Bijlage 1 Masterplan Steenwijkerland Magazine 2021.pdf

* Op weg naar een nieuw museum in Steenwijkerland MASTERPLAN SNOEPEND DOOR HET VERLEDEN BETOVERD DOOR EEN ALLESKUNSTENAAR

INHOUD OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND2 Basisconcept Inleiding3 Bezoekersscenario Marktcluster SNOEPWINKEL VAN HET VERLEDEN Bezoekersscenario Spijkervetstallen ZESDE PAREL VAN NOORD-NEDERLAND Programmering en partners VERHALEN MAKEN WE SAMEN, PLEZIER OOK Erfgoedwaarde-analyse WAAROM EN WAAROM NU? Voor wie Locatieanalyse Vernieuwing 7 11 25 33 38 42 46 54 COLOFON Tekst Studio Louter / Hienke Alberts (Kwartiermaker Museumproject) i.s.m. Museumwerkgroep In opdracht van Gemeente Steenwijkerland Concept, visualisaties, vormgeving Studio Louter / OPERA Amsterdam September 2021 STAKEHOLDERSBIJLAGE OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 3 INLEIDING Het zit hier bomvol verhalen Romeinen, Friezen, Spanjaarden, Duitsers; ze hebben allemaal Steenwijkerland doorkruist, langs of door Steenwijk, de vestingstad en toegangspoort naar het Noorden. De kogels vlogen over de Hoge Wal, de poorten brand- den. Indrukwekkende zwerfkeien getuigen van de gletsjers die het glooiende landschap vormden in de IJstijd. Onzichtbare kelders en honderden keien vertellen het verhaal van straf en schuld. Hier droomde bakkerszoon Hildo Krop over het kunstenaarschap, niet wetende dat hij als succesvolle beeldhouwer voor altijd het aanzicht van Amsterdam zou veranderen. Als je in het nieuwe museum in Steenwijkerland bent geweest dan weet je: het bruist hier van de verhalen.

Van IJstijd tot nu en morgen. Even dromen… Aan de Markt staan drie prachtige panden. Een stevige tekst op de ramen heet je wel - kom, de stoep is vrolijk gekleurd. Het straalt één en al gastvrijheid uit. Je bent nieuws - gierig, daar wil je naartoe! Eenmaal binnen word je verrast door de moderne, frisse uitstraling van de museumwinkel. Je oog wordt getrokken naar een interactieve ma - quette van de Kop van Overijssel. Straks ga je je eigen route downloaden, maar eerst loop je verder. In de Erfgoedwerkplaats is het gezellig druk. Een groepje kinderen kijkt verbaasdz door de glazen vloer naar beneden, een 15 e-eeuwse kelder! Met een VR-bril duik je nog verder onder de grond. Aan tafel werk je mee aan het uitzoeken van archeologische vondsten en zie je hoe één vondst een heel verhaal kan vertellen. Je moeder is niet weg te krijgen bij de interactieve fotowand. Allerlei herinne - ringen borrelen op. Dit is leuk! Jullie kopen een kaartje en gaan verder het museum in. Boven beleef je acht karakteristieke verhalen van Steenwijk en omgeving. Hier komt de ge- schiedenis heel dichtbij. Honderd meter verderop stap je binnen in de monumentale Spijkervetstallen. Je vergaapt je aan de schoonheid van het pand en raakt betoverd door de veelzijdige en productieve beeldhouwer Hildo Krop.

In het midden word je verrast door een tijdelijke expositie van een jong talent dat werkt met grote beelden, nieuwe technieken of bijzondere materialen. Achterin het pand stap je in het atelier van Hildo Krop. Zelfs zijn pet en afgeraffelde vest zijn hier te zien. Een heerlijk dagje uit en ge - noeg inspiratie om de stad en andere kernen te verkennen. R De Grote Geschiedenis vond hier plaats, op de plek waar jij speelt, woont, werkt, groeit, rouwt, vecht, vakantie viert, succes hebt of pech had… Het glooiende landschap rondom Steenwijk.

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 4 Dit masterplan is geschreven om deze droom te verwezenlijken. Dit document is tot stand gekomen onder leiding van de Kwartierma - ker Museumproject in samenwerking met de Museum- werkgroep bestaande uit afgevaar - digden van het Stadsmuseum Steenwijk, het Hildo Krop Museum en de Historische Ver - eniging Steen- wijk en omgeving. Gedurende het traject is met een groot aantal stakehol - ders gesproken over de ontwikkelrichting. Parels oppoetsen Steenwijk telt drie musea, maar de organisa - ties in het nauw. Het Kermis- en Circusmu - seum met een wonderlijke verzameling van een gepassioneerde verzamelaar is al jaren gesloten. Het Hildo Krop Museum heeft een waardevolle en unieke collectie in huis, maar is weggestopt in het souterrain van Villa Rams Woerthe. Er is onvoldoende ruimte en ex - posure om het verhaal van Krop op een aan - sprekende en moderne manier te vertellen. Het Stadsmuseum aan de Markt is niet meer van deze tijd. Bovendien zijn alle musea afhan- kelijk van vrijwilligers die ook een dagje ouder worden. Kortom: grondig vernieuwen van de organisaties, presentaties en gebouwen is een onontkoombare noodzaak om de collec - ties, verhalen en monumenten te behouden voor de toekomst en weer een volwaardige partner in stad, streek en land te zijn.

Breder perspectief In januari 2020 is in opdracht van de gemeen- te Steenwijkerland een haalbaarheidsonder - zoek uitgevoerd door Bureau de Wierde. Dit masterplan bouwt voort op de belangrijkste conclusie: het samenvoegen van de muse - um- organisaties is kansrijk en vestiging aan de Markt en de Spijkervetstallen heeft de voorkeur. Het museumproject zoekt nadruk - kelijk aansluiting bij andere initiatieven in de Grondig vernieuwen van de organisaties, presentaties en gebouwen is een onontkoombare noodzaak INLEIDING Het Hildo Krop Museum in het souterrain van Rams Woerthe. Miniatuur uit het Kermis- en Circusmuseum. Het authentieke winkeltje in het Stadsmuseum Steenwijk.

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 5 gemeente, zoals het programma Duurzaam Beleefbaar Toerisme, Visit Weerribben-Wie - den, het verbeteren van toeristische routes in stad en regio en de ontwikkeling van station Steenwijk. Eén museum, twee gezichten In samenwerking bureau Studio Louter / OPERA Amsterdam en de Museumwerk - groep is een concept ontwikkeld dat de bezoeker de typische verhalen van Steen - wijk en omgeving laat ervaren en onder - dompelt in de unieke collectie van Hildo Krop. Vanuit één professionele organisatie ontwikkelen we twee ervaringen voor twee verschillende doelgroepen. Die tweedeling omarmen we door ze op twee verschillende lo- caties een duidelijke eigen beleving te geven. In het hart van de inwoner Het museum aan de Markt wordt een museum van, voor en door de stad en de streek. Geen eenrichtingsverkeer, maar samen werken aan ons erfgoed. Een plek in het hart van de stad en in het hart van de inwoner. Het is het klop- pend hart van de stad waar bezoekers ervaren hoe het verleden de plek waar je woont, werkt en ontspant heeft gevormd. Inspiratiepunt voor de toerist Onze verhalen liggen op straat, in het land - schap, het water, en ervaar je oude ambach - ten, in verhalen en herinneringen.

