b Najaarsnota 2018.pdf

2 : Exploitatie Regionaal Serviceteam Jeugdzorg IJsselland (voorheen BVO) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er is € 80.000 structureel meer geld nodig. Wat zijn de oorzaken? Voor een goede uitvoering van de aan het RSJ toebedeelde taken is er meer geld nodig dan wat in de oorspronkelijke begroting van GR is voorzien. Dit heeft mede te maken met inzet die nodig is om het nieuwe bekostigingsmodel goed te implementeren en/of door te ontwikkelen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Het goed kunnen uitvoeren van de taken is noodzakelijk voor kostenbeheersing maar ook voor het kunnen inkopen van kwalitatief hoogstaande jeugdzorg. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het RSJ vraagt ook, naast een inzet in de uitvoering, een beleidsmatige inzet. Ook deze inzet in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Gemiddeld is één medewerker 1 dag per week afwezig voor vergaderingen in Zwolle. Welke maatregelen stellen we voor? Het structureel o phogen van de begroting met € 80.000 m.i.v. 2018. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Afgelopen jaar zijn de uitgaven voor de jeugdzorg sterk gestegen. Niet alleen bij Steenwijkerland maar ook regionaal en landelijk. Financiële mutatie nr.

3 : Individuele voorzieningen Jeugdhulp Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor de uitgaven voor Wmo- maar met name Jeugdhulp voorzieningen is € 1.000.000 meer budget nodig. Wat zijn de oorzaken? Een eerste analyse laat, zowel bij de Wmo als de Jeugdhulp, naast een toename van het aantal cliënten, ook een toename in het indiceren van een zwaardere zorg zien. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? De gemeente is het vangnet voor die inwoners die niet zelf-/samenredzaam zijn. Als niet de juiste zorg of juiste hoeveelheid zorg ingekocht kan worden, bestaat de kans dat inwoners buiten of aan de rand van de samenleving komen te staan. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De toename in de uitgaven bij de jeugdzorg over 2017 tekende zicht begin 2018 af en uit het eerste halfjaar blijkt dat deze zich voortzet in 2018. Het tekort loopt op tot, voor zover nu zichtbaar is, tot minimaal € 1.000.0000. Welke maatregelen stellen we voor? Het ophogen van d e begroting met € 1.000.000 voor 2018 en 2019. Daarnaast zal er ook gezocht worden naar beleidsmatige oplossingen. Het effect van deze maatregelen zullen niet direct zichtbaar worden. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De afgelopen jaren heeft het Rijk de budgetten voor de Wmo bijgesteld; soms omhoog, soms naar beneden.

Ook de jeugdzorg budgetten zijn in eerste instantie sterk verlaagd, maar in de loop van de tijd omhoog bijgesteld. Het is de bedoeling dat de zorgbudgetten worden opgenomen in het Gemeentefonds en niet meer als aparte integratie uitkering zichtbaar zijn. Financiële mutatie nr. 4 : Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang Wat is de aard en de omvang van de afwijking? (Verwa cht) overschot 2018 – 2020. Wat zijn de oorzaken? Vrijval van de reserve (2018) en niet bestede middelen (2019-2020) bij de centrumgemeente Zwolle. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? De centrumgemeente heeft in de periode tot en met 2020, naar verwachting, voldoende financiële middelen om de taken voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang uit te voeren. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? 2018: € 995.000 (cumulatief vanaf 2015) 2019: € 575.000 2020: € 596.000 Welke maatregelen stellen we voor? De middelen laten we vrijvallen ten gunste van het saldo. 29 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Vanaf 2021 worden de financiële middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang door het Rijk op een andere manier verdeeld. Vanaf dat moment ontvangt de gemeente de middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang zelf en gaat dit niet meer via de centrumgemeente Zwolle.

Actualiteiten en kansen/bedreigingen met betrekking tot dit programma Actualiteiten: Sociaal Werk Op 1 januari 2018 is Sociaal Werk De Kop begonnen. De opdracht aan deze organisatie is samengevat: ‘zorg ervoor dat alle inwoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben en ondersteun vrijwilligers en vrijwilligersverbanden’. De eerste signalen over het werk van deze nieuwe organisatie zijn overwegend positief. Onderdeel van de opdracht aan De Kop is cliëntondersteuning. De eerste indruk is dat inwoners ook hiervoor De Kop weten te vinden. De gemeentelijke toegang wijst inwoners actief op de mogelijkheden van cliëntondersteuning door De Kop. Inclusieve samenleving Nieuwe impuls door ratificatie VN-verdrag Er wordt momenteel samen met diverse externe partijen geanalyseerd welke behoeften en kansen er zijn om inzet te plegen ten behoeve van een inclusievere samenleving. De grondslag hiervoor zijn het beleidsplan Sociaal Domein 2017-2020 en de ratificatie van het VN-verdrag voor rechten van mensen met een beperking. Wat betreft de gemeentelijke organisatie en haar toegankelijkheid wordt er o.a. aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de gemeentelijke website. Er wordt samengewerkt met gemeentes in de regio, met name op het gebied van kennisdeling.

Wonen en Zorg De studiereis die begin 2018 door in Steenwijkerland werkzame zorginstellingen, een woningcorporatie en de gemeente is ondernomen naar Ravensburg biedt nieuwe inzichten en aanknopingspunten voor inclusief wonen. Inclusief wonen gaat om het faciliteren van samenlevingsvormen waarbij ‘oud en jong’ en ‘kwetsbaar en minder kwetsbaar’ samenwonen en waarbij onderling contact en zorg voor elkaar zijn ingebouwd in de opzet. Als resultaat van de reis zijn door de deelnemende partijen drie initiatieven in Steenwijkerland geselecteerd om het concept ‘inclusief wonen’ nader vorm te geven. Hiervoor is een plan van aanpak uitgewerkt. Deze initiatieven bieden kansen voor een innovatieve aanpak op het gebied van wonen en zorg. Publieke gezondheid: aandacht voor eigen regie en preventie De GGD heeft veel verschillende taken op grond van de Wet Publieke Gezondheid. Daarnaast werkt zij in opdracht van de elf gemeenten aan verschillende bestuurlijk geagendeerde thema’s. Voorbeelden hiervan zijn versterking van preventie gezondheidszorg voor ouderen en suïcidepreventie. In de Ontwikkelingenbrief 2019 die de GGD in december 2017 aan de gemeenteraden heeft gestuurd geeft zij een doorkijk naar de belangrijkste ontwikkelingen. Belangrijke ontwikkeling is de omslag in denken van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag.

Het concept van positieve gezondheid sluit aan bij de gedachte dat verbeteren van gezondheid begint met mensen die zelf verantwoordelijkheid willen nemen. Het versterken van eigen regie krijgt daarom (ook) een grotere rol in gezondheids- en preventieprogramma’s. Daarnaast komt er steeds meer aandacht voor preventie, een onderwerp dat bijvoorbeeld concreet geagendeerd wordt met het Nationaal preventieakkoord en de Agenda voor de Zorg. De GGD IJsselland is een Gemeenschappelijke regeling bestuurd door een Algemeen bestuur vanuit de elf gemeenten. Het nieuwe AB en DB zijn net voor zomer van 2018 geïnstalleerd. In de tweede helft van 2018 zal ook worden gewerkt aan een bestuursagenda voor de komende vier jaar. Samenwerking zorgverzekeraar De gemeenten in de regio IJssel-Vecht en zorgverzekeraar Zilveren Kruis hebben in 2016 hun samenwerking kracht bijgezet door ondertekening van een convenant en een praktische werkagenda op thema. Ze willen, als opdrachtgevers van zorg en ondersteuning, actief samenwerken aan goed afgestemde zorg. Begin 2018 is de werkagenda geactualiseerd. Het thema preventie is toegevoegd aan de andere thema’s: ouderenzorg, zorg aan mensen met ernstige psychiatrische problemen en vraagstukken op het gebied van grensvlakken tussen verschillende zorgwetten.

