beantwoording raadsvragen RWP.pdf

Beantwoording van de vragen die gesteld zijn tijdens de behandeling van het Riolering en Water Programma 2023-2028 tijdens de politieke markt van 11 oktober 2022. Om te beginnen willen we het nut en de noodzaak van onze riooloverstorten toelichten omdat diverse partijen hun zorgen hierover hebben geuit. Daarna benoemen we het ontbreken van de LAS. Vervolgens komt de beantwoording van de gestelde vragen aan bod. Toelichting riooloverstorten Vroeger werd het oppervlaktewater als riool gebruikt. Dat is gelukkig niet meer zo. Tegenwoordig komt afvalwater zelden in onze leefomgeving terecht. Alleen bij hoosbuien raakt het riool soms zo vol, dat er niets meer bij past. Het teveel aan water stroomt dan via riooloverstorten naar het oppervlaktewater. Dit overgestroomde water (overstortwater) is een mengsel van heel veel regenwater met afvalwater. Een riooloverstort is het ventiel van het rioolsysteem waar de druk kan ontsnappen. Waren deze er niet dan zou bij elke flinke regenbui het rioolwater op straat komen te staan, of erger nog bij inwoners/bedrijven in hun huis of pand omhoog komen. Dit is verre van wenselijk In het verleden hebben wij, in samenspraak met het waterschap, veel inspanning geleverd om de meest vervuilende overstorten aan te pakken. Een veel gebruikte maatregel hierbij was het aanbrengen van een bergbezinkbassin (BBB) ter hoogte van de overstort.

Een BBB is een ondergrondse kelder die zich vult met het teveel aan rioolwater. De BBB is zo ontworpen dat het meeste vuil bezinkt voordat het met het zeer verdunde rioolwater op het oppervlaktewater overstort. Na de regenbui, wanneer er weer ruimte is in het riool, wordt het rioolwater uit de BBB langzaam afgevoerd naar dit riool waarna het naar de rioolwaterzuivering stroomt om daar gezuiverd te worden. Het waterschap is de beheerder van de kwaliteit van het oppervlaktewater. Ze controleert enkele keren per jaar de kwaliteit van het oppervlaktewater. Al onze riooloverstorten zijn vergund d oor het waterschap, met andere woorden ze zijn akkoord bevonden door het waterschap. We hebben regelmatig contact met het waterschap waarbij ook de waterkwaliteit aan de orde komt. Er bevinden zich geen knelpunten in ons beheergebied. De situatie is onder controle. Zie ook bladzijde 72 van het RWP. Wij hebben geen visie opgesteld om alle riooloverstorten binnen een bepaalde periode op te heffen. Het is hydraulisch (riooltechnisch) gezien heel erg lastig, bovendien betreft het zeer kostbare ingrepen in de openbare ruimte met als gevolg een sterke stijging van de rioolheffing. Wel hebben we het beleid om daar waar mogelijk hemelwater van het vuilwaterriool af te koppelen. Meestal gebeurt dit bij rioolrenovaties of grootschalige renovatie van het openbare gebied.

Door het afkoppelen van hemelwater komt er steeds minder druk op het riool en treden de bijbehorende riooloverstorten minder vaak in werking. Toelichting LAS/LUA (lokale adaptatiestrategie / lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie) Op 7 december 2021 heeft het college besloten: 1. De Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en de Regionale Uitvoeringsagenda (RUA) vast te stellen ; 2. De definitieve concept Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en de Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) vast te stellen en vrij te geven voor brede consultatie; 3. De RAS en RUA alsmede de LAS en LUA ter informatie aan te bieden aan de raad. Wij hebben helaas geconstateerd dat de Raad niet de bijlagen bij het bijbehorende collegevoorstel heeft ontvangen. Bijgaand ontvangt u deze. Beantwoording vragen: 1- Wanneer is het onderzoek van Fluvius afgerond t.a.v. tariefsysteem rioolheffing en worden de resultaten aan de raad beschikbaar gesteld? Het onderzoek staat voor 2027-2028 op de planning. De verwachting is dat de resultaten in 2028 aan u worden voorgelegd. In de bijlage brief (toename )van de gemeente op pag 3.5, staat bij 1.2. van het item vaarwegbeheer, dat na de provincie ook het waterschap stopt met een financiële bijdrage voor het beheer en onderhoud. Dat is slecht nieuws.