Het be - schermde dorpsgezicht van Vollenhove, het Zuiderzeestadje Blokzijl, de ruige Kuinder - burcht, de punterbouwers van Giethoorn; het zijn pareltjes in de gemeente die hun een eigen verhaal vertellen. We vertellen de ver - halen daar waar ze het beste tot hun recht komen. Het toeristisch inspiratiepunt in het museum verleidt bezoekers de andere parels in de gemeente te bezoeken. We stemmen deze toeristische voorziening af met Visit INLEIDING Vanuit één professionele organisatie ontwikkelen we op twee locaties, twee ervaringen voor twee verschillende doelgroepen De Spijkervetstallen in de Kalverstraat. Stadsmuseum, Historische Vereniging en Kermis-en Circusmuseum aan de Markt. OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 6 Zesde parel van het Noorden Met de collectie van Hildo Krop hebben we goud in handen. De Steenwijker bakkerszoon werd één van de vruchtbaarste beeldhouwers van Nederland. Zijn werk heeft het aanzicht van onze hoofdstad bepaald: honderden beelden sieren de fonteinen, bruggen en gebouwen. Zijn werk is onder andere te vin - den in Stedelijk Museum Amsterdam, Rijks - museum Amsterdam, Kröller-Müller Museum en Kunstmuseum Den Haag. Maar het Hildo Krop Museum in Steenwijk beheert de groot - ste collectie van Nederland. Met de Hildo Krop collectie in de iconische Spijkervetstal - len ontwikkelen we kwalitatief hoogwaardig kunstmuseum.

Het museum kan zich meten met andere kunstmusea - de ‘parels’- in het Noorden, zoals het Keramiekmuseum Princes- sehof in Leeuwarden en Museum Belvédère in Heerenveen. Op weg naar een nieuw museum De samenvoeging en professionalisering van de musea is een belangrijke stap naar een on- misbare erfgoedinstelling voor de regio. Met trots presenteren wij in dit Masterplan het nieuwe museumconcept voor gastvrij, fris en modern museum. Een museum dat de verha - len van de stad en heel Steenwijkerland ‘aan’ zet en Hildo Krop de allure geeft die hij ver - dient. Wij hopen dat het u inspireert om bij te dragen aan de realisatie van dit museum voor Steenwijkerland. INLEIDING IN HET KORT Dit Masterplan bevat een nieuw museumcon- cept voor de collecties van het Hildo Krop Museum, Stadsmuseum Steenwijk en het Kermis- en Circusmuseum. Een gastvrij, fris en modern museum op twee locaties. Een museum dat inwoners raakt, toeristen inspireert en kunstliefhebbers verrast en een sympathieke erfgoedpartner voor de regio wil zijn. De Kuinderburcht en Villa Rams Woerthe. Weerribben-Wieden en de ontwikkelingen rondom station Steenwijk. Erfgoedpartner in stad en regio Het museum wil een inhoudelijke erfgoedpart- ner zijn voor het ontsluiten van ‘plekken met een verhaal’.

We verbinden wat er in stad en regio al is, zetten parels in de spotlights waar dat nog niet gebeurt en werken samen met in- woners, cultuurpartners, ondernemers, liefheb- bers en anderen aan ons erfgoed. We zoeken nadrukkelijk samenwerking met Bibliotheek Kop van Overijssel, Rabo Theater de Meenthe, de Grote Kerk en Visit Weerribben-Wieden. Met de collectie van Hildo Krop hebben we goud in handen 7 OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND Basisconcept BASISCONCEPT OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 8 BASISCONCEPT: MUSEUM AAN DE MARKT Snoepwinkel van het verleden In het nieuwe museum kun je straks snoepen uit het verleden. Verhalen van IJstijd tot giste- ren verbinden we met ons leven van vandaag. Kleine verhalen, die raken aan de nationale geschiedenis brengen we heel dichtbij. Soms zijn ze zoet en sprankelend, dan weer vurig en heet. Soms moet je stevig kauwen en is het bitterzoet. We maken de verhalen samen In dit museum mag iedereen initiatief nemen, meedoen en betekenis geven aan erfgoed. We maken de verhalen, binnen en buiten het museum, samen. Het museum is van, voor en door de inwoners, ondernemers en andere partners. Met deze nieuwe manier van werken zetten we niet de collectie, maar de beleving van erfgoed centraal. Dat doen we in een Erfgoedwerkplaats, met intieme tentoonstellingen en een gevarieerde programmering binnen en buiten het museum.

Een toegankelijke programmeur met een breed netwerk in de stad en de regio speelt hierin een cruciale rol. We brengen de geschiedenis heel dichtbij De geschiedenis ligt in Steenwijk en omge - ving letterlijk op straat, in het landschap, in het water of is bewaard in ambachten en her- inneringen. Door onze verhalen te koppelen aan een specifieke plek in de stad of buurt brengen we de geschiedenis heel dichtbij. Hier gebeurde het. Hier viel een Spaanse ko - gel in een bed, hier werd de laatste man op - gehangen en hier liepen de Romeinen door de achtertuin. En hier werd 500 jaar geleden ook al geshopt op jaar- en weekmarkten en gefeest tot midden in de nacht. VERDRAG VAN FARO Het Europese Verdrag van Faro benadrukt de maatschappelijke en verbindende waarde van erfgoed en het belang van deelname door de samenleving. Erfgoed brengt mensen samen en zorgt ervoor dat de omgeving, die snel verandert, vertrouwd blijft. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed onderzoekt met pilot erfgoedinstellingen hoe burgerinitiatief en -participatie onder- deel kan worden van de erfgoedpraktijk. https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwer- pen/erfgoedparticipatie-faro I Aan de Markt ligt een bijzondere snoepwinkel waar je als toerist en inwoner even naar binnen gaat, omdat er altijd iets te zien en te doen is en waar je lekker wordt gemaakt om de wereld buiten de poorten van het museum te ontdekken.

Het is een plek waar je je welkom voelt, waar je nostalgisch, soms verbaasd, soms glimlachend, soms ontroerd meebouwt en -werkt aan nieuwe verhalen 1 1 2 2 VERDIEPING: Snoepen uit het verleden van Steenwijk en omgeving BEGANE GROND: De Kop in de spotlights: Toeristisch Informatie Punt, Erfgoedwerkplaats en Galerie OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 9 BASISCONCEPT: MUSEUM IN DE STALLEN Betoverd door een alleskunstenaar Een iconische locatie De Stallen van Spijkervet zijn een begrip in Steenwijk en behoren tot de mooiste gebou - wen van Nederland. De luxe paardenstallen in de Kalverstraat werden samen met het he - renhuis aan de Markt en een koetshuis aan de Gasthuisstraat tussen 1903-1905 gebouwd in opdracht van koopman en stalhouder Lam - bertus Spijkervet. Het exterieur en het inte - rieur zijn nog in originele staat en hebben volgens de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed ‘grote zeldzaamheidswaarde’. Volgens som - mige doen ze nauwelijks onder voor de mo - numentale stallen bij Paleis het Loo. Op zich - zelf al een bezienswaardigheid. De zesde parel van het Noorden De Spijkervetstallen worden ingericht als een kwalitatief hoogwaardig kunstmuseum dat zich kan meten met andere kunstmusea - de ‘parels’- in de regio, zoals het Keramiekmuse- um Princessehof in Leeuwarden en Museum Belvédère in Heerenveen.

Als stadsbeeldhou- wer maakte Krop veel robuuste werken en de hoge stallen zijn buitengewoon geschikt om dit oeuvre te tonen. De collectie Hildo Krop en de Spijkervetstallen is een gouden combi - natie om nationaal bezoek te trekken. De kracht van een helder profiel Nederland telt meer dan 600 kunstmusea (bron: CBS, cijfers 2019). Een onderscheidend aanbod is essentieel om deze concurren - tie het hoofd te bieden. Het werk van Hildo Krop is populair onder liefhebbers van beeld- houwkunst en de Amsterdamse school. Een prikkelende tentoonstelling vormt vaak de aanleiding voor een bezoek. Deze ervaren museumgangers verwachten een hoogwaar - dige tentoonstelling met een helder concept E In de iconische Spijkervetstallen word je ondergedompeld in de unieke collectie van alleskunstenaar Hildo Krop, de bakkerszoon uit Steenwijk die de aanblik van Amsterdam voor altijd veranderde. Het museum is de zesde parel in de ketting van Noord-Nederlandse kunstmusea. De collectie Hildo Krop en de Spijkervetstallen is een gouden combinatie om nationaal bezoek te trekken Het museum is de zesde parel in de ketting van Noord-Nederlandse kunstmusea. Interieur van de Spijkervetstallen.

