6.1 Voorbereidingsgroep - informatiebrief gemeenteraden en prov staten over wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen 20 december 2022.pdf

Aan: Gemeenteraden en colleges van de gemeenten in de regio IJsselland1, Provinciale Staten en het college van gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel Ter kennisname: De leden van het Dagelijks Bestuur, Algemeen Bestuur en Directies van de Gemeenschappelijke Regelingen in de regio IJsselland. Datum: 20 december 2022 Onderwerp: Invoering wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Bijlagen: 1. Brief minister Bruins Slot BZK d.d. 19 april 2022 Geachte raadsleden, statenleden en collegeleden, Aanleiding en inhoud van deze brief Per 1 juli 2022 is een wijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) doorgevoerd. De bedoeling van deze wetswijzing is dat gemeenteraden/provinciale staten meer invloed hebben op de gemeenschappelijke regelingen (GR-en), waaraan de gemeente/provincie deelneemt. In bijgaande brief vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken van 19 april 2022 vindt u verdere informatie over de wijzigingen. Grofweg kan hierbij een onderscheid worden gemaakt tussen wijzigingen die géén afweging vergen en wijzigingen die wel een afweging vergen. Waar in het vervolg van deze brief over gemeenteraden wordt gesproken, worden ook Provinciale Staten bedoeld. De gewijzigde wetgeving is ingegaan per 1 juli 2022 en heeft een invoeringstermijn van twee jaar.

Dit betekent dat uiterlijk 1 juli 2024 alle gemeenschappelijke regelingen moeten zijn aangepast aan de wetswijziging. In de voorbereiding van deze herziening moeten alle raden aangeven welke wijzigingen ze wenselijk vinden. Voor 1 juli 2024 moeten alle deelnemers elke herziene regeling vaststellen.2 Het gaat zowel om regelingen, waar alle IJssellandse gemeenten aan deelnemen, als om regelingen waaraan een deel van deze gemeenten (en soms ook andere gemeenten en de provincie Overijssel) deelneemt. Zo bent u gezamenlijk eigenaar van de Veiligheidsregio IJsselland, de GGD IJsselland, RSJ IJsselland en, samen met de provincie, van de Omgevingsdienst IJsselland. Hiernaast gaat het om gezamenlijk eigenaarschap van bijvoorbeeld verschillende participatiebedrijven en archieven. De laatste jaren is in diverse raden aandacht geweest voor GR’en en regionale samenwerking. Er zijn diverse initiatieven opgestart en uitgevoerd. Recentelijk is in de gemeente Steenwijkerland een motie over de uitwerking van de nieuwe Wgr aangenomen. In deze motie krijgt de griffier de opdracht om in overleg met griffiers van de deelnemende gemeenten een gezamenlijk plan van aanpak te ontwikkelen om gemeenteraden in stelling te brengen om in gezamenlijkheid tot afstemming te komen over een gemeenschappelijke adviescommissie en/of onderzoekscommissie.

Dit vanuit de gedachte dat iedere raad zijn eigen autonome afweging zal moeten maken, maar wel gefaciliteerd moet worden om ook overleg en afstemming met andere raden te hebben. In de 1 Dit betreft de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Olst-Wijhe, Ommen, Kampen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle 2 Overigens moeten nieuwe gemeenschappelijke regelingen, die worden opgericht na de ingangsdatum van de wetswijziging, direct voldoen aan de gewijzigde wet. bijeenkomst van de griffiers-kring IJsselland is op 17 november 2022 uitgesproken dat de griffiers op de schaal van de 11 gemeenten in IJsselland als ook de secretarissen van deze gemeenschappelijke regelingen in IJsseland, (Veiligheidsregio, GGD, Omgevingsdienst, Regionaal Serviceteam Jeugd) in gezamenlijkheid willen werken aan een plan van aanpak om de afstemming over de Wgr tussen raden te faciliteren. De wijzigingen op hoofdlijnen De wetswijzigingen zijn grofweg in te delen in drie categorieën: 1. Versterken van de positie van gemeenteraden bij beleidsvorming door mogelijkheid van: a. verruiming indiening zienswijzen, b. instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie (initiatief bij gemeenteraden), c. het maken van afspraken over de participatie van inwoners, d. vergroting actieve informatieplicht, 2. Aanvullende controle-instrumenten (in Gemeentewet) voor gemeenteraden door a.