2- Hoe hoog waren die oorspronkelijke bijdragen vanuit de provincie en het waterschap? Elk € 90.000,- 3- Is er een overgangsregeling afgesproken over die bedragen? De provincie heeft in 2012 nog geld beschikbaar gesteld t/m 2016. Het waterschap (Drents Overijsselse Delta) vindt het juridisch vanaf 2017 geen taak van haar om bij te dragen aan het recreatief vaarwegbeheer. Wel blijven ze het onderdeel watersysteembeheer van de vaarwegen uitvoeren. Zij heeft van 2018 tot 2021 nog bijgedragen aan het vaarwegbeheer uit coulance. In 2021 en 2022 hebben we gezamenlijk inzichtelijk gemaakt wat de te verwachten kosten zijn voor het vaarwegbeheer. 4- Kan de gemeente met extra inzet van 30.000 euro dezelfde kwaliteit van beheer en onderhoud bieden? Met de inzet van € 120.000,- en de blijvende inspanningen voor het vaarwegbeheer van het waterschap in het kader van het watersysteembeheer (wettelijke taak waterschap) verwachten wij de kwaliteit te garanderen. In de politieke markt van 3 maart 2020 is vastgelegd dat hemel- en grondwater van woningen gescheiden wordt van de gemeentelijk riolering. Om de inwoners te verleiden zijn per huishouden 2 pvc bochten beschikbaar gesteld door de gemeente. Om het water gescheiden water af te kunnen voeren.

5 - Kan de wethouder aangeven hoeveel huishoudens hiervan gebruik hebben gemaakt? De hemelwaterverordening is specifiek opgesteld om bij wateroverlast situaties een juridisch handvat te hebben om verkeerde rioolaansluitingen op te heffen. Deze overlastsituaties zijn in de praktijk gelukkig nog niet veel voorgekomen. Daarnaast hebben we onze jaarlijkse controle rondom foutieve rioolaansluitingen. Bij geconstateerde verkeerde aansluitingen moet er worden afgekoppeld. De afgelopen 3 jaar zijn er bijna 330 adressen gecontroleerd. Bij ongeveer 18% was er sprake van een foutieve aansluiting. In overleg met de betrokkenen zijn goede afspraken gemaakt om het hemelwater af te koppelen van het vuilwatersysteem. 6- Hoeveel huishoudens hebben in Steenwijkerland het hemel- en grondwater niet meer op het riool aangesloten? Dit is een hele intensieve uitzoekklus en mochten we dan uiteindelijk met cijfers komen, dan zijn deze alleen bij benadering beschikbaar. Wat in deze situatie en uw vraag volgens ons van belang is te benoemen, is dat vanaf 2000 nieuwe woonwijken op deze manier (scheiding hemel- en grondwater van het vuilwaterriool) worden gebouwd.

