5.2b Najaarsnota 2017.pdf

Inleiding Zoals u van ons gewend bent doen wij in de najaarsnota een prognose van de resultaten van het lopende begrotingsjaar. Dit doen wij zowel voor de haalbaarheid van onze doelstellingen als voor de financiën. De najaarsnota biedt u daarmee mogelijkheden om uw controlerende rol in te vullen. Dit voorjaar bent u met de hoofdlijnenrapportage voorzien van beknopte voortgangsinformatie over de uitvoering van de begroting 2017. Met deze najaarsnota ontvangt u uitgebreid inzicht in de voortgang van de doelstellingen van de programma’s over de eerste 7 maanden van 2017. Wij kunnen u melden dat de uitvoering van de begroting 2017 voor het grootste deel op koers ligt. In de afzonderlijke programma’s is per doelstelling en resultaat de actuele stand van zaken weergegeven. Ook wordt er per programma inzicht gegeven in de actualiteiten en de risico’s. Op basis van de tot op heden geleverde inspanningen denken wij 76% (najaarsnota 2016 73%) van de doelstellingen voor 2017 te realiseren. Voor de overige 24% geldt dat er extra of specifieke aandacht vereist is, problemen zijn, maar ook dat de normen niet meetbaar zijn of er geen gegevens bekend zijn. Om de meetbaarheid te verbeteren dienen doelen en normen in de toekomst scherper geformuleerd te worden.

Naast de prognose op de realisatie van beleid geven we op basis van de huidige inzichten tevens een prognose van het financieel jaarresultaat 2017. Deze najaarsnota sluit met een negatief saldo van € 361.000. Dit is onder andere het gevolg van tegenvallers door BBV voorschriften , vertrek van bestuurders en hogere lasten binnen het sociale domein. Als we alle voorziene “plussen” en “minnen” voor nu onder elkaar zetten in combinatie met het al in de perspectiefnota geschetste positieve saldo van € 610.000 dan koersen we af op een positief jaarresultaat van ca. € 249.000. De belangrijkste verklaringen voor het saldo 2017 zijn > € 25.000) : Positief | € x 1.000 | Negatief | € x 1.000 Onderhoud wegen | 170 | Voorziening wachtgeld / pensioen | 185 Oeverbescherming | 150 | Re-integratie lasten | 33 Rente exploitatie Riolering | 557 | Energie | 160 Oeverbescherming ( aandeel riolering) | 150 | Omgevingsvergunningen | 200 Leerlingenvervoer | 112 | Voorz. riolering (dotatie rente) | 557 Frictiekosten ten laste van voorziening | 158 | Voorz. riolering (dotatie oeverbescherming) | 150 IKB 2016 ( Individueel Keuzebudget) | 31 | NoordWestGroep | 413 Afschrijvingen | 73 | Participatiewet | 435 Algemene Uitkering | 326 | Frictiekosten NWG / IGSD | 158 Lasten Waardering Onroerende Zaken | 75 | Begroting IGSD | 111 Toeristenbelasting | 30 | Minimabeleid | 200 C.A.O.

2017 | 278 | Treasury (Rente) | 250 Overhead | 490 | Diversen < € 25.000) | 109 Totaal Positief | 2.600 | Totaal Negatief | 2.961 Totaal Positief | 2.600 Saldo Najaarsnota | 361 Oktober 2017 Burgemeester en wethouders van Steenwijkerland, de waarnemend secretaris, | de burgemeester, Ditta Cazemier | Rob Bats 1

Inhoudsopgave INLEIDING .................................................................................................................................................................. 1 1. TUSSENRAPPORTAGE BEGROTINGSNIVEAU ....................................................................................................... 3 1.1 | Prognose realisatie doelstellingen programmabegroting ................................................................................ 3 1.2 | Overzicht afwijkende doelstellingen per programma ..................................................................................... 3 1.3 | Financieel beeld ........................................................................................................................................ 4 2. | NAJAARSNOTA 2017 PER PROGRAMMA .......................................................................................................... 5 2.1 | Steenwijkerlanders voelen zich welkom ....................................................................................................... 5 2.2 | Steenwijkerlanders voelen zich thuis ......................................................................................................... 11 2.3 | Steenwijkerlanders doen het samen ..........................................................................................................

24 2.4 | Steenwijkerlanders zijn actief ................................................................................................................... 35 2.5 | Financiën en bedrijfsvoering ..................................................................................................................... 40 3. | BUDGETAANPASSINGEN NAJAARSNOTA 2017 ............................................................................................. 47 3.1 | Budgetafwijkingen najaarsnota 2017 ......................................................................................................... 47 3.2 | Financieel beeld 2017 na verwerking najaarsnota....................................................................................... 48 4. | TE NEMEN BESLUITEN: .................................................................................................................................. 49 2

3 1. Tussenrapportage begrotingsniveau Dit hoofdstuk geeft een beeld van de voortgang van alle programma’s gezamenlijk. Het bevat een prognos e van de haalbaarheid van de doelstellingen uit de programma’s. Aan de orde komen de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van wat in de programmabegroting is afgesproken. 1.1 Prognose realisatie doelstellingen programmabe groting De prognose van de realisatie van de programmadoelstellingen richt zich op de zogenaamde ‘eerste w-vraag’ in de begroting: ‘wat willen we bereiken?’ Van de doelstellingen voor 2017 verwachten wij: - 76% ook daadwerkelijk realiseren; - dat voor 12% specifieke aandacht nodig is om realisatie dit jaar mogelijk te maken; - dat voor 12% realisatie in dit jaar lastig wordt of niet kan worden bepaald; 76% 12% 6% 6% Doelstellingen 2017 Op koers Specifieke aandacht vereist Problemen Geen gegevens 1.2 Overzicht afwijkende doelstellingen per progra mma Hieronder volgt een overzicht van de afwijkingen.

= op koers = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend 2017 Steenwijkerland ers voelen zich welkom Bij ≥ 50%) van de negatieve beschikkingen zoeken onze medewerkers persoonlijk contact x +5% jaarlijkse toename van het aantal mediation -trajecten ten opzichte van het aantal conflicten x ≥ 90% van d e inwoner s en ondernemer s wordt binnen 2 werkdagen teru ggebeld x ≥ 90% van de b riefafhandeling vindt binnen 5 dagen plaats Inwoners hebben via mijnoverheid.nl inzicht in het contact met de gemeente Steenwijkerland ers voelen zich thuis In 2020 wordt een volume aan nieuwe energie opgewekt ter gro otte van het huishoudelijke energieverbruik binnen de gemeente Toepassen gedifferentieerde welstand op basis van nieuwe welstandsnota Inwoners zijn tevreden over afhandeling van MOR meldingen : ≥7,1 Binnen 5 werkdagen is 80 % van de meldingen openbare ruimte verholpen Toename van het aantal burgerschouwen 450 leerlingen doen mee aan verkeerseducatieprogramma

