5.1 7 bouw- en infraorganisaties - Factsheet stikstof en bouw.pdf

PAS-uitspraak Raad van State De Raad van State heeft op 29-05-2019 de uitspraak gedaan dat het PAS niet meer als basis mag worden gebruikt voor toestemming voor activiteiten die extra stikstofuitstoot veroorzaken. De bouwsector draagt in geringe mate bij aan de totale stikstofemissie/-depositie in NL Uit berekeningen van verschillende adviesbureaus in opdracht van NEPROM-lidbedrijven voor specifieke bouwlocaties blijkt dat een gemiddeld woningbouwproject van honderd woningen op enige honderden meters afstand van het dichtstbijzijnde Natura2000 gebied daar leidt daar tot een stikstofdepositie van minder dan 0,05 mol/ha/jaar, oftewel minder dan 1 gram stikstof/ha/jaar. (bron: FD, opinieartikel, Desirée Uitzetter en Jan Fokkema 02-09-2019). Maar wordt onevenredig hard getroffen door de PAS-uitspraak van de Raad van State Bouwend Nederland heeft op 27 september 2019 een enquête uitgezet onder haar leden om een helder beeld te krijgen of en hoe zij worden getroffen door de stikstofproblematiek. Op 7 oktober 2019 hadden 821 leden - ongeveer 20% van alle leden van Bouwend Nederland – de enquête ingevuld.

De belangrijkste uitkomsten uit de enquête zijn: PAS-uitspraak kan de bouwsector de komende jaren zeer veel omzet kosten ABN-AMRO heeft een inschatting gemaakt van de omvang van geplande bouwprojecten voor de komende vijf jaar en deze gerelateerd aan gebieden waar de uitstoot van stikstof het meest gevoelig ligt. In totaal komt er volgens ABN- AMRO de komende vijf jaar voor 14 miljard euro aan bouwprojecten op losse schroeven te staan. Het gaat daarbij om 9 miljard euro aan wegenbouw, 43 procent van alle wegenprojecten en, tot en met 2023 om 5 miljard euro aan woningbouw. De omzetschade voor de bouwsector kan zonder concrete oplossingen leiden tot een verlies van 70.000 banen in de komende jaren.

(bron: ABN-AMRO, 22-08-2019, https://insights.abnamro.nl/2019/08/stikstof-uitspraak-kost-bouwsector- komende-vijf-jaar-14-miljard-omzet/) en 04-10-2019, https://insights.abnamro.nl/2019/10/headlines- stikstof-uitspraak-zet-70-000-banen-in-de-bouw-op-de-tocht/) Factsheet PAS STIKSTOFDEPOSITIE PER BRON 0,1% Luchtvaart Afval- verwerking Energie- sector Handel, Diensten, Overheid en Bouw Mobiele werktuigen Binnenvaart industrie Huishoudens Wegverkeer Buitenland Landbouw Ammoniak uit zee Internationale scheepvaart Spoor 0,1% 0,3% 0,3% 0,6% 1% 1% 1% 2,2% 2,9% 6,1% 6,1% 32% 46% Stikstofdepositie per bron Stikstofdepositie is het neerdalen van stikstofoxiden en ammoniak vanuit de lucht op de grond. Deze tabel geeft een overzicht van de stikstofdepositie per bron in 2018. De volledige uitslag van de enquête is bijgevoegd.

800 600 400 200 1990 Bron: Emissieregistratie kiloton N0x Verkeer Industrie, energie en raffinaderijen Handel, diensten, overheid en bouw Landbouw Consumenten 1995 2000 2005 2010 2015 2020 0 EMISSIE STIKSTOFOXIDEN (NO X) PER SECTOR 953 PROJECTEN 4.410.284.458 EURO 24.326 WONINGEN 26.759 BANEN 72,72% zijn vertraagd door de stikstof problematiek is de totale omzet van alle getroffen projecten in aanbouw is getroffen door de stikstof problematiek in de woningbouw staan hierdoor onder druk van onze leden verwacht problemen wanneer er niets aan de situatie verandert 400 300 200 100 1990 Bron: Emissieregistratie kiloton NH3 Landbouw Consumenten Industrie, energie en raffinaderijen Verkeer Handel, diensten, overheid en bouw 1995 2000 2005 2010 2015 2020 0 EMISSIE AMMONIAK (NH 3) PER SECTORSTIKSTOFEMISSIE NAAR BRON, 2017 Landbouw Overige industrie Chemische industrie RaffinaderijenEnergiesector Verkeer en vervoer Consumenten Bouw afvalverwijdering Handel, Diensten en Overheid Stikstof (NOx) Ammoniak (NH3) 250 200 150 100 50 0 Miljoen kg