Bij het vernieuwen van de riolering en/of bij beheer- en onderhoudswerkzaamheden in oudere woonwijken is dit vanaf genoemd jaartal een belangrijk punt van aandacht.” 7- P6: onder “wet en doelstellingen” bij “Hemelwater” Hemelwater inzamelen en verwerken voor zover de eigenaar hier niet redelijkerwijs zelf kan hergebruiken of infiltreren. Wat is volgens het college redelijkerwijs? Dit kunnen we niet eenduidig kwantificeren en zal in veel situaties verschillend zijn. Het komt erop neer dat de perceeleigenaar wel inspanning moet hebben geleverd om het hemelwater te hergebruiken of te infiltreren. Iedereen met eigen ruimte om zijn/haar huis kan een deel van het hemelwater infiltreren in eigen tuin, mits de grondwaterstand dit toelaat. Het overschot (bijvoorbeeld bij hevige regenbuien) mag dan worden afgevoerd richting openbaar terrein of naar het hemelwater riool. 8- P 6: onder “wat doet de gemeente” ook bij hemelwater: Hemelwater wordt in veel buurten door de gemeente ingezameld. Vraag: in welke buurten wordt nu al hemelwater door de gemeente ingezameld? Is daar een kaart van? Is ook bekend hoeveel water er gemiddeld tot nu toe opgevangen wordt en wat dat bijdraagt aan de waterhuishouding? In ons rioolbeheersysteem is opgenomen waar in onze gemeente het hemelwater apart wordt ingezameld. Hier is geen losse kaart van. Er is niet bekend hoeveel regenwater er opgevangen wordt.

Het meten van dit hemelwater is ondoenlijk. Het is een uitgestrekt en wijdvertakt systeem verdeeld over alle kernen in onze gemeente. Mocht u als raad(slid) geïnteresseerd zijn in hoe ambtenaren dit beheersysteem gebruiken, dan bent u van harte uitgenodigd om dit eens persoonlijk met hen door te nemen. 9- P6: onder wat kost dat? Laatste punt – Goed dat aangekondigd wordt dat de kosten op zullen lopen. Echter de laatste zin: De gemeenteraad beslist jaarlijks over de hoogte van de rioolheffing. Het klopt dat de gemeenteraad moet beslissen, echter mag de heffing niet hoger zijn dan 100% van de kosten. En is daarmee beperkt. Vraag: Zijn er mogelijkheden om daarvan af te wijken? Er zijn geen mogelijkheden om hiervan af te wijken. De kostendekking mag maximaal 100% bedragen. 10- P10 onderaan: “voor hemelwater kan de gemeente voor een perceel met geschikte bodemgesteldheid bijvoorbeeld eisen dat het op eigen perceel moet geïnfiltreerd, terwijl op een andere plek een hemelwaterriool wordt aangeboden waarop kan worden geloosd. Vraag: Is hier al zicht op? Een kaart? Zo ja, is dat inzichtelijk voor onze inwoners? Voor de raad? Wat zijn momenten waarbij deze eis gesteld kan worden? Bij nieuwbouw is het sinds 2000 verplicht om het hemelwater apart te verwerken, dus niet meer te laten afvoeren naar het vuilwaterriool. Bij bestaande bouw bestaat die verplichting niet.

Het is mogelijk om dit te verplichten met een hemelwaterverordening, maar dit wordt nog zeer beperkt toegepast in Nederland. De gemeenteraad heeft ongeveer 2 jaar geleden de hemel- en grondwaterverordening vastgesteld. Deze is opgesteld om in gebieden met wateroverlast de foutieve aansluitingen v erplicht van het vuilwater riool af te kunnen halen. Verplicht afkoppelen in bestaand gebied is een zware stap om juridisch vast te gaan leggen. 11/12- Verder op p 12: Enkele punten van aandacht… daar staan nogal wat essentiële punten: o.a. aandacht voor klimaatadaptie op plek 1. “Zorg dat we klaar zijn voor extremen die vaker voorkomen dan vroeger. Stimuleer particulieren tot infiltratie van hemelwater in de eigen tuin.” Vraag: 1. Ik lees in dit stuk geen concrete plannen hoe dit om te zetten. Is men er in de organisatie wel al aan begonnen om plannen te maken? 2. Is het college bereid om hier een sturende houding in aan te nemen door bijvoorbeeld beleid te maken op het verbod op betegelen van tuinen? Begin volgend jaar wordt de LAS en LUA aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin is onder andere een stimuleringsregeling opgenomen. Er zijn geen juridische middelen om als gemeente particulieren te verbieden om hun tuin te betegelen. We zetten in op stimuleren en verleiden. Zo is afgelopen jaar door ons en onze inwoners meegedaan aan het “NK-tegelwippen”.

