5.3 brief BZK namens Koning

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Uw kenmerk Vereniging voor plaatselijke politieke groeperingen De heer ing. AJ.G. Zinken (voorzitter) Maasbrachterweg 81 6101 XV Echt SGC czw www.rijksoverheid.nl Kenmerk 2018-0000197680 Datum Betreft 16 april 2018 Uw brief van 8 januari 2018 Geachte heer Zinken, In opdracht van Z. M. de Koning heeft de Directeur van het Kabinet van de --K0R~.f-l.g-Q.e-be·l:lanQeli.f-lg-van uw-bnef-van-B ja Ruar-ijl s--op-2-2-jaflHar-i-j l.-aaR-mi:i-~-- ------ overged ragen. In uw brief onderscheid ik een drietal hoofdzaken: Allereerst uw stelling dat ons bestuurlijk systeem van politieke partijen in strijd is met de Grondwet. Dit zou o.a. volgen uit een rechterlijke uitspraak uit 2017 aangaande de SP in de gemeente Noordoostpolder. U trekt hieruit de conclusie dat er geen plaats is voor oppositie en coalitie binnen de vol ksvertegenwoord iging. Ten tweede uw opmerking dat de gemeenteraad, volgens u de belangrijkste volksvertegenwoordiging in een democratie, al decennia ernstig verwaarloosd wordt. Ten derde uw mening dat de huidige Wet financiering politieke partijen in strijd is met het qeltjkhetdsbeqlnsel en artikel 4 van de Grondwet, omdat de wet nationale politieke partijen zou bevoordelen boven lokale partijen. Voor wat betreft het eerste punt kan ik u het volgende melden. Politieke partijen worden niet genoemd in onze Grondwet.

Wel genoemd in de Grondwet is gebod om zonder last te stemmen waaraan u refereert (art. 67 lid 3; vgl. ook art. 27 Gemeentewet). In combinatie met de vertegenwoordigingsopdracht van de Staten-Generaal in art. 50 Grondwet, komt hieruit naar voren dat Kamerleden niet door politieke partijen of fracties kunnen worden gedwongen om een bepaald standpunt in te nemen. Dit wil echter niet zeggen dat politieke partijen als zodanig ongrondwettig zijn. Uiteindelijk vormen de genoemde bepalingen vooral de grenzen van een systeem waarbinnen politieke partijen dienen te opereren. Een dergelijke grens wordt gesteld in de door u genoemde SP-uitspraak. De rechter spreekt in deze zaak echter niet uit dat politieke partijen als zodanig strijdig zijn met het vrije mandaat. Pagina 1 van 2

Voor wat betreft het tweede het volgende. Dat de gemeenteraad de belangrijkste volksvertegenwoordiging in een democratie vormt, is een waardeoordeel. Het recht bevat een dergelijke rangorde echter niet. De traditionele doctrine benadrukt dat de verschillende bestuurslagen (en dus ook de volksvertegenwoordigingen) in een nevengeschikte relatie ten opzichte van elkaar staan. Geen van de volksvertegenwoordigingen is zo bezien dus de belangrijkste. Wat betreft het door u gestelde verschil in behandeling tussen landelijke en regionale en lokale partijen kan worden gewezen op de volgende ontwikkeling. Hieraan is aandacht besteed door een commissie die de Wet op de financiering van politieke partijen (Wfpp) heeft geëvalueerd. Een van de aanbevelingen van de commissie in haar rapport is om subsidie voortaan toe te kennen aan alle deelnemers aan de verkiezingen voor de gemeenteraden die .ten minste één zetel halen, dus ongeacht of een deelnemer onderdeel is van een nationale of subnationale politieke partij. Deze aanbeveling wordt op dit moment bestudeerd binnen het ministerie van BZK ten behoeve van het uiteindelijke kabinetsstandpunt. Het rapport van de commissie kunt u vinden via de publicaties op dewebstte van de rijksoverheid (m.n. de pagina httRS: IIwww.rijksoverheid.nl/documenten/ra PRorten/20 18/02/0 l/rapRort-het- pubiieke-belang -van-Rolitieke-partijen).

Opvattingen als de uwe zullen in dit proces worden meegenomen. Dat is dan ook de reden dat ik u hartelijk wil bedanken voor de moeite die u hebt genomen uw standpunten kenbaar te maken. Hoogachtend, De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, namens deze, J. Schipper-Spanninga Directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving I SGC czw Kenmerk 2018-0000197680 Pagina 2 van 2