7.0 - informatienota 2025 - 27 - Vaar- en verhuurbeleid

College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004531/11 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 24 juni 2025 Beleid en Uitvoering - Team Economie en Recreatie 15 2025_B&W_00453 Informatienota vaar- en verhuurbeleid - informeren Samenstelling: Aanwezig: Rob Bats, burgemeester en voorzitter; Melvin Smit, wethouder; Trijn Jongman, wethouder; Marcel Scheringa, wethouder; Miriam Slomp-Dekkers, wethouder; M.W. de Graaf, gemeentesecretaris Samenvatting Met de invoering van het nieuwe vaar- en verhuurbeleid eind 2020 is een nieuw juridisch kader neergezet. Het was nodig het toenmalig beleid aan te passen, aangezien het geldende vaar- en  verhuurbeleid (met een maximum aantal vergunningen in/nabij Giethoorn) strijdig was met de  Dienstenwet. Met de invoering van de Vermakelijkheidsretributie (VMR) is uitvoering gegeven aan de wens om de bezoeker die een boot huurt te laten bijdragen aan de kosten van het toerisme in Giethoorn. Bij de vaststelling van het beleid heeft de  raad gevraagd om een evaluatie na het eerste vaarseizoen. De evaluatie is uitgevoerd en afgerond eind 2021. Op 8 februari 2022 heeft het college ingestemd om uitvoering te geven aan de  aanbevelingen uit het bevindingenrapport en is de raad geïnformeerd (2022_B&W_00115).

Daarbij is  aangegeven dat de aanbevelingen die volgen uit de evaluatie worden besproken met partijen en  acties worden uitgezet. Alle aanbevelingen zijn inmiddels uitgevoerd of in gang gezet. Ook de aanbevelingen zijn daarmee definitief afgerond. Voornaamste actie voor 2024 was om met betrokkenen in gesprek te gaan over de data en hoe we de beleefde vaardrukte verder kunnen reguleren. Deze gesprekken hebben inmiddels plaatsgevonden. Met deze informatienota geven wij u een update van de stand van zaken over 2024 en over de gevoerde gesprekken en de openstaande uitdagingen. Informatienota Inleiding Op 15 december 2020 heeft de gemeenteraad van Steenwijkerland het nieuwe vaar- en verhuurbeleid  vastgesteld. Bij de vaststelling heeft de raad gevraagd om een evaluatie na het eerste vaarseizoen, om te bezien hoe de uitvoering in de praktijk wordt ervaren. Rond het einde van het vaarseizoen 2021 is de evaluatie, uitgevoerd door een onafhankelijke partij genaamd Comcept, gerealiseerd en afgerond. Op 8 februari 2022 heeft het college kennisgenomen van de evaluatie en heeft ze ingestemd met het voorstel om uitvoering te geven aan de aanbevelingen. De raad is hierover geïnformeerd.  Tevens is afgesproken om de raad periodiek te informeren op genoemde punten door middel van een informatienota.

De eerste nota is op 27 februari 2024 aangeboden aan College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004532/11 de raad. Als vervolg daarop presenteren wij hierbij een volgende informatienota en komen daarmee tot een definitieve afronding van de evaluatie vaar- en verhuurbeleid. Hierin behandelen we de volgende onderdelen: •Ad. 1. Stand van zaken van genoemde evaluatie en aanbeveling •Ad. 2. Datadelen •Ad. 3. Analyse van het afgelopen vaarseizoen 2024; •Ad. 4. Uitkomsten van de gevoerde gesprekken in 2024 oPositieve effecten van het vaar- en verhuurbeleid tot nu toe oOpenstaande uitdagingen Kernboodschap Ad. 1. Stand van zaken evaluatie en aanbevelingen In de uitgevoerde evaluatie van 2021 zoals verwoord in de uitgevoerde evaluatie vaar- en verhuurbeleid zijn aanbevelingen per deelthema gemaakt. In bijlage 1 vindt u  een overzicht van alle deelaanbevelingen met daarbij de stand van zaken. Alle aanbevelingen  zijn inmiddels uitgevoerd of in gang gezet. De uitgevoerde evaluatie is daarmee definitief afgerond. Voornaamste actie in 2024 was om met betrokkenen in gesprek te gaan over de data en hoe we de beleefde vaardrukte kunnen reguleren. Ad. 2.