13- P21: Beleid voor nieuwe aansluitingen of grotere lozingen… “bestande lozingen mogen niet zomaar worden vergroot…. Eerst moet de gemeente checken wat de mogelijkheden zijn…” Vraag: Dit gaat over lozingen waar wij regie over hebben. Maar als de hemelwaterlozing naar het systeem toeneemt en/of heftigere piekmomenten plaatsvinden – is op de hoeveelheid geen regie. Is bekend hoeveel ons systeem aan kan? Ja. Om de 10 jaar worden onze rioolplannen doorgerekend. Ze worden onder andere getoetst op een aantal standaard regenbuien. Sinds enkele jaren toetsen wij ook op een extreme regenbui. Uit de berekeningen komt naar voren waar er problemen kunnen optreden. Deze probleemgebieden worden meegenomen in onze rioleringsplannen voor de komende jaren. Zo creëren we een robuust en toekomstbestendig rioolsysteem. 14- P 24 onder “Kernformulering van het grondwaterbeleid “… om de grondwaterstand in het openbare gemeentelijke gebied te beteugelen op die plekken waar zonder ingrijpen sprake is van structurele nadelige gevolgen van de grondwaterstand” Vraag: Zijn dit soort gebieden al in kaart gebracht? Weet het college welke gebieden precies gevaar lopen en door welke invloed? Droogte, overstroming? In het samenwerkingsverband Fluvius (gemeenten, provincie en waterschap) hebben we een klimaatatlas opgesteld. Hierin zijn deze thema’s weergegeven en uitgewerkt over ons gehele gebied.

(voor de klimaatatlas zie: https://fluvius.klimaatatlas.net/) 15/16- P 31: “Gemeente en waterbeheerders komen elkaar op diverse punten tegen. Goede samenwerking.. is van groot belang…. “ Afgelopen weken waarschuwden waterbedrijven dat zij de levergarantie niet meer kunnen geven. Als een van de redenen wordt aangegeven dat vertraging door gemeenten hiervoor een reden is. Vraag: 1. Hoe is de samenwerking nu en hier in Steenwijkerland? 2. Wat heeft speciale aandacht nodig? Ons huidige beeld is dat dit (nog) niet speelt in Steenwijkerland. Wij hebben goed contact met Vitens. We worden onder meer betrokken bij de gebiedsdossiers van de waterwingebieden van Vitens (eens per 6 jaar). Bij het opstellen van de LAS is een van de geconsulteerde netwerkpartners, Vitens. 17- P 35 Programma onderzoeksprojecten in de planperiode 2023-2028 tabel Punt 6 “hemelwaterbeleid regionaal opstellen en gebiedsgericht uitwerken in …2025 -2026.” En “degradatie analyse in 2027-2028” Vraag: Is het college eens met deze planning? Of ziet het college de urgentie om deze naar voren te halen? Het huidige generieke hemelwaterbeleid voldoet voor onze gemeente. De nadere uitwerking zorgt voor specifieke maatregelen voor bijvoorbeeld wijken op zandgronden en wijken op veengronden. De planning is akkoord. Ons beeld is dat we op deze manier geen kansen mislopen.