4 = op koers = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend 2017 Steenwijkerlanders doen het samen Een nog nader te bepalen % inwoners mist geen hulp - of ondersteuningsaanbod in Steenwijk erland x Steenwijkerlanders zijn actief Plaatsen mensen met een arbeidsbeperking Jaarlijks stromen gemiddeld 150 personen uit de participatiewet naar betaald werk Alle cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt verrichten naar vermogen een tegenprestatie Het werkloosheidspercentage van de gemeente Steenwijkerland t.o.v. de regio is < 1,3% Toenamen van het aantal groene en blauwe diensten Financiën en bedrijfsvoering Beheersing van 12 interne werkprocessen (zelf controlere nd) Medewerkers tevredenheidsonderzoek ≥ 7,5 x 1.3 Financieel beeld Binnen alle programma’s zijn de financiële mutaties per onderdeel nader toegelicht. In hoofdstuk 3 is een totaalbeeld van de financiële gevolgen van de najaarsnota opgenomen. N a verwerking van deze mutaties leidt dit tot het vo lgende financiële beeld. Financieel effect Perspectiefnota / Najaarsnota Financieel beeld 2017: x € 1.000 Omschrijving 2017 Saldo Meerjarenbegroting 130,4 PPN 479,3 Begrotingssaldo na PPN 2017 609,7 Najaarsnota 2017 -361,4 Begrotingssaldo na NJN 248,3 In paragraaf 3.1 is een uitgebreide financiële toelichting opgenomen van de ontwikkelingen van de najaarsnota.

5 2. Najaarsnota 2017 per Programma Per programma wordt een beeld gegeven van de voortgang op de (sub) doelstellingen uit de begroting 2017 -2020, inclusief financiële afwijkingen. 2.1 Steenwijkerl anders voelen zich welkom Steenwijkerlanders voelen zich welkom Prognoses: = op koers = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Inleiding (algemene doelstelling en stand van zaken bestuursprogramma) Leidend voor de dienstverlening is de visie die in 2015 is vastgesteld door de raad. Centraal daarin staat dat de inwoner: • als gast wordt ontvangen bij de gemeente Steenwijkerland; • ervaart dat zijn vraag en bedoeling centraal staan; • vertrouwt op een goede afhandeling met de juiste kwaliteit. Wij willen een lerende organisatie zijn, die als ga stheer haar inwoners en ondernemers ontvangt, met één stem spreekt en haar kanalen flexibel inzet. De inwoner of ondernemer voelt zich welkom en merkt dat onze dienstverlening duidelijk, gemakkelijk en op maat is. Voor drie aspecten zijn kwantitatieve doelen opgeno men (goed bereikbaar, prettig contact en gemakkelijk en duidelijk). Daarnaast worden diverse onderdelen in de visie ver der uitgewerkt. In 2016 was ons speerpunt ‘spreken met één stem’, i n 2017 staat de klantbeleving centraal: aansluiten bij de verwachtingen van Steenwijkerlandse inwoners en ondernemers.

We zijn daarvoor in gesprek met onze klanten, onder meer aan de hand van klantreizen. We vertalen de informatie uit de gesprekken naar verbeteringen in onze processen (serviceformules) en naar indicatoren in onze klanttevredenheidsonderzoeken ( o.a. klantcontactmonitor). Het meten van de tevredenheid en beleving van inwoners en ondernemer s rollen we verder uit. Daarmee dragen we bij aan een lerende organisatie op het gebied van onze dienstverlening. Dienstverlening omvat ook digitale dienstverlening. Steeds meer diensten en p roducten zijn of komen (ook) digitaal beschikbaar. Daarmee sluiten wij steeds beter aan bij de vraag v an inwoners en ondernemers die digitaal zaken met ons willen doen. Digitale dienstverlening houdt ook in dat de inzet van digitale kanalen (social media ) steeds belangrijker wordt in de gemeentelijke diens tverlening. Dat betekent bijvoorbeeld dat het KCC mede invulling gaat geven aan de zogenaamde webcare . Ook daarmee sluiten we (meer) aan bij de Steenwijkerlandse inwoners en ondernemers, een bel angrijk uitgangspunt voor het programma Steenwijkerlanders voelen zich welkom.

Ambitie: Goed bereikbaar Doelstelling: persoonlijk waar nodig, digitaal waar mogelijk Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen Aanvangs- jaar Jaar van realisatie Norm 2017 Prognose Toelichting Aanvragen gebeuren digitaal 2015 2018 ≥30% van de Voor ongeveer de helft van de aanvragen die ook digitaal

aanvragen | afgenomen kunnen worden, gebeurt | wordt dat met een e-dienst gedaan digitaal | (53%). Van de (bouw) vergunning- aanvragen gaat 85% via het OLO (omgevingsloket online) digitaal. Doelstelling: heldere dienstverlening Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners vinden de | 2015 | 2018 | ≥70 % | informatie op onze site actueel en gemakkelijk vindbaar Efficiënt en robuust | 2015 | 2018 | Inrichting | | Is gerealiseerd, maar ontwikkeling gezamenlijk | is een constante factor waar aan georganiseerd KCC | KCC met | gewerkt wordt. Dit om de Zwartewater | telefonische dienstverlening aan land | beide gemeentes naar een hoger plan te brengen. Ambitie: Prettig contact Doelstelling: goed gastheerschap Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm | Prognose | Toelichting jaar | realisatie | 2017 Inwoners en ondernemers zijn tevreden over de | 2015 | 2018 | 7,2 | | Per 15 augustus 2017 : 8,3 dienstverlening van onze gemeente met betrekking tot burgerzaken Bij negatieve beschikkingen | Exact percentage is onbekend, zoeken onze medewerkers | 2015 | 2018 | ≥50% | X | omdat er onvoldoende wordt persoonlijk contact (bv. | gemeten.

weigering bouwvergunning, | Steeds vaker vindt persoonlijk verzoek om handhaving, | contact plaats voorafgaand aan afwijzing WMO) | het voornemen tot het sturen van een negatieve beschikking, er wordt samen met de aanvrager gekeken naar alternatieven. Doelstelling: passend contact met een ieder Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm | Prognose | Toelichting jaar | realisatie | 2017 Jaarlijkse relatieve toename van het aantal mediation- | 2015 | 2018 | +5% | X | Er wordt ingezet op pre-mediation, zodat potentiële trajecten ten opzichte van het aantal conflicten (in wording) | conflicten of zware mediation tussen burger en gemeente. | worden voorkomen. Wordt niet structureel gemeten, maar de 6

vaardigheden worden breed ingezet. Aantal mediationtrajecten bij/na formele bezwaarprocedure wordt wel gemeten. We constateren wel een toename in (buurt)conflicten en daarmee een toenemend beroep op toepassing van mediation(vaardigheden). Ambitie: Gemakkelijk en duidelijk Doelstelling: actief communiceren Geen subdoelstellingen geformuleerd Doelstelling: duidelijk en tijdig antwoord op vragen Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm | Prognose | Toelichting jaar | realisatie | 2017 De inwoner en ondernemer | Exacte percentage niet bekend, wordt binnen 2 werkdagen | 2015 | 2018 | ≥90% | X | omdat het niet voldoende wordt teruggebeld | gemeten. De implementatie van het systeem om te meten is nog niet gerealiseerd. Brief in behandeling nemen | Briefbehandeling vindt nog niet vindt plaats binnen 5 | 2015 | 2018 | ≥90% | | altijd plaats binnen 5 werkdagen. werkdagen | Continu aandacht van medewerkers en teamleiders voor gebruik zaaksysteem vereist.