Datadelen Op 23 juni 2024 stuurde ‘t Gieters Belang (GB) een verzoek aan de gemeente om op reguliere basis  toegang te verkrijgen tot de open meetdata (geanonimiseerd) van de vaarregistraties in de Dorpsgracht en verkeersmeetlussen. GB wil de beschikking over de ruwe data omdat men meetbaar inzicht wil hebben om adequaat te kunnen reageren op vragen van leden/pers. Zij beroepen zich op de Wet Hergebruik van overheidsinformatie (WHO). Sinds die tijd zijn ambtelijke gesprekken gevoerd om dit verzoek concreet te maken en tot een voorstel te komen om op een verantwoorde manier overheidsdata te delen met 't Gieters Belang. Op 25 maart 2025 stemde het college van B&W in met het verantwoord delen van de gevraagde data. Ad. 3. Analyse van het afgelopen vaarseizoen 2024 Het aantal toeristen dat jaarlijks Giethoorn bezoekt is meer dan 1 miljoen. De volgende onderdelen zijn tijdens de gesprekken met betrokken partijen (Giethoorn Onderneemt, Gieters Belang, Sector Varen, Marketing Oost, Nationaal Park Weerribben-Wieden) besproken en hun mening is daarbij meegenomen. Cijfers 2024 Het bezoek aan Giethoorn liet na corona weer een stijgende lijn zien. In 2022 was het aantal bezoekers aan Giethoorn alweer iets meer dan in 2019. Na een sterke stijging in 2023 was in 2024 een stabilisering zichtbaar. In 2024 is het bezoek iets lager geweest dan in 2023.

Opvallend is dat in 2024 het aantal passages van boten in de Dorpsgracht is toegenomen ten opzichte van 2023. Deze toename is voor een groot deel buiten het hoogseizoen geweest. Daarbij zien we minder pieken in de bootpassages en een constantere en hogere activiteit gedurende het hele jaar. Bezoekersaantallen vanaf 2019 t/m 2024 College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004533/11 Rondvaartboten 2024 ten opzichte van 2023 Verhuurboten 2024 ten opzichte van 2023

College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004534/11 Ad. 4. Uitkomsten gevoerde gesprekken in 2024 In vervolg op de afspraken na de definitieve afronding van het evaluatietraject zijn er op 10 juni, 8 juli en 4 december 2024 gesprekken geweest met betrokken partijen (Giethoorn Onderneemt, ‘t Gieters Belang, Sector Varen, Marketing Oost, Nationaal Park Weerribben-Wieden). In het vaar- en verhuurbeleid van de Gemeente Steenwijkerland komen verschillende aspecten van de gemeente samen: vergunningen, handhaving, veiligheid, bereikbaarheid, overlast, ondernemerschap, ruimtelijke ordening. De uitdaging die het toeristisch product van Giethoorn, namelijk het varen, met zich meebrengt, laat zich in dat opzicht ook niet vangen in alleen het vaar- en verhuurbeleid. Dat is wel de verwachting die het vaar- en verhuurbeleid bedoeld of onbedoeld met zich heeft meegekregen: de veelgehoorde boodschap is dat inwoners en ondernemers verwachten dat het vaar- en verhuurbeleid alle uitdagingen die het varen in Giethoorn met zich meebrengt oplost. Positieve effecten van het vaar- en verhuurbeleid tot nu toe We hebben in 2024 belangrijke stappen gezet op de volgende vlakken: 1) Goed functionerende crowdmanagement en handhaving Om te kunnen anticiperen op de verwachte hoeveelheid toeristen die naar Giethoorn komen werken wij met een crowdmanagement dashboard.

 Dit model wordt gevoed door historische data en steeds weer bijgesteld op basis van nieuwe data (machine learning). Een groot aantal factoren zoals weer, seizoen en schoolvakanties wordt gebruikt om een zo goed mogelijke voorspelling te geven. Deze voorspelling ondersteunt de crowdmanager om tijdig in te spelen op drukte door bijvoorbeeld verkeersregelaars in te zetten. Daarnaast wordt in het vaarseizoen ieder weekend binnen de gemeente geëvalueerd; wat is er gebeurt en waar zaten de knelpunten. We bekijken waar

College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004535/11 problemen zijn ontstaan, onder andere op basis van overlastmeldingen van inwoners en proberen die zo goed mogelijk aan te pakken. Door rekening te houden met deze overlastmeldingen houden we rekening met onze inwoners bij het stellen van prioriteiten. Met ingang van 2024 hebben we daarnaast in het vaarseizoen (april-september) een driewekelijks operationeel overleg, waar betrokken partijen ook voor uitgenodigd zijn, om de lijnen kort te houden en snel in te spelen op ontwikkelingen. 2) De bezoeker draagt al een aantal jaren bij door middel van de Vermakelijkheidsretributie (VMR) Inmiddels kan de balans worden opgemaakt en worden geconcludeerd dat de betalingen goed verlopen (zie onderstaande tabel). Het aantal openstaande vorderingen over de aanslagen VMR 2021, 2022 en 2023 is beperkt en worden grotendeels veroorzaakt door betalingsregelingen die nog lopen. Deze regelingen worden goed nagekomen. De aanslagen over 2024 zijn einde maart 2025 opgelegd en ook deze worden goed betaald. In januari 2023 is namens 29 ondernemers een beroepsprocedure gestart bij de rechtbank Overijssel  in Zwolle tegen aanslagen VMR 2021.