18- P43 eerste alinea “… Deze pieken worden pas verwacht na 2045. Er is een kostendekkende rioolheffing berekend over de periode tot en met 2041 Vraag: Betekend dit dat rond 2045 extreme stijging van de rioolheffing te verwachten is? Is er zicht op de omvang van deze verhoging? Als in 2045 ineens een groot deel van de riolering aan vervanging toe is zijn de kosten immens. Hoe kan hier rekening mee worden gehouden? Hoe kan hierop worden geanticipeerd? Immers mag de rioolheffing niet meer dan 100% van de kosten bedragen. We kunnen op dit moment nog geen onderbouwd antwoord geven op de vraag wat de rioolheffing na 2045 gaat doen. Dit hangt ondermeer af van: klimaatmitigatie inspanningen, klimaatad apatie maatregelen, renteontwikkelingen, kostenstijgingen (grondstoffen, brandstoffen, circulariteit), energie(transitie)markt, wetgeving die eventueel kan wijzigen, beschikbaarheid van materialen etc. 19- Er zijn meerdere argumenten om na te denken over een andere inrichting van het afvalwatersysteem. Op dit moment is een hele belangrijke natuurlijk de energiemarkt. Het verpompen van afvalwater en het zuiveren van afvalwater kost veel energie. En dat geldt met name voor drukriolering. Daarvan heeft de gemeente zo’n 335 km met bijna 1200 pompputten.

De huidige kosten voor elektra bedragen nu zo’n € 400.000 (dat is waarschijnlijk begroot op basis van het prijspeil van 2021 toen de nota ambtelijk is voorbereid); inmiddels zijn de prijzen als bekend vertienvoudigd, dat zal niet zo blijven, maar met een vertwee- of -driedubbeling moet zeker rekening worden gehouden. Dat rechtvaardigt zeker om nog eens goed naar tenminste de afvalwatervoorziening in de buitengebieden te kijken. Ik begrijp dat in het plan dit wellicht niet meer (tijdig) verwerkt kon worden maar er had tenminste in de oplegnotitie aandacht aan gegeven kunnen worden. De € 400.000 waarnaar wordt gerefereerd is op basis van prijspeil februari 2022. Op basis van deze informatie is het bedrag wat is benodigd aangepast van 240.000 naar 400.000. Op basis van prijspeil september 2022 zou het bedrag moeten worden aangepast naar 700.000. Voorgesteld wordt in de programmabegroting dit eenmalig voor 2023 te doen (en dit te dekken uit de voo rziening riolering). Voor de periode daarna is alles bijzonder onzeker en wordt vooralsnog het bedrag van 400.000 aangehouden. Met betrekking tot energiebesparingsmaatregelen zie beantwoording vraag 36. 20- P9. 1.2. punt 1 “… In het regime van de omgevingswet is dit een van de belangrijkste documenten voor elke gemeente. Het laat zien wat voor gemeente je bent en welke kant de gemeente op wil in de toekomst.

Vraag: Kan de wethouder vertellen kort uitleggen, wat voor gemeente wij zijn m.b.t. tot water en riolering? Kan de wethouder kort schetsen welke kant wij op willen? Het RWP geeft een programmering voor de riool- en water activiteiten in de planperiode. Het gaat naast het dagelijkse beheer en onderhoud om onderzoeksactiviteiten en om vernieuwing van o bjecten die het einde van de levensduur hebben bereikt. Het afstemmen van de vernieuwingsopgaven voor de riolering op andere opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie, wegbeheer en stads - en dorpsvernieuwing vraagt blijvende aandacht in de gemeentelijke organisatie. Het rioleringsbeheer in de gemeente Steenwijkerland gaat verder op de weg die afgelopen jaren is ingeslagen. De toestand van de riolering is overwegend goed. In de planperiode 2023 - 2028 ligt een accent op klimaatadaptatie, met name op het omgaan met extreme buien. Daar waar zich kansen voordoen willen we zoveel mogelijk hemelwater van het riool af te halen. 21- P11: onder 1.4 – watertakenplan 2016-2021 stond in het teken van het nationaal bestuursakkoord water uit 2011. Hierin werd een belangrijke rol gespeeld door besparingsdoelen te behalen door betere samenwerking in de waterketen.