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 10 Hildo Krop is de vruchtbaarste beeldhouwer die Nederland ooit heeft voortgebracht Bram Hammachter directeur Museum Krüller-Müller in de Volkskrant, 18 februari 2018 dat als een rode draad door de programme - ring loopt. Een ambitieuze curator met een goed netwerk kan met tijdelijke exposities museumbezoekers en kunsttoeristen naar Steenwijk en omgeving trekken. De paradoxen van een ‘alleskunstenaar’ Hildo Krop (Steenwijk 1884 – Amsterdam 1970) was een Steenwijkse bakkerzoon met een groot talent. Zijn grootvader Cordes was fotograaf en tekenleraar en had een atelier boven de bakkerij in de Oosterstraat. Na zijn bakkersopleiding werkte Krop in België, Frankrijk en Italië. Tijdens zijn werk als kok in Engeland werd zijn tekentalent ontdekt. Zijn werkgever adviseerde hem zijn artistie - ke talent te ontwikkelen. Hij schopte het tot officiële stadsbeeldhouwer van Amsterdam. Onze hoofdstad is gevuld met honderden beelden van zijn hand. Daarnaast maakte Krop ook veel vrij werk en werk in opdracht. Krop beheerste ontzettend veel verschillen - de technieken en werkte met uiteenlopende materialen: van gebakken aarde tot graniet, van gips en hout tot lood en ijzer. Hij maak - te boekbanden, litho’s, schilderijen, houtsne - den, ivoor en medailles en ontwierp meubels, vloerkleden en complete interieurs.

Kortom, een echte ‘alleskunstenaar’. Het werk van Krop staat bol van de paradoxen: schijnbare tegenstellingen die zijn werk inte - ressant maken en zorgen voor enthousiast ge- discussieer onder zijn bewonderaars. Stoer en lieflijk, afstandelijk en ontroerend, met beide benen op de grond en raadselachtig. BASISCONCEPT: MUSEUM IN DE STALLEN

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND11 Bezoekerscenario: Marktcluster BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 12 Museum aan de Markt De laagste drempel De open uitstraling van de panden aan de Markt benadrukken we door de begane grond gratis toegankelijk te maken. Er staat iemand klaar die goede tips geeft en kaar - ten en tickets verkoopt. Voor een wandeling met een stadsgids of een torenbeklimming moet je ook hier zijn. Een indrukwekkende maquette van de regio trekt de aandacht. In de oude snoepwinkel haal je een kaneelstok of een suikervrije lolly voor je kinderen, een Steenwijks biertje of een doosje Steenwijker Goudmoppen (een prijswinnend recept van bakker Krop, de vader van Hildo Krop). Er zijn leuke cadeautjes en streekproducten te koop, van kunstenaars, schrijvers en fotografen uit Steenwijkerland. Galerie Steenwijk toont altijd verrassende kunstexposities. Maar dat is niet alles: er is ook altijd iets te doen. Steenwijk wordt namelijk de eerste stad met een erf - goedwerkplaats. Toeristisch Informatie Punt Een spectaculaire maquette maakt de vele schatten in de stad en de regio in één oogop- slag zichtbaar. Met projecties of Augmented Reality word je verlekkerd om al dat moois in het echt te bezoeken. Ook de wanden worden gebruikt om details van bezienswaardigheden in de regio te laten zien.

Je kunt je eigen top- D lijst samenstellen, routes downloaden en zien welke evenementen er binnenkort zijn. De content wordt ontwikkeld met toeristische en culturele partners in de regio en is inzet - baar op meerdere toeristische informatiepun- ten, zoals het station in Steenwijk en bezoe - kerscentra. De Erfgoedwerkplaats De Erfgoedwerkplaats is een multifunctionele ruimte waar altijd iets gebeurt en waar je zelf aan de slag mag met het verleden. Je duikt in het archief op zoek naar jouw familiegeschie - denis of jouw bijzondere plekje. Een glasplaat Een spectaculaire interactieve maquette. Steenwijk wordt de eerste stad met een erfgoed- werkplaats Een open en gastvrije uitstraling. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 13 op de vloer geeft je een inkijkje in de histori - sche kelders onder het pand. Via een span - nende interactive vervolg je je ondergrondse zoektocht langs kelders, opgravingen, monu - menten en verhalen. Of bouw mee aan een 3D weergave van markante gebouwen, zoals het oude station of de Voorzienigheid in Steenwij- kerwold. Roblox of SiMs op z’n Steenwijks. Je ontdekt ook dat het oudste wiel van Neder - land gevonden is op De Eese. Op vaste tijden in de week kun je meewer - ken met vrijwilligers en professionals.

Denk bijvoorbeeld aan een archeohotspot, waar je onder leiding van de werkgroep archeologie potscherven sorteert, beschrijft en fotogra - feert. Of een inloop, georganiseerd door de historische vereniging, waar inwoners samen vaststellen wat er op historische foto’s staat en herinneringen ophalen. Kinderen gaan in gesprek met een medewerker of museumdo - cent over de bijzondere plekken in Steenwij - kerland terwijl een kinderboekenillustrator de verhalen tekent. Samen programmeren De programmering van de Erfgoedwerkplaats organiseren we in nauwe samenwerking met erfgoedpartners in de stad en de regio. In verkennende gesprekken blijkt de bereidheid van organisaties tot samenwerking groot. Door meerdere partijen te betrekken is de programmering heel afwisselend en wordt de inzet van vrijwilligers gespreid. In de eerste fase worden gesprekken gevoerd met de His- torische Vereniging Steenwijk en omgeving, Werkgroep Archeologie, Gemeentearchief, Steenwijks Ontzet, de Scutterie van Sint Cle - mens, Werkgroep Geologie en ambachten, zoals touwslagerij, edelsmeden en glaskun - stenaars. In de Erfgoedwerkplaats ga je zelf aan de slag met het verleden. Het oudste wiel van Nederland komt uit Steenwijkerland en bevindt zich in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Ontdek hoe één vondst een heel verhaal kan vertellen.

BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 14 Vlekkenplan begane grond Marktcluster met aanbouw De nieuwbouw verbindt de historische panden en creëert ruimte voor programmering en logistiek. De uitwerking wordt nauwkeuring afgestemd met gemeente, architect en Monumentencommissie. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 15 De Erfgoedwerkplaats Een multifunctionele ruimte waar altijd iets gebeurt en waar je zelf aan de slag mag BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 16 Vlekkenplan verdieping Marktcluster Mogelijke doorbraken om de routing te verbeteren worden nader onderzocht. De uitwerking wordt nauwkeuring afgestemd met gemeente, architect en Monumentencommissie BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 17 De Verhalenzalen In de intieme zalen op de eerste verdieping ma- ken we ‘Verhalenzalen’. Elk karakeristiek verhaal is gekoppeld aan een specifieke plek in de stad en opent een poortje naar het verleden. De vestingwallen, oeroude pleintjes, de schansen, oude winkelpanden: het zijn de getuigen van een rijke geschiedenis. Maar je kunt de sporen pas ‘lezen’ als je die geschiedenis kent.

Om de stad te laden met betekenis én om museumbe- zoekers te stimuleren naar buiten te gaan, ma- ken we een museum als een stadswandeling. Met de stadsgidsen en Steenwijk Vestingstad ontwikkelen we verschillende themaroutes. Een Spaanse kogel in bed Door in te zoomen op één locatie in de stad of de nabije omgeving worden grote thema’s invoelbare, menselijke verhalen. Dominee Laan hield tijdens de Tachtigjarige Oorlog nauwkeurig een dagboek bij. Elke kogel, ie - dere stadsbrand of aanval op de poort legde hij vast. De Spaanse belegeraars schoten op de ‘kijckgaten’ van de toren en een zespon - der viel in het bed van zijn vader. Het museum heeft dergelijke kanonskogels in de collectie. Het dagboek van de dominee is overgeleverd (Koninklijke Bibliotheek) en beschrijft precies hoe het gebeurd is. Dit persoonlijke verhaal Impressie Verhalenzaal. Kogels uit de collectie van het Stads- museum. We maken een museum als stadswandeling: elk verhaal is gekoppeld aan een specifieke plek en opent een poortje naar het verleden gekoppeld aan een plek in de stad en het ob- ject brengen samen een historische sensatie teweeg. Zo komt de geschiedenis letterlijk en figuurlijk heel dichtbij.

