4.1 GGD - Programmabegroting 2024.pdf

5.2 Weerstandsvermogen en risico’s 5.2.1 Algemeen In deze paragraaf lichten we risico’s, de aanwezige weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen, toe. De jaarrekening dient als instrument voor toezicht en toetsing op het risicomanagement. Over eventuele majeure afwijkingen rapporteren we in de tussentijdse bestuursrapportages. 5.2.2 Evaluatie weerstandscapaciteit Het weerstandvermogen laat zien hoe GGD IJsselland tegenvallers en tekorten kan opvangen zonder dat het beleid of de uitvoering in gevaar komen. De weerstandscapaciteit betreft de middelen die beschikbaar zijn om de niet geraamde kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken en bestaat uit de algemene reserve en de post onvoorzien. Uitgangspunt is dat de mate waarin financiële tegenvallers voor de organisatie kunnen worden opgevangen ‘voldoende’ is. Dat vereist een ratio van het weerstandsvermogen in de bandbreedte tussen 1 en 1,4. Voor 2024 is de beschikbare weerstandscapaciteit € 635.663 (peildatum 31-1-2022). De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat we nodig hebben om alle risico’s op te kunnen vangen. Op basis van het risicoprofiel 2024 is dat € 620.000. Gelet op de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit is de ratio van het weerstandsvermogen voor 2024 1,03. Dat is voldoende en daarom geen aanleiding om de benodigde weerstandscapaciteit aan te passen.

De risico’s, waarop deze inschatting is gebaseerd, staan hieronder in 5.2.3, waarbij de netto verwachte impact gebaseerd is op de kwantificering van risico’s (peildatum: april 2023). 5.2.3 Overzicht risico’s In onderstaande Top 10 staan de financieel significante risico’s en ook eventuele niet-financiële risico in de risicoklasse urgent. Significante risico’s zijn gebeurtenissen anders dan een ramp met een aanzienlijke impact (meer dan € 50.000) en een nog niet vast te stellen kans van optreden en/of de totale omvang. Urgente risico’s hebben een hoge kans en een hoge netto verwachte omvang (score 7-9). Bij de urgente risico’s maken we de beheersmaatregelen inzichtelijk en voorzien we deze ook van een tijdspad en het gewenst effect. Naast de significante en urgente risico’s toont dit overzicht ook de risico’s die geheel of gedeeltelijk afgedekt worden door een bestemmingsreserve. Een bestemmingsreserve maakt geen onderdeel uit van het weerstandsvermogen. Indien een bestemmingsreserve ontoereikend is om een negatief resultaat te egaliseren voor het doel waar de bestemmingsreserve voor in stand is gehouden, wordt voor het tekort een beroep gedaan op de algemene reserve. Dit solidariteitsprincipe kent ook een keerzijde.

Indien blijkt dat de algemene reserve onvoldoende is om 36 de risico’s af te dekken, wordt eerst de algemene reserve op peil gebracht voordat overgegaan wordt op teruggaaf van een voordelig exploitatieresultaat aan de gemeenten. Risico: Wegvallen toeleverancier Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen Toelichting: Verschillende oorzaken, zoals faillissement, kunnen ervoor zorgen dat een toeleverancier wegvalt. Dit brengt dan onvoorziene kosten met zich mee. Hierbij valt te denken aan aanbestedings - en implementatiekosten. Maatregel(en): • bij aanbestedingen samenwerking zoeken met andere GGD’en • continuïteitsbepaling in contracten Score impact: 2 Score kans: 3 Score omvang: 6 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 150.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Geen of onvoldoende (gekwalificeerd) personeel Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel/Operationeel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt zijn bepaalde functies, denk aan artsen, moeilijk te vervullen. Dat brengt (onvoorziene) kosten met zich mee voor werving en selectie, inhuur en inwerken, maar ook voor opleiden en investeren in andere disciplines.

