Aangepaste versie - Bijlage hoofdstuk 2 Kadernota Financieel beleid gemeente Steenwijkerland 2025 (Begrotingskaders)

2

2 Inleiding Bij de samenstelling van de Programmabegroting wordt gekeken naar de aanpassing van de inkomsten en uitgaven aan actuele nominale ontwikkelingen. Dit betekent dat loon - en prijsgevoelige budgetten, alsmede de rente op een reëel niveau worden gebracht. Naast de loon- en prijsontwikkelingen moet bij de samenstelling van de begroting ook rekening worden gehouden met autonome ontwikkelingen. De volgende definitie voor nominale en autonome ontwikkelingen wordt hierbij gehanteerd: - nominale ontwikkelingen: effecten van loon- en prijsontwikkelingen en renteontwikkelingen; - autonome ontwikkelingen: effecten welke het gevolg zijn van areaal/volumeontwikkeling. Nominale ontwikkelingen De nominale ontwikkelingen worden volledig vergoed, omdat er sprake is van niet beïnvloedbare factoren. Hierbij wordt voor wat betreft de loonontwikkelingen gekeken naar het niveau van het nieuwe begrotingsjaar op basis van de laatst bekende cao. Dit is inclusief eventuele correcties van de loonontwikkelingen over voorgaande jaren. De prijsontwikkelingen worden bepaald aan de hand van de gegevens van het Centraal Plan Bureau (CPB). Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de ontwikkeling van het prijsindexcijfer binnen het BBP (Bruto Binnenlands Product), zoals deze jaarlijks in het Centraal Economisch Plan door het CPB wordt gepubliceerd.

Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen vallen uiteen in: - volumeontwikkelingen in een beleidsveld door gewijzigde aantallen (inwoners, woningen, uitkeringsgerechtigden); en - areaaluitbreidingen door grondgebiedsbestemmingen. De toevoeging door volumeontwikkelingen is essentieel. Een toename van het aantal inwoners betekent automatisch een toename van de gemeentelijke kosten. Herijking van de budgetten als gevolg van areaaluitbreidingen worden meegenomen twee jaar nadat het betreffende woongebied is opgeleverd. De eerste twee jaar worden de kosten van beheer en onderhoud ten laste van de exploitatie van het grondgebied gebracht. 3 Kaders Programmabegroting De kaders voor de Programmabegroting worden ieder jaar in de Perspectiefnota vastgelegd. Hierbij gaat het om de volgende kaders: Omschrijving Raadsbesluiten Tot en met de raadsvergadering van … Lonen (incl. sociale lasten) % Prijsinflatie inkomstenbudgetten incl. te ontvangen subsidies en belastingen % Prijsinflatie uitgavenbudgetten incl.

te verstrekken subsidies en te betalen belastingen % Prijsinflatie grondexploitatie uitgavenbudgetten % Prijsinflatie grondexploitatie inkomstenbudgetten % Rekenrente (omslagpercentage) Algemene middelen en Grondexploitatie % Marktrente % Areaaluitbreiding door grondgebiedsbestemmingen: - openbaar groen - wegen en wegmeubilair - openbare verlichting Groei x bedrag per woning Tarief jaartal t voor het prestatiecontract € Aantal woonruimten per 1-1-jaar t (geraamde groei jaar t) Huidig peil (geraamde groei in jaar t) Aantal inwoners per 1-1-jaar t (geraamde groei jaar t) Huidig peil (geraamde groei in jaar t) Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Recente relevante publicaties van het Rijk Kostenopbouw van een budget Een budget is opgebouwd uit categorieën. Voor de mate van compensatie moet voor elke categorie worden bepaald of er sprake is van: ❖ lonen (ambtelijke salarissen en sociale lasten); ❖ prijzen (elementen met jaarlijkse aanpassing prijsinflatie); ❖ subsidies; ❖ neutraal; ❖ specifieke uitgaven/inkomsten. Voor de bepaling van de compensatie is in bijlage 1 aangegeven welke categorie voor welke compensatie in aanmerking komt. 4 Berekening loonontwikkeling De berekening van de loonontwikkeling wordt gebaseerd op de bestaande cao-afspraken voor gemeentepersoneel.