Het beroep is zowel tegen de systematiek van de heffing gericht (heffing naar een vast bedrag per boot per jaar), als tegen de geheven belasting in een individueel geval (is de aanslag op het juiste bedrag berekend). De vaarverordening zelf valt buiten de beroepsprocedure. De mondelinge behandeling van het beroep was op 7 maart 2024. Op 24 juni 2024 heeft de Rechtbank uitspraak gedaan en het beroep ongegrond verklaard. Daarmee is de heffingssystematiek rechtmatig gebleken en de aanslagen blijven gehandhaafd. Inmiddels zijn de ondernemers tegen de uitspraak in beroep gegaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Wanneer dit beroep inhoudelijk wordt behandeld is onbekend. Na de uitspraak is aan de betrokkenen bekend gemaakt dat langer uitstel van betaling van de uitslagen niet wordt verleend. 3) De groei van het aantal nieuwe vaarvergunningen vlakt af In de periode 1 januari 2024 en 2 juni 2025 zijn in totaal 18 relevante registraties op vaarvergunningen binnengekomen, waarvan 15 betrekking hebben op Giethoorn. Wat betreft de 15 registraties in Giethoorn: •2 hebben betrekking op intrekking vergunning, in beide gevallen een B&B.

•2 aanvragen zijn ingetrokken •1 heeft betrekking op herstart bedrijf •3 aanvragen hebben betrekking op 1 op 1 omzetten van type boot •4 aanvragen hebben betrekking op omzetten/toevoegen van boten bij bestaande bedrijven •3 hebben betrekking op vestiging nieuw bedrijf, 2 x B&B/vakantiepark, 1 x reguliere verhuur Het effect van deze 3 nieuwe verhuurders is 18 verhuurboten erbij. Op basis van bovenstaande gegevens concluderen wij dat de groei afvlakt. Openstaande uitdagingen 

College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004536/11 Wat inwoners, ondernemers en de gemeente bindt is dat het merendeel van onze inwoners en ondernemers in Giethoorn trots is op Giethoorn en het toeristisch product. We zijn met elkaar op zoek naar wat een goede balans is en hoe we deze balans met elkaar kunnen realiseren. Dit vergt inspanningen van alle partijen. Naast de positieve effecten die voortkomen uit het vaar- en verhuurbeleid zien we echter dat er nog steeds boten bijkomen, dat er nog steeds overlast wordt ervaren in Giethoorn door inwoners en dat de ondernemers niet blij zijn met de VMR die wordt geheven. Opstoppingen in de Dorpsgracht en het Binnenpad op piekdagen zijn helaas niet te vermijden. De infrastructuur met smalle paden en smalle grachten past in het beeld van Giethoorn als een authentiek en kleinschalig dorp, iets wat toeristen juist aantrekt. En dat levert soms beelden op die suggereren dat Giethoorn een pretpark is. Juist die beelden vinden hun weg in de (sociale) media en komen steeds weer terug wanneer de drukke periodes weer aanbreken. Giethoorn is toeristisch met (te) drukke momenten in een deel van het dorp. Maar zelfs op drukke dagen is de rust tegen de avond weer terug. Het uitvergroten van momenten dat het filevaren is in Giethoorn, geeft geen goed beeld. Zowel ondernemers en inwoners zijn hier niet blij mee.

GB geeft aan dat het varen in Giethoorn niet het grote probleem is. Afgeleide effecten van drukte in het algemeen zoals onbereikbaarheid van (vaar)wegen, parkeer- en geluidsoverlast, veiligheid en verstoring van het dorpsbeeld. Ten aanzien van deze punten kunnen we het volgende melden: a. Bereikbaarheid van Giethoorn Het team Beheer openbare ruimte werkt binnen het programma Totaalaanpak Parkeren Giethoorn aan de bereikbaarheid van en parkeren in Giethoorn Dit wordt uitgevoerd door middel van de strategie ‘bewoners beter beschermen, bezoekers beter organiseren’ en hiermee de verkeersdrukte en organisatie daarvan te verbeteren. Onder andere door de realisering van een nieuw dynamisch parkeerverwijzingssysteem met juiste en actuele informatievoorziening wordt beoogd om het zoekverkeer te verminderen en de bereikbaarheid te verbeteren. Maar ook bijvoorbeeld door de aanleg van extra parkeerplaatsen voor bewoners. De Totaalaanpak Parkeren Giethoorn met in totaal 9 maatregelen staat los van het vaar- en verhuurbeleid.  Wel wordt gewerkt aan hetzelfde doel, namelijk balans tussen leefbaarheid en bezoekers. Overigens dient te worden aangetekend dat de parkeerproblemen zich met name toespitst op de zogenaamde piekdagen tijdens feestdagen en in combinatie met de (positieve) weersvoorspelling. b.