Vraag: Hoeveel besparing is er behaald? Deze besparing (minder meerkosten) is opgenomen en verwerkt in het watertakenplan 2016 -2021 en vertaald in de door de raad vastgestelde rioolheffing. De financiële taakstelling voor de regio Fluvius bedroeg € 5,1 miljoen minder meerkosten vanaf 2020. Uiteindelijk is een besparing van € 5,3 miljoen behaald waarvan € 3 miljoen van de gemeenten en € 2,3 miljoen van het waterschap. 22- P 12 alinea 2 “De belangrijkste reden voor de daling van de rioolheffing is de daling van de rente tijdens de planperiode 2016-2021. Vraag: Wij weten dat de rente gestegen is en dat het einde van de inflatie nog niet in z icht is. Is hier rekening mee gehouden? En zo ja op welke manier? Er zijn op dit moment nog flink wat liquide middelen voorhanden en de leningen die de afgelopen jaren zijn afgesloten zijn langdurig. Die leningen zijn afgesloten tegen een laag rentepercen tage. De verwachting is dan ook dat op korte termijn het rente omslagpercentage van dit moment van 1% niet zal wijzigen. Daarom is in het RWP dan ook met 1% gerekend. Afhankelijk van wanneer en tegen welke percentages nieuwe geldleningen zullen worden afgesloten zal dit rentepercentage wijzigen. Dat zal dan echter geleidelijk gaan, omdat het omslagpercentage wordt berekend over alle leningen (dus zowel de oude als de af te sluiten nieuwe).

23- P 15 punt 2: “De manier waarop het in Steenwijkerland al jaren werkt: met veel particulier initiatief, veel inzet en betrokkenheid van inwoners en ondernemers. “ Vraag: Ja, er is veel inzet en betrokkenheid! Compliment daarvoor! Echter is ook regelmatig gebleken dat inwoners projecten tegenhouden en besluitvorming traag kan verlopen. Is het college zich daarvan bewust en heeft het college erover nagedacht hoe dit beter kan? Dit soort zaken maken onderdeel uit van onze democratische maatschappij. We informeren onze inwoners over de rioolplannen en betrekken inwoners als we in een wijk aan de slag gaan. 24- P16 “Als eerste gemeente binnen de werkregio heeft Steenwijkerland de regionale uitgangspunten vertaald naar de lokale situatie.” – compliment! En ook dat onder punt 3 staat: Betrokken en actieve mensen – iedereen is nodig om onze gemeente klimaatbestendig te maken. -mooi dat dat besef er is en concreet wordt benoemd! Vraag: Weten onze inwoners dit al? Hebben zij het besef dat zij nodig zijn, dat er gedragsverandering nodig is en wat zijn de plannen om dit te versterken en daadwerkelijk te activeren? Begin volgend jaar wordt de LAS/LUA ter vaststelling aan u voorgelegd. Onderdeel hiervan is een bewustwordingscampagne en stimuleringsregeling klimaatadaptieve maatregelen voor bedrijven en inwoners.

25- P23 bovenaan “Het beleid per buurt laat zich naderhand uitwerken tot perceelniveau in het omgevingsplan” Vraag: Is men hier in de organisatie al mee bezig? Zo nee – wanneer wordt hiermee begonnen? Nee, deze staat op de planning voor 2027-2028, zie bladzijde 35 van het RWP. 26- P30 afsluitende zin voor 4.4 “elk onderdeel gaat gepaard met modellen, bereidingen en rapportages. Deze zijn aanwezig op de beherende afdeling Welke afdeling is dat? En waarom wordt die niet genoemd? Wie moeten mensen benaderen als zij hier vragen over hebben? Het gaat om het team beheer openbare ruimte, cluster water en riolering. Er kan onder andere contact worden gezocht met de beheerder riolering. 27- P30 onder 4.5. “Dit heeft geleid tot een handboek per gemeente” Vraag: Waar is het handboek te vinden? En is het openbaar? Het handboek incidenten en calamiteiten riolering is op te vragen bij de beheerder riolering. 28- P 32 laatste zin “…. Afgelopen jaren bleek het moeilijk om de programmering om te zetten in realisatie” Vraag: Gaat dat nu veranderen? Zijn de moeilijkheden in kaart gebracht en is er actie op ingezet? Welke? Het blijft een uitdaging om de programmering van alle beheer- en onderhoudsprojecten en ook vervangingsopgaven rondom de riolering adequaat weg te zetten in tijd. Dit heeft te make n met vaak langdurige voorbereidingsprocessen (vergunning traject en inspraaktraject).