Voor zover de begrotingsperiode de cao overstijgt wordt het percentage gebaseerd op ramingen van het CPB, onderdeel prijs overheidsconsumpties, beloning werknemers die worden gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan. Dit percentage dient aan te sluiten met de door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) gehanteerde percentage voor de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Voor zover deze informatie nog niet beschikbaar is, wordt het percentage bepaald aan de hand van verwachte landelijke ontwikkelingen. Bijstelling van de compensatie vindt plaats zodra er een cao-akkoord voor gemeentepersoneel voor de begrotingsperiode is afgesloten. Berekening prijsontwikkeling incl. subsidies De berekening van de prijsinflatie voor het komende begrotingsjaar wordt bepaald aan de hand van de gegevens van het CPB, die in het Centraal Economisch Plan worden gepubliceerd. Hierbij wordt voor de prijsinflatie gekeken naar de ontwikkeling van de prijsindex binnen het BBP. Indien het prijsindexcijfer voor enig jaar nog niet bekend is, wordt het meest recente, wel bekende prijsindexcijfer voor de ontwikkeling van de prijsindex binnen het BBP genomen.

Berekening renteontwikkeling De raming voor de rentelasten wordt jaarlijks bijgesteld en komt tot stand door middel van een jaarlijkse liquiditeitsprognose, waarbij rekening wordt gehouden met het rentepercentage voor een geldlening met een periodetermijn van 30 jaar. Voorts wordt met een uniform (omslag)percentage gedurende de gehele budgetcyclus gewerkt. Voor de renteomslag geldt voor zowel de algemene middelen als de grondexploitatie verplicht hetzelfde rentepercentage. Neutraal Onder deze categorie vallen de baten en lasten die niet beïnvloed worden door de nominale ontwikkelingen of volledig budgettair neutraal verlopen. Voorbeelden zijn de afschrijvingen en reserveringen. Specifieke uitgaven/inkomsten Tot de categorie Specifieke uitgaven/inkomsten wordt gerekend de inkomsten en uitgaven die niet gevoelig zijn voor algemene loon- en prijsontwikkelingen, maar waarvoor specifieke regelgeving geldt. Tot deze categorie kan o.a. worden gerekend: • algemene uitkering; • bijdrage aan Gemeenschappelijke regelingen; • specifieke uitkering Rijk (SPUK); • bijstandsuitkeringen. Zie voor meerdere specifieke uitgaven/inkomsten ook bijlage 2. 5 Bijlage 1 Uitgaven Cat.

Omschrijving Welke compensatie? 1.1 Salarissen en sociale lasten Lonen 2.1 Belastingen Prijzen 3.1 Grond Niet van toepassing 3.2 Duurzame goederen Prijzen 3.3 Pachten Niet van toepassing 3.4.1 Sociale uitkeringen natura Specifiek 3.5.1 Ingeleend personeel Lonen 3.8 Overige goederen en diensten Prijzen 4.1.1 Sociale uitkeringen in geld Specifiek 4.2 Subsidies Prijzen 4.3.1 Inkomensoverdrachten – Rijk Specifiek 4.3.2 Inkomensoverdrachten – gemeenten Specifiek 4.3.3 Inkomensoverdrachten – gemeenschappelijke regelingen Specifiek 4.3.4 Inkomensoverdrachten – provincies Specifiek 4.3.5 Inkomensoverdrachten – waterschappen Specifiek 4.3.6 Inkomensoverdrachten – overige overheden Specifiek 4.3.7 Inkomensoverdrachten – Europese Unie Specifiek 4.3.8 Inkomensoverdrachten – overige instellingen en personen Specifiek 4.3.9 Inkomensoverdrachten – onverdeeld Specifiek 4.4.1 Kapitaaloverdrachten - Rijk Specifiek 4.4.2 Kapitaaloverdrachten – gemeenten Specifiek 4.4.3 Kapitaaloverdrachten – gemeenschappelijke regelingen Specifiek 4.4.4 Kapitaaloverdrachten – provincies Specifiek 4.4.5 Kapitaaloverdrachten – waterschappen Specifiek 4.4.6 Kapitaaloverdrachten – overige overheden Specifiek 4.4.7 Kapitaaloverdrachten – Europese Unie Specifiek 4.4.8 Kapitaaloverdrachten – overige instellingen en personen Specifiek 4.4.9 Kapitaaloverdrachten – onverdeeld Specifiek 5.1 Rente Specifiek 6.1 Financiële

