeer en zorgen voor verkoeling, wat de leefbaarheid vergroot.

40 41 1. Stimuleren van ontmoeting tussen inwoners 2. Steenwijk is een beweegvriendelijke en gezonde stad voor jong en oud 3. De voorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van de stad 4. Steenwijk biedt toekomstbestendig onderwijs Sociale basis & gezondheid LEGENDA Centrale vesting als huiskamer van Steenwijk Sportvoorzieningen liggen nabij woningen en veilig bereikbaar Bomen en groen voor verkoeling School Gezondheidscentrum Nieuwe ontwikkelingen helpen bestaande wijken IN HEEL STEENWIJK

42 43 Beeld: V. Erdin via Gemeentearchief Steenwijkerland Kunst, cultuurhistorie, toerisme en erfgoed Er wordt geïnvesteerd in zichtbaarheid en beleefbaarheid van de cultuurhistorische troeven en ruimte aan culturele en recreatieve activiteiten in de stad en daarbuiten. Ook komen er broedplaatsen, creatieve maakplekken voor jongeren, op verschillende plekken in de stad. Ambities » Steenwijk heeft een levendige binnenstad waar kunst, cultuur en ontmoeting samenkomen Door te investeren in gebouwen, openbare ruimte en activiteiten in en rond de vesting, blijft de binnenstad een bruisend hart. Hier vinden inwoners en bezoekers een rijk aanbod van kunst en cultuur, recreatie, evenementen, winkels en toeristische attracties. De gemeente realiseert een nieuw museum in de Spijkervet Stallen en de bibliotheek wordt vernieuwd aan de Markt. » De sfeer en kwaliteit van de vesting worden breder in de stad beleefd Vanuit trots op het erfgoed wordt geïnvesteerd in de ruimtelijke kwaliteit van de vesting, met bijzondere aandacht voor plekken en poorten zoals de Woldpoort (Paardenmarkt), Onnapoort en de Oosterpoort, die weer een groene en uitnodigende uitstraling krijgen. Met het versterken van de poorten en de groene singel worden de leesbaarheid en beleefbaarheid van de vesting versterkt.

Ook de omliggende gebieden worden ontwikkeld met eenzelfde hoge kwaliteit, zodat de unieke sfeer van de vesting overal voelbaar is. » De Steenwijkse cultuur vormt de basis voor een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en bezoeken De culturele identiteit wordt versterkt met een divers aanbod aan evenementen voor alle doelgroepen, verspreid over verschillende plekken in de stad. Daarnaast komen er creatieve broedplaatsen, met name gericht op jongeren, om talent te ontwikkelen en gemeenschapszin te stimuleren. » Steenwijk is sterk verbonden met het omliggende landschap Er is aandacht voor behoud van het karakteristieke beeld van de stad, met zichtlijnen op hoogteverschillen, de kerktoren en de haven. De verbinding met het buitengebied wordt versterkt met comfortabele fietsroutes, zodat het landschap toegankelijk bereikbaar is. » Actief de samenwerking opzoeken, zowel lokaal als regionaal De gemeente stimuleert samenwerkingsverbanden in de vesting, met bedrijven, in de cultuursector lokaal en regionaal via de cultuurregio Zwolle. Ook wordt de verbinding versterkt tussen het treinstation, de vesting en natuurgebieden als Nationaal Park Weerribben-Wieden.

44 45 1. Steenwijk heeft een levendige binnenstad met volop kunst- en cultuur 2. De sfeer van de vesting wordt breder in de stad beleefd 3. De Steenwijkse cultuur vormt de basis voor een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en bezoeken 4. Steenwijk is als stad sterk verbonden met de omgeving 5. Steenwijk werkt samen met de gemeente en de regio Kunst, cultuurhistorie LEGENDA Uitbreiding kwaliteit van de vesting in de stad Aanbod kunst en cultuur Versterken recreatieve routes tussen stad en omgeving toerisme en erfgoed Samenwerking cultuurregio en nationale parken IN HEEL STEENWIJK