Doelstelling: status vraag inwoner en ondernemer bekend Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Inwoners hebben via Mijn | Inwoners | Op dit moment hebben inwoners overheid.nl inzicht in hun | 2015 | 2017 | kunnen alle | | via de persoonlijke internetpagina contacten met de gemeente | zaken welke | (mijnsteenwijkerland) inzicht in de digitaal | e-diensten waar ze gebruik van aangeboden | maken. Nog niet alle contacten kunnen | worden geregistreerd. worden ook | Steenwijkerland is nog niet digitaal | aangesloten op MijnOverheid ivm aanvragen | ontbreken koppeling (Green en inzien. | Valley). Afhankelijk van technische mogelijkheden aansluiting in 2017 of 2018 verwacht. Eind september is hier meer duidelijkheid over. 7

Nadere wijzigingen Financiële mutatie nr. 1: Accountantskosten Wat is de aard en de omvang van de | De accountantskosten nemen toe ter grootte van € 13.000. afwijking? Wat zijn de oorzaken? | Extra lasten voor de controle van de jaarrekeningen van de gemeente Steenwijkerland. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen. van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Structurele budgetuitzetting ter grootte van € 13.000 ten laste van het saldo van de middelen (personeel, financiën en | begroting. faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting structureel bijstellen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie nr. 2: | Loonkosten Raad Wat is de aard en de omvang van de | De loonkosten van de raad zijn in 2017 € 16.000 en vanaf 2018 € 12.000 hoger dan afwijking? | geraamd. Wat zijn de oorzaken? | Bij ministeriele beschikking zijn de vergoedingen voor raadsleden bijgesteld. Daarnaast zijn de lasten in 2017 vanwege vervanging € 4.000 hoger. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen. van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Bijstelling van het budget voor 2017 met € 16.000 en € 12.000 voor 2018 en verder. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting structureel bijstellen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen.

nog voor? Financiële mutatie nr. 3: Pensioen en wachtgeld bestuurders Wat is de aard en de omvang van de | Het vertrek van bestuurders heeft tot gevolg dat er een nadeel van € 218.000 ontstaat. afwijking? Wat zijn de oorzaken? | Door het vertrek van bestuurders ontstaat er: 1. | wachtgeld / verplichte re-integratiekosten 2. | een dotatie in de voorziening te betalen pensioenen bestuurders (vanaf 2015) van in totaliteit € 218.000. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Eenmalige financieel nadeel van € 218.000 ten laste van het dienstjaar 2017. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | Een bedrag van totaal € 185.000 storten in de voorziening wachtgeld en te betalen pensioen. Daarnaast een budget voor re-integratiekosten in 2017 opnemen van € 33.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Neveninkomsten van voormalige bestuurders kunnen gevolgen hebben voor de nog voor? | omvang van de voorziening wachtgelden. Financiële mutatie nr. 4: Dotatie pensioen bestuurders Wat is de aard en de omvang van de | De omvang van de storting is nog niet bekend. In de begroting is wel rekening afwijking? | gehouden met een storting, maar niet als gevolg van de aantreding en aftreding van bestuurders.

Wat zijn de oorzaken? | Door de aantreding van twee nieuwe bestuurders zal er een storting in de voorziening pensioenen bestuurders moeten plaatsvinden. Gezien de leeftijd van de aangetreden bestuurder is de verwachting dat de storting hoger zal uitvallen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen. van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Vooralsnog PM. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | Bij de totstandkoming van de rekening 2017 de omvang van de storting laten berekenen. 8

Welke externe ontwikkelingen doen zich | De ontwikkeling van de rente en de levensverwachting heeft gevolgen voor de nog voor? | omvang van de dotatie in de voorziening. Financiële mutatie 5: | Uitbreiding Griffie Wat is de aard en de omvang van de | In de raadsvergadering van 4 juli heeft de raad een besluit genomen voor de afwijking? | uitbreiding van de Griffie. De financiële consequentie wordt in deze najaarsnota verwerkt. Wat zijn de oorzaken? | Uitbreiding van de ondersteuning van de griffie met 0,67 fte. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Financieel nadelig effect van € 14.000 voor 2017 en vanaf 2018 € 23.072 middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting 2017 met 14.000 aanpassen. Ingaande 2018 een structureel budget van € 23.072 opnemen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen nog voor? Financiële mutatie nr. 6: Budget Controleurs openbare ruimte Wat is de aard en de omvang van de | De uitgave van de Controleurs openbare ruimte zijn in 2017 toegenomen ter grootte afwijking? | van € 15.000. Wat zijn de oorzaken? | Door vertrek van een aantal Controleurs openbare ruimte naar een baan bij een andere gemeente en een interne verschuiving zijn er nieuwe controleurs aangesteld.

Door deze onverwachtse veranderingen zijn er extra kosten gemaakt voor tijdelijk inhuur (continuering van blauw op straat) dienstkleding, opleiding en materiaal. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen. van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Bijstelling van het budget voor 2017 met € 15.000. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting voor 2017 aan te passen met € 15.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie nr. 7: Inwonersonderzoek Wat is de aard en de omvang van de | Voor het inwonersonderzoek is 1 x per 2 jaar geld beschikbaar (ongeveer € 35.000). afwijking? | Voorgesteld wordt om hier een jaarlijks budget van te maken van € 20.000. Dit betekent het ene jaar een voordeel en het andere jaar een nadeel. Wat zijn de oorzaken? | In de huidige systematiek is 1 x per 2 jaar geld beschikbaar voor een inwonersonderzoek. Dit onderzoek wordt momenteel ook 1 x per 2 jaar gehouden. De wens is om de inwoners vaker en gerichter te betrekken bij plannen en naar hun mening te vragen. Daarvoor zijn andere methoden nodig dan 1x per 2 jaar een schriftelijke vragenlijst. Ook daarvoor is een structureel budget gewenst. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing.

van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Voordelen van € 15.523 in 2019 en € 15.523 in 2021. middelen (personeel, financiën en | Nadelen van € 17.499 in 2018 en € 17.499 in 2020. In de begroting staat al wel een klein faciliteiten)? | budget voor deze jaren. Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting aan te passen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie nr. 8: Bijdrage aan Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius Wat is de aard en de omvang van de | De gemeente Steenwijkerland wil een bijdrage van € 10.000 doteren en hierdoor een afwijking? | bijdrage leveren in de heropbouw van de infrastructuur, hulp aan -en opvang van de eilandbewoners. Wat zijn de oorzaken? | De bovenwindse eilanden zijn zwaar getroffen door orkaan Irma. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de (sub)doelstellingen? 9

10 Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Nadelig effect op het begrotingssaldo van € 10.000 . Welke maatregelen stellen we voor? De begroting a an te passen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Actualiteiten en risico’s met betrekking tot dit programma Actualiteiten: Thuis bezorgen van reisdocumenten voor minder zelfredzamen. Onderzoeken en inzetten op het thuisbezorgen van de reisdocumenten. Dit in ieder geval voor minder zelfredzamen en daarnaast kijken of uitbreiding naar bezorging op locatie voor alle aanvragers mogelijk is. Betrokkenheid van burgers. Veel burgers zijn mondiger en eigen in automatiseri ng geworden waardoor de dienstverlening steeds aan veranderingen onderhevig is. Daarnaast zijn de burg ers steeds meer betrokken over de dienstverlening en de manier van dienstverlening tot stand komt. waardoor we steeds vaker een pre- mediation traject ingaan. Risico’s: Ontwikkeling en koppeling van systemen. We zijn structureel bezig met updaten van de dienst verlening door middel van ontwikkeling en aanschaf van automatisering systemen. We constateren dat de kopp eling van een aantal systemen met Green Valley in technische zin nog niet mogelijk is. Aflopende contracten.