Zilveren Kruis stelt in 2018 (wederom) extra middelen beschikbaar ten behoeve van de schakelfunctie wijkverpleging. Doel hiervan is de keten wijkverpleging, huisartsen en gemeente te 30 versterken. Zorggroep Oude en Nieuwe Land heeft hierin in Steenwijkerland een regierol. Samenwerking huisartsen Rondom kwetsbare ouderen Vier huisartspraktijken in Steenwijkerland werken met een module “Samenwerken rondom kwetsbare ouderen / Zilveren Kruis”, deze heeft als doel de organisatie van integrale ouderenzorg èn het organiseren van samenwerking tussen diverse partijen, waaronder de gemeente. De uitvoering van samenwerking tussen huisartsenzorg, welzijn, thuiszorg, Wmo en inzet specialist ouderengeneeskunde heeft in 2018 concreet vorm gekregen. Ook de GGD is betrokken in verband met hun expertise preventieve gezondheidszorg voor ouderen. POH Jeugd-GGZ In april is de pilot met de POH-er Jeugd GGZ ten einde gelopen. De evaluatie (reeds in uw bezit) laat een zeer positief beeld zien. Langer thuis wonen De gemeente Steenwijkerland had een tijdelijke financiële stimuleringsregeling ‘Lang Zult U Wonen in Steenwijkerland’ (LZUW). Het doel hiervan was het stimuleren van inwoners de woning toekomstbestendig te maken. Inwoners ontvingen, na het doen van aanpassingen in de woning, een subsidiebedrag (van maximaal € 1.000). De regeling kende een subsidieplafond en dat is in juli 2018 bereikt.

245 huishoudens zijn bereikt met deze subsidieregeling. Sluitende aanpak voor mensen met verward gedrag Aan alle gemeenten in Nederland is de opdracht gegeven om per 1 oktober 2018 een sluitende aanpak te hebben voor mensen met verward gedrag. Het doel hiervan is de zorg en ondersteuning te verbeteren van mensen die verward gedrag vertonen. In 2017 is gestart met een lokale en regionale inventarisatie van de huidige situatie. Op basis van gesprekken die gevoerd zijn, kan geconcludeerd worden dat er veel goed gaat in Steenwijkerland. Voor een aantal groepen inwoners kan de sluitende aanpak beter worden georganiseerd. Op dit moment wordt er gewerkt aan een actieplan met verbeterpunten van de huidige ketenaanpak. Dit actieplan wordt opgesteld in samenspraak met de betrokken samenwerkingspartners. Dementievriendelijke gemeente In de eerste helft van 2018 zijn de gemeentelijke activiteiten uit het plan van aanpak ‘dementievriendelijke gemeente’ gerealiseerd. WMO-consulenten en KCC-medewerkers hebben een training gevolgd om signalen van dementie te herkennen en daar passend op te reageren. Studenten van het VIAA hebben een vooronderzoek gedaan, ter voorbereiding op een vervolgonderzoek in de tweede helft van 2018, naar de kennis en het bewustzijn over dementie onder inwoners.

Diverse regionale ontwikkelingen Jeugdhulp Resultaatgerichte bekostiging De resultaatgerichte bekostiging van de jeugdhulp is met ingang van 1 januari 2018 ingevoerd voor de lichtere vormen van individuele jeugdhulp. Gewijzigde samenwerking GR jeugdhulp IJsselland Met ingang van 1 januari 2018 is de gewijzigde GR Jeugdhulp IJsselland van start gegaan. De naam van de uitvoeringsorganisatie is veranderd van BVO IJsselland in Regionaal Serviceteam Jeugdhulp (RSJ) IJsselland. De coördinatie van de beleidsmatige afstemming is ondergebracht in de GR. Laaggeletterdheid De krachten van inwoners en professionals zijn gebundeld bij de aanpak van laaggeletterdheid. Veel partners zijn betrokken zoals: sociale dienst, welzijnsinstelling, de Noordwestgroep, ROC’s, gemeente, Stichting Lezen en Schrijven, bibliotheek en het bedrijfsleven. Bovenal is van onschatbare waarde de enorme sterke inzet van de bewoners zelf. Zij vormen een sleutelpositie in wijken, kernen, dorpen. Zij kennen medebewoners en kunnen ze stimuleren en enthousiasmeren om hun taal te gaan verbeteren. Bewoners die zich als vrijwilliger inzetten om voorzitter te zijn van werkgroep(en. Bewoners die zich inzetten als vrijwillige taalcoach, scholing hiervoor hebben gevolgd en daardoor andere inwoners kunnen begeleiden en ondersteunen in het verbeteren van taal en schrijfvaardigheid.

In het najaar van 2018 ontvangt u het meerjarenplan dat in nauw overleg met de partners in het veld tot stand is gekomen. Harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzalen Op 1 januari 2018 is het geharmoniseerde stelsel van voorschoolse voorzieningen gerealiseerd. Alle speelzalen 31 van de Stichting Peuterspeelzalen zijn overgenomen door andere kinderopvangorganisaties, waarmee het ontstaan van witte vlekken in het aanbod is voorkomen. Transformatieagenda jeugdhulp -onderwijs Medio 2018 hebben gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties samen de ‘Transformatieagenda jeugdhulp –onderwijs’ vastgesteld (zie de raadsbrief van 11 oktober 2017). Inmiddels werken deze partijen samen aan de ontwikkeling van concrete projecten op het gebied van o.a. preventief jeugdbeleid, samenwerking in het speciaal onderwijs, dyslexie en het versterken van de samenwerking in individuele casuïstiek. Daar waar nodig gebeurt dit in afstemming met Sociaal Werk De Kop en/of de GGD. Een van de transformatieprojecten is een pilot op het Ravelijn met zgn. SO+ en SO++-klassen. Dit zijn zeer kleine klassen voor kinderen voor die de reguliere groepsgrootte van 15 kinderen te groot is en die daardoor niet volledig naar school kunnen.

In de SO+ en SO++ klassen wordt zorg en onderwijs gecombineerd, met als doel om kinderen de vaardigheden bij te brengen die nodig zijn om zich te handhaven in een reguliere S(B)O-klas. Een ander resultaat dat is voortgevloeid uit de transformatieagenda jeugdhulp-onderwijs is het instellen van het Preventieplatform, waarin onderwijs, kinderopvang, GGD, sociaal werk, toegangsteam en de gemeente samenwerken in het vormgeven van de collectieve preventie. Ook hebben wij in het voorjaar van 2018 de regeling Fit op School vastgesteld, op grond waarvan scholen en kinderdagverblijven budget kunnen aanvragen voor preventie, op voorwaarde dat ze daarbij gebruik maken van de expertise van de GGD. Statushouders Met de komst van Vluchtelingenwerk per 1 januari 2018 kunnen we spreken van een kwaliteitsimpuls, mede door de diverse trainingen voor vrijwilligers als ook een duidelijkere taakverdeling. De instroom van nieuwkomers in onze gemeente is afgenomen en is er vaak sprake van gezinshereniging. Per 2020 wordt de inburgering van statushouders zeer waarschijnlijk de verantwoordelijkheid van de gemeente. Op dit moment wordt beoordeeld hoe met de huidige manier van werken al voorgesorteerd kan worden op deze ontwikkeling. Gezond in de Stad De bestedingen in het kader van de subsidieregeling Gezond in Steenwijkerland blijven achter bij het beschikbaar budget.