Dit kan ook leiden tot het niet kunnen behalen van doelstellingen met als neveneffect imagoschade. Maatregel(en): • Er worden profielartsen geplaatst vanuit de opleiding, elke 6-9 maanden volgt dan een nieuwe profielarts. • Elke team heeft een arts M&G. • Tijdelijk aannemen van een basisarts. • Opleiden van verpleegkundig specialisten. De verpleegkundig specialist is een professional die in nauwe samenwerking met de arts zelfstandig en structureel een aantal verpleegkundige en medische taken uitvoert. • Aantrekkelijk werkgeverschap vergroten. • Behouden van artsen na pensionering. • Extra en meer gericht werven. • Vergaand samenwerken in KON verband Score impact: 2 Score kans: 3 Score omvang: 6 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 170.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Schade na beveiligingsinbreuk Programma: Doelstelling: Risicocategorie: Financieel / Reputatie Beheersmechanisme: Verminderen 37 Toelichting: Door het ontbreken van een adequate beveiligingsorganisatie- en coördinatie of bewustzijn bestaat er een kans op een beveiligingsinbreuk met mogelijk als een datalek als gevolg. Dit kan leiden tot afpersing of een boete door de Autoriteit Persoonsgegevens.

Maatregel(en): • implementeren beveiligingsorganisatie • implementeren beveiligingsbewustzijn (organisatie) • implementeren IT maatregelen (technisch) • implementeren BIV classificatie • implementeren Beleid Logisch Toegangsbeveiliging • beoordelen IT leveranciers • garantie incident response en cybersecurity zorg • uitvoeren security testen Score impact: 2 Score kans: 2 Score omvang: 4 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 80.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Uitbraak infectieziekte Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform de wet Publieke Gezondheid voorkómen van infectieziekten, opsporen van infectieziekten en voorkómen van verdere verspreiding. Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen & Accepteren Toelichting: Infectieziektebestrijding heeft een personele formatie die voldoende is voor de dagelijkse taken. Bij een eventuele grote uitbraak van een infectieziekte is een sterk verhoogde personele inzet noodzakelijk. Deze onverwachte inzet van personeel brengt onvoorziene kosten met zich mee. Maatregel(en): Beroep doen op vergoeding door het Rijk.

Score impact: 2 Score kans: 3 Score omvang: 6 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 85.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Juridische procedures Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen & Vermijden Toelichting: Derden kunnen bezwaar tegen een besluit aantekenen en een claim indienen. Ook kan het zijn dat wij niet zonder een procedure te voeren een claim kunnen innen. Deze onverwachte procedures brengen onvoorziene kosten met zich mee. Maatregel(en): • negatief uitvallende uitspraken leiden direct tot kosten c.q. te betalen bedragen op de balans. • afsluiten van verzekeringen voor schade en aansprakelijkheid. Score impact: 2 Score kans: 2 Score omvang: 4 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 60.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Arbeidsconflict Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid 38 Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Arbeidsconflicten leiden in bepaalde gevallen tot plaatsen op non -actief of ontslag. Wanneer het conflict onverwacht is, brengt dit onvoorziene kosten met zich mee. Alleen al door de niet te verzekeren verplichting van WW.

Maatregel(en): Leidinggevenden en team HRM zijn erop gericht een goede afstemming tussen de belangen van de organisatie en die van de medewerkers te bewerkstelligen. Score impact: 2 Score kans: 3 Score omvang: 6 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 75.000,- Incidenteel/Structureel: Structureel Risico: Afnemende aanvullende producten Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wetgeving of overeenkomsten uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Aanvullende producten kunnen door de opdrachtgever worden beëindigd dan wel afnemen. In dat geval kan er sprake zijn van boventallig personeel. Te meer in de huidige arbeidsmarkt de continuïteit van (kwalitatief goede) dienstverlening gewaarborgd kan worden door personeel in dienst te nemen. Maatregel(en): • Instellen van een bestemmingsreserve Risicoreserve; deze reserve dient voor het af dekken van risico’s op aanvullende activiteiten. Deze reserve wordt gevoed middels een opslag in het tarief. Deze opslag wordt gereserveerd voor toekomstige (onzekere) risico’s. • Naast het continu acquireren voor nieuwe opdrachten wordt gekeken naar de omvang van het personeelsbestand in relatie tot de werkzaamheden in een periode. • Waar mogelijk worden vacatures ingevuld met tijdelijk personeel en gaat de GGD meerjarige contracten aan met een opzegtermijn.