Door een voortdurende verandering in onze wijze van dienstverlening wordt de uitvraagmethode aan de bu rger over de kwaliteit van onze dienstverlening steeds o nder de loep genomen. Om deze veranderingen uit te voeren zijn er financiële middelen nodig om contracten wel ke aflopen te continueren of uit te breiden (Klant Contact Monitor)

2.2 | Steenwijkerlanders voelen zich thuis Steenwijkerlanders voelen zich thuis | Prognoses: = op koers = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Inleiding We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich thuis voelen in hun leefomgeving. Een aantrekkelijke, vitale en veilige woonomgeving draagt daaraan bij. Evenals een goede woning. Samen werken aan een schone, hele en veilige openbare ruimte is ons motto. Ook wordt het steeds belangrijker om goed contact te hebben met de buurt, elkaar te ontmoeten en te helpen als dat nodig is. Wij leveren hiervoor de randvoorwaarden, maar geven graag mét onze inwoners kleur en levendigheid aan de openbare ruimte. Met dit programma zijn we op koers. De tevredenheid en betrokkenheid van onze inwoners stijgt. Ambitie: Passend en betaalbaar wonen voor iedereen Doelstelling: duurzaamheid centraal Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie In 2020 wordt een volume | Het subdoel is geënt op het aan nieuwe energie | verbruik van de huishoudens in opgewekt ter grootte van het | 2015 | 2020 | 10% | | 2013, dit was 39% van het geheel. huishoudelijke | De doelstelling is afhankelijk van energiegebruik binnen de | robuuste en grootschalige voor- gemeente | zieningen en daarvoor is nog geen draagvlak.

Het gesprek hierover met de samenleving is in 2017 gestart. Doelstelling: woonpromotie gericht op doelgroepen Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Stijging CPO (Collectief | Sluit aan met de doelstelling. Er is Particulier Opdrachtgever- | 2015 | 2018 | 2 | | er al 1 gerealiseerd. schap) naar 2 per jaar Verkoop gemeentekavels ten | De doelstelling wordt behaald. Er behoeve van zelfbouwers | 2015 | 2018 | 50 kavels | | worden kavels aan particulieren (27 kavels) en projectontwikkelaars (23) verkocht. De projectmatige kavels zijn niet meegeteld. 11

Doelstelling: woonprogramma op maat Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Stabilisatie van het aantal | 4.900 | Momenteel wordt het sociale huurwoningen als | huur- | | prestatiecontract wonen 2018 saldo van verkoop, sloop en | 2015 | 2018 | woningen | opgesteld. nieuwbouw. Realisatie 125 woningen per | Ook in Steenwijkerland worden er jaar | 2015 | 2015 | 125 | | weer meer woningen gebouwd. De vastgelegde ambitie wordt gerealiseerd. Doelstelling: lokale vraag centraal Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Toepassen gedifferentieerde | Huidig | Het uitwerken van de nota voor de welstand op basis van | 2015 | 2016 | welstands- | kernen en het daarbij behorende nieuwe welstandsnota. | beleid en | | proces van de toetsing van de plan van | diverse plannen neemt meer tijd in aanpak | beslag. De systematiek die ontwikkeld is voor het buitengebied wordt ook toegepast voor de kernen. Dit leidt tot aanpassing van de gebiedsbe- schrijvingen die al gemaakt zijn.

Bij het opstellen van de nieuwe wel- standsnota voor de kernen wordt er ook gekeken welke plannen (in de huidige situatie worden alle plannen voorgelegd) nog zullen worden voorgelegd aan de welstandscommissie. Het eerste kwartaal van 2018 wordt de nieuwe welstandsnota en daar- bij behorende toetsingsproces ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Ambitie: gastvrije en betaalbare ploatsen Doelstelling: goed uitgeruste sportaccommodaties Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 12

Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over de | 2015 | 2018 | ≥83% | sportvoorzieningen Toename opgewaardeerde sportaccommodaties | 2015 | 2017 | 2 | (NOC*NSF) Doelstelling: functionele maatschappelijke gebouwen Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Duurzame exploitatie | Nader in te maatschappelijk vastgoed | 2016 | 2018 | vullen o.b.v. | (waaronder MFC’s) | beleidsplan Herbestemming leegstaand | 2015 | 2017 | 50% | maatschappelijk vastgoed Ambitie: Thuis in de openbare ruimte Doelstelling: Goed afgestemd onderhoudsniveau van de openbare ruimte Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden | In 2016 waarderen inwoners de over de afhandeling van de | afhandeling van de meldingen Meldingen Openbare | 2015 | 2018 | ≥7,1 | | met een 6,1. We werken aan Ruimte (MOR) | eenduidige afhandeling en terugmelding. In 2016 is 56,9% binnen 5 werk- dagen verholpen.

Veel meldingen in het systeem zijn geen Binnen 5 werkdagen zijn de | Meldingen Openbare Ruimte (= Meldingen Openbare | 2015 | 2018 | 80% | | schade, kapot of storing), maar Ruimte verholpen | beleidsvragen, wensen of handhavings- verzoeken. Deze horen niet in de categorie MOR. Hier wordt momenteel aan gewerkt. Toename aantal | Het aantal burgerschouwers blijft burgerschouwers | helaas rond de 30 hangen. In 2015 | 2018 | >2016 | | overleg met de burgerschouwers wordt de burgerschouw 2.0 13

ontwikkeld. Onze inwoners zijn tevreden over het schoonhouden van | 2015 | 2018 | ≥51% | de buurt De overlast van rommel op | 2015 | 2018 | <26% | straat neemt af Doelstelling: duurzaam beheer van de openbare ruimte Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Terugdringen | Alhoewel het kWh verbruik energieverbruik openbare | 2015 | 2018 | Daling t.o.v. | | afneemt stijgen de kosten van verlichting | monitoring | opslag duurzame energie, net- werkkosten /transportkosten en de energiebelasting. De komende jaren wordt de open- bare verlichting vervangen. Hierdoor neemt het energie- verbruik verder af. Er wordt voldaan aan het SER energieakkoord. Bewonersbetrokkenheid bij inrichting/onderhoud groen | 2015 | 2018 | 2 | in de buurt (projecten per jaar) Uitbreiding aandeel social | Stijging t.o.v.

return bij werkzaamheden | 2015 | 2018 | monitoring | in de openbare ruimte Doelstelling: aantrekkelijke en streekeigen openbare ruimte Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over de speelmogelijkheden | 2015 | 2018 | ≥65% | voor kinderen Onze inwoners zijn tevreden over de groenvoorzieningen | 2015 | 2018 | ≥58% | in de gemeente Inwoners zijn tevreden over de mogelijkheden van de | 2015 | 2018 | ≥75% | gemeentelijke begraafplaatsen 14

Ambitie: Veiligheid voorop Doelstelling: verkeersveilig op pad Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over de verkeersveiligheid | 2015 | 2018 | ≥47% | in de buurt De overlast door te hard rijden neemt af (% dat | 2015 | 2018 | <45% | overlast ervaart) Basisscholen nemen deel aan | 450 leerlingen | 410 leerlingen hebben meege- verkeerseducatie- | 2015 | 2018 | doen | | daan aan het praktijkexamen. programma | praktijkexamen | Deelname is afhankelijk van aanmelding scholen. Sommige scholen doen om het jaar mee (groep 7/8 gecombineerd). Een deel heeft dit jaar niet meegedaan. Doelstelling: zorgeloos uitgaan Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2016-2019 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2016 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners voelen zich | 2015 | 2018 | >86% | veilig Doelstelling: veilig thuis Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Bij de totstandkoming van de norm Onze inwoners doen mee | 2015 | 2018 | >20% | heeft geen nulmeting plaatsge- met Burgernet | vonden. De norm van 20% is dan S > IJ | | ook niet onderbouwd.