Beleving dat veiligheid onder druk staat ‘t Gieters Belang heeft de afgelopen jaren zorgen geuit over de bereikbaarheid en veiligheid in Giethoorn door het aantal toeristen. Hierover heeft de gemeente meerdere gesprekken met hen gevoerd waarbij ook de hulpdiensten zijn bevraagd over het objectieve beeld. Uit dit objectieve beeld blijkt dat bij de hulpdiensten geen zorgen zijn over de veiligheid en bereikbaarheid in Giethoorn. De hulpdiensten begrijpen dat dit beeld niet aansluit bij het gevoelsmatige beeld. Om inwoners, ondernemers en bezoekers meer inzicht te geven over wat zij vanuit burgerhulpverlening kunnen doen zal in 2025 een bijeenkomst worden gehouden voor betrokken partijen. Deze afspraak is opgenomen in het uitvoeringsplan integrale veiligheid 2025 van de gemeente. Deze bijeenkomst staat gepland voor het najaar. Bezoekers zullen op nader te bepalen wijze worden geïnformeerd. Bijvoorbeeld met behulp van flyers, zoals bij de aanpak van geluidsoverlast. In Giethoorn zijn 2 wijkboa’s actief. Daarnaast maakt 1 boa deel uit van het Waterplan (samenwerking van politie, provincie, Staatsbosbeheer, Natuurmomenten, Waterschap, Sportvisserij Oost-Nederland en de gemeenten Steenwijkerland en Zwartewaterland).  Naast de boa’s wordt door ons crowdmanagement in ruime mate verkeersregelaars ingezet bij verwachte drukte. Boa’s zijn echter niet 365 dagen en 24/7 in Giethoorn.

Het totaal aantal registraties van College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004537/11 de boa's in 2024 Giethoorn is circa 510. Daarvan zijn 50 geregistreerd als waarneming (ook dumpingen, rietbranden etc.), 80 waarschuwingen zijn gegeven en 380 combibonnen zijn uitgeschreven. De combibonnen betreffen voornamelijk parkeerovertredingen. Ook zijn bijvoorbeeld 5 boetes opgelegd in verband met te luide versterkte muziek. Onder de betrokken partijen (Ondernemend Giethoorn, 't Gieters Belang en Varend Giethoorn) is de gedachte dat de boa's niet alleen handhavend zouden moeten optreden maar ook dienstverlenend kunnen zijn, optreden als gastheer en gastvrouw. Onze boa's treden primair op voor toezicht en handhaving binnen onze gemeente en daarmee nemen zij geen taken over die behoren tot de VVV. Natuurlijk zullen zij wel, door het goede gesprek te voeren met de inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist te voeren, mensen op weg helpen naar aanleiding van een vraag. c. Geluidsoverlast Er bereiken ons met enige regelmaat berichten van bewoners dat zij geluidsoverlast ervaren van de verhuur- en rondvaartboten. De overlast wordt veroorzaakt doordat gebruikers van de verhuurboten en eigen inwoners geluidsinstallaties meenemen tijdens de vaartocht.

Het gaat hierbij niet om het gedrag van de vaar- en verhuurbedrijven, maar over het gedrag van de mensen die de bootjes huren. Dit wekt ergernis op bij de bewoners. Onze boa's zijn daar extra alert op. Handhavend optreden is lastig, omdat overlast van geluid redelijk subjectief kan zijn en het gebied uitgestrekt is. Preventief zijn er stickers uitgereikt aan meerdere bootverhuurders met het verzoek om deze aan te brengen in de verhuurboten. Naast stickers zijn er ook flyers ontworpen en uitgedeeld in het dorp om ondernemers en toeristen actief te informeren. Hiermee attenderen we de huurder van de boot op de mogelijke overlast indien men gebruik maakt van eventueel meegebrachte geluidsinstallaties. Dit is goed ontvangen door de ondernemers. Er zijn vorig jaar ook meerdere bekeuringen geschreven voor geluidsoverlast vanuit boten. Afsluitend Het bezoek aan Giethoorn is de afgelopen jaren stabiel. Op bepaalde momenten (piekdagen) is het in een deel van Giethoorn is het nog steeds (te) druk. Het blijft ook de komende jaren een opgave voor alle partijen om het leefbaar te houden. En daar wordt ook constant aan gewerkt. Dit roept de vraag op wat de mogelijkheden zijn die wij als gemeente nog hebben om grip te houden op de hoeveelheid boten in Giethoorn.  Het ophalen van informatie speelt daarbij een belangrijke rol.

Allereerst onder bezoekers maar ook onderzoek naar mogelijkheden voor optimalisatie. 1. Onderzoek naar bezoekerservaringen. In 2025 wordt een onderzoek gestart naar de bezoekerservaringen van toeristen die Steenwijkerland bezoeken. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Marketing Oost en Nationaal Park Weerribben-Wieden. Daarmee wordt ook tegemoetgekomen aan een nadrukkelijke wens van GB. Daarnaast gaan we verder onderzoeken welke mogelijkheden we als gemeente hebben. 2. Onderzoeken optimalisatiemogelijkheden van de vaarwegen We willen een onderzoek (laten) uitvoeren naar de optimalisatiemogelijkheden van de vaarwegen (planning gereed media 2026). Dit moet inzicht geven in de opties en de bijbehorende kosten. In de praktijk zijn er al ondernemers die aangepaste routes hanteren wanneer het druk is. Om routes aan te passen helpt het wanneer er meer mogelijkheden zijn. In dit kader wordt o.a. gesproken over het beter toegankelijk maken van de Brandgang in het verlengde van de Cornelisgracht en over het Zuideindigerwijde. Wellicht kan een deel van de bruggetjes worden verhoogd College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004538/11 waardoor andere route ontstaan. Dit voorjaar is op 2 plaatsen de beschoeiing iets verplaatst voor een betere doorvaart. 3.