Daarnaast hebben we ook last van temporisering van projecten als gevolg van de stikstofproblematiek. Als gevolg hiervan blijft het een uitdaging om alle investeringen in de planperiode te realiseren. Binnen de begroting is een beperkte mogelijkheid om bij te schakelen. Mocht dit niet lukken dan maken wij de gevolgen inzichtelijk in de reguliere planning en control cyclus. Aangezien de klimaatopgaven relatief nieuw zijn in het RWP stellen wij voor om hiervoor een klimaatcoördinator aan te stellen voor de komende 3 jaar. Voor het realiseren van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en de nu nog in concept Lokale Adaptatie Strategie (LAS) met bijbehorende uitvoeringsagenda’s wordt de inzet gevraagd van een klimaatcoördinator voor vooralsnog 3 jaar (2023-2025). 29- P 34 Programmering alinea 3 “Op 31 oktober 2018 hebben de landelijke waterpartners aanvullende afspraken gemaakt op het bestuursakkoord Water. Dit omdat nieuwe opgaven vragen om nieuwe afspraken. Vraag: 2018 is 4 jaar geleden. Er is veel veranderd en er zijn nieuwe opgaven bijgekomen. Wanner kunnen wij nieuwe afspraken verwachten? Het Bestuursakkoord Water liep tot 01-01-2021. De besparingsdoelstelling is gehaald. Eind 2018 zijn aanvullende afspraken gemaakt in een addendum voor de komende jaren. Deze afspraken zijn geborgd in het RWP en worden gemonitord vanuit het rijk door de Stuurgroep Water. 30- P40 6.2.

Eerder in dit stuk werd onder aanbevelingen het opschalen van mankracht genoemd. Vraag: Is in deze berekening rekening gehouden met die opschaling? Zo ja – om hoeveel fte gaat het? Zo nee – wanneer gaat de opschaling plaatsvinden? In de kostenberekening is rekening gehouden met de huidige formatie (8,5 fte zie blz. 32) voor het realiseren van de maatregelen zoals benoemd in het RWP. Daarnaast is in de kostenberekening van het RWP rekening gehouden met de voorgestelde inzet van een klimaatcoördinator. 31- Hoeveel m2 verhard oppervlak wil de gemeente afkoppelen per jaar? Welk tijdsbestek in stedelijk gebied verhard oppervlak afkoppelen? Wij hebben geen beleid om per jaar een bepaalde hoeveelheid verhard oppervlak af te koppelen. Werkzaamheden aan het riool zelf is al een kostbare aangelegenheid. We zetten ons in om werk met werk te maken, dus bij vervangen van bestaand riool of bij grootschalige renovaties in de openbare ruimte ook zoveel mogelijk verhard oppervlak afkoppelen. 32- In het plan wordt jaarlijks € 75.000,- gereserveerd voor kwijtschelding. Is dit reëel gezien de huidige financiële moeilijkheden van gezinnen. We houden de besteding van deze post jaarlijks bij, voor kleine afwijkingen kunnen wij de reserve riolering aanspreken. Mocht de afwijking structureel blijken dan komen wij tijdens de P&C-cyclus met een voorstel en leggen dit aan u voor.