In de programmabegroting 2018-2021 zal worden voorgesteld de norm aan te passen in S > IJ. Het aantal misdrijven in | Onder het landelijk gemiddelde en Steenwijkerland ligt blijvend | onder het gemiddelde van onder het gemiddelde van | 2015 | 2018 | S < IJ | | IJsselland. de politieregio IJsselland 15

Ambitie: Goed toegankelijk Doelstelling: goed onderhouden (water)wegen, fiets- en voetpaden Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over het onderhoud van | 2015 | 2018 | ≥58% | wegen en fietspaden Onze inwoners zijn tevreden over het aanbod van | 2015 | 2018 | ≥75% | fietspaden in de gemeente Onze inwoners zijn tevreden | 2015 | 2018 | ≥78% | over de toegankelijkheid van de openbare ruimte Doelstelling: voldoende parkeergelegenheid Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2016 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over de | 2015 | 2018 | ≥62% | parkeermogelijkheden in de gemeente Doelstelling: voldoende en duurzame openbaar vervoersmogelijkheden Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Onze inwoners zijn tevreden over het openbaar vervoer in | 2015 | 2018 | ≥48% | onze gemeente Ambitie: Initiatiefrijk Doelstelling: gemeente levert maatwerk Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar |

realisatie Betrokken bewoners zijn | Stijging tevreden over de mate van | 2015 | 2018 | t.o.v. | burgerparticipatie bij | monitoring 16

projecten in de openbare ruimte Doelstelling: PBW’s als gesprekspartner Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Faciliteren dorpsplannen | 2015 | 2018 | 10 projecten | PBW’s zijn tevreden over de samenwerking met de | 2015 | 2018 | 7,0 | gemeente (cijfer) Doelstelling: zelforganiserende kernen en wijken Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Kernen/wijken hebben (deel van) de openbare ruimte in | 2015 | 2018 | 3 | zelfbeheer Projecten/ investeringen Programmabegroting 2017-2020 Stand van zaken zoals opgenomen in de Programmabegroting 2017-2020 > € 50.000.

Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2017-2020 > € 50.000 Omschrijving project/investering | Wordt de | Wordt | Worden | Is de investering/ planning | project/ | middelen | het project gereed? gehaald? | investering | ingezet uitgevoerd | overeenkomstig volgens het | het laatst laatst | vastgestelde vastgestelde | projectplan? projectplan? Omgevingsplan | | | | Nee Asbest verwijderen en zon op het dak | | | | Nee Aanschaf zonnepanelen op gemeentelijke daken | | | | Nee Realisatie zonneparken | | | | Nee Brugwachtershuisje Kooibrug Scheerwolde | | | | Ja Herinrichting parkeerterrein MFC De Ploats te | | | | Ja Blokzijl Chemievrij onkruidbeheer op verharding | | | | Ja Vervanging oeververbindingen (bruggen) | | | | Nee Herinrichting schoolomgeving Clausschool | | | | Nee Eerste aanzet vervanging verlichting | | | | Nee Aanschaf zonnepanelen op het gemeentelijke daken | | | | Nee Kernen en wijken | | | | Nee Herinrichting Oldemarktseweg Steenwijkerwold | | | | Nee Levensduurverlengende maatregelen wegen 2017 | | | | Nee 17

18 Herinrichting Torenlanden 2017 Nee Rehabilitatie Lageweg Ossenzijl Nee Vervangen weg Kallenkote 2017 Nee Uitwateringssluis met brug Ettenlands Kanaal Nee Aanv. krediet verv.2 bruggen Arembergerweg Nee Brug GNBV33 Nee Tukseweg Tuk Nee Toelichting op de afwijking van de prognose: Realisatie zonneparken Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De uitvoeringsfase van de realisatie van zonneparken is nog ni et bereikt. De cofinanciering wordt waarschijnlijk niet ingezet in 2017. Wat zijn de oorzaken? Op basis van de verkenning is geconcludeerd dat er weinig draagvlak is voor de realisatie van zonneparken. De raad heeft de ontwikkeling van zonnepark Woldmeenthe opgeschort. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? De realisatie van de doels telling van de Notitie Nieuwe en ergie staat onder druk. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De beschikbare middelen blijven gereserveerd voor uitvoering in 2018. Welke maatregelen stellen we voor ? Er wordt een uitvoeringsagenda opgesteld op basis van co -creatie. Toelichting op de afwijking van de prognose: Vervanging oeververbindingen (bruggen) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De bruggen die volgens het jaarplan gerealiseerd zouden worden, worden gewijzigd wat betreft planning. Het betreft de brug BSBV-38 in Belt Schutsloot.

Wat zijn de oorzaken? In overleg met PB en gelet op het feit dat in de nabijheid de brug BSBV -36 in het najaar 2017 wordt vervangen, wordt de vervanging van brug BSBV-38 verschoven naar het planjaar 2018 en gecombineerd uitgevoerd met de vervanging van brug BSBV-39. Het voorbereidingstraject is hiervoor inmiddels opgestart. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Planning wordt gewijzigd door w ensen en inspraak van PB. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De beschi kbare middelen blijven gereserveerd voor uitvoering in 2018 Welke maatregelen stellen we voor ? Bij het j aarplan 2018 hier invulling aan geven . Toelichting op de afwijking van de prognose: Tukseweg Tuk Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Samen met bewoners en PB wordt dit jaar gestart met de voorbereidingen. Er wordt een plan opgesteld. Wat zijn de oorzaken? Bij de schouw ter plaatse is twijfel ontstaan over de projectgrenzen en eventuele fasering. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van de (sub)doelstellingen? Uitvoering vindt plaats in 2018 . Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Volgend jaar worden de financiële gevolgen geïnventariseerd en eventuele aanpassingen van het budget voorgesteld.

Welke maatregelen stellen we voor ? Bij het j aarplan 2018 hier invulling aan geven . Zie voor de afwijking weg Kallenkote financiële mutatie 3 hieronder.