Periodiek overleg met betrokken partijen Het overleg met betrokken partijen, Giethoorn Onderneemt, Gieters Belang, Sector Varen, Marketing Oost, Nationaal Park Weerribben-Wieden, blijft een belangrijk onderdeel van het beleid. Participatie en het uitwisselen van ervaringen is onontbeerlijk voor het grip houden op de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid als toeristische trekpleister. Consequenties voor de gemeente n.v.t. Communicatie Deze informatienota wordt gedeeld met 't Gieters belang, Giethoorn Onderneemt en de Sector Varen. Vervolg In de komende periode zal er uitvoering worden gegeven aan de benoemde punten in deze informatienota. Besluit In te stemmen met de informatienota over het vaar- en verhuurbeleid. Bijlagen 1. Overzicht evaluatiepunten - 23062025.pdf Bijlage 1 - Overzicht evaluatiepunten vaar- en verhuurbeleid Aanbevelingennr. Concrete uitwerking van aanbevelingen Stand van zaken, februari 2024 nr. Stand van zaken mei 2025 - afronding openstaande evaluatie punten 1.1 Analyse van de data van de drukte Objectiveren van de drukte. Sinds 2022 kan data van de camera’s worden uitgelezen middels een dashboard. Het dashboard is een visualisatie van bestaande historische tellingen uit verschillende bronnen zoals verkeerstellingen van de provincie, tellingen uit sensoren bij de Dorpsgracht en het Binnenpad.

Het voorspellingsmodel is in 2020 voor Giethoorn onderzocht en ontwikkeld door studenten ICT van de Hogelschool Windesheim. Op basis van data komt het model met een prognose. Deze prognose wordt bijgesteld aan de hand van de daadwerkelijke drukte. Op basis hiervan, in combinatie met een eigen inschatting worden handhaving en verkeersregelaars opgeschaald indien er drukte verwacht wordt. Het model wordt inmiddels ook op verschillende toeristische bestemmingen in Nederland gebruikt voor beslisondersteuning. Nu inmiddels het eerste 'echte' vaarseizoen achter de rug is na corona, is de beschikbare data geanalyseerd. Dit biedt een mooi vertrekpunt voor verdere gesprekken. 1.1 In de themabijeenkomst van 10 juni 2024 is uitvoerig stil gestaan bij de data. Door Metricks en Marketing Oost zijn de meetmethoden toegelicht en de uitkomsten gedeeld. De belangrijkste conclusies hierin waren: - Metricks gebruikt camera's langs de gracht om het aantal bezoekers te meten. Deze camera's registreren geen persoonsgegevens, maar tellen alleen de passages van verschillende types boten met behulp van AI. - Niet iedereen die langs de telpunten komt is een bezoeker, en mensen passeren vaak meerdere telpunten. Daarom worden correcties toegepast om een nauwkeuriger beeld van het daadwerkelijke bezoek te krijgen. - Metricks schat dat er in 2023 ongeveer 1,4 miljoen toeristen Giethoorn hebben bezocht.

Omdat het een geschat getal is, is het belangrijker om naar de trend te kijken dan naar de absolute getallen. - De methodiek van Metricks wordt ook toegepast in andere gebieden zoals Texel en De Biesbosch, en blijkt de werkelijkheid goed te benaderen. -Marketing Oost gebruikt het systeem Resono, dat drukte meet op basis van het tellen van smartphones. Beide methodieken geven een vergelijkbaar beeld van het bezoek aan Giethoorn. De aantallen van Resono liggen lager, en deze tellen buitenlandse gasten niet mee. - Metricks en Marketing Oost gaan samenwerken om meer inzicht te krijgen in de bezoekersstromen en vergelijken hun data om de betrouwbaarheid te verbeteren. Resono is recent geïntroduceerd en moet nog verder geperfectioneerd worden. 1.2 Meetinstrumentarium uitbreiden met bijv. Inwonerstevredenheidsonderzo ek, cijfers voorzien van context. We werken met een zelflerend systeem. De verwachting en daadwerkelijke drukte wordt vergeleken en verwerkt, waardoor het systeem steeds betere voorspellingen kan maken. Daarnaast is de data- analyse geduid met vakantiedagen en het weer (retroperspectief). Punt van aandacht is om met bewoners en ondernemers te kijken welke informatie zij nog graag toegevoegd zouden zien en welke analyses we daarmee zouden kunnen maken. Actie maart: bespreken van de data-analyse met betrokkenen.