KLEIN VERHAAL Een vijandige kogel in bed GROOT VERHAAL De Tachtigjarige Oorlog en Steenwijks beleg OBJECT Kogel uit die tijd LOCATIE De predikanten- woning Verhalendriehoek “Een Spaanse kogel in bed” BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 18 Verhalenzalen In de intieme zalen op de verdieping is elk karakteristiek verhaal gekoppeld aan een specifieke plek. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 19 Kleintjes worden groot Een ander voorbeeld. Waarin een klein stadje groot kan zijn: Steenwijkerland is de thuisbasis van veel slimme en succesvolle ondernemers. De Steenwijkse Wildebraspoppen waren in de jaren zestig ontzettend populair en zijn nog steeds collector’s items die veel geld opbren- gen. En dat is niet het enige voorbeeld van succesvol ondernemerschap. Polak Spece - rijen (nummer één kaneelspecialist in de we - reld), Eskaf (kunstaardewerk betaalbaar voor iedereen en populair in heel Nederland), de mattenfabriek Nobelco, zilversmid Bijkamp Kornelis Caps & Closures (ieder huishouden heeft 4-5 doppen in huis), Dyka (op bijna alle putdeksel in Nederland prijkt de naam ‘Steenwijk Dyka), Wicherson (één van de laat - ste hardhoutzagerijen van Nederland) en Eleq (wereldwijde electrotechnisch specialist op de energiemarkt) hebben allemaal hun historie in Steenwijk.

In het midden van de ruimte prijkt een kunst - werk van deksels en doppen. Met een inter - active ontdek je hoeveel plastic doppen uit Steenwijk jij in huis hebt of ontwerp je je eigen Eskaf vaas. In de vitrine prijkt een uitgebreide Eskaf collectie. De vloer hinkel je over de put- deksels van Dyka, de wand hangt vol met net- jes gesorteerde poppen. Aan een tafel mag je spelen met een prototype van Eleq. De geur van speculaas haalt herinneringen aan Polak boven. Overal mag je iets aanraken of uitpro - beren. Ieder verhaal zijn eigen smaak Iedere ruimte heeft zijn eigen karakter. Per verhaal zoeken we naar een sfeer die past bij het onderwerp en de collectie. Met een thea- trale ingreep wordt de kern van een waarge - beurd verhaal van Steenwijk neergezet: een bed, een fiets met fietstassen, een kunstwerk, KLEIN VERHAAL De Wildebraspop als collector’s item GROOT VERHAAL Steenwijkerland is de thuisbasis van suc- cesvolle ondernemers OBJECT Wildebraspop en andere Steenwijk- se bedrijven LOCATIE Steenwijkerdiep Poppenrijk fabriek Verhalendriehoek “Kleintjes worden groot” We maken een museum als stadswandeling: elk verhaal is gekoppeld aan een specifieke plek in de stad en opent een poortje naar het verleden BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 20 Gletsjers en mammoeten Paardenmarkt, dal van de Aa Prehistorische vondsten Over ijstijd en prehistorie De Romeinen komen! Steenakkers, Onna De muntschat van Onna De Romeinse Tijd Een Spaanse kogel in bed Predikantswoning, Steenwijk 16e-eeuwse kogel De Tachtigjarige Oorlog Een fietstas vol brood en wapens Witte Paarden Affiche Ernstige Waarschuwing De Tweede Wereldoorlog Laatste man aan de galg Oosterstraat 27, Meppelerweg Uitspraak veroordeling Fledderus Straf in een stad Voor straf Onnadwarsstraat Keien groot en klein Straf in een stad Feest in de stad! Markt, La Barca, De Pest, Loco e.a. Kermis- en Circus, bruiklenen Populaire cultuur Kleintjes worden groot Spoorweg, Steenwijkerdiep Eskaf, Polak, bruiklenen Industrialisatie Militairen overal Kazerne, barretje, station Persoonlijke verhalen en spullen Dienstplicht Een echte stad De Waag, De Rechter Miniatuur van de Waag Over Steden en Staten Steenrijk en straatarm Tromp Meestersstraat, Steenwijkerdiep Schouw, schildje Bederlarij Industrialisatie en werkloosheid Museum als stadswandeling. 11107 8 9 1 2 3 4 11 11 11 10 5 5 6 7 8 8 9 9 1 2 3 4 5 6 BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER 8 OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 21 een straatje waar je stenen kunt rapen of een glanzend gouden ruimte voor de Romeinse muntschat.

Collectie, setdressing en interac - tieve middelen geven de verhalen inhoud en context. De afwisselende, intieme ruimtes lenen zich voor een waaier aan ervaringen. De ene zaal is filmisch en verstild, andere juist vrolijk en uitbun- dig. De ene ruimte is interactief en de andere draait om verwondering. Ieder snoepje uit de snoeppot heeft zo zijn eigen smaak. Zo ontstaat een afwisselende bezoekerservaring die aan - spreekt bij dromers, denkers en doeners. Een schat aan verhalen en ervaringen Het verhaal van Dominee Laan is één van de vele mooie verhalen die Steenwijk en omge - ving rijk is. In samenwerking met de Histori - sche Vereniging en andere stakeholders werkt Studio Louter aan de inhoudelijke invulling van de verhalen. Ieder jaar vervangen we één van de verhalen. Deze wisselverhalen maken we samen met inwoners, ondernemers, cultu- rele partners en anderen. Een bijzonder podium In de nieuwbouw staat een bijzonder podi - um voor een ‘levend project’. We werken er met anderen aan wisselverhalen, kunstenaars maken met inwoners een kunstwerk dat cen - traal staat in een nieuw verhaal, schoolkin - deren schilderen de 3D-constructie van een mammoet in vrolijke kleuren. Hier wordt de muziekmobiel uit de Kermis- en Circuscollec - tie weer opgeknapt en bespeelt. Een levend podium voor de gemeenschap, waar kunst en erfgoed samenkomen.

De afwisselende, intieme ruimtes lenen zich voor een waaier aan ervaringen In de nieuwbouw is plek voor een bijzonder podium voor een ‘levend’ project. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 22 Spelen en ontmoeten De binnenplaats achter het museum is een plek om te spelen en te ontmoeten, een waardevolle toevoeging aan het bezoek en aan het speelaanbod in de binnenstad. Het pleintje wordt ingevuld met speelaanleidin- gen die raken aan het erfgoed van Steenwij- kerland, zoals: • Speelplekken die refereren aan de verhalen • Bouw je eigen vestingstad bouwen en poorten om op te klimmen of doorheen lopen • Zwerfkeien om op te klimmen of achter te verstoppen • Zandbak met ‘archeologische opgraving’ en een zoekopdracht • Maak je eigen touw op de originele touwbaan van Van Dalen Binnen kunnen bezoekers een kopje koffie en wat lekkers kopen. We gaan uit van een kleinschalige horecafunctie die zorgvuldig wordt afgestemd met de buren, de Horeca- ondernemers en leveranciers in de stad. De buitenruimte leent zich goed voor kleine evenementen, zoals kinderactitviteiten, work- shops, demonstratie Scutterie, avondvertel- lingen, kindertheater en muziekoptredens (i.s.m. De Meenthe, De Buze e.a.), voor ver- huur of een kleinschalig erfgoedfestival. Met de gerestaureerde zweefmolen als feestelijk terras kom je hier direct in de stemming.