Het aantal aanvragen dat tot nu toe gedaan is, is klein. In september zal er via verschillende kanalen nogmaals een oproep gedaan worden om de regeling onder de aandacht te brengen. Voor 2019 wordt gewerkt aan een nieuw plan van aanpak voor besteding van de landelijke middelen. In overleg met de wethouder zal bekeken worden of het mogelijk (de subsidieregeling is gepubliceerd met bijbehorend subsidieplafond) en wenselijk is een deel van het beschikbare budget alsnog anders te besteden, waarmee we wel invulling geven aan het doel van het landelijke programma: het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Nieuwe inkoop begeleiding Wmo Vanaf 2018 wordt binnen de Wmo- begeleiding gewerkt met een nieuwe inkoopsystematiek. Naast het feit dat de prijzen gezamenlijk met de zorgaanbieders zijn vastgesteld en er sprake is van een reële kostprijs, wordt er nu maandelijks een vast bedrag per cliënt uitgekeerd, zolang deze zorg ontvangt. De gedachte hierachter is dat het gaat om het bereiken van een van te voren, met de cliënt bepaald, resultaat en niet om ‘aanwezigheid’ van de cliënt bij de zorgaanbieder. De zorgaanbieder bepaald samen met de cliënt wat er wanneer nodig is. Dit aanbod kan gedurende het traject wisselen. Het bedrag per maand blijft gelijk tot het traject zijn einddatum heeft bereikt. Dit betekent flexibiliteit voor de cliënt en de zorgaanbieder.

Het zou ook moeten leiden tot minder administratieve lasten. Kansen: Sociaal werk De Kop Met de invoering van één welzijnsorganisatie per 2018 is aan versnippering van taken en uitvoerende partijen in deze werksoort een eind gekomen. Hiermee is er één herkenbaar punt gekomen waar inwoners terecht kunnen met vragen op het gebied van ondersteuning, opgroeien en opvoeden. Hiermee is een forse versterking van de preventieve infrastructuur in onze gemeente gerealiseerd. Deze ontwikkeling draagt bij aan de doelstellingen ‘sluitend netwerk van algemene voorzieningen’ en ‘een goede start voor ieder kind’. Jeugdhulp Resultaatgerichte bekostiging De resultaatgerichte financieringssystematiek biedt een prikkel tot meer samenwerking tussen zorgaanbieders, meer mogelijkheden tot een flexibele inzet van zorg en meer mogelijkheden om de uitgaven van de jeugdhulp 32 te monitoren. Hiermee draagt het bij aan de doelstelling van ‘solide maatwerkondersteuning’ en ‘een goede start voor ieder kind’. Gewijzigde samenwerking GR jeugdhulp IJsselland De verbeteringen in de samenwerkingsstructuur bieden kansen voor een effectievere samenwerking, waardoor de kwaliteit van de uitvoeringstaken van de GR (waaronder inkoop van jeugdhulp en contractmanagement) zal toenemen. Langs die weg draagt dit bij aan bij aan de doelstellingen van ‘solide maatwerkondersteuning’ en ‘een goede start voor ieder kind’.

POH-Jeugd GGZ De verdere uitbreiding van de POH jeugd GGZ biedt kansen voor betere, meer thuisnabije hulp, het versterken van de samenwerking rondom een kind en het terugdringen van de kosten van tweedelijns GGZ. Hiermee draagt het bij aan de doelstellingen van ‘solide maatwerkondersteuning’ en ‘een goede start voor ieder kind’. Laaggeletterdheid In de aanpak laaggeletterdheid liggen er kansen in het meer toesnijden van het taalaanbod op de vraag van de inwoner en op een verbreding van het beleid naar laaggecijferdheid en digitale vaardigheden. In het najaar van 2018 ontvangt u een meerjarenbeleidsplan waarin onze ambities op dit vlak staan verwoord. Harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzalen Vanaf dit jaar kunnen alle peuters tussen 2 en 4 jaar naar de kinderopvang. Voor kinderen met een dreigende taalachterstand en peuters in een kwetsbare thuissituatie is er de mogelijkheid om meer uren van deze voorziening te gebruiken. Hiermee is de preventieve infrastructuur voor jonge kinderen verstevigd. Hiermee draagt deze ontwikkeling bij aan de doelstellingen ‘sluitend netwerk van algemene voorzieningen’ en ‘een goede start voor ieder kind’ Zie verder de informatienota van 27 februari 2018.

Met de harmonisatie heeft het rijk de bekostiging op zich genomen van alle kinderen van KOT-gerechtigde ouders2 - ook van de kinderen die gebruik maken van kortdurende peuteropvang (voorheen peuterspeelzaal). De verwachting is dat dit zal leiden tot een daling in de gemeentelijke uitgaven aan peuteropvang. Het is echter nog te vroeg om aan te geven hoe groot deze daling zal zijn. Hoe dan ook biedt een onderschrijding op deze middelen kans om andere investeringen te plegen binnen of buiten het sociaal domein. Transformatieagenda jeugdhulp -onderwijs De intensievere samenwerking tussen onderwijs/kinderopvang en de gemeente biedt veel kansen om de hulp voor kwetsbare kinderen en hun ouders effectiever te organiseren. Hiermee draagt deze samenwerking bij aan vrijwel alle doelstellingen binnen dit programma. Samenvoeging toegang Het samengaan van de bestaande, reeds deels geïntegreerde toegang Wmo en Jeugd, met de IGSD per 1 januari 2020 betekent dat processen anders en mogelijk beter ingericht kunnen worden. De inwoner kan hierdoor nog beter geholpen worden. Bedreigingen: Jeugdhulp Resultaatgerichte bekostiging De invoering van de resultaatgerichte jeugdhulp is een majeure operatie. Op dit moment doet zich een aantal kinderziektes voor, die leiden tot fricties in de uitvoering.

Het managen van de invoering vraagt veel van alle partijen: zorgaanbieders, het toegangsteam en het Regionaal Serviceteam Jeugd (voorheen BVO). Het bestuur van het RSJ heeft daarom in april besloten om de invoering van resultaatgerichte bekostiging voor de zwaardere vormen een jaar uit te stellen. Kosten individuele voorzieningen De kosten voor individuele jeugdhulp zijn de eerste drie jaar na de decentralisatie gestegen van 8,6 miljoen euro naar 9,7 miljoen euro. Deze stijging past in de landelijke trend. De oorzaken hiervan specifiek voor Steenwijkerland worden nader geanalyseerd. Over de uitkomsten hiervan wordt u in het derde kwartaal 2 KOT = kinderopvang toeslag. Ouders hebben recht op kinderopvangtoeslag indien zij beiden werken en/of studeren. In eenoudergezinnen bestaat er recht op KOT indien de ouder werkt of studeert. 33 geïnformeerd. Overigens wijkt het aandeel van de kosten voor de jeugdzorg van Steenwijkerland niet af van het regionale beeld.