46 47 Beeld: V. Erdin via Gemeentearchief Steenwijkerland Wonen Met nieuwe gebiedsontwikkelingen kan Steenwijk voorzien in de grote en diverse vraag naar woningen. De inzet is slim en snel bouwen aan duurzame en betaalbare woningen, passend bij de behoefte van woningzoekenden. De dynamiek grijpt de gemeente aan om tal van opgaven aan te pakken en een meer gevarieerd woonaanbod en type woonmilieus in de stad te maken. Ambities » Voldoende woningen voor iedereen Steenwijkerland groeit. Tot 2031 ligt er een opgave om 1735 woningen toe te voegen voor de lokale behoefte in de hele gemeente. In bijna alle kernen wordt gebouwd of is er perspectief op realisatie. Op veel plekken is de bouw gestart of liggen concrete plannen klaar om te worden uitgevoerd. De gemeente zet volop in op inbreiding op o.a. de Kalverstraat, het Steenwijkerdiep, Betap Crilux en Bergwold. Ook voor de langere termijn wil de gemeente inwoners perspectief kunnen bieden. Daarom kijkt de gemeente verder, de periode na 2031. Zo zijn met de regio Zwolle, in het kader van de verstedelijkingsstrategie, integraal afspraken gemaakt op welke wijze invulling gegeven kan worden aan de opgave voor de regio. In de vastgestelde woonagenda Steenwijkerland is de ambitie opgenomen om invulling te geven aan deze verstedelijkingsstrategie en te voorzien in de behoefte van 1.000 tot 1.500 woningen in Steenwijk.

» De nieuwe woningen liggen in de buurt van bestaande voorzieningen De focus ligt op locaties binnen 15 minuten fietsen van de vesting en het station (“wonen in het zicht van de toren”). Rondom het station en in de nabijheid van bestaande voorzieningen komen ook meer woningen. De sportlocaties liggen dichtbij en zijn veilig bereikbaar, zodat sporten toegankelijk blijft. » Vernieuwen van bestaande wijken De bestaande wijken behouden of versterken de ruimte voor groen, ontmoetingsplekken en voorzieningen, terwijl de woningen en woonomgeving stapsgewijs worden vernieuwd of verduurzaamd. Wijken worden klimaatbestendig ingericht, met aandacht voor het afkoppelen van de hemelwaterafvoer. In de wijken is aandacht voor een goede balans van passende woningen. » Het bodem- en watersysteem is richtinggevend voor waar gebouwd wordt Bij voorkeur wordt gebouwd op hoge, droge gronden, terwijl de lagere, nattere gronden juist benut worden voor groen, water en klimaatadaptieve functies. Op deze manier houdt de gemeente rekening met de natuurlijke omstandigheden. » Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan duurzame mobiliteit in Steenwijk Het netwerk van fiets- en wandelroutes wordt versterkt, onder meer door veilige en overzichtelijke inrichting van wegen en het verbeteren van de verbindingen naar het station. Hiermee wordt duurzame mobiliteit aantrekkelijker en vanzelfsprekender.

» Steenwijk biedt een gevarieerd woningaanbod Er komen woningen bij in heel de stad. Men kan zo dichtbij de vertrouwde buurt en sociale netwerk blijven wonen, maar dan in een passende woning. Dit bevordert doorstroming in de wijken en de kernen zoals Zuidveen en Tuk. Dit komt de vitaliteit ten goede. Dat betekent dat er passende woningen op de juiste plek worden gebouwd: bijvoorbeeld levensloopbestendige woningen (0-tredenwoningen) nabij voorzieningen, appartementen bij het station en ruimte voor bijzondere woonvormen. Nieuwe buurten krijgen elk een eigen karakter – van landschappelijk en groen tot compact en stedelijk of een mix van beide. De nieuwe woningen worden gebouwd met de kennis van nu: biobased, klimaatbestendig, natuurinclusief. In de focusgebieden is ook ruimte voor bijzondere woonvormen, zoals woonwagens, co-housing en knarrenhofjes. » Snel bouwen van betaalbare woningen De ambitie is om op korte termijn voldoende betaalbare woningen te realiseren. Dit gaat het best op locaties waar de gemeente al invloed heeft. Lopende projecten (bestaande plancapaciteit) worden volgens plan uitgevoerd en voor de nieuwe ontwikkelgebieden start de gemeente met de planvoorbereiding.

48 49 1. De nieuwe woningen liggen in de buurt van bestaande voorzieningen 2. Vernieuwen bestaande wijken 3. Het bodem- en watersysteem is bepalend voor waar we bouwen 4. Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan duurzame mobiliteit Steenwijk 5. Steenwijk biedt diversiteit in het woningaanbod 6. Snel betaalbare woningen bouwen Wonen € Bouwen binnen 15 minuten van het treinstation en de vesting Bouwen op hoge gronden Meer woningen nabij het station en voorzieningen Sportlocaties dichtbij en veilig bereikbaar Meer ruimte voor groen en ontmoetingsruimte Kansrijke locaties betaalbaar wonen Lopende woningbouwprojecten LEGENDA