Met de gerestaureerde zweefmolen als feestelijk terras kom je hier direct in de stemming BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 23 Een bijzonder podium in de nieuwbouw. In de nieuwbouw is een bijzonder podium voor bijzondere projecten waar samengewerkt wordt aan een kunstwerk, een vrolijk gekleurde 3D mammoet in elkaar gepuzzeld wordt of de one-man-band muziekmobiel wordt hersteld en bespeeld. Op de binnenplaats is ruimte om te spelen en te ontmoeten. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 24 In het museum leggen we steeds verbinding met specifieke plekken in de stad en de om - geving. De verhalen zijn vaak verscholen achter muren, onder straten of in winkels en horecagelegenheden. Samen met inwoners, ondernemers en kenners willen we die verha - len ontsluiten en verbinden. We beginnen bij die specifieke plekken die in het museum cen- traal staan en kan op initiatief van inwoners en ondernemers uitgebreid worden. Deze aanpak kunnen we in samenwerking met Visit Weerribben-Wieden, musea, Historische Ver - enigingen en anderen verder uitrollen. Hier gebeurde het Bezoekers kunnen in het museum of op de lo- caties zelf een app downloaden die hen langs deze locaties leidt met een audio-ervaring.

We laten de stenen spreken via audio, video of augmented reality en brengen de geschie - denis ook hier heel dichtbij; hier op deze plek waar jij nu staat, gebeurde het. De QR codes hebben een herkenbare huisstijl en bezoekers kunnen hun eigen route samenstellen naar thema, beschikbare tijd of interesse. De con - tent kan worden gelinkt aan de maquette. Pilot Studenten van de Hanzehogeschool Groningen De historische Smederij uit 1836 in de Gasthuisstraat.Streetart op de stoepen van Leeuwarden. We laten de stenen spreken en brengen de geschiedenis ook hier heel dichtbij hebben in opdracht van de Historische Vereni- ging een pilot gemaakt voor een augmented reality tour over Hermannus Coop Fledderus, de laatste man die opgehangen werd aan de galg aan de Meppelerweg. Dit project leent zich voor verdere samenwerking met de hogeschool. Route naar de binnenstad De komende periode wordt de routing van het station en vanaf het Steenwijkerdiep naar de binnenstad verbeterd en ‘lelijke plekken’ in de stad aangepakt met streetart. Het museum - project is hierbij nauw betrokken en ziet kan - sen om nu al te beginnen met het ontsluiten van plekken met een verhaal. IN HET KORT In het museum aan de Markt kun je snoepen uit het verleden. Kleine verhalen, die raken aan de nationale geschie- denis brengen we heel dichtbij.

Dat doen we in de eerste Erfgoedwerk- plaats van Nederland en met intieme tentoon- stellingen. Elk verhaal is gekoppeld aan een specifieke plek en opent een poortje naar het verleden. BEZOEKERSSCENARIO: MARKCLUSTER Katapult voor de stad en de regio OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND25 Bezoekersscenario: Spijkervetstallen BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 26 Hildo Krop in de Spijkervetstallen O Op slechts honderd meter vanaf de Markt zijn de monumentale Spijkervetstallen te vinden. Bij binnenkomst worden bezoekers ontvan - gen aan de balie. In de stal voor drachtige merries is een eenvoudige, maar stijlvolle winkel ingericht. In een infographic krijgt de bezoeker uitleg over deze bijzondere locatie en ziet dat het museum met zorg en aandacht voor de monumentale status is ingericht. Hoe een Steenwijker bakkerszoon… Het eerste deel van de begane grond vertelt het levensverhaal van Hildo Krop door middel van media, teksten, foto’s en een aantal be - tekenisvolle obecten, zoals de familiebustes. De bezoeker maakt kennis met de jonge Krop die opgroeide als bakkerszoon en al op jon - ge leeftijd belangstelling had voor kunst. Hij bezocht graag het atelier van zijn grootvader Cordes aan de Oosterstraat in Steenwijk. Na zijn opleiding tot banketbakker en kok werkte hij in België, Frankrijk en Italië.

In Engeland raakte zijn opdrachtgever onder de indruk van een tekening en adviseerde hem zijn artistieke talent verder te ontwikke - len. Krop volgde een kunstopleiding in Parijs en aan de Rijksakademie van beeldende kun - sten in Amsterdam. …Amsterdam voor altijd veranderde Het tweede deel van de stallen is gewijd aan hoe Krop het aanzicht van onze hoofdstad voor altijd veranderde. Immersieve projecties leiden de bezoeker langs Krops beeldhouw - werken in Amsterdam, alsof de bezoeker er zelf rondloopt. De beelden worden gecombineerd met gip - sen en stenen modellen die Krop voor die specifieke plekken maakte. BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 27 De gespierde schoonheid van Hildo Krop NRC Handelsblad, 3 juni 2020 Het duizelingwek- kende oeuvre van de Amsterdamse stadsbeeldhouwer Hildo Krop Volkskrant, 18 februari 2016 BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 28 Vlekkenplan begane grond Spijkervetstallen De uitwerking wordt nauwkeuring afgestemd met gemeente, architect, Monumentencommissie en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN 1 1 2 2 3 3 3 4 4 5 5 6 6 3 OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 29 Het Kropatelier Het Hildo Krop Museum heeft een groot deel van de atelierinventaris van Krop in de collec- tie, zoals gereedschap, modellen, zakken gips en zijn geliefde petje, vest en bril. Recent ont- ving het museum zelfs een klein oventje waar Krop aardewerk in bakte. In Amsterdam werk- te Krop in een stal voor zieke paarden van de gemeentelijke paardentram. Dat zijn collectie nu gehuisvest wordt in een paardenstal maakt een atelieropstelling meer dan logisch. In een mix van originele objecten, decor en ‘props’ vertellen gereedschappen, mallen, historische filmbeelden en persoonlijke ob - jecten over het maakproces en de kunstenaar. Op een interactief scherm kan de bezoeker zich verdiepen in de stappen van het maak - proces en de materialen die Krop gebruikte. In dezelfde ruimte is een artist in residence voor een kunstenaar die werkt aan nieuwe beeldhouwkunst. Zo smelten heden en ver - leden in dit levendige atelier samen en komt het maakproces tot leven. Krop aan het werk in een oude paardenstal in Amsterdam.

Objecten uit het atelier van Krop. BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 30 Vlekkenplan verdiepingen Spijkervetstallen De uitwerking wordt nauwkeuring afgestemd met gemeente, architect, Monumentencommissie en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 31 Steenwijk en Amsterdam Krop was de stadsbeeldhouwer van Amster - dam, maar bleef zich verbonden voelen met Steenwijk. Zijn betrokkenheid bij de ESKAF werd deels gemotiveerd door zijn wens om lokale werkgelegenheid te creëren. Principieel en pragmatisch Aan de ene kant was Krop een principieel en gedreven kunstenaar, aan de andere kant was hij een pragmatische en nuchtere zakenman. Hij weigerde in WOII om op bevel van de nazi’s lid te worden van de Kulturkammer, maar toen de gemeente Amsterdam na afloop van de oorlog minder geld bood voor zijn werk accepteerde hij dat niet. Robuust en liefdevol Ook Krops oeuvre vertoont paradoxen. Op het eerste gezicht lijken zijn beeldhouwwer - ken stoer en robuust, maar als je langer kijkt zie je liefdevolle details: een moeder die haar kind vasthoudt, een vader die zijn blik op het hoofdje laat rusten. Met beide benen op de grond en raadselachtig Krop stond met beide benen op de grond en zijn werk bleef dicht bij de werkelijkheid: figu- ratief en duidelijk herkenbaar.

Tegelijkertijd is zijn krachtige, expressieve werk ook vaak raadselachtig met faunen en andere mythi - sche figuren. De paradoxen van een ‘alleskunstenaar’ 1 2 3 4 Op de verdieping duikt de bezoeker in het veelzijdige en unieke werk van Krop. Zijn werk staat bol van de paradoxen: schijnbare tegenstellingen die zijn werk interessant maken en zorgt voor heel wat discussie onder zijn bewonderaars. De tentoonstelling maakt deze paradoxen zichtbaar en voelbaar met behulp van licht, projectie en door de manier waarop de objecten zijn opgesteld. Robuust en liefdevol werk van Krop. VIER PARADOXEN OVER KROP BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 32 Achter de Spijkervetstallen ligt een besloten terrein waar vroeger een prachtige tuin was met daarin een sierlijke volière van cement. Deze binnentuin zal gefaseerd ontwikkeld worden tot beeldentuin. Er zijn plannen om het braakliggend terrein tussen de Spijkervetstallen en het voormalig winkelpand op de hoek van de Kalverstraat te herontwikkelen tot een openbaar toeganke - lijk stadspark, een belangrijke upgrade voor de straat. Daarnaast zal streetart gerelateerd aan de historie van de Stallen en het nieuwe museum het straatbeeld verlevendigen. Beeldentuin en Stadspark De kracht van programmering vetstallen lenen zich goed voor een werkplek voor kunstenaars.