Risico’s voor de kosten in 2018 zijn: • de landelijke afspraak dat pleegzorg voortaan standaard wordt toegekend tot 21 jaar (is nu 18 jaar); • het nieuwe bekostigingsmodel, waarin in het eerste jaar 70% van het traject wordt betaald en de laatste 30% als het resultaat is behaald; • het loslaten van de calamiteitenregeling (de 4 O’s) waarin de 11 gemeenten financiële solidariteit afspraken in uitzonderlijke situaties • de reeds eerder vermelde risico’s van het nieuwe bekostigingsmodel (o.a. loslaten budgetplafonds, rechtstreekse verwijzingen door derden, tariefstelling) • consequenties van een landelijk onderzoek naar de kostprijzen van Gecertificeerde Instellingen. De uitkomsten hiervan hebben voor onze regio mogelijk een prijsopdrijvend effect (geschatte stijging van de kosten: € 50.000). Nieuwe inkoop begeleiding Wmo Door de nieuwe inkoopmethodiek is het relatief eenvoudiger door het jaar heen te bepalen wat de gemeente over het gehele jaar moet betalen. Zo is het de verwachting dat de uitgaven voor Wmo-begeleiding (incl. SMI) op bijna 5,2 miljoen euro uit zullen komen. Dit is inclusief PGB. Voor de schoonmaak-ondersteuning, die nog volgens de oude methodiek van declareren per geleverd uur werkt, moet op een andere wijze een inschatting van de kosten gemaakt worden. Die berekening komt uit op iets meer dan € 3,2 miljoen (incl. PGB).

Samen is dit € 8,4 miljoen en ligt dit circa € 50.000 boven het beschikbare budget. Hulpmiddelen Het contract hulpmiddelen is eind 2016 met een nieuwe aanbieder afgesloten. Er is gedurende 2017 en ook in 2018 veel gesproken met de aanbieder om de dienstverlening te verbeteren. Het blijft een punt van zorg en aandacht. We blijven kritisch actief bij de uitvoering van dit contract Invoering eigen bijdrage Wmo- abonnement door het Rijk Het kabinetsvoornemen is nog steeds de invoering van het Wmo-eigen bijdrageabonnement van € 17,50 per huishouden vanaf 2019. Dit komt neer op een bijdrage die onafhankelijk is van de omvang van de ondersteuning, het inkomen, het vermogen en de samenstelling van het huishouden. Door de invoering van een het abonnementstarief waarbij de bijdrage onafhankelijk is van de omvang van de ondersteuning, het inkomen, het vermogen en de huishoudsamenstelling worden effecten verwacht als: • Het vergroten van de financiële toegankelijkheid van de zorg • Het tegengaan van de ophoping van zorgkosten van mensen (binnen gezinnen) die uit meerdere wetten zorg of ondersteuning krijgen • Verdere reductie van administratieve lasten Maar ook: • Aanzuigende werking; inwoners zullen in een aantal gevallen eerder een beroep doen op de Wmo, omdat dit financieel aantrekkelijker is.

Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van schoonmaakondersteuning door mensen met een hoger inkomen, die dit nu zelfstandig regelen. • Tekort op gemeentelijke begroting; De gemeente zal minder inkomsten ontvangen uit de eigen bijdragen. Op dit moment gaat het voorstel van het kabinet ervan uit dat het Rijk ongeveer de helft hiervan zal vergoeden. Dit is overigens exclusief het hierboven beschreven effect van de aanzuigende werking. Samenvoeging toegang In 2019 zal, door de samenvoeging met de IGSD, extra druk ontstaan op het toegangsteam Wmo en Jeugd en andere delen van de organisatie. Er wordt in kaart gebracht wat dit betekent voor de organisatie en of dit binnen de huidige budgetten en formatie kan worden opgevangen. In november, naar verwachting, ontvangt de raad hier een overzicht en eventueel voorstel over. Beschermd wonen/maatschappelijk opvang Iedere gemeente is, in het kader van de Wmo 2015, verantwoordelijk voor het bieden van maatschappelijke opvang en beschermd wonen. In Steenwijkerland wordt dit uitgevoerd door de centrumgemeente Zwolle. Hoewel de financiële situatie tot en met 2017 in balans is geweest, zijn er nu wel enkele risico’s te noemen voor de korte en voor de langere termijn: 34 • Enkele woningcorporaties hebben de indruk dat zij de regionale maatschappelijke opvang (de Herberg) vanaf 2019 niet meer kunnen financieren.

• De zorg wordt steeds vaker ambulant ingezet. De kosten voor beschermd wonen nemen hierdoor naar verwachting af, maar de lokale kosten voor de Wmo-voorzieningen begeleiding en dagbesteding nemen juist toe. Huiselijk geweld/Veilig Thuis IJsselland Per 1 oktober 2017 is Veilig Thuis IJsselland een zelfstandige stichting, die werkt voor de elf gemeenten in de regio. De verzelfstandiging heeft de aansturing overzichtelijker en de bedrijfsvoering transparanter gemaakt. De inspectie heeft de kwaliteit in juni 2018 als voldoende beoordeeld. Een belangrijke factor die hierop van invloed is geweest is de afwezigheid van een wachtlijst. Het positieve oordeel betekent echter niet dat er geen verbeteropgave meer is voor Veilig Thuis IJsselland. De bedrijfsvoering en de samenwerkwerking met alle partners in de keten van de aanpak van huiselijk geweld, vragen (blijvend) om investering. Ook is er een landelijke ontwikkeling van invloed op de organisatie. Per 1 januari 2019 volgt een aanscherping van de Wet Meldcode. Deze wet ondersteunt professionals bij vermoedens van huiselijk geweld. De veranderingen in de wet zijn gericht op het beter in beeld brengen van signalen en vermoedens van huiselijk geweld. In dit kader krijgt Veilig Thuis IJsselland ook een extra taak en wordt verwacht dat het aantal meldingen gaat toenemen.

Onduidelijk is nog in hoeverre er hier een toename van het budget van het Rijk tegenover komt te staan. 35 2.4 Steenwijkerl anders zijn actief Steenwijkerlanders zijn actief Prognoses:



= op koers



= specifieke aandacht vereist



= er zijn problemen X = geen gegevens bekend Inleiding Samen willen wij werken aan werk. Wij vinden het erg belangrijk dat iedereen aan het werk kan, waar mogelijk in ons eigen gebied. Het hebben van w erk is van belang voor het individu, de samenleving en de economie. De toeristische sector biedt kansen voor de werkgelegenheid. De koloniën van Weldadigheid, de binnenstad van Steenwi jk en het prachtige buitengebied de Weerribben-Wieden bieden kansen om het toerisme te ve rsterken. Samen met ondernemers- (organisaties) en met partners in de Regio Zwolle g aan zijn wij actief aan de slag om het onder- nemersklimaat te stimuleren en de werkgelegenheid t e bevorderen. En er liggen kansen nu de economie weer aantrekt en er een goede samenwerking is met ondernemersverenigingen. Samen met de IGSD zetten we extra in op het begeleiden va n mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt.

Ambitie: behoud en ontwikkeling werkgelegenheid in Steenwijkerland Doelstelling: versterken ondernemersklimaat Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Revitalisering bedrijventerreinen “2.0” is omgezet in duurzaam, veilig en efficiënt gebruik van de gebieden. 2015 2018 100% afspraken uitgevoerd



Met de BCS wordt uitwerking gegeven aan Parkmanagement 3.0. Het arbeidsmarktbeleid wordt goed opgepakt. Recent aandacht voor breedband. Ondernemers zijn tevreden over het ondernemersklimaat. 2015 2018 6,1



Continue inzet voor verbetering dienstverlening en ondernemersklimaat i.s.m. ondernemersnetwerken . Doelstelling: groei aantal arbeidsplaatsen en toeleiding Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Plaatsen mensen met een arbeidsbeperking ( ex-Wajong en Wsw). 2015 2018 25



Gelet op de gerealiseerde doelstelling van voorgaande jaren is de norm voor 2018 bijgesteld naar 36 25 Jaarlijks stromen gemiddeld 150 personen met een afstand tot de arbeidsmarkt uit de uitkeringssituatie naar betaald werk.