50 51 3 Steenwijk 2050 Steenwijk 2050 In 2050 is Steenwijk een stad die dicht bij zichzelf is gebleven. Dat wat Steenwijk karakteriseert is met zorg aangegrepen om te versterken. Wat bovenaan staat is dat Steenwijk een compacte en complete stad is waar veel om de hoek te vinden is. Een stad waar men aandacht voor elkaar heeft. De stad is groen en ligt aan het landschap. De historie is leesbaar in het beekdal, de stuwwal, de vesting, de gebouwen en parken. De ontwikkeling van Steenwijk in de komende 25 jaar zorgt ervoor dat Steenwijk die complete en levendige stad kan zijn met al zijn kwaliteiten. Wat het verschil maakt is dat projecten niet als losse stukjes worden gerealiseerd. Er zit grote samenhang tussen de thematische ambities en door aan de slag te gaan in de focusgebieden kan de brede ambitie gerealiseerd worden. De stad is en blijft in Steenwijk dichtbij. Dat is de sociale structuur met de vesting in het hart en door de stad heen de ontmoetingsplekken in het groen en rond de scholen. Vrijwel alles is gemakkelijk te bereiken lopend, fietsend en met de trein. Daarom wordt er gebouwd en verbouwd in de stad zodat meer mensen hier kunnen wonen, bezoekers er graag komen en de vesting de plek is voor activiteit. In de stad blijft er ook juist ruimte voor veel groen. Het is bepalend voor het karakter en zorgt voor een comfortabele leefomgeving.

Woningen kunnen dan ook niet alleen in de bestaande stad worden bijgebouwd. Steenwijk breidt uit met ook hier weer een complete ontwikkeling van landschap, fiets- en wandelpaden, scholen, sporten en woningen. Het landschap is en blijft in Steenwijk dichtbij. Goede recreatieve routes en brede, toegankelijke landschapszones verweven Steenwijk met zijn omgeving.

52 53 Met meer inwoners groeit het draagvlak voor de cultuur, winkels en voorzieningen. Deze voorzieningen groeien mee. In Steenwijk komt er meer ruimte voor sport en gezondheid en worden scholen vernieuwd. Mede door de groei kan Steenwijk meegaan met de tijd en investeren in belangrijke groen- en waterstructuren en de inrichting van de stad. De stad wordt groener en klimaatadaptief. De recreatieve routes naar omliggende landschappen krijgen een impuls in alle windrichtingen. Vanuit de stad langs de Steenwijker Aa richting het Holtingerveld. Vanuit de vesting en station door de Woldmeenthe richting de Bult in het noorden. En de route van vesting door Ramswoerthe of over de Kamp richting de natuur en recreatie gebieden rond Giethoorn en het Nationaal park de Weerribben-Wieden. In Steenwijk liggen de woningen op steenworp afstand van winkels, vertier en voorzieningen. De stad blijft richting 2050 groeien en doet dit op de wijze die bij de stad past: in de nabijheid en met zorg ingepast in en aan de stad en op hogere gronden. Door de gebalanceerde mix van inbreiding en uitbreiding is er ruimte voor de lokale opgave (820 woningen) en ambitie (1.000 - 1.500 woningen), blijft er in de bestaande wijken ruimte voor groen en aan de stadsranden gaat de woningbouw hand in hand met de ontwikkeling van toegankelijke groene gebieden.

Omliggende kernen met kenmerkende identiteit, zoals Zuidveen en Steenwijkerwold, blijven vrij gelegen van Steenwijk met groen en landschap rondom. Er komen nieuwe woningen, met grote diversiteit aan woningtypes, die zijn afgestemd op de behoefte zoals woningen voor ouderen, starters en bijzondere doelgroepen. Er komen voldoende betaalbare woningen. Steenwijk krijgt een grotere diversiteit aan buurten met onder andere autoluwe buurten, gemengd stedelijke buurten en groene, duurzame buurten. In deze stad wordt gewerkt. Er is een groot en divers aanbod van bedrijven en bedrijventerreinen in en aan de stad. De stad heeft een actieve recreatieve en toeristische economie door zijn dynamische vesting en de ligging te midden van nationale parken en toeristische trekkers. Door de compacte opzet en grote nabijheid wordt bestaande ruimte goed benut en komt er extra ruimte bij met voorrang voor innovatie, circulariteit, onderwijs en startups. Voor de regionale opgave werkt Steenwijk samen met Meppel voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein langs de A32. De stad is en blijft strategisch gelegen op het kruispunt van belangrijke wegen. Het intercitystation blijft van grote waarde voor Steenwijk als bestemming en als woonstad in de regio. Buslijnen en publiek vervoer voorzien de stad en omliggende kernen.