1.2 Aan GO, GB en de sector varen is gevraagd welke informatie zij nog toegevoegd zouden zien. Wat vooral gevraagd werd is wat nu de ervaring is van de toerist. Dit hebben we toegezegd op te pakken en deze zomer 2025 start een onderzoek naar de beleving van de toerist in de gemeente Steenwijkerland. Daarnaast is vooral gevraagd om bepaalde data met elkaar te koppelen in 1 grafiek, bijvoorbeeld de temperatuur met het aantal geschatte bezoekers. Dit nemen we mee in de visualisaties. Nav de bespreking over de data heeft GB gevraagd of zij de data ook mag inzien. Sinds medio mei 2025 deelt de gemeente Steenwijkerland op tweewekelijkse basis de nieuwste openbare meetdata. Via een inlog in het dashboard kan GB dit zelf uitlezen. 1.3 Meetpakket / wat meten we / samen opstellen Themasessie I: op basis van 1e data-analyse kijken welke wensen er nog zijn. 1.3 Zie bovenstaand, dit is afgerond. 1.4 Hoe beleven daggasten de drukte? Er is nog geen meeting onder daggasten uitgevoerd. Volgens de verhuurondernemers vinden daggasten het filevaren in de Dorpsgracht er vaak bij horen. We gaan in gesprek met sector varen, GB en GO of een dergelijk onderzoek nog steeds wenselijk is en of we dit kunnen starten ism NP WW en de gemeente. 1.4 We gaan een breder onderzoek doen, namelijk onder de beleving van de toerist.

Deze gaat plaatsvinden in de zomer van 2025, ism Stenden Hogeschool, Market Response en Marketing Oost. 1.5 Verkennen of met een app bezoekers spreiden iets kan toevoegen In 2022 is een app gelanceerd vanuit het programma DBT. Door aan te geven wat er breder in het gebied te beleven is hopen we zo tot een betere spreiding te komen. Aanbevolen wordt om nog verder over dit thema verdiepend met elkaar in gesprek te gaan om in gezamenlijkheid te bepalen of er nog andere mogelijkheden zijn voor betere spreiding. 1.5 De app is in beheer van NP Weerribben-Wieden. NP kijkt welke doorontwikkeling ze kan maken en hoe ze toeristen kunnen verleiden op drukke momenten. Dit valt of staat met aanbod van ondernemers uit heel de gemeente. 2.1 Objectiveren van filevorming en dat bespreken De data- analyse is nu gereed.De capaciteit van de Dorpsgracht (max. 175 boten per uur) is 44 uur overschreden. Zou je 150 boten als maximale capacitieit nemen dan is deze grens in het gehele seizoen 146 uur overschreden. Dit wordt veroorzaakt door verschillende factoren. Zo is er afgelopen jaar een calamiteit geweest waarbij de Dorpsgracht tijdelijk afgesloten werd, om de brandweer vrije doorgang te geven. Tijdens Themasessie II gaan we met betrokkenen in gesprek wat we kunnen doen om de congestie verder aan te pakken. 2.1 Dit is goed besproken tijdens een aparte themabijeenkomst.

Tijdens dit gesprek kwam duidelijk naar voren dat de uitdaging niet zit in de congestie op de Dorpsgracht, maar in de afwikkeling van de toeristen en de geluidsoverlast. De focus op de filevorming is niet zinvol en hiermee een afgerond onderwerp. We leggen onze aandacht liever naar de doorstroming van verkeer en parkeren. 2.2 Op dezelfde dagen dat het breedteverbod van kracht is, een algeheel afmeerverbod in te stellen. De gemeente heeft dit bekeken en besloten geen algemeen afmeerverbod in te stellen. Een aantal ondernemers in Giethoorn heeft geen andere keuze dan af te meren in de Dorpsgracht of Cornelisgracht. Hierdoor kan geen algemeen afmeerverbod worden ingesteld. Een gedeeltelijk afmeerverbod is slecht uitvoerbaar en leidt tot onduidelijkheid. Indien doorvaarheid in het gedrang komt kan er nu ook al gehandhaafd worden. Wel is het goed om gericht te kijken naar knelpunten in de doorvaart en deze per geval aan te pakken. 2.2 We hebben gevraagd waar de knelpunten in de doorvaart zitten, aangeboden om een keer samen een keer een schouw te houden en alle knelpunten in kaart te brengen. Daar was geen animo voor. Toch zijn we als gemeente wel benieuwd of we het gebruik van de vaarwegen kunnen optimaliseren. Dit punt willen we dus opnieuw op de agenda zetten in de vorm van een haalbaarheidsonderzoek naar de optimalisatie van de vaarwegen.

2.3 Houd de breedtebeperking in het beleid. De gemeente houdt de breedtebeperking in het beleid. 2.3 2.4 Experiment bij filevorming snel in te grijpen en hulp te bieden Initiatief is gestart, maar niet van de grond gekomen. Bij navraag bij ondernemers bleek hier geen behoefte aan te zijn. We gaan in gesprek om te kijken welke andere manieren er zijn om filevorming in de gracht te voorkomen / op te lossen. 2.4 2.5 Aangepaste routes en aanvullende bewegwijzering (ondernemers), informatie en verbodsborden (bewoners) Vanuit ondernemers zijn er ideeën om met aangepaste routes en aanvullende bewegwijzering de vlotte doorvaart te bevorderen. Dit valt deels samen met een eventuele doorontwikkeling van een app. In themasessie II bespreken we dit onderwerp. 2.5 zie actie bij punt 2.2. 3 Beperking aantal boten en/of 3.1 Andere kentekenplaten voor boten De aanbeveling was om onderscheid te maken tussen verhuurbedrijven en verblijfsaccommodaties / logies in kentekens. Wij zien geen toegevoegde waarde in dit onderscheid op kentekens. Wij kunnen nu al zien aan wie, welke type en de hoeveelheid boten vergund zijn.