2015 2018 150



Na ruim 2 jaar uitvoering van het Plan van Aanpak door de IGSD resteert een uitkeringsbestand met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt die moeilijker plaatsbaar is. Met een grondige analyse en nieuw Plan van Aanpak zal beoordeeld worden of en hoe we deze doelstelling kunnen halen in 2018. Alle cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt verrichten naar vermogen een tegenprestatie voor hun uitkering in de vorm van vrijwilligerswerk, mantelzorg of anderszins maatschappelijk nuttige activiteiten. 2015 2018 50%



Vorig jaar gingen we nog uit van een norm van 95% van cliënten die naar vermogen een tegenprestatie verrichten. Dit blijkt in de praktijk moeilijk meetbaar. Vandaar dat we nu gekozen hebben voor een norm van werkelijk aantal cliënten die een tegenprestatie verrichten. Efficiënte en robuuste uitvoering van de Participatiewet 2015 2016 Effectuering van de samen- werking



Het werkloosheids- percentage in de gemeente Steenwijkerland (10,6%) groeit dichter toe naar het werkloosheids-percentage in de Werkbedrijf regio Zwolle* (9,0%) 2015 2018 1,0%



Het UWV heeft besloten de maandcijfers van niet-werkende werkzoekenden ( NWW vanaf januari 2018 ) niet meer te actualiseren. Eind 2017 was het verschil tussen het werkloosheidspercentage in de gemeente Steenwijkerland en het Werkbedrijf regio Zwolle 0,7.

Halverwege 2017 lag dit cijfer nog op 1,4. Het CBS werkloosheidspercentage voor onze gemeente lag in 2017 met 4,7% 0,2 % onder het provinciaal werkloosheidspercentage *Het werkbedrijf regio Zwolle, eerder de IJsselvechtstreek, bevat de volgende gemeenten: Dalfsen, Hardenberg, Hattem, Heerde, Kampen, Meppel, Oldebroek, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Westerveld, Zwartewaterland en Zwolle. Ambitie: Meer kansen voor de vrijetijdseconomie Doelstelling: respect voor (landschappelijke) omgeving Bij grote nieuwe investeringen wordt nadrukkelijk e n structureel getoetst op invloed op de landelijke omgeving. Hiervoor wordt gebruikt gemaakt van de Kw aliteitsimpuls Groene Omgeving. Dit geeft mogelijkheden voor sociaal-economische ontwikkelingen in het buitengebied, mits die bijdragen aan een versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Inves teringen in stadsranden die het beleven van het landschap versterken, worden gestimuleerd en onders teund. Hierbij wordt o.a. gedacht aan de stadsranden van Vollenhove en Blokzijl. Doelstelling: toename werkgelegenheid in de recreatiesector Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 37 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting We streven naar een groei van het aantal arbeidsplaatsen in de recreatiesector.

2016 2018 2% groei



De werkgelegenheidscijfers van 2018 worden in 2019 bekend. De trend is positief en de verwachting is dat de groei in 2018 wordt voortgezet. bron: LISA 2013 2.170 2014 2.170 2015 2.070 2016 2.250 2017 2.360 Nationaal Park Weerribben Wieden is een door gebiedspartners gedragen zelfstandige gebiedsentiteit. 2015 2016



De stichting is eind 2017 in het leven geroepen. Investeringen in leefbaarheid vergroten (m.b.v. investeringen Leader programma). 2015 2018 Investeringsprogramma Leader komt goed op gang



Investeringsprogramma Leader is actief Ambitie: Vitaliteit en leefbaarheid centraal Doelstelling: landelijk gebied als promotor Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Nominatie van Koloniën van Weldadigheid voor aanwijzing tot Unesco Werelderfgoed. 2016 2018 Positieve aanwijzing door Unesco en breed draagvlak voor Werelderfgoed.



Het werelderfgoedcongres heeft op 30 juni 2018 in Bahrein besloten om het wel of niet toekennen van de werelderfgoedstatus aan de Koloniën van Weldadigheid met een jaar uit te stellen. Eind januari 2019 zullen de gevraagde aanvullingen op het dossier in Parijs moeten worden aangeleverd.

De verwachting is dat in de zomer van 2019 het werelderfgoedcongres een besluit neemt over het wel of niet 38 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting toekennen van de werelderfgoedstatus. Toename van het aantal groen/blauwe diensten 2016 2018 10% groei van het aantal contracten t.o.v. 2015.



De regeling Groenen en Blauwe diensten is in 2016 door de provincie Overijssel beëindigd. In 2018 wordt aan de hand van 8 pilots in de hele provincie gezocht naar een nieuwe vorm van langjarige beheer van het landschap. Wij nemen deel aan deze pilot met het gebied Willemsoord. De pilot moet uiteindelijk resulteren in een Bidbook voor het landschap in en rondom Willemsoord. We hebben de ambitie in 2019 de uitvoering en realisatie van het bidbook op te starten. Doelstelling: economische vitaliteit en leefbaarheid in de kernen Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Ruimte voor herbestemming leegstand vastgoed. 2015 2018 3 à 4



De leegstand op de bedrijventerreinen valt relatief gezien mee. Dit mede als gevolg van de conjunctuur. De mogelijkheden voor herontwikkeling voor een aantal structurele leegstaande locaties worden verkend.

Doelstelling: iedereen aangesloten Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Buitengebied Steenwijkerland ontsloten met snel internet. 2016 2018 Nader te bepalen.



Vanaf Q2 2018 wordt het buitengebied van Steenwijkerland gefaseerd ontsloten middels een glasvezelnetwerk. Projecten/ investeringen Programmabegroting 2018-2021 Stand van zaken zoals opgenomen in de Programmabegroting 2018-2021 Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2018-2021 Omschrijving project/investe ring Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde Is de investering/ het project gereed? 39 vastgestelde projectplan? projectplan? Nationaal park Weerribben-Wieden











Nee Groene en blauwe diensten











Nee Gebiedsgerichte aanpak Giethoorn











Nee Nadere wijzigingen Hieronder zijn financiële mutaties vermeld die niet in de programmabegroting zijn opgenomen en geen gevolg zijn van beleidsmatige keuzes. Financiële mutatie nr. 1: Week van de ondernemer 2018 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De ‘Wee k van de ondernemer’ is inmiddels een traditie aan het worden in Steenwijkerland.

In samenwerking met het bedrijfsleven worden er tal van activiteiten georganiseerd, dit jaar al voor de vijfde keer. De week van de ondernemer 2018 is een lustrumeditie met een aantrekkelijk programma voor onze ondernemers(netwerken) en externe relaties. Er ontstaat wel een tekort op de opgestelde begroting. De kosten zijn geraamd op € 20.000, terwijl er een bedrag beschikbaar is ter hoogte van € 5.000. Wat zijn de oorzaken? De extra kosten van € 15.000 w orden veroorzaakt door de lustrumeditie en de economische ambities van het college. Met een aansprekend programma kan ondernemend Steenwijkerland zich optimaal presenteren en profileren in de economische regio Zwolle. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Lag het accent in vorige edities op het faciliteren van bijeenkomsten va n een aantal ondernemersnetwerken, nu willen we met de deelnemende partijen een volgende stap zetten. Onze ambities kenbaar maken en ondernemend Steenwijkerland etaleren aan de regio. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het beschikbare budget wordt overschreden met een bedrag van € 15.000. Welke maatregelen stellen we voor? Het aanpassen van de begroting 2018. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr.