33- De genoemde droogte aanpak is niet concreet, wat gaat de wethouder daar aan doen: De aanpak van de droogte is opgenomen in de LAS. Deze wordt begin volgend jaar aan u ter vaststelling aangeboden. 34- Wat zijn de vormen van acceptatie van wateroverlast? In de LAS zijn parameters opgenomen hoe we omgaan met water op straat en welke wateroverlast acceptabel is en welke niet. 35- Er wordt nergens vermeld dat Vitens is betrokken bij dit plan, waarom niet? Bij het opstellen van dit RWP is samengewerkt met waterschap Drents Overijsselse Delta en met de vijf andere gemeenten uit het Fluvius werkgebied. Deze netwerkpartners heb ben een vergelijkbare wettelijke rol op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. De rol en samenwerking met Vitens start bij de totstandkoming en participatie in de keuzes van de LAS en het uitvoeringsprogramma van de LAS. In de LAS komen onder andere waterbesparingsmogelijkheden aan bod, bijvoorbeeld de opvang van hemelwater in de tuin om daarmee de planten water te kunnen geven. 36- Een zeer urgent vraagstuk is het energieverbruik/energiebesparing, wat doet u daar aan? Het grootste energieverbruik van de riolering zit in het energieverbruik van de pompen en gemalen. Bij vervangingen van deze pompen worden energiezuinige pompen toegepast.

Daarnaast proberen we via telemetrie onze pompen/rioolgemalen zo efficiënt mogelijk in te zetten, wat uiteindelijk een kostenbesparing oplevert. Tenslotte denken we na over de inzet van alternatieve energiebronnen zoals zonne-energie voor onze pompen en gemalen in het buitengebied. 37- In het RWP wordt ook het onderhoud van oeverconstructies genoemd. Hoe wordt hierbij aandacht gegeven aan natuurvriendelijke oevers? In 2020 is het beleidsplan oeverconstructies 2021 - 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staat o.a. vermeld dat we als uitgangspunt hanteren om, daar waar mogelijk, natuurlijkvriendelijke oevers toe te passen. 38. In de planperiode 2023-2028 gaat veel aandacht uit naar extreme buien in het kader van de klimaatadaptatie. Omdat een risicoanalyse inclusief beheermaatregelen ontbreekt en er wel beleid is voorgesteld hebben wij gevraagd om een tussentijdse evaluatie van het plan eind 2025. De wethouder heeft dit toegezegd. De uitwerking van het beleid voor wateroverlast bij extreme buien zoals benoemd op bladzijde 76 in het RWP wordt uitgewerkt in jaarlijkse uitvoeringsmaatregelen. Deze gedetailleerde uitvoeringsmaatregelen maken geen deel uit van het riolering en water programma. Het voorgestelde beleid volgt uit de kwetsbaarheidsanalyse rondom de thema’s wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen.

Deze zijn in kaart gebracht en vervolgens vertaald in een klimaatatlas. Tijdens interne risicodialogen zijn de risico’s en prioriteiten bepaald. De vertaling hiervan vindt u terug in het concept lokale adaptatiestrategie (LAS) en het voorliggende RWP. De voortgang rondom het RWP wordt jaarlijks conform de planning en control cyclus verantwoord. Mocht er aanleiding zijn voor een tussentijdse evaluatie, halverwege de planperiode, dan is dit ook mogelijk. 39. Er wordt verwezen naar een concept Lokale Adaptatie Strategie. De raad kent dit document niet, graag toevoegen aan de stukken. In het raadsvoorstel staat dat in dit concept de inzet van een klimaatcoördinator wordt benoemd. Onze vraag hierbij is wat de taken van deze functionaris zijn en welke resultaten hij of zij dient te behalen. Voor toelichting van het ontbreken van de LAS, zie eerste pagina van dit document. De klimaatcoördinator wordt verantwoordelijk voor de realisatie/uitvoering van de regionale en lokale adaptatiestrategie en bijbehorende uitvoeringsagenda’s. 40. Wij vroegen of er bekend is welke riooloverstorten problematisch en niet-problematisch zijn. Mocht dat nu niet bekend zijn, dan kan hier nader inzicht in komen via de evaluatie eind 2025, inclusief het te ontwikkelen beleid ten aanzien van de opheffing hiervan. Er bevinden zich geen problematische overstorten in onze gemeente.

Voor een verdere toelichting zie de eerste pagina van dit document (toelichting riooloverstorten).