Nadere wijzigingen Hieronder zijn financiële mutaties vermeld die niet in de programmabegroting zijn opgenomen en geen gevolg zijn van beleidsmatige keuzes. Financiële mutatie 1: | Bestrijden eikenprocessierups Wat is de aard en de omvang van de | De eikenprocessierups veroorzaakt overlast. De rups heeft brandharen die afwijking? | gezondheidsklachten veroorzaken bij mens en dier, variërend van huiduitslag, bultjes, kortademigheid en andere allergische reacties. We registreren en bestrijden de rups om de overlast te beperken. Door een toename van het aantal rupsen zijn de kosten voor bestrijding gestegen. Wat zijn de oorzaken? | Toename van het aantal rupsen en een toename van het aantal locaties waar de rups is aangetroffen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van | Niet van toepassing. de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Een tekort van € 12.000 in het jaar 2017. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De rupsen worden bestreden om de overlast te beperken Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie 2: Energie Gebouwen (BCF, KVh, Fiscus) , Openbare verlichting, Riolering Wat is de aard en de omvang van de | De omvang van de afwijking bedraagt € 180.000 waarvan € 20.000 op het taakveld afwijking? | riolering.

Ingaande 2018 wordt een besparing van € 4.000 oplopend tot € 14.000 verwacht door de in de PPN opgenomen investeringen van de openbare verlichting. Wat zijn de oorzaken? | Afgelopen jaren is het budget niet verhoogd voor de opslag van duurzame energie. Alhoewel het KwH verbruik afneemt stijgen de kosten door deze toeslag. In de afgelopen jaren zijn eveneens de netwerkkosten/transportkosten en de energiebelasting verhoogd. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Budget niet toereikend en zal worden overschreden. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | Het budget structureel verhogen met € 180.000, waarvan € 20.000 op het taakveld riolering. In de begroting vanaf 2018 een besparing van € 4.000 oplopend naar € 14.000 opnemen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | • | Jaarlijkse aanpassingen in energiebelasting zijn overheidsheffingen waar geen nog voor? | invloed op uitgeoefend kan worden. • | Jaarlijks wijzigen van de netwerkkosten/transportkosten. Dit zijn kosten die de netbeheerder rekent voor transport, aansluiting en meetdienst van energie. • | Recent heeft er een gezamenlijke aanbesteding (met meerdere gemeenten) voor energie plaatsgevonden die per 2019 zal ingaan. De uitkomsten hiervan zullen in de PPN 2018 worden voorgelegd.

Financiële mutatie 3: Herinrichting Kallenkote en rehabilitatie Lageweg Wat is de aard en de omvang van de | Een tekort op de Herinrichting Kallenkote en een voordeel op de Rehabilitatie afwijking? | Lageweg van € 160.000 Wat zijn de oorzaken? | Herinrichting Kallenkote • | Na overleg met de bewoners is het project groter geworden. De verharding bij het dorpshuis krijgt bijzondere aandacht. • | Vanwege de op plaatsen slappe ondergrond wordt in de fundering puin en wapeningsdoek toegepast; • | Vervuiling in de ondergrond moet gesaneerd worden. Voordeel Lageweg Door de werkzaamheden integraal op te nemen in het bestek groot onderhoud Wegen is optimaal gebruik gemaakt van de marktwerking. Tevens is bespaard op voorbereidingskosten. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Een tekort op het project herinrichting Kallenkote en een restant op het project middelen (personeel, financiën en | rehabilitatie Lageweg faciliteiten)? 19

Welke maatregelen stellen we voor? | Het krediet voor Kallenkote zal worden verhoogd met € 160.000 en het krediet voor de Lageweg zal worden verlaagd met € 160.000. Per saldo zijn de gevolgen budgettair neutraal. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Herinrichting Kallenkote: nog voor? | Voor het project is subsidie verleend door de provincie Overijssel in het kader van de doeluitkering Verkeer en Vervoer. Om de werkzaamheden tijdig te kunnen afronden heeft het college op 10 juli ingestemd met de start van de uitvoering tot een maximum van het beschikbare budget. De raad wordt hierover per raadsbrief geïnformeerd. Financiële mutatie 4: | Vervangen verharding Gierwal Eesveen Wat is de aard en de omvang van de | In plaats van volledig herstraten van de Gierwal wordt de elementenverharding afwijking? | vervangen door een betonconstructie. Wat zijn de oorzaken? | Tijdens de voorbereidingen van het bestek is gebleken dat de klinkers in de weg het einde van hun levensduur hebben bereikt. Voorgesteld wordt de klinkers te vervangen door beton. Ingevolge de BBV moet het vervangen van de verharding gezien worden als een investering. De maatregel mag niet betaald worden vanuit de exploitatie.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Door het vervangen van de verharding door beton nemen de onderhoudskosten af van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Het vervangen van de verharding door beton wordt geraamd op een bedrag van middelen (personeel, financiën en | € 200.000. Hier vloeien kapitaallasten uit voort (afschrijvingsperiode 40 jaar). Het voor faciliteiten)? | onderhoud geraamde bedrag van € 170.000 wordt in mindering gebracht op het onderhoudsbudget Wegen. Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting aanpassen (structureel een nadeel, incidenteel een voordeel).. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie 5: | Investeringen oeverbeschermingen Wat is de aard en de omvang van de | Een bedrag van € 300.000 moet worden geactiveerd (er moet op worden afgeschreven). afwijking? | Dit betekent dat er structurele kapitaallasten ontstaan in plaats van eenmalige exploitatielasten. Wat zijn de oorzaken? | Met ingang van 1 januari 2017 zijn de begrotingsvoorschriften (BBV) gewijzigd. Waar we voorheen de mogelijkheid hadden investeringen met maatschappelijk nut in 1 x af te schrijven dienen deze nu geactiveerd worden op basis van een realistische afschrijvingstermijn. De investeringen werden in eerste instantie beoordeeld als zijnde onderhoud, maar vallen bij nader inzien meer onder een vervangingsinvestering.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Het bedrag werd voor 50% gedekt uit algemene middelen en voor 50% uit riolering. middelen (personeel, financiën en | Per saldo betekent dit in 2017 een vrijval van € 150.000 voor de begroting. De lasten faciliteiten)? | voor 2017 bedragen door de investering bij een afschrijvingstermijn van 30 jaar € 7.250 De lasten voor 2018 bedragen € 14.400, voor 2019 € 21.450, voor 2020 € 28.400 en voor 2021 € 28.000. Voor riolering zijn de gevolgen hetzelfde. Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting aan passen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Financiële mutatie 6: | Bevolkingszorg Veiligheidsregio IJsselland Wat is de aard en de omvang van de | Aan de Veiligheidsregio IJsselland moet over het jaar 2017 een extra bijdrage worden afwijking? | betaald van € 11.788. Wat zijn de oorzaken? | Binnen de Veiligheidsregio is de samenwerking tussen de diverse gemeenten op het gebied van de bevolkingszorg gewijzigd. Het is een compacter team geworden dat meer en beter geoefend en getraind kan worden. Ook worden er daadwerkelijke meer inzetten gedaan waardoor het team Bevolkingszorg professioneler en slagvaardiger is geworden. De nieuwe afspraken hebben tot gevolg dat er een hogere financiële bijdrage aan de regio moet worden betaald..