3.1 4 Gebruiker betaalt mee 4.1 Besteding van het budget in het dorp bespreekbaar maken Bij het vaststellen van het Vaar- en verhuurbeleid in december 2020 is ook besloten om vanuit de vermakelijkhedenretributie jaarlijks een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen voor een subsidie. Deze subsidie is bedoeld om initiatieven te ondersteunen die de nadelige effecten van het toerisme in Giethoorn verminderen. Voor deze subsidie willen we eenvoudige regels opstellen. Er is een concept-regeling geschreven en ’t Gieters Belang en Giethoorn Onderneemt zijn uitgenodigd om dit te bespreken. Partijen hebben gevraagd om het besluit hierover uit te stellen tot de beroepsprocedure VMR is afgerond. 4.1 Subsidieregeling is beschikbaar https://www.steenwijkerland.nl/Inwoners/Subsidies/Leefbaarheid/Subsidie_initiatieven_Giethoorn In 2024 zijn 4 aanvragen binnengekomen, waarvan 1 aanvraag is gehonoreerd. 5.1 Onderzoek van het vignettensysteem (ook prive boten) Hebben we laten rusten inzake de rechtszaak. Zodra de eerste uitspraak er is gaan we hier naar kijken. 5.1 Vignetten systeem kent een ander opbrengstmodel dan VMR en is hierdoor geen interessante optie. 5.2 Uitgangspunt van de VR nog eens kritisch beschouwen en meer aan de praktijk te toetsen Hebben we laten rusten inzake de rechtszaak. Zodra de eerste uitspraak er is gaan we hier naar kijken.

5.2 1e uitspraak van de rechter is in het voordeel van de gemeente Steenwijkerland. Wij zijn geen aanleiding om het uitgangspunt van de vermakelijkhedenretributie opnieuw te beschouwen. Op dit moment dient het hoger beroep. Er is nog geen datum bekend. 5.3 Oneerlijke concurrentie valt mee want iedereen vaart door de dorpsgracht, geen beleidswijziging doorvoeren. Is in het beleid, conform aanbeveling, blijven staan en daarmee is deze aanbeveling afgerond. 5.3 5.4 Controle uit te voeren of de juiste kentekens op de juiste boten zijn geplaatst De controle op de breedte van de boten wordt steekproefsgewijs meegenomen in de surveillance van de boa’s en de studenten, samen met de leesbaarheid en correctheid van het kenteken. 5.4 6.1 Kijk samen met ondernemers naar alternatieve oplossingen van betere kwaliteit De kwaliteit van de kentekens is goed, alleen doordat de boten vaak op elkaar botsen loopt de kwaliteit sneller achteruit. Voor de vermakelijkheidsbelasting 2023 zijn alle gescande kentekens gecontroleerd. Van 1 of 2 kentekens valt niet met 100% zekerheid te zeggen om welk kenteken het gaat. Dit op een totaal van 840 kentekens die wel te identificeren zijn. Bij het surveilleren in Giethoorn wordt gelet op de leesbaarheid van de kentekens. 6.1 Objectiveren van de drukte en hoeveel drukte aanvaardbaar is.

1 Beperken filevaren / congestie in de Dorpsgracht 2 Belastingen - en heffingssysteem 5 Kwaliteit van de kentekens 6 College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_004539/11 6.2 Onderzoek de mogelijkheid om de bedrijfsnummers weer te introduceren. Alle kentekens zijn opgenomen in een openbaar register. Op basis van het kenteken kan iedereen nagaan van wie de boot is, verhuurbedrijf, B&B, vakantiepark. Wij zien geen toegevoegde waarde in het opnieuw introduceren van de bedrijfsnummers. 6.2 7.1 Onderzoek de mogelijkheden om met ondersteunende subsidie de versnelde “ombouw” naar elektrisch te stimuleren. Boten die voor het bedrijf worden ingezet of verhuurd zijn verplicht om elektrisch te varen. Vanaf 1 januari 2023 moeten alle verhuurboten elektrisch varen. Alle rondvaartboten moeten vanaf 1 januari 2031 elektrisch varen. De ontheffing van de verplichting om elektrisch te varen kon tot uiterlijk 31 december 2021 aangevraagd worden. In totaal zijn er 97 ontheffingen afgegeven voor het varen met een explosiemotor. Het gaat hier om 15 rondvaartboten en 82 verhuurboten. Dit is een klein deel van het geheel. 59 verhuurboten maken onderdeel uit van Waterstaete in Ossenzijl. Een ondersteunende subsidie om de ombouw te stimuleren is wat de gemeente betreft niet nodig.