2: Verkoop Onroerende Zaken Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Door verkoop van een onroerende zaken wordt een voordelig resultaat (verkoop minus afschrijvingen/ kosten ) verwacht van € 120.000. Wat zijn de oorzaken? Verkoop van onroerende zaken: De Weeme 6, Bonkenhavenweg 26 en Zeestraat 24 Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Geen gevolgen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Een eenmalig financieel voordeel van € 120.000 wordt gerealiseerd. Welke maatregelen stellen we voor? Het aanpassen van de begroting met € 120.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Actualiteiten en kansen/bedreigingen met betrekking tot dit programma Arbeidsplaatsen en toeleiding (zie overigens ook programma Samen) Integrale toegang Op dit moment zijn we bezig met het nader onderzoek om de taken van de Participatiewet per 1 januari 2020 zoveel mogelijk toe te voegen aan de integrale toegangstaken van de WMO/Jeugd en/of elders te beleggen (bijvoorbeeld bij het voorliggende veld). Gelijktijdig zijn we, o.a. als gevolg van de ontvlechting met de IGSD en de bezuinigingen van rijkswege op de sociale werkvoorziening, bezig met de toekomstvisie op NoordWestGroep.

Samenwerking IGSD en NoordWestGroep Als gevolg van het onderzoek om de toegangstaken van de IGSD te verbinden met de gemeentelijke toegangstaken van de WMO/Jeugd is ook de samenwerking tussen de IGSD en NoordWestGroep in een ander 40 daglicht komen te staan. Beide organisaties worden weer ieder vanuit een eigen directie aangestuurd en ook wordt de onderlinge toerekening van kosten weer op basis werkelijke inzet gedaan. Laat overigens onverlet dat de samenwerking op uitvoeringsniveau op het gebied van toeleiding naar werk wel in stand is gebleven. Kansen: Integrale toegang Kansen liggen er met name in de versterking en het integraal werken binnen de toegang. Bedreigingen: Integrale toegang Mogelijk is de implementatieperiode te kort en een mogelijk probleem is dat de huisvesting niet op tijd klaar is. Tot slot bestaat er een algemeen risico dat de huidige dienstverlening – die gewoon voortgezet moet worden – hier hinder van ondervindt. Door goede communicatie hierover gedurende het hele traject van de overgang zal dit zoveel mogelijk worden beperkt. Recreatie, toerisme en economie Toename buitenlands toerisme Buitenlandse toeristen wisten Nederland in 2017 vaker te vinden dan in 2016. In totaal brachten in 2017 17,6 miljoen buitenlanders minimaal één nacht door in Nederland, een toename van 11% ten opzichte van 2016.

Deze trend is ook in onze gemeente waar te nemen, met name in Giethoorn. Overigens is het binnenlands toerisme nog steeds een stuk groter dan het inkomend toerisme maar de groei is hier minder sterk. Kans: Meer toeristen die ons gebied bezoeken zullen meer besteden en daarmee de lokale economie versterken. Bedreiging: Teveel toeristen kunnen negatieve gevolgen met zich mee brengen voor de leefbaarheid. Recreatie en toerisme Na een afname van het aantal arbeidsplaatsen in de toeristisch-recreatieve sector in Steenwijkerland, gedurende de economische crisis, heeft de werkgelegenheid in de sector zich hersteld en is er de afgelopen jaren een relatief forse toename te zien (bron: LISA). De toename van het aantal buitenlandse toeristen die vooral Giethoorn weet te vinden heeft ook gevolgen voor de leefbaarheid. Samen met ’t Gieters Belang en Giethoorn Onderneemt proberen we de negatieve gevolgen te verminderen. De regio moet meer profiteren van de populariteit van Giethoorn. We werken nauw samen met buurgemeenten om toeristen te spreiden over de regio. 41 2.5 Financiën en bedrijfsvoering Financiën en bedrijfsvoering Prognoses:



= op koers



= specifieke aandacht vereist



= er zijn problemen X = geen gegevens bekend Inleiding We zijn een lerende organisatie die zich richt op we ndbaarheid en verbinding.

De klantwensen in een veranderende samenleving staan bij ons voorop. Onze medewerkers zijn hierbij doorslaggevend voor ons succes. Bij ons wordt er met plezier en in goede arbeidsomstandigheden gewerkt. De gemeentelijke organisatie is volop in ontwikkeli ng en werkt aan de realisatie van de in 2015 opgestelde Toekomstagenda. Daarbij richten wij ons op de thema’s Dienstverlening, Participatie, Interne organisatie en Samenwerking. Steenwijkerland heeft een gezonde financiële positi e. De verwachting voor de najaarsnota is een positief resultaat van € 1.975.000 zal bijdragen aa n een geprognosticeerd resultaat 2018 van € 1.072.000. Uitgangspunt is een sluitende meerjarenb egroting en om de lasten voor burgers en ondernemers niet meer dan trendmatig te verhogen.

Ambitie: Verantwoorde gemeentelijke financiën Doelstelling: Sluitende meerjarenbegroting Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Ambitie: Wendbare bedrijfsvoering Doelstelling: Samenwerking met meerwaarde Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting De uitgaven en inkomsten zijn inclusief bezuinigingsmaatregelen structureel en reëel in evenwicht 2015 2018 De uitgaven en inkomsten zijn structureel en reëel in evenwicht



In het kader van het interbestuurlijk bestuurlijk toezicht (IBT) door de provincie Overijssel is de begroting 2018 als structureel en reëel in evenwicht beoordeeld. In de meerjarenraming wordt voldoende aannemelijk gemaakt dat dit evenwicht behouden blijft. Er zijn geen onderwerpen benoemd die het begrotingsbeeld bedreigen.

42 Doelstelling: risicomanagement Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Doelstelling: kwaliteit van de organisatie Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2018-2021 Projecten/ investeringen Programmabegroting 2018-2021 Stand van zaken zoals opgenomen in de Programmabegroting 2018-2021 Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2018-2021 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd Worden middelen ingezet overeenkomstig Is de investering/ het project gereed? Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Inkoop efficiënt en robuust georganiseerd 2016 2018 Een goed lopende inkoop samenwerking met de gemeenten Staphorst en Zwartewater- land



Aandacht wordt gevraagd voor de (doorontwikkeling van de) samenwerking na 2018. Vastgesteld dient te worden welk niveau van samenwerking wordt nagestreefd en er dient jaarlijks een samenwerkingsagenda vastgesteld te worden. Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Beheersing van interne werkprocessen (zelfcontrolerend) 2015 2018 13 processen



Op dit moment wordt bij 12 van de 29 door AO/IC gecontroleerde processen voldoende interne controle in het proces uitgevoerd. De overige 17 processen worden buiten de processen om gecontroleerd.

Informatiebeveiligingsrisico’s geminimaliseerd 2015 2020; 5 jaren plan Planning informatie- beveiligings- plan 2018 uitgevoerd



Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2018 Prognose Toelichting Er is een dynamische, plezierige en gezonde werkomgeving 2015 2018 Medewerkers- tevredenheid ≥7,5 Ziekteverzuim <5,3% X



In 2018 wordt er geen medewerkerstevredenheid onderzoek gehouden. Deze vindt in 2019 plaats. Geen gemelde integriteits- schendingen 2015 2018 Geen gemelde integriteits- schendingen



Een evenwichtige leeftijdsopbouw van de organisatie 2015 2018 Instroom van tenminste 2 medewerkers onder de 30 jaar.



43 volgens het laatst vastgestelde projectplan? het laatst vastgestelde projectplan? Afbouw prestatiecontract ja ja ja ja Algemene verordening gegevensbescherming ja ja ja ja Tijdelijk extra formatie technisch beheer en service desk ja ja ja ja Nadere wijzigingen Hieronder zijn financiële mutaties vermeld die niet in de programmabegroting zijn opgenomen en geen gevolg zijn van beleidsmatige keuzes. Financiële mutatie nr. 1 : Treasury Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Op bas is van de rentebetalingen / renteontvangsten ontstaat er een rente voordeel van € 225.000. Hiervan komt € 15.000 ten gunste van de voorziening afval en € 155.000 ten gunste van de voorziening riolering.