Regionale fietspaden versterken de duurzame verbinding met omliggende kernen en steden. Door de inzet op duurzame mobiliteit (ov, lopen en fietsen) kan Steenwijk de groei goed inpassen. Steenwijk biedt volop ruimte aan de voetganger en de fietser, doordat de auto minder ruimte krijgt met op meer plekken 30 km/ uur. Het parkeren ligt buiten de vesting zoals bij het station. Voor alle leeftijden wordt de stad toegankelijker om elkaar te ontmoeten en de voorzieningen zoals sport en scholen zijn veilig bereikbaar.

54 55 STEL DAT .... STEENWIJK 2050 STAD EN LANDSCHAP DICHTBIJ

56 57 De rol van de Focusgebieden Door aan de slag te gaan in zeven gebieden kan de gemeente een groot deel van zijn ambities en eindbeeld van Steenwijk 2050 realiseren. Elk van deze focusgebieden draagt bij aan dat integrale beeld. » De Binnenstad speelt op talloze vlakken een centrale rol in Steenwijk. Het historische en dynamische hart van Steenwijk wordt ruimtelijk en programmatisch versterkt. De vesting wordt groener, met meer aandacht voor verblijf en fietsen. De binnenstad is en blijft een aantrekkelijke ontmoetingsplek. » De Spoorzone is van strategisch belang als belangrijke multimodale (overstaps)locatie voor stad en regio. Investeringen in de knoop zorgen voor een beter functioneren van het station en voor betere verbindingen in de stad. Lopen, fietsen en ov krijgen een impuls. De spoorzone wordt daarnaast goed benut en ontwikkeld tot een prettige woon-, werk- en verblijfsplek. » Oostermeenthe Zuid is zeer geschikt om als stedelijke woonomgeving te ontwikkelen vanwege zijn centrale ligging nabij voorzieningen en het station. Daarbij zijn er mogelijkheden voor winkels, werken, voorzieningen en de vernieuwing van de scholen. Kansrijk is de herinrichting van de Steenwijker Aa met oog op wateropvang en infiltratie, voor de ecologie in en aan het water, en als wandel en fietsroute naar het buitengebied langs de historische loop van de Aa.

» Woldmeenthe Noord is het nieuwe centraal gelegen buitengebied voor sport, water, recreatie en natuur. Hier is plek voor de verplaatsing van de voetbalvelden op een plek die goed bereikbaar voor zowel sporters vanuit wijken en de regio. Er wordt ruimte gereserveerd voor een verbindingweg tussen Tuk en Woldmeenthe vanaf de A32, wat in de toekomst tot minder verkeer in de binnenstad zal leiden. Groen en water krijgen de ruimte. Er ontstaat een nieuwe groen-recreatieve verbinding tussen vesting en de Bult. » Tuk Noordwest is een kansrijke locatie voor woningbouw door de ligging op de hoge gronden en dicht bij de kern van Tuk. Er liggen hier kansen voor een groene woonwijk met afwisselend brede open groene ruimtes die aansluit op het karakter van Tuk, het coulisselandschap en hoogteverschillen. » Tuk Zuidwest is beoogd nieuw lokaal bedrijventerrein. De ligging heeft het beste van beide werelden: nauw verbonden met de stad en zijn bewoners en stedelijke leven en tegelijkertijd functioneel naast bestaande bedrijventerreinen en hoofdwegen. Het terrein krijgt een sterk innovatief profiel met bijzondere aandacht voor ontmoeten, fietsen, lopen, groen en water. » De Kamp is een gebied met vele kwaliteiten. Een bijzonder essenlandschap, op steenworp van de vesting, met scholen om de hoek, goed ontsloten en naast het lintdorp Zuidveen.