Voor 2024 betekent dit wel dat we controles gaan uitvoeren of verhuurboten met een ontheffing voor explosiemotor zijn omgeschakeld naar een elektrische motor. 7.1 7.2 Vanaf vaarseizoen 2023 een algeheel verbod op explosiemotoren op commerciele boten af te kondigen in de Dorpsgracht. Dit is mogelijk om uit te voeren. Hiervoor dient wel duidelijk te worden: wat nu het probleem is wat we willen oplossen? De verhuurbedrijven mogen namelijk al niet met een dergelijk vaartuig varen. Dit laten we terugkomen in de gesprekken over de congestie in de Dorpsgracht. 7.2 8.1 Maak bewoners en ondernemers deelgenoot van de handhavingsprioriteiten In het vaarseizoen wordt er dagelijks genoteerd wat er is gebeurd in en rondom Giethoorn. Waardoor we flexibel en snel kunnen ingrijpen waar nodig is. Zo was in 2022 de Kerkweg een uitdaging en in 2023 De Bramen. Met ingang van dit jaar willen we in het vaarseisoen (april - september) deze notaties meegenomen in het driewekelijkse gesprek. 8.1 In het hoogseizoen wordt ook in 2025 een driewekelijks gesprek gevoerd. Indien GB, GO sector varen dit wensen kunnen ze aansluiten bij dit gesprek. 8.2 Onderzoek de mogelijkheid of handhavers een juridische titel kunnen krijgen om op te kunnen treden tegen geluid- en andere overlast van verhuurboten. In gesprekken is verkend of we hier iets mee kunnen. Dit heeft nog geen definitief beeld opgeleverd.

8.2 Er bereiken ons met enige regelmaat berichten van bewoners dat zij geluidsoverlast ervaren van de verhuur- en rondvaartboten. De overlast wordt veroorzaakt doordat gebruikers van de verhuurboten geluidsinstallaties meenemen tijdens de vaartocht. Dit wekt ergernis op bij de bewoners. Onze BOA’s zijn daar extra alert op. Het volledig tegengaan is, vanwege de uitgestrektheid van het gebied, niet eenvoudig. Preventief zijn er stickers uitgereikt aan meerdere bootverhuurders met het verzoek om deze aan te brengen in de verhuurboten. Hiermee attenderen we de huurder van de boot op de mogelijke overlast indien men gebruik maakt van eventueel meegebrachte geluidsinstallaties. Hiermee hebben wij onze mogelijkheden als gemeente benut. 9 Samenwerking gemeente - bewoners - ondernemers 9.1 In gesprek blijven en doorlopend monitoren. Dit is voor verbetering vatbaar. De in de evaluatie genoemde werkgroepen gaan we niet inrichten. De komende periode organiseren wij een aantal themabijeenkomsten waar we met betrokkenen in gesprek kunnen over de verdere doorontwikkeling van het vaar- en verhuurbeleid. De focus ligt op het verder reguleren van de drukte in de Dorpsgracht en het oplossen van knelpunten rondom het vaartoerisme. Hierin kiezen we voor het participatieniveau van informeren, raadplegen en adviseren. Daarnaast willen we starten met een operationeel overleg (1 x per 3 weken).

Onder leiding van de gebiedscoördinator kunnen operationele zaken besproken worden, benoemen we met elkaar wat goed is gegaan en waar de knelpunten zitten. Samenstelling: crowdmanager, wijk-COR (controleur openbare ruimte), afvaardiging waterplan, GB, GO / sector varen. Dit betekent concreet dat voor de komende periode de volgende bijeenkomsten in de planning staan: •Maart: Themabijeenkomst I - presentatie en gesprek over de data door Metricks. •7 maart: zitting beroepsprocedure VMR. •Mei: Themabijeenkomst II –gesprek over filevaren, hoe we drukte in de Dorpsgracht verder kunnen reguleren en wat de mogelijkheden zijn voor betere spreiding. •April – September: periodiek operationeel overleg, driewekelijks over knelpunten voortkomend uit vaartoerisme. •2e helft 2024: Themabijeenkomst III – bespreken uitkomsten beroepsprocedure en het vervolg bespreken. •November: Themabijeenkomst IV - terugblik vaarseizoen 2024. 9.1 De themabijeenkomsten zijn nu afgerond. Partijen hebben aangegeven hier niet mee door te willen gaan rondom het thema varen. Er kan altijd gevraagd worden om een bepaalde themabijeenkomst te organiseren via de gebiedscoordinator. We gaan wel door met driewekelijkse gesprekken. 10 Dienstenwet als juridische basis 10.1 Onafhankelijk oordeel over de dienstenwet. De gemeente acht een nieuwe check niet noodzakelijk.

10.1 is afgerond nog niet opgepakt in gang gezet, maar nog niet afgerond Kwaliteit van de kentekens 6 Explosiemotoren 7 Handhaving 8 College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_0045310/11 College van burgemeester en wethouders - 24 juni 2025 - 2025_B&W_0045311/11