Wat zijn de oorzaken? Vertraging in de uitvoering va n investeringen en ontvangen rente op aangetrokken kasgeldleningen ( in het eerste halfjaar) leiden tot een voordelig resultaat op de rente van € 225.000. In de begroting zijn we verplicht om rente verplichtingen op te nemen voor de door de raad beschikbaar gestelde kredieten. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het effect op de renteomslag is dat deze (op nacalculatie voorlopig ) uitkomt op 1,25% en 1% voor de grondexploitatie. Het per saldo financiële voordeel van € 55.000 komt ten gunste van het resultaat 2018. Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 aanpassen met het voordeel van € 55.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Realisatie van investeringen en liquiditeitsontwikkelingen als gevolg van verkopen gronden kunnen van invloed zijn op het uiteindelijke resultaat 2018. Financiële mutatie nr. 2 : Afschrijvingen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Aan he t eind van het jaar 2018 zijn een aantal investeringen niet gereed of niet in gebruik. Hierdoor ontstaat er een eenmalig afschrijvingsvoordeel van bijna 360.000.

Hiervan komt afgerond € 127.000 vanuit de bedrijfsvoering / overhead Wat zijn de oorzaken? Door de BBV verplichting om me er investeringen te activeren ontstaan er jaarlijks incidentele voordelen op afschrijvingen omdat de investering aan het eind van het jaar niet gereed is of niet in gebruik is genomen (Fietspaden 2018 , verlichting 2018, opwaarderen sportaccommodaties 2015- 2018, loswal Giethoorn, Steenwijkerdiep, wijkvisie Steenwijk-West 2018, Molenstraat St. Jansklooster, diverse tractiemiddelen en de vervanging mobile telefonie) Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Niet van toepassing Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een eenmalig financieel voordeel van € 359.394 Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 met € 359.394 aanpassen Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Bij de tractiemiddelen (auto’s) is er voor gekozen om niet in 2018 tot vervanging over gaan, maar deze in 2019 te realiseren en hierbij voor een duurzamere variant te kiezen. Financiële mutatie nr. 3 : Onvoorziene Uitgaven Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In het eerste halfjaar is een bedrag van € 70.000 aan belastingvorderingen oninbaar verklaard. Dit bedrag is ongeveer 0,45% van de totale jaarlijkse belastingopbrengsten.

Gelijktijdig valt een bedrag van ongeveer € 35.000 van de voorziening dubieuze debiteuren vrij omdat financieel al rekening is gehouden met dit mogelijke verlies. Wat zijn de oorzaken? Beoordeling door deurwaarder / schuldsanering / (persoonlijke) faillissementen / verhuizingen met onbekende bestemmingen leiden tot oninbaarheid van belastingvorderingen. 44 Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een eenmalig financieel nadeel van € 35.000 . Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 met € 35.000 aanpassen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Aan het eind van elk jaar wordt de omvang van de voorziening dubieuze debiteuren opnieuw berekend. Dit gebeurt op basis van de dan openstaande saldi, risico’s en ouderdom. Financiële mutatie nr. 4 Verlagen budget Waardering Onroerende zaken Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het budget voor de Waardering Onroerende zaken kan in 2018 met € 20.000 worden verlaagd. Wat zijn de oorzaken? De kosten voortvloeiende uit het contract met het huidige taxatiebureau zijn lager dan uit het vorige. Bovendien worden er minder aanvullende opdrachten verstrekt. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Niet van toepassing .

Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een voordeel in 2018 van € 20.000. Welke maatregelen stellen we voor? De begroting word t aangepast door het budget in 2018 met € 20.000 te verlagen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 5: Meer inkomsten toeristenbelasting en minder inkomsten forensenbelasting Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De ink omsten voor de toeristenbelasting liggen op basis van de inkomsten over 2017 € 20.000 hoger dan begroot. De inkomsten voor de forensenbelasting liggen op basis van de inkomsten over 2017 € 50.000 lager dan begroot. Wat zijn de oorzaken? De schommelingen worden veroorzaakt door enerzijds een toename van het besteden van de vakantie in Nederland en ook in Steenwijk, anderzijds hebben de ondernemers de mogelijkheid om te kiezen voor een forfaitair tarief dan wel een tarief per overnachting. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Niet van toepassing Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat op de inkomsten voor de toeristenbelasting een eenmalig voordeel van € 20.000 en voor de forensenbelasting een nadeel van € 50.000. Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 wordt aangepast.

Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Binnenkort gaan we kijken of er sprake is van een structurele trend. Op basis van de uitkomst hiervan kan de begroting eventueel structureel worden aangepast. Financiële mutatie nr. 6: Mutatie Algemene uitkering gemeentefonds meicirculaire 2018 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De alg emene uitkering uit het gemeentefonds is door de meicirculaire 2018 gewijzigd. Wat zijn de oorzaken? Het rijk informeert de gemeent e o.a. in de meicirculaire over de hoogte van de gemeentefondsuitkeringen. De meicirculaire 2018 laat ten opzichte van de decembercirculaire 2017 een hogere Algemene uitkering zien. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Geen. Wel ontstaat er meer financiële ruimte om doelstellingen te realiseren. Wat zijn de gevolge n voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Voor het jaar 2018 is er een hogere uitkering toegekend. Het begrotings- saldo wordt hierdoor positief beïnvloed met een injectie van € 955.000 overeenkomstig collegebesluit van 3 juli en de verzonden raadsbrief. Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 wordt aangepast met bovenstaande bedragen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De positieve gevolgen van de meicirculaire 2018 worden ook verwerkt in de begroting 2019 – 2022. 45 Financiële mutatie nr.

7: Hogere rentevergoeding verstrekte lening Vitens N.V. Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Hogere rentevergoeding van € 2.117 op verstrekte lening van Vitens N.V. dan geraamd. Wat zijn de oorzaken? Bij de berekening is uitgegaan van een onjuiste restantschuld. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Hogere rentevergoeding van € 2.117. Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 wordt aangepast met bovengenoemd bedrag. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 8: Overhead: Bedrijfsvoering 2018 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Over 2 018 komen de overheadkosten naar verwachting € 400.000 lager uit dan begroot. Wat zijn de oorzaken? De oorzaken zijn divers van aa rd: De loonkosten zijn op basis van huidige inzichten € 74.000 lager. De individuele beloning kan op basis van vorig jaar met € 16.000 bijgesteld worden. Het budget van organisatieontwikkeling en stelpost kapitaallasten zijn € 37.000 niet besteed. De kosten van werving en selectie zijn € 60.000 lager dan begroot door de werving anders te organiseren. De kosten van juridische adviezen zijn € 12.000 hoger dan geraamd. De verkoop van tractiemiddelen levert eenmalig € 47.000 op.

De kosten voor kantoorbenodigdheden vallen ook € 25.000 lager uit dan begroot. Op het schoonmaak van gebouwen zit een voordeel van € 10.000. De kosten voor facilitair vallen € 45.000 hoger uit dan begroot. De kosten voor technisch beheer vallen € 50.000 lager uit dan begroot. Aan lasten voor voormalig personeel zijn de kosten € 8.000 hoger dan begroot. Op de kosten voor functioneel beheer wordt een voordeel verwacht van € 110.000. ( telefoonkosten en leasekosten) De kosten voor doorontwikkeling dienstverlening zullen € 30.000 lager uitvallen. Daarnaast is er nog € 10.000 aan overige voordelen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Geen Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er blijft in 2018 € 400.000 over Welke maatregelen stellen we voor? De begroting 2018 bijstellen met € 400.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen Actualiteiten en kansen/bedreigingen met betrekking tot dit programma Actualiteiten: Provinciale Staten van Overijssel hebben in het kader van de verbetering van de “kwaliteit openbaar bestuur” extra middelen beschikbaar gesteld voor onder ander e het uitvoeren van financiële scans bij gemeenten. Binnen de Provincie Overijssel hebben 4 gemeenten waaronder de gemeente Steenwijkerland, aangegeven dat zij van deze mogelijkheid gebruik willen maken.