mogelijkheid om een gemeenschappelijke enquête-/onderzoekscommissie in te stellen, b. verduidelijking van de onderzoeksbevoegdheid lokale rekenkamers richting bestuur gemeenschappelijke regeling. 3. Verbeteren van de positie van gemeenteraden wat betreft het functioneren van de regeling door a. mogelijkheid van afspraken over evaluatie, b. aanscherping afspraken over uittreding, c. betere aansluiting begrotingscyclus gemeenschappelijke regeling op gemeentelijke cyclus. De wijzigingen met betrekking tot beleidsvorming (ad 1.) gaan vooral de gemeenschappelijke regelingen aan die een openbaar lichaam zijn. Voor de 11 gemeenten gezamenlijk in IJsselland zijn dat de Veiligheidsregio, GGD en Omgevingsdienst. RSJ IJsselland is geen openbaar lichaam. Zij werkt in dit proces wel nauw samen met deze gemeenschappelijke regelingen, omdat RSJ IJsselland voor dezelfde 11 gemeenten taken uitoefent. De overige wijzigingen gaan alle gemeenschappelijke regelingen aan waar u als gemeente aan deelneemt. Het is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de raden van de aangesloten gemeenten om tot afspraken te komen over de inzet van de wettelijke instrumenten die voor alle gemeenten binnen de regeling van toepassing zijn.

Het instellen van bijvoorbeeld een regionale adviescommissie en onderzoekscommissie vraagt daarmee een unaniem besluit van alle aangesloten gemeenteraden binnen de betreffende regeling. Besluiten worden bovendien per regeling genomen. Aanpak Het wijzigingstraject vraagt veel inspanningen van alle betrokkenen. Betrokken raden dienen niet alleen in positie gebracht te worden, maar moeten ook in gezamenlijkheid tot een afweging komen. Vandaar dat de kring van IJssellandse griffiers samen met Veiligheidsregio IJsselland, GGD IJsselland en Omgevingsdienst IJsselland het voortouw neemt hierin. Het RSJ IJsselland sluit aan waar dat zinvol is, omdat niet alle wijzigingen voor deze regeling van toepassing zijn. Door het wijzigingstraject vanuit deze samenwerking te initiëren zetten we erop in om op een effectieve manier te komen tot een zo groot mogelijk draagvlak voor de gewijzigd vastgestelde gemeenschappelijke regelingen in 2024. Hiertoe hebben wij onderstaand proces uitgelijnd. - Procestap 1: Informatie (december 2022- januari 2023) In deze fase informeren we u op hoofdlijnen over de bedoeling en inhoud van de wijzigingen. Daarvoor is voorliggende brief bedoeld.

Hierin schetsen wij ook de te nemen processtappen om te komen tot de gewenste eindresultaten Beoogd resultaat: u bent geïnformeerd over de opgave die op u afkomt en de manier waarop u tijdig in positie wordt gebracht om besluiten te nemen. - Processtap 2: Uitwisseling tussen raadsleden en statenleden(opinievorming) (februari - maart 2023) In deze fase wordt een regionale conferentie voor raadsleden en statenleden over de wetswijziging georganiseerd. Deze zal plaatsvinden in maart 2023. Tijdens deze conferentie worden de onderwerpen besproken waarin de gemeenteraden/provinciale staten keuzes mogen/moeten maken. Raadsleden kunnen tijdens deze conferentie hun wensen kenbaar maken. Deze onderwerpen staan overigens niet op zichzelf. De afgelopen jaren is er zowel vanuit de raden/staten als vanuit de gemeenschappelijke regelingen al het nodige geïnvesteerd op het versterken van wederzijdse betrokkenheid. Deze basis vormt dan ook het vertrekpunt voor de gesprekken. Tijdens de conferentie is er ruime gelegenheid voor raadsleden om hierop te reflecteren en om denkrichtingen, aandachtspunten en andere overwegingen mee te geven ten behoeve van het formele besluitvormingsproces om te komen tot een aangepaste gemeenschappelijke regeling.

In aanloop naar de conferentie bieden we in februari de mogelijkheid om via een digitale informatiesessie meer achtergrondinformatie te krijgen bij de inhoud en het proces rondom de wijziging van de gemeenschappelijke regelingen. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk raadsleden en statenleden zich kunnen laten informeren kan op twee verschillende momenten aan de sessie deelgenomen worden. Tijdens de sessie nemen we u met behulp van een presentatie graag uitgebreider mee in de ontwikkelingen en de te maken keuzes. Uiteraard is er ruim gelegenheid tot het stellen van vragen. Ter voorbereiding op de informatiesessie en conferentie wordt voor de raadsleden/statenleden een notitie opgesteld waarin de verschillende overwegingen, keuzemogelijkheden, pro’s en contra’s worden geschetst die u kunt meenemen in uw gedachtenvorming en uitwisseling over de nieuwe mogelijkheden die de gewijzigde Wgr biedt. - Processtap 3: GR-en aan het werk, uitwerken, etc. (april – augustus 2023) Op basis van de opbrengst uit de conferentie gaan de GR’en ambtelijk en bestuurlijk aan de slag om deze opbrengst te verwerken in een ontwerpregeling. Dit betekent concreet dat de huidige regelingen worden herschreven op basis van de wetswijzigingen en dat uitwerking plaatsvindt van de gewenste ontwikkelrichting die uit de conferentie naar voren is gekomen.