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare Het budget voor de Veiligheidsregio moet opgehoogd worden met een bedrag middelen (personeel, financiën en | van € 11.788. faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | Het budget in de begroting voor het jaar 2017 te verhogen met € 11.788. Welke externe ontwikkelingen doen zich | In de conceptbegroting 2018 en verder is met de structurele verhoging van de bijdrage nog voor? | al rekening gehouden. 20

Financiële mutatie 7: Energielasten de Meenthe Wat is de aard en de omvang van de | De veronderstelde besparingen op energielasten bij de Meenthe zijn vooralsnog te afwijking? | hoog geraamd. Wat zijn de oorzaken? | Met de Meenthe zijn bij de overdracht van het gebouw afspraken gemaakt over besparingen op het gebied van energie. Voor de gemeente werd dit voordeel becijferd op € 18.000. Deze besparingen kunnen vooralsnog niet worden gerealiseerd. Met de Meenthe wordt de afspraak gemaakt voordelen op de energie te gaan delen, waardoor ook voor de Meenthe een prikkel ontstaat om actief in te zetten op energiebesparing. Gezamenlijk wordt ingezet op lagere energielasten. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Een structureel tekort van € 9.000 vanaf 2017. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De veronderstelde besparingen bijstellen van € 18.000 naar € 9.000 en dit nadeel te verwerken in de begroting. Voor de toekomst is de verwachting dat we met een gezamenlijke inzet uiteindelijk toch tot de gewenste besparing kunnen komen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen.

nog voor? Financiële mutatie 8: Minder inkomsten omgevingsvergunningen Wat is de aard en de omvang van de | De verwachting is dat de inkomsten van de omgevingsvergunningen in 2017 een tekort afwijking? | zullen opleveren van € 200.000. Wat zijn de oorzaken? | Op het ogenblik zijn er veel kleine aanvragen (door de keuze om te verbouwen in plaats van te bouwen) welke in verhouding naar de bouwkosten niet de in de begroting opgenomen leges zal opleveren. De stappen welke de vergunningsverleners hiervoor moet nemen zijn gelijk aan een grote aanvraag (de werkzaamheden zijn toegenomen maar de inkomsten zijn afgenomen). Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Geen. van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Er ontstaat in 2017 een tekort voor de begroting. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting aan te passen en de inkomsten met € 200.000 te verlagen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | We gaan ervanuit dat de markt voor nieuwbouw en grotere projecten weer zal nog voor? | aantrekken gezien de huidige economische situatie van Nederland.

Financiële mutatie 9: | Doorberekende rente aan riolering Wat is de aard en de omvang van de | De doorbelaste rente ( omslagrente ) aan het taakveld riolering zal in 2017 op basis van afwijking? | de daadwerkelijk betaalde rente uitkomen op 1,5% in plaats van de in de begroting gehanteerde 3%. Hierdoor ontstaat er een financieel voordeel van bijna € 557.000 die ten gunste van de voorziening riolering komt. Wat zijn de oorzaken? | In de notitie rente 2017 van de commissie BBV wordt de gemeente jaarlijks verplicht om nacalculatie toe te passen op de doorbelaste rente indien de afwijking meer dan 25% bedraagt. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Het voordeel van € 557.000 komt ten gunste van de voorziening riolering. Neveneffect middelen (personeel, financiën en | is dat op het taakveld treasury gelijktijdig een nadeel van € 250.000 optreedt, zie faciliteiten)? | financiën en bedrijfsvoering Welke maatregelen stellen we voor? | Het financiële voordeel van bijna € 557.000 ten gunste van de voorziening riolering brengen. Welke externe ontwikkelingen doen zich | In de PPN is voor de begroting 2018 als een aangepaste omslagrente van 1,5% nog voor? | gehanteerd. Financiële mutatie nr.

10: Jaloezieën nieuwbouw en relatie met BBV Wat is de aard en de omvang van de | Door de vervanging van de jaloezieën aan de Vendelweg ontstaan er kapitaallasten. afwijking? Wat zijn de oorzaken? | In 2017 zijn de bestaande jaloezieën aan de Vendelweg vervangen. In het verleden werd dit geschaard onder onderhoud, echter door nieuwe begrotingsvoorschriften (BBV) dient hierop te worden afgeschreven. In 2018 zal ook nog een deel van de jaloezieën worden vervangen. 21

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing van de (sub)doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | Het investeringsbedrag van € 36.000 in 2017 leidt bij een afschrijvingstermijn van 15 middelen (personeel, financiën en | jaar tot de volgende kapitaallasten: 2017: € 2.670, 2018: € 2.904, 2019: € 2.868, 2020: € faciliteiten)? | 2.832, 2021: € 2.796. Het investeringsbedrag van € 36.000 in 2018 leidt bij een afschrijvingstermijn van 15 jaar tot de volgende kapitaallasten 2018: € 2.940, 2019: € 2.904, 2020: € 2.868 en 2021 € 2.832. Welke maatregelen stellen we voor? | Er dient een krediet beschikbaar te worden gesteld van € 36.000 in 2017 en € 36.000 in 2018. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien komen ten laste van de het onderhoud van het Maatschappelijk Vastgoed. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Niet van toepassing nog voor? Financiële mutatie 10: Bijdrage Provincie verkeersveilige schoolomgeving Clausschool Wat is de aard en de omvang van de | Een subsidie van de provincie van € 75.000 zal zorgen voor extra financiële middelen afwijking? | binnen het project verkeersveilige schoolomgeving Clausschool. Wat zijn de oorzaken? | De provincie is voornemens een subsidie toe te kennen voor het project herinrichting schoolomgeving Clausschool van € 75.000. De beschikking is nog niet ontvangen.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie | Niet van toepassing. van de doelstellingen? Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare | De bijdrage van de provincie leidt tot extra beschikbare middelen. middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Welke maatregelen stellen we voor? | De begroting aan te passen en zowel de inkomsten als de uitgaven met € 75.000 te verhogen. Een eventueel overschot door deze extra financiële bijdrage zal terugvloeien in het resultaat van de jaarrekening. Welke externe ontwikkelingen doen zich | Geen. nog voor? Actualiteiten en risico’s met betrekking tot dit programma Actualiteiten: Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Er is gestart met het opstellen van een ‘Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed’ Met als uitgangspunt energie neutrale gebouwen. De Routekaart geeft een beeld van noodzakelijke investeringen. Een totaal beeld van de Routekaart met verschillende scenario’s is eind 2017 gereed. Ontwerp Omgevingsplan Het ontwerp omgevingsplan Buitengebied heeft samen met de ontwerp beleidsnotitie en het planMER vanaf 23 juni 2017 zes weken ter inzage gelegen. Deze terinzagelegging is zeer zinvol geweest om de denklijn en de uitwerking daarvan te toetsen. De ingediende zienswijzen en de adviezen van de Commissie voor de m.e.r.

en provincie Overijssel, maken duidelijk dat meer tijd en werk nodig is om de potentie van het omgevingsplan te kunnen realiseren. Daarom zal toegewerkt worden naar een nieuw ontwerp omgevingsplan dat in februari besproken wordt met de gemeenteraad en daarna opnieuw ter inzage gaat. De vaststelling van het omgevingsplan wordt voorzien voor oktober 2018. Integrale aanpak Giethoorn Voor Giethoorn is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Kern van deze aanpak is om samen met Giethoorn afspraken te maken over korte termijn maatregelen én een visie op te stellen voor de lange termijn (hoe ontwikkelt Giethoorn zich de komende jaren). Bij het realiseren van korte termijn maatregelen koersen wij (voor zover dat mogelijk is) op de start van het toeristische seizoen 2018. Deze korte termijn maatregelen stemmen wij af met Gieters Belang en Giethoorn Onderneemt en eventueel andere betrokkenen in Giethoorn. De raad heeft bij de behandeling van de perspectiefnota kennis genomen van het bestedingsplan. Dit bestedingsplan wordt ingezet bij de gebiedsgerichte aanpak. Het bestedingsplan omvat onder meer financiering voor de nieuwe loswal en de fusieschool. Ook onderhoudswerkzaamheden aan paden, vonders, bruggen en beschoeiing zijn ook in het bestedingsplan opgenomen.