Op basis van de financiële kengetallen laat de fina nciële positie van de gemeente Steenwijkerland geen reden tot zorg zien. Alleen de solvabiliteit krijgt op basis van de door de VNG geformuleerde signaalwaarden niet de hoogste score. Deze bevindt zich in de range waar (nog) geen maatregelen nodig zijn, maar wel waakzaamheid is geboden. De in de begroting 2018-2021 voorziene stijging van de solvabiliteit wordt vooral veroorzaakt door de afname van het balanstotaal en in mindere mate door toename van de omvang van de reserves. De schuld van de gemeente is, gelet op de uitkomst van de kengetallen, niet hoog. De gemeente heeft het deel van het financieringstek ort (begroting 2018 € 28,1 miljoen) dat wordt veroo rzaakt door voorgenomen investeringen echter nog niet vertaald in de kengetallen met betrekking tot de netto schuld. 46 Gelet op het berekende (in vergelijking met de huid ige schuld forse) financieringstekort en de voorgen omen investeringen is het aannemelijk dat de schuld de komende jaren zal stijgen. Met hoeveel en hoe snel, hangt af van diverse factoren, zoals het tempo waarin de inv esteringen worden gerealiseerd, de hoogte van onttrekkingen aan de reserves en of de gemeente eventueel winsten uit grondexploitaties kan inzetten om het financieringstekort te verkleinen.

De gemeente voorziet een daling van de uitkomst van het kengetal grondexploitatie (dus minder risico). Ervaringen in het verleden bij de Nederlandse gemeenten hebben echter aangetoond dat grondexploitaties een hoog risicogehalte kunnen hebben. Bestaande boekwaa rden van de grondvoorraden moeten nog worden terugverdiend. Lukt dat niet volledig, dan zal dit effect hebben op de reservepositie en de schuldpositie. De structurele exploitatieruime neemt in de begroting 2018-2021 af tot 0% in het begrotingsjaar 2021. Er is dan dus geen ruimte meer binnen de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. Uit het kengetal belastingcapaciteit komt naar vore n, dat de ontwikkeling van de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in de afgelopen jaren lager is geweest dan het landelijk gemiddelde (in het jaa r voorafgaand aan het belastingjaar). Hier heeft de g emeente dus ruimte om structurele tegenvallers op t e vangen. Bedreigingen: Rioolheffing Met betrekking tot de rioolheffing lopen nog altijd twee beroepszaken, waarover u de afgelopen jaren meermaals bent geïnformeerd. Onderstaand de actuele stand van zaken. De Hoge Raad heeft uitspraak gedaan in de cassatiep rocedure met betrekking tot de rioolheffing 2013. D eze zaak betreft een verzamelgebouw, een loods met verschillende opslagunits die verhuurd worden aan derden. De rioolheffing is per unit in rekening gebracht.

Namens de eigenaar van de loods is (kort gezegd) een beroep gedaan op het gelijkheidsbeginsel. Campings worden voor de aanslagoplegging (net als in de Wet WOZ) al s één geheel aangemerkt. Niet alle huurkavels krijgen een afzonderlijke aanslag, de eigenaar/exploitant van de camping betaalt voor het geheel. De eigenaar van de loods wil dit ook, dus één aanslag voor het gehele pand en geen aanslagen per afzonderlijke unit. Het Gerechtshof Arnhem had het hoger beroep van de eigenaar van de loods gegrond verklaard. Kort gezegd heeft de Ho ge Raad nu geoordeeld dat de gemeente een camping voor de rioolheffing, net als voor de Wet WOZ, als één geheel mag aanmerken. Het verbod van discriminatie van artikel 1 van de Grondwet gaat niet zo ver dat de gemeente de bijzondere afbakeningsregel voor recreatieterreinen ook op andere gevallen moet toep assen. De uitspraak van het Hof Arnhem op het hoger beroep is vernietigd. De zaak is verwezen naar het Hof Den Bosch, dat een nieuwe uitspraak op het hoge r beroep moet doen. De mondelinge behandeling heeft 1 maart 2018 plaatsgevonden. De uitspraak wordt uiterlijk 4 oktober 2018 gedaan. De mogelijke finan ciële gevolgen van deze zaak op zich zijn niet noemenswaardig. Daarnaast spelen nog procedures van een woningstich ting tegen de rioolheffing 2013, 2014 en 2015.

Ook in deze procedures wordt een beroep op het gelijkheids beginsel gedaan, onder verwijzing naar campings. Hiernaast wordt in deze procedures aangevoerd dat de opbrengst van de rioolheffing hoger is dan de kos ten. Dit is niet toegestaan, de rioolheffing mag maximaa l kostendekkend zijn. We hebben een overzicht van d e kosten en baten ingediend bij de rechtbank. Volgens de eiser rekenen we kosten toe aan de rioolheffing die daaraan niet toegerekend mogen worden. Bij uitspraa k van 29 maart 2017 heeft de rechtbank Overijssel h et beroep op dit laatste punt gegrond verklaard. Het g aat daarbij met name om kosten voor het baggeren va n watergangen. De kosten hiervan worden (gedeeltelijk ) via de rioolheffing verhaald. Kort gezegd is de gemeente er niet in geslaagd voldoende aannemelijk te maken dat (en in welke mate) de betreffende werkzaamheden en kosten verband houden met de gemeentelijke zorgplichten voor hemel- en grondwater. De kosten mogen daarom volgens de rechtbank niet toege rekend worden aan de rioolheffing. Gevolg hiervan i s 47 dat de opbrengstlimiet overschreden wordt. De aan de woningstichting opgelegde aanslagen rioolheffing 2013 tot en met 2015 zijn vernietigd. Het gaat om een be drag van circa € 500.000 aan rioolheffing per jaar, dus de financiële gevolgen zijn erg groot.

Mogelijk worden de gevolgen nog groter, doordat inmiddels de aansl agen 2016 tot en met 2018 op dezelfde wijze zijn opgelegd en hiertegen ook bezwaar is gemaakt. Tegen de uitspraak van de rechtbank is hoger beroep ingesteld bij het Gerechtshof Arnhem. De mondelinge behandeling van het hoger beroep heeft op 10 januari 2018 plaatsgevonde n. Bij uitspraak van 27 februari 2018 heeft het Hof ons hoger beroep gegrond verklaard. Van een overschrijd ing van de opbrengstlimiet is volgens het Hof geen sprake. Ook op de overige, meer juridische, punten zijn we in het gelijk gesteld. De aanslagen rioolhe ffing blijven volledig in stand. Tegen de uitspraak is be roep in cassatie bij de Hoge Raad ingesteld door de woningstichting. De uitkomst van deze procedure is niet op korte termijn te verwachten. Vennootschapsbelasting Zoals eerder aan u vermeld, vergt de invoering van de vennootschapsbelasting een flinke investering voor de gemeente door de extra (structurele) werkzaamheden en benodigde inhuur van externe adviseurs. In 2018 is de aangifte over 2016 ingediend en uitst el aangevraagd voor de aangifte over 2017. Het tar ief bedraagt 20% voor een belastbaar bedrag tot en met € 200.000. Boven dit bedrag is het tarief 25%. Inmiddels is een voorlopige aanslag over 2016, 2017 en 2018 ontv angen en betaald.