Met een zorgvuldige inpassing kan ontwikkeling bijdragen aan belangrijke doelen: woningen in de nabijheid van voorzieningen, passende woningen onder andere voor de behoefte uit Zuidveen en Onna, veilig fietsen en lagere snelheden in Zuidveen en rond de scholen, ruimte voor water, een groene stadsrand, recreatieve routes en een open landschap op de hoge delen van de Kamp en rond Zuidveen. DE 7 FOCUSGEBIEDEN

58 59 Samenhang tussen de ontwikkelingen In de komende 25 jaar werkt de gemeente toe naar het beoogde eindbeeld van Steenwijk 2050. Een ruime periode die goed in verhouding staat tot de brede opgave die in deze visie is geschetst. Zoals blijkt uit de visie is er veel samenhang tussen thematische opgaven en focusgebieden. De realisatie van woningen zal gespreid over de tijd moeten plaatsvinden. Tot 2030 ligt het zwaartepunt bij de reeds bekende projecten. Van 2030 tot 2040 komen de focusgebieden tot ontwikkeling en kunnen er per jaar circa 100 tot 150 woningen bijkomen. Voorzieningen en aanpassingen in het mobiliteitsnetwerk moeten hiermee in de pas lopen. Bij de verdere uitwerking van de Stadsvisie zijn er grofweg vier samenhangende gebieden te onderscheiden. Deze gebieden kunnen relatief zelfstandig uitgewerkt en ontwikkeld worden. Binnenstad en Spoorzone Deze gebieden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden zowel programmatisch als in de ambities op het vlak van mobiliteit. Samen vormen ze de dynamische kern en het hart van Steenwijk. Het meerjarenplan voor de binnenstad is op de kortere termijn al actueel. Ingrepen in de inrichting van straten, parken en wegen kunnen gelijktijdig starten met gebouwontwikkelingen in en rond de vesting. Ruimte voor grotere ontwikkeling is er wanneer de scholen zijn verhuist naar de Unilocatie.

Ook de aanpak van de Stationsknoop en de P&R zal tijd kosten. Steenwijk Zuid en Zuidveen Er is grote samenhang tussen de aanpassingen van wegen, de aanleg van fiets- en wandelroutes, de ontwikkeling van scholen en woningen en de landschapsontwikkeling rond Zuidveen en op de Kamp. Gezien de eigendomssituatie (gemeentelijk eigendom en bereidheid bij grondeigenaren) is ontwikkeling op kortere termijn haalbaar. De gemeenteraad heeft ingestemd met de plannen om het voortgezet onderwijs onder één dak te brengen op de Unilocatie. Dorpsrand Tuk Ook bij Tuk is er grote samenhang tussen de ontwikkelgebieden aan de rand van Tuk. De woningbouw, open groene zones, het bedrijventerrein en de onderlinge verbindingen zijn geen losse puzzelstukken, maar een samenhangende uitwerking van de dorpsrand van Tuk. Daarbij wordt er rekening gehouden met lopende inbreidingsprojecten. Steenwijk Noord Inbreiding op de Oostermeenthe Zuid kan alleen in samenhang met het sportpark op de Woldmeenthe Noord. Dit in verband met verplaatsing van de sportvelden en mogelijk ook in verband met de wateropgave in het stroomgebied van de Aa en afvoer vanuit de stad. In 2031 moeten conform het IHP de scholen vernieuwd worden. Met de ontwikkeling kunnen de recreatieve routes langs de Steenwijker Aa en naar de Bult ontwikkeld worden. SAMENHANG ONTWIKKELINGEN

60 61 4 gebieden Focus- Focusgebieden Met de Stadsvisie geeft de gemeente richting aan de belangrijke ruimtelijke opgaven voor de stad Steenwijk. De gemeente wil dit zoveel mogelijk gebiedsgericht aanpakken. De verwachting is dat in zeven zogeheten focusgebieden de grootste ontwikkelingen zullen plaatsvinden. Voor deze gebieden is in beeld gebracht hoe ontwikkeling kan bijdragen aan het beeld voor Steenwijk 2050, wat de opgaven zijn voor het gebied en wat aandachtspunten bij ontwikkeling zijn.

62 63 BINNENSTAD EN VESTING Wandelroute naar station Groene entreepleinen Gevarieerd programma binnenstad Nieuw museum Spijkervet Stallen Binnenstad vergroenen De Binnenstad speelt op talloze vlakken een centrale rol in Steenwijk. Het historische en dynamische hart van Steenwijk wordt ruimtelijk en programmatisch versterkt. VERGROTEN EN VERGROENEN Fietsstraat naar station Vernieuwde spoorzone met tunnel voor fiets en voetganger Groene entreepleinen Kwaliteitsslag plinten winkelpuien Beperken doorgaand verkeer Supermarkt buiten de vesting Parkeerhubs aan de rand (niet op vestingwal) Vesting als ontmoetingsplek Herontwikkelen L TS locatie: wonen, creatieve broedplaats Nieuwe grondgebonden woningen De vesting wordt groener, met meer aandacht voor verblijf en fietsen. De vesting is en blijft een aantrekkelijke ontmoetingsplek en wordt uitgebreid naar de gebieden rond de vesting.