In dit proces worden ook andere verbeterpunten, die zijn voortgekomen uit de bestaande regelingen, verwerkt. De ontwerpregelingen worden voor instemming aan het Dagelijks Bestuur (DB) en Algemeen Bestuur (AB) van de betreffende organisatie voorgelegd. - Processtap 4: Raadpleging gemeenteraden en provinciale staten ( september – december 2023) Het DB van de GR stuurt (na instemming bij processtap 3) de ontwerpregeling naar de Colleges (B&W en/of GS) met het verzoek deze ter consultatie voor te leggen aan de aangesloten gemeenteraden en provinciale staten. De gemeenteraden en provinciale staten hebben de mogelijkheid om binnen 8 weken een zienswijze in te dienen op deze regelingen. De colleges maken de eventuele zienswijzen kenbaar aan het DB van de betreffende GR. - Processtap 5: Goedkeuring gemeenteraden en provinciale staten (januari – maart 2024) De GR’en passen op basis van de eventuele zienswijzen waar nodig de ontwerpregeling aan. Het AB komt op basis daarvan tot een definitief wijzigingsvoorstel en stuurt via het DB de (gewijzigde) ontwerpregeling met motivatie van de eventuele wijzigingen aan de colleges met het verzoek deze voor toestemming aan de gemeenteraden en provinciale staten voor te leggen. NB de raad mag toestemming alleen onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang.

- Processtap 6: Vaststellen definitieve GR-en (april – juni 2024) De colleges besluiten met toestemming van de raad/provinciale staten over de (gewijzigde) ontwerpregeling en stellen de algemeen besturen schriftelijk op de hoogte van dit besluit. Het algemeen bestuur toetst of hiermee is voldaan aan de wettelijke eisen. Is dat het geval, dan is daarmee de gewijzigde gemeenschappelijke regeling een feit. De gewijzigde regeling treedt in werking conform de geldende regels voor publicatie en inwerkingtreding. Beoogd resultaat: alle regelingen zijn voor 1 juli 2024 conform wet gewijzigd en gepubliceerd. Meer informatie over de IJssellandse gemeenschappelijke regelingen Op de website regioatlas.nl vindt u alle samenwerkingsverbanden, waaronder de gemeenschappelijke regelingen, waarin uw gemeente deelneemt. Meer specifieke informatie over de aard van de gemeenschappelijke regelingen en bijvoorbeeld de bijdrage vanuit uw gemeente/provincie, leest u in de paragraaf verbonden partijen van uw begroting en jaarrekening. Tot slot We hopen u met deze brief een eerste beeld te hebben gegeven van de uitdaging die voor ons ligt. Graag zien we u tijdens de regionale conferentie en de digitale informatiesessie(s) ter voorbereiding hierop. De uitnodigingen hiervoor ontvangt u begin volgend jaar. Raadsleden/statenleden adviseren wij om bij vragen contact op te nemen met de eigen griffier.

Ook kan contact worden opgenomen met de secretaris van de Veiligheidsregio die contactpersoon is namens de betrokken GR’en. Last but not least, willen we alle betrokkenen danken voor de positieve en inspirerende wijze van samenwerken en de uitzonderlijke snelheid waarmee voorliggend stappenplan tot stand is gekomen. Wellicht kan dit proces ter inspiratie dienen voor andere GR’en. Met vriendelijke groet, Namens de griffiers kring IJsselland en de directie/bestuurssecretarissen van de gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio IJsselland, GGD IJsselland, Omgevingsdienst IJsselland en Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland Voorbereidingsgroep ‘Invoering wijziging Wgr IJsselland’: Annet ten Hoff – griffier Steenwijkerland Eric Meurs - griffier Zwolle Henk Schreuders – manager Staf & Beleid Operationeel Leider Veiligheidsregio IJsselland Ingrid Heijmans – plaatsvervangend griffier Deventer Joost Leegwater – griffier Dalfsen Mara Zweers – plaatsvervangend griffier Zwolle