transacties Niet van toepassing 7.1 Mutatie reserves Neutraal 7.2 Mutatie voorzieningen Neutraal 7.3 Afschrijvingen Neutraal 7.4 Toegerekende reële en bespaarde rente Specifiek 7.5 Overige verrekeningen Niet van toepassing 6 Inkomsten Cat. Omschrijving Welke compensatie? 2.2.1 Belastingen op producenten Prijzen 2.2.2 Belastingen op huishouden Prijzen 3.1 Grond Niet van toepassing 3.2 Duurzame goederen Niet van toepassing 3.3 Pachten Specifiek 3.4.2 Eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura Specifiek 3.5.2 Uitgeleend personeel Lonen 3.6 Huren Prijzen 3.7 Leges en andere rechten Prijzen 3.8 Overige goederen en diensten Prijzen 4.1.2 Verhaal sociale uitkeringen in geld Specifiek 4.3.1 Inkomensoverdrachten – Rijk Specifiek 4.3.2 Inkomensoverdrachten – gemeenten Specifiek 4.3.3 Inkomensoverdrachten – gemeenschappelijke regelingen Specifiek 4.3.4 Inkomensoverdrachten – provincies Specifiek 4.3.5 Inkomensoverdrachten – waterschappen Specifiek 4.3.6 Inkomensoverdrachten – overige overheden Specifiek 4.3.7 Inkomensoverdrachten – Europese Unie Specifiek 4.3.8 Inkomensoverdrachten – overige instellingen en personen Specifiek 4.3.9 Inkomensoverdrachten – onverdeeld Specifiek 4.4.1 Kapitaaloverdrachten - Rijk Specifiek 4.4.2 Kapitaaloverdrachten – gemeenten Specifiek 4.4.3 Kapitaaloverdrachten – gemeenschappelijke regelingen Specifiek 4.4.4 Kapitaaloverdrachten – provincies

Specifiek 4.4.5 Kapitaaloverdrachten – waterschappen Specifiek 4.4.6 Kapitaaloverdrachten – overige overheden Specifiek 4.4.7 Kapitaaloverdrachten – Europese Unie Specifiek 4.4.8 Kapitaaloverdrachten – overige instellingen en personen Specifiek 4.4.9 Kapitaaloverdrachten – onverdeeld Specifiek 5.1 Rente Specifiek 5.2 Dividenden en winsten Specifiek 6.1 Financiële transacties Niet van toepassing 7.1 Mutatie reserves Neutraal 7.2 Mutatie voorzieningen Neutraal 7.3 Afschrijvingen Neutraal 7.4 Toegerekende rente en bespaarde rente Specifiek 7.5 Overige verrekeningen Niet van toepassing 7 Bijlage 2 Voor onderstaande specifieke onderdelen worden jaarlijks bij de start van de werkzaamheden voor de opstelling van de begroting herijkingen berekend.

Onderdeel L/B Norm Rekeneenheid Herijking Algemene uitkering Baten Inwoners/woningen Bedragen per eenheid verdeelmaatstaf Groei inwoners x bedrag Groei woningen x bedrag Rioolrechten Baten Eigenaren Gebruikers/ Grootverbruikers Tarief lopend jaar Groei woningen x tarief eigenaar Groei woningen x tarief gebruiker WOZ-waarden objecten < € 50.000 Afvalstoffenheffing Baten Aansluitingen Tarief lopend jaar Aantal aansluitingen x vast tarief + gemiddeld aantal aanbiedingen x tarief (= variabel tarief) Huishoudelijk afval: Box 1 Diftar Box 2 Infrastructuur Box 3 Diverse afvalstromen uitgezonderd Diftar Lasten Aansluitingen Aansluitingen Tonnages Kosten per aansluiting Kosten per aansluiting Kosten per ton Gemiddelde groei aansluitingen x norm kosten per aansluiting Gemiddeld groei aansluitingen x norm kosten per aansluiting Gemiddelde groei aantal aansluitingen x norm gemiddeld aantal tonnen per aansluiting x kosten per ton OZB Baten Woningen Gemiddelde waarde Groei woningen x gemiddelde waarde x tarief Wegen en wegmeubilair Lasten Woningen Onderhoudskosten per woning Groei aantal woningen x norm onderhoudskosten per woning (*) Openbare verlichting Lasten Woningen Onderhoudskosten per woning Groei aantal woningen x norm 8 onderhoudskosten per woning (*) Riolering Lasten Woningen Onderhoudskosten per woning Groei aantal woningen x norm onderhoudskosten per woning (*) * De norm wordt

bepaald aan de hand van de budgetten voorafgaand aan het begrotingsjaar gedeeld door het aantal woningen per 1 januari voorafgaand aan het begrotingsjaar.