We onderzoeken in hoe - verre ontwikkeling van een Artist in Residen - ce kansrijk is. Een gedreven curator met een netwerk in de hedendaagse kunstwereld is een vereiste om het profiel van het museum te ontwikkelen. De paradoxen en het veelzijdige materiaalge- bruik van Krop vormen interessante aankno - pingspunten voor de vaste opstelling en voor overige programmering. Tijdelijke tentoon - stellingen zijn essentieel om media-aandacht te genereren en aanleiding te geven voor (herhaal)bezoek. Het uitnodigen van een artist in residence is een goede manier om het museum op de de kaart te zetten als een kunstinstituut. Een upcoming kunstenaar krijgt de kans om in het museum atelier te houden en bezoekers zijn getuige van het maakproces. De Spijker - BEZOEKERSSCENARIO: SPIJKERVETTALLEN OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 33 Programmering en partners PROGRAMMERING EN PARTNERS OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 34 PROGRAMMERING EN PARTNERS Verhalen maken we samen, plezier ook Jaarrond zal er altijd wat te doen zijn binnen en buiten het museum. Die activiteiten orga - niseren we met uiteenlopende partners, zoals inwoners, ondernemers, culturele partners in de regio, kunstenaars, het onderwijs, Visit Weerribben-Wieden, de Bibliotheek in de Kop, Grote Kerk, Rabo Theater De Meenthe, Sociaal Werk de Kop en anderen.

Hierna vol - gen voorbeelden van projecten die met het transitieteam verder worden onderzocht en uitgewerkt. Erfgoedwerkplaats De programmering van de Erfgoedwerk - plaats organiseren we in nauwe samenwer - king met erfgoedpartners in de stad en de regio. De Historische Vereniging Steenwijk en omgeving is nauw betrokken. We verkennen de samenwerking met Werkgroep Archeo - logie, Gemeentearchief, Steenwijks Ontzet, de Scutterie van Sint Clemens, Werkgroep Geologie, kunstenaars en ambachten, zoals touwslagerij, edelsmeden en glaskunstenaars. We denken aan: • Onderzoek je eigen steen en Fossielenuurtje (Werkgroep Geologie) • Deel je herinneringen (Historische foto’s en filmbeelden) • Archeohotspot (Werkgroep Archeologie) • Sla je eigen touw en macramé een re- genboog (touwslagerij) • Wat komt er in het kinderboek over Steenwijkerland? (illustrator) • Verkleed je als een stoere schutter (Scutterie) Wisselverhalen Ieder jaar maken we wisselverhalen, een nieuw verhaal over plek, gebeurtenis of persoon een nieuwe tentoonstelling die we samen met verschillende gemeenschappen ontwikkelen, zoals Kleintjes worden groot (met onderne - mers), Overal militairen (met oud-militairen, Over leven en dood (Kraamzorg, Uitvaart, J De Stadscocon van Florentijn Hofman in de Sint Janskerk in Schiedam.

zorg, kerken) en het eerder succesvol geble - ken expositie over Kees Kist (sportclub, Soci - aal Werk de Kop). Cultuurkwartier In de programmering en marketing zoeken we nauwe samenwerking met Rabo Theater de Meenthe, de Grote Kerk en Bibliotheek Kop van Overijssel. Onze doelgroepen over - lappen en ambities van een dergelijk cultuur - kwartier versterken elkaar. Dit biedt kansen om thematisch te programmeren voor een breed publiek en een helder, op elkaar afge - stemd aanbod te ontwikkelen. De Erfgoedwerk- plaats is een prachtig startpunt voor educatieve programma’s voor scholen OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 35 Grote Kerk De Grote of Sint Clemenskerk is de onmisbare getuige van van al die eeuwen geschiedenis en overziet alle plekken in de stad en wijde omtrek die centraal staan in het museum. De Grote Kerk heeft ambitieuze plannen en wil zich ontwikkelen tot bruisende huiskamer van en voor de stad. De torenbeklimmingen worden gefaciliteerd vanuit het museum en breiden we uit met rondleidingen in de kerk. Daarnaast versterken we elkaar door verbin - dingen te leggen in onze programmering door bijvoorbeeld concerten, lezingen en ont- moetingen die geïnspireerd op de wisselver - halen. We verkennen de mogelijkheden om de toren en schip te verbinden en de geschie- denis van de kerk tot leven te wekken.

De kerk is tenslotte een uitstekende locatie voor tijde- lijke tentoonstellingen die vragen om meer ruimte of een andere uitstraling. Het museum en historische verenigingen We verbinden wat er in stad en regio al is, zetten parels in de spotlights waar dat nog niet gebeurt en werken samen met inwoners, cultuurpartners, ondernemers, liefhebbers en anderen aan ons erfgoed. Met de musea uit het Museumberaad (Het Gildenhuys Blokzijl, Museum Giethoorn, Stadsmuseum Vollenho - ve en Historische Vereniging IJsselham) zoe - ken we samenwerking in het ontwikkelen van gedeeld aanbod zoals educatie- en participa- tieprojecten, wandel- en fietsroutes en kinder- routes in de verschillende kernen. Erfgoedfestival Op de kop in de Kop Jaarlijks organiseren we een Erfgoedfestival in de regio met het museum als thuisbasis. Inwoners en bezoekers van de regio kunnen op speciale plekken binnen kijken, onder de grond kijken, meezoeken en meedoen. Het is een kleinschalig festival voor gezinnen waar PROGRAMMERING EN PARTNERS OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 36 erfgoed feestelijk beleefd en gevierd wordt. Kinderen zoeken met een metaaldetector naar munten en onderzoeken samen met een geoloog hun stenen. Vlecht met riet, macra - mé met je zelfgeslagen touw en beschilder de punter. Heb je alle stempels? Dan krijg je een erfgoeddiploma.

Er zijn kindertheatervoor - stellingen, muziek, workshops, wandel- en fietsroutes die je samen kunt doen. Herdenkingsjaar Tachtigjarige Oorlog In 2022 is het 450 jaar geleden dat de Nederlan- den in opstand kwamen en 350 jaar geleden dat het Rampjaar plaatsvond. Met partners in stad en regio en in nauwe samenwerking met de Cul- tuurmakelaar laden we de regio met activiteiten, zoals wandel- en fietsroutes langs plekken die een rol speelden in de Tachtigjarige Oorlog, kin- derroutes, educatief programma. Schatten uit het archief Het nieuwe museum beschikt straks over een geschikt klimaat en een veilige omgeving. Met het Gemeentearchief onderzoeken we de mogelijkheid om topstukken en verrassingen uit het archief in de spotlights te zetten, zoals: het marktrecht van Willem van Oranje, de stads- rechten van Vollenhove, de monsterrollen of een afscheidsgedicht van een Duits-Joods meisje. Kop van Jut, mep jezelf terug in de tijd Geïnspireerd op het Kermis- en Circusmuseum bouwen we een Kop van Jut. Hoe hard sla jij je- zelf terug in de tijd? Het is een compacte, vrolij- ke kennismaker met onze verhalen die kan rond- reizen langs festivals, dorpsfeesten en markten. Verhalentafels Gekoppeld aan thema’s in de verhalenzalen of op initiatief van anderen organiseren we ver - halentafels. Iedereen is welkom.