Beschoeiingen Giethoorn 2017 – 2018 Dit jaar wordt ook gestart met de 1e fase van het project “vervangen beschoeiing Giethoorn 2017-2018”. Hierbij 22

23 wordt planmatig ca. 4 kilometer beschoeiing in de D orpsgracht vervangen. Uitvoering staat gepland in d e periode november 2017 - april 2018. Bestemmingsplan Eeserwold Het bestemmingsplan Eeserwold is als voorontwerp te r inzage gelegd. Hierin is de ontwikkeling van een crematorium meegenomen. In het derde/vierde kwartaa l van 2017 wordt het proces gestart van een ontwerpbestemmingsplan. Besluitvorming is vooralsnog voorzien in 2018. Co-creatie duurzaamheid Wij hebben ondervonden dat draagvlak essentieel is in de energietransitie. Daarom gaan we onze inwoners vragen hoe zij aankijken, en vooral ook welke rol zij will en nemen in het vervullen van de ambities voor de energietransitie. Wij zijn gestart met een traject van co-creatie met betrekking tot duurzaamheid; de G1000Steenwijkerland met als thema: “Hoe maken we Steenwijkerland samen energieneutraal?”. Hierbij faciliteren wij onze inwoners, om zo samen invulling e kunnen g even aan de energietransitie. De ervaringen die wij in de duurzame dorpen al hebben De duurzame dorpen processen hebben laten zien dat door samen met de inwoners te beginnen het effect, het draagvlak en de snelheid a anzienlijk verbeterd. De G1000 is dit proces in het groot, dat uiteindelijk resulteert in een Burgerbesluit dat be staat uit concrete voorstellen voor beleid en uitvo ering.

Dit burgerbesluit zal april 2018 aan het bestuur worden aangeboden. Risico’s: Omgevingsplan Het opstellen van het omgevingsplan Buitengebied ke nde een strakke deadline met een beoogde vaststelli ng in de raadsvergadering van 19 december 2017. Het omgeving splan kent echter enkele belangrijke vernieuwingen t.o.v. een regulier bestemmingsplan. De terinzagelegging v an het ontwerp omgevingsplan heeft uitgewezen dat h et wenselijk is om enkele essentiële onderwerpen nader uit te werken voordat het plan ter vaststelling wo rdt aangeboden aan de gemeenteraad. Deze uitwerking gaat een dermate impact hebben op het omgevingsplan dat het plan wezenlijk anders wordt en opnieuw als ontwerp ter inzage gelegd moet worden. De vernieuwingen zul len dan opnieuw ter advisering worden voorgelegd aan pa rtners zoals provincie Overijssel en de Commissie v oor de m.e.r. alsmede onze inwoners en ondernemers en word t duidelijk wanneer het plan ter vaststelling aange boden kan worden aan de gemeenteraad. Op dit moment is dat voorzien voor oktober 2018. Integratie welstand Welstand wordt ook geïntegreerd in het Omgevingsplan buitengebied (onderdeel pilot C&H-wet). Voor de overige gebieden is een aparte notitie opgesteld.

Voor het gedeelte dat betrekking heeft op het buitengebied, geldt dat deze meeloopt in de besluitvorming rondom het omgevingsplan in december dit jaar en de daarbij benoemde risico’s. Bij het opstellen van de nieuwe welstandsnota voor de k ernen wordt er ook gekeken of alle plannen (dit is in de huidige situatie het geval) nog zullen worden voorg elegd aan de welstandscommissie of dat de toetsing ook ambtelijke kan worden gedaan. In dit proces wordt o ok gekeken welke plannen in het buitengebied nog wo rden voorgelegd aan de welstandscommissie. De welstandsn ota voor de kernen en het voorstel voor toetsing va n de plannen wordt in het eerste kwartaal van 2018 aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. Bestemmingplan recreatiecomplexen Het bestemmingsplan voor de recreatiecomplexen Wate rpark Belterwieden en Fredeshiem is in procedure gebracht. Voor de overige zeven recreatiecomplexen geldt dat overleg met de provincie nodig is over pe rmanente bewoning, dit op grond van de Omgevingsvisie Overij ssel. Eind 2018 zijn naar verwachting alle bestemmingsplannen over dit onderwerp afgerond.

2.3 | Steenwijkerlanders doen het samen Steenwijkerlanders doen het samen | Prognoses: = op koers = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Inleiding: Inwoners weten waar ze terecht kunnen met hun zorgvraag en krijgen de ondersteuning die past bij hun (zorg)vraag, dit was en is ons doel bij het invullen van de verantwoordelijkheden die wij er in 2015 bij kregen in het sociaal domein. De transitie is goed geslaagd en we blijven werken aan doorontwikkeling. Met ingang van 1 januari 2017 werken we met een integrale toegang Wmo en jeugd. We zijn in gesprek met inwoners, zorgorganisaties en organisaties in het maatschappelijk middenveld en onderwijs over hun ervaringen en hoe we zaken anders kunnen of moeten organiseren (transformatie). Hoe en in welke richting we willen transformeren hebben we vastgelegd in het beleidsplan Sociaal Domein 2017-2020.

Ambitie: Een leefbaar Steenwijkerland Doelstelling: toegankelijke zorgvoorzieningen Stand van zaken beoogde subdoelstellingen uit de Programmabegroting 2017-2020 Subdoelen | Aanvangs- | Jaar van | Norm 2017 | Prognose | Toelichting jaar | realisatie Cliënten beoordelen de | In het laatste cliënttevredenheids- toegang via het | 2015 | 2018 | 7,3 | | onderzoek Wmo (over 2016) hebben Toegangsteam tot | de cliënten de toegang beoordeeld gemeentelijke en maatwerk | met een 7,6 voorzieningen Wmo met een 7,5 of hoger Cliënten beoordelen de | In het laatste cliënttevredenheids- toegang via het | (N.a.v. | | onderzoek Jeugd (over 2016) hebben Toegangsteam tot | 2015 | 2018 | nulmeting) | de cliënten de toegang beoordeeld jeugdhulp met een nog | 6,7 | met een 7,1. nader te bepalen cijfer (afhankelijk nulmeting) Een nog nader te bepalen % | Uitkomst wordt gemeten in van de inwoners weet waar | (N.a.v. | | eerstvolgende Inwonersonderzoek zij terecht kunnen met | 2015 | 2018 | nulmeting | (over 2017, verwacht 2018). Laatste vragen over participatie of | 2015) | meting (over 2015) was de score op zelfredzaamheid | 45% | deze vraag 39%. (afhankelijk nulmeting) 24