Aan de hand van objecten waar we soms veel en soms weinig van weten, gaan we in gesprek. Met oud-medewerkers van de Wildebrasfabriek of Polak, (oud-)bewoners van een bepaalde wijk, ouderen die de oorlog meemaakten, vetera - nen, de LHBTQ-gemeenschap, ouderen in verzorgingshuizen, kinderen en vele anderen. Dat doen we in het museum of op locatie, in een vertrouwde setting en onder leiding van een deskundige, sympathieke gespreksleider. Aansluiten bij bestaande activiteiten We sluiten aan bij activiteiten in de stad en de nabije omgeving, zoals: • Stadswandelingen met een stadsgids • Torenbeklimmingen met een torenwachter • Vestingfeesten PROGRAMMERING EN PARTNERS Met Krop in de Klas en Op de kop in de Kop maken schoolklassen kennis met ons erfgoed en Hildo Krop Schatten uit het archief

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 37 • Kopje Cultuur • Open Monumentendag • Charles Dickens • Dicky Woodstock Festival • Atelierroute Tijdelijke exposities Spijkervetstallen Geïnspireerd op de paradoxen van Krop en zijn veelzijdige gebruik van technieken en materialen maken we verrassende tijdelijke exposities. Grote beelden, hyperrealistisch of juist abstract, van met nieuwe technieken of verrassende materialen. Deze tentoonstellin - gen ontwikkelen we met een ambitieuze cu - rator met een goed netwerk in de kunstsector. Speciaal voor kinderen In de huidige programmering van het Stads - museum, Hildo Krop en ook in het voorma- lige Kermis- en Circusmuseum zijn al vele suc- cesvolle kinderactiviteiten georganiseerd. Van deze kennis en ervaring maken we gebruik bij het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. Op beide museumlocaties maken we een speciale kinderroute met een heel eigen uit - straling. In het museum aan de Markt pro - beert een ondergronds stenenvretertje overal binnen te kijken en komt zo vanalles te weten over al die bijzondere plekken in de stad. In de Stallen krijgen de kinderen een speciaal Krop brilletje op waarmee zij dingen kunnen zien die de volwassenen niet kunnen zien. Daarnaast ontwikkelen we twee lespakketten voor het Cultuurmenu: Krop in de Klas (over beeldende kunst) en Op de kop in de Kop (over ons erfgoed).

Dit doen we in nauwe samenwerking met culturele partners zoals de Cultuurcoach, Scala, het Museumberaad, Kunstkring, de Galerie, Grenzeloos Ambach - telijk, De Bibliotheek. PROGRAMMERING EN PARTNERS IN HET KORT Jaarrond organiseren we activiteiten binnen en buiten het museum en met uiteenlopende partners, zoals inwoners, ondernemers, onderwijs en culturele partners, zoals Rabo Theater de Meenthe, de Biblio- theek, de Grote Kerk en collega-musea. OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND38 Erfgoedwaarde-analyse ERFGOEDWAARDE-ANALYSE OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 39 ERFGOEDWAARDE-ANALYSE Waarom en waarom nu? Erfgoedwaarde-analyse De ontwikkeling van een toekomstbestendi - ge visie voor het museum begint bij het in kaart brengen van de waarde van het erfgoed. Deze systematiek is eind jaren negentig ont - wikkeld om beter om te gaan met archeolo - gische vindplaatsen. Een erfgoedwaarde-ana- lyse dient om uit verschillende perspectieven vast te stellen wat de toegevoegde waarde is van het erfgoed, bijvoorbeeld voor de ge - meenschap, de economie, het culturele land- schap en het straatbeeld. Op basis van deze analyse kan een weloverwogen besluit wor - den gemaakt. Een plek om trots op te zijn De analyse die op de volgende pagina’s is uit- gewerkt laat zien dat er in Steenwijkerland vol- op kansen zijn om het museum te verwaarden.

Er is een collectie van grote kwaliteit met de potentie om een (inter)nationale doelgroep te trekken. Maar misschien nog belangrijker: het nieuwe museum kan in het hart van de stad de harten van de inwoners openen. Steenwijker - land is een plek die de gehele geschiedenis van Nederland heeft meegemaakt. En overal zijn daarvan de getuigenissen te vinden. Als je je daarin verdiept kom je tot de ontdekking dat de stad en het omliggende gebied een plek is om trots op te zijn. E Hyperlokaal kennismaken met grote geschiedenis Romeinen, Friezen, Span - jaarden, Duitsers; ze hebben allemaal Steenwijkerland doorkruist, langs of door Steenwijk, de vestingstad en toegangspoort naar het Noorden. Zelfs uit de prehis - torie zijn in en rond Steenwijk belangrijke vondsten ge - daan. Elk aspect van de Ne - derlandse geschiedenis kan op lokaal niveau in Steenwijk en omgeving worden ge - vonden en dat maakt het op geheel eigen wijze uniek. De collectie van het Stadsmu - seum getuigt van deze rijke historie. Inwoners kunnen in het museum op hyperlokaal niveau kennis maken met de grote (inter)nationale ontwik- kelingen. De Grote Geschie - denis vond ook hier plaats, op de plek waar jij woont.

Steenwijkse topstukken thuis brengen Een aantal Steenwijkse top - Unieke blik op Nederlandse geschiedenis in je regio HISTORISCHE WAARDE stukken, zoals de muntschat van Onna en het oudste wiel van Nederland zijn el - ders in het land in depots en privécollecties terecht ge - komen. De klimatologische condities in het huidige mu - seum staan bruiklenen in de weg. Het is de ambitie om één of meerdere van deze topstukken (tijdelijk of per - manent) in het hernieuwde

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 40 ERFGOEDWAARDE-ANALYSE Rechtdoen aan uitzonderlij- ke kunsthistorische waarde De collectie Hildo Krop is van uitzonderlijke kunsthistori - sche waarde en van interna - tionale betekenis. De Steen - wijkse bakkerszoon heeft het aanzicht van onze hoofdstad met meer dan 400 kunstwer - ken bij bruggen, gebouwen en fonteinen veranderd. Hij is een boegbeeld van de Amsterdamse School. Het hernieuwde museum kan zijn werk tentoonstellen op een manier die recht doet aan de artistieke waarde ervan. Een uitzonderlijke kunstenaar en unieke locatie ARTISTIEKE WAARDE Erfgoed brengt mensen samen SOCIALE WAARDE Musea hebben belangrijke sociale functie Erfgoed, of dat nu een ver - haal, gedeelde herinnering, ambacht of object is, kan mensen samenbrengen. Het Hildo Krop Museum en het stadsmuseum vervullen nu al een belangrijke sociale functie, zo blijkt uit de grote groep betrokken vrijwilligers. De Historische Vereniging is nauw betrokken bij de her - ontwikkeling van het muse - um en verschillende kunst- en erfgoedorganisaties (zoals de Werkgroep Archeologie, het Gemeentearchief en Ga - lerie Steenwijk) willen graag meedenken of meedoen. De jongere generaties weten de weg naar het museum nog onvoldoende te vinden, ook in vergelijking met andere soortgelijke musea.

Tegelij - kertijd kan het museum een erfgoedpartner zijn op die locaties waar het verhaal nog niet of onvoldoende onder de aandacht wordt gebracht. Traditionele rol afleggen Met name het stadmuseum heeft de potentie om een plek te worden van, voor en door de gemeenschap, geïn- spireerd op de werkwijze van het FARO-verdrag. Voorwaar- Rijksmonumenten blijven toegankelijk voor publiek De artistieke (en historische) waarde van de panden waar het museum gehuisvest zal worden is vastgelegd in hun monumentenstatus. Zowel de panden aan de Markt als de Spijkervetstallen zijn Rijks- monument. Het interieur van de stallen is zelfs nog in ori - ginele staat. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed stelt dat deze panden door hun architectonische en stilis - tische gaafheid van ‘grote zeldzaamheidswaarde’ zijn. Door de monumentale pan - den in te richten als museum blijven ze toegankelijk voor een breed publiek. de daarbij is dat het museum niet een traditionele, zen - dende houding aanneemt maar actief de gemeenschap het museum binnenhaalt. Casussen zoals het Stedelijk Museum Schiedam en Ver - halenwerf Hoogeveen laten zien dat het op die manier haalbaar is om veel meer in - woners te bereiken. Tot slot zal een Hildo Krop expositie met (inter)nationale allure een bron van trots zijn voor inwoners.

OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 41 ERFGOEDWAARDE-ANALYSE Toeristisch inspiratiepunt voor stad en regio De havezaten van Vollenho - ve, het charmante Zuider - zeestadje Blokzijl en de ruige geschiedenis van de Kuin - derburcht; het zijn pareltjes in de gemeente die allen een eigen verhaal vertellen. Maar de toerist (en zelfs inwoners) weten deze schatten vaak niet te vinden. Het toerisme is niet evenwichtig verspreid over de gemeente en con - centreert zich op Giethoorn. Als het museum aan de Markt fungeert als toeristisch startpunt voor een bezoek aan stad en regio kan het bij- dragen aan de spreiding van het toerisme en meerdaags verblijf in Steenwijkerland be- vorderen. Het museum sluit daarbij aan op de program - ma’s Duurzaam Beleefbaar Toerisme, de ambities van Visit Weerribben-Wieden, de revitalisering van het stati - onsgebied in Steenwijk. Pleisterplaats voor toeristen ECONOMISCHE WAARDE Revitaliseren binnenstad STEDENBOUWKUNDIGE WAARDE Geen gaten in het gebit De panden aan de Markt zijn Rijksmonumenten, maar ver - keren in slechte staat. Met name het Kermis- en Cir - cusmuseum heeft dringend groot onderhoud nodig om behouden te blijven. Als dit nog langer wordt uitgesteld, vallen er gaten in het gebit van de Markt. Een bouwkun - dige renovatie behoudt de panden, maar draagt niet bij aan het beeld van een leven- dige Markt.

Een gastvrij en toegankelijk museum mét toeristisch informatiepunt en het transformeren van de Spijkervetstallen tot museum draagt bij aan de kwalitatieve beleving van de binnenstad. Erfgoed zorgt voor leven in de brouwerij Het stadscentrum van Steen - wijk heeft net als andere bin - nensteden te kampen met leegstand. Consumenten maken steeds minder ge - bruik van lokale winkels. Ook toeristen weten Steenwijk nog onvoldoende te vinden. Musea dragen bij aan een levendig en aantrekkelijk stadscentrum. De collectie van het Stadsmuseum kan de verbinding leggen met de omgeving, de inwoners en de historische binnenstad, terwijl de collectie Hildo Krop de potentie heeft om toeris - ten op (inter)nationaal niveau aan te trekken. Het hernieuw- de museum en de verwerving van Steenwijkse topstukken zullen uitgebreide media aandacht genereren voor de stad en de regio. Het verhaal van Steenwijk De collectie van het Stads - museum vertelt het verhaal van de stad Steenwijk en omgeving. Uit de collectie - -inventarisatie is gebleken dat de collecties, met uitzon- dering van de collectie Eskaf, van regionaal belang zijn. Enige aanvullingen uit an - dere collecties zijn gewenst om het verhaal completer te kunnen vertellen en als pu - bliekstrekker.

Een deel van de collectie van het Kermis & Circusmuseum kan bijdragen aan het verhaal van Steenwijk en omgeving, de overige ob- jecten zijn minder relevant en kunnen worden afgestoten. Twee collecties, twee sterke verhalen COLLECTIEWAARDE Hildo Krop De Hildo Krop collectie heeft grote kunst-esthetische en kunst-historische waarde, maar is niet geschikt om het verhaal van Steenwijk en om- geving te vertellen. Wel is het verband met de stad evident omdat Krop een Steenwijker was. De collecties vertellen kort - om twee belangrijke verha - len: Hildo Krop en de ge - schiedenis van Steenwijk en omgeving. OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND42 Voor wie VOOR WIE OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 43 VOOR WIE Twee sterke verhalen, twee doelgroepen Het museum richt zich met twee belevingen op verschillende doelgroepen en wil een gastvrije ontmoetingsplek zijn voor jong en oud, voor kunstkenners en voor liefhebbers van verhalen. Museum aan de Markt Het museum aan de Markt wordt een muse - um van, voor en door de stad en de streek. De gratis toegankelijke begane grond met Toeristisch Informatie Punt is een belangrijke trekker voor dagjesmensen en verblijfstoe - risten. De Erfgoedwerkplaats is een prachtig startpunt voor educatieve programma’s voor scholen en wordt gecombineerd met een be- zoek aan de Verhalenzalen, Hildo Krop en op- drachten in de stad of wijk.

Het Museum aan de Markt richt zich op de volgende doelgroepen: • Gezinnen uit de regio (Steenwijkerland, Zuidwest Friesland, Zuidwest Drenthe en Noordoostpolder) op zoek naar een leuk uitje. Ouders willen dat de kinderen plezier hebben en wat leren. Zoeken be - geleiding bij het bezoek, toelichting op eigen niveau en een vertaalslag voor de kinderen • Inwoners uit Steenwijk en Steenwijker - land op zoek naar nostalgie, herkenning, H ontmoeting en verhalen • Dagtoeristen (een dagje uit) en verblijf - stoeristen (langer verblijf in de Kop van Overijssel, Zuidwest Drenthe en Zuidwest Friesland en Noordoostpolder, straal van 50 km) op zoek naar een leuk uitstapje, slechtweerbestemming en informatie. • Kinderen of groepen kinderen (8-15 jaar) uit de regio willen nieuwe dingen ont - dekken, iets leren over hun roots en wat spannends beleven. Ze komen in gezins - verband, met de klas of een feestje. Door een gevarieerd tentoonstellingsontwerp en gebruik van verschillende stijlen en over - drachtsmiddelen worden de verschillende doelgroepen in hun eigen ‘taal’ aangespro - ken. Een mix van beleving en museale pre - sentatie, een laagdrempelige vertelwijze met inhoud. Voor kinderen wordt een speciale kin- derroute ontwikkeld. Museum in de Stallen Het oeuvre van Hildo Krop is vermaard on - der liefhebbers van beeldhouwkunst en de Amsterdamse school.

Verrassende tentoon - stellingen zijn vaak de aanleiding voor een bezoek. Leefstijlen Nederland Dit is een overzicht van de verschillende leefstijlen en hun verdeling over de Nederlandse bevolking. Niet iedere groep komt evenveel voor. MUSEUM AAN DE MARKT IS ER VOOR: • Inwoners jong en oud • Gezinnen uit stad en regio • Kinderen of groe- pen kinderen • Dagjesmensen en verblijfstoeristen OP WEG NAAR EEN NIEUW MUSEUM IN STEENWIJKERLAND 44 Het museum in de Stallen wordt ingericht als kwalitatief hoogwaardig kunstmuseum met een indrukwekkende opstelling van de Krop collectie en prikkelende tijdelijke tentoon - stellingen. Ook voor bezoekers die minder geïnteresseerd zijn in beeldende kunst is het museum een plek waar je geraakt wordt door de schoonheid en het ambacht van het werk van de kunstenaar.

Het Museum in de Stallen richt zich primair op de volgende doelgroepen: • De inspiratiezoeker en kunstliefhebber (45+ jaar, hoger opgeleid), op zoek naar niet voor de hand liggende kunst- en cul- tuurervaringen • Inwoners uit Steenwijk en Steenwijker - land met interesse voor kunst, geschie - denis en cultuur • Dagtoeristen en verblijfstoeristen (niet kunstliefhebber) worden aangetrokken door de bijzondere locatie • Kinderen of groepen kinderen (8-15 jaar) in schoolverband willen een verrassende kennismaking met kunst Aziatische toeristen die Giethoorn bezoeken zijn geen primaire doelgroep, omdat zij zeer gericht voor Giethoorn komen. Toeristen Noordwest Overijssel Hier is de verdeling van de toeristen in de regio (op gemeente niveau zijn geen gegevens beschikbaar) zichtbaar t.o.v. landelijke cijfers. Duidelijk wordt dat harmonie- en verbindingszoekers vaker voorkomen, evenals rust- en inzichtzoekers. Inwoners Steenwijkerland Dit is de verdeling van de inwoners van gemeente Steenwijkerland. Hier valt op dat vooral de rustzoeker vaker voorkomt dan gemiddeld, evenals verbinding, harmonie en inzichtzoeker.