Score impact: 2 Score kans: 3 Score omvang: 6 Risicoklasse Gemiddeld Netto impact: € 295.000,- Incidenteel/Structureel: Structureel Impact weerstands- vermogen: € 0,- Bestemmingsreserve: € 295.000,- Risico: Afnemende inkomsten Seksuele gezondheid Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wetgeving of overeenkomsten uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Hoewel seksuele gezondheid een basisproduct is, is een deel van de taken gefinancierd vanuit een subsidieregeling waarvoor de voorwaarden kunnen veranderen of die geheel kan komen te vervallen. In dat geval kan er sprake zijn van boventallig personeel. Te meer in de huidige arbeidsmarkt de continuïteit van (kwalitatief goede) dienstverlening gewaarborgd kan worden door personeel in dienst te nemen. Maatregel(en): • Instellen van een bestemmings- en egalisatiereserve Soa-sense. • Waar mogelijk worden vacatures ingevuld met tijdelijk personeel. Score impact: 1 Score kans: 2 39 Score omvang: 2 Risicoklasse Minimaal Netto impact: € 50.000,- Incidenteel/Structureel: Structureel Impact weerstands- vermogen € 0,- Bestemmingsreserve: € 201.041- Risico: Afnemende dienstverlening Publieke Gezondheid Asielzoekers Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform overeenkomst tussen COA, GGD-GHOR Nederland en de GGD’en in Nederland uitvoeren van taken m.b.t. PGA in IJsselland.

Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Toelichting: Door ontwikkelingen in aantallen asielzoekers en (tijdelijke) opening dan wel sluiting van asielzoekerscentra is PGA een moeilijk te beheersen taak voor de GGD. Maatregel(en): • Instellen van een bestemmingsreserve Publieke gezondheidszorg Asielzoekers. • Waar mogelijk worden vacatures ingevuld met tijdelijk personeel. • Langdurige overeenkomsten afsluiten. Score impact: 1 Score kans: 3 Score omvang: 3 Risicoklasse Minimaal Netto impact: € 30.000- Incidenteel/Structureel: Structureel Impact weerstands- vermogen € 0,- Bestemmingsreserve: € 148.592,- 5.2.4 Financiële kengetallen 2024 Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. De kengetallen betreffen: schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Voor een gemeenschappelijke regeling zijn deze niet allemaal van toepassing. Vermeld worden schuldquota geldleningen, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte.

De kengetallen 2024 voor GGD IJsselland zijn in onderstaande tabel weergegeven: Toelichting: Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld, dit is met 17% ruimschoots het geval bij GGD IJsselland.

40 Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft aan of we op lange termijn kunnen voldoen aan onze verplichtingen. De solvabiliteit wordt uitgedrukt in de verhouding tussen het eigen vermogen op de balans en het totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Ten opzichte van de gemeenten, waarbij percentages van 30 – 40% normaal zijn, is de ratio van de GGD met 19% een stuk lager. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De begroting van GGD IJsselland wordt ieder jaar sluitend opgesteld. Er is daarom geen sprake van structurele ruimte in de exploitatie. 5.3 Onderhoud kapitaalgoederen De instandhouding van vaste activa legt structureel een substantieel beslag op de middelen. Dit geldt niet voor de financiële activa en bedrijfsmiddelen, omdat die regelmatig worden vervangen. Door dit onderscheid komt in deze paragraaf alleen het onderhoud van de hoofdvestiging te Zwolle aan de orde. Voor het kantoorgebouw is een meerjarig onderhoudsplanning opgesteld. Het plan is eind 2022 verder geïmplementeerd. Voor het meerjarig onderhoudsplan is in de begroting een jaarlijkse reservering van € 120.000 inclusief BTW en indexatie opgenomen.

Op basis van dit onderhoudsplan is er dekking voor de toekomstige onderhoudskosten gerealiseerd. Elke twee jaar zal een conditiemeting plaatsvinden om vast te stellen of het onderhoudsplan moet worden bijgesteld. 5.4 Bedrijfsvoering GGD IJsselland wordt voor haar bedrijfsvoering voor het grootste deel ondersteund door de afdeling Bedrijfsvoering die hiërarchisch valt onder Veiligheidsregio IJsselland. De (financiële) basis voor de samenwerking vormt de ‘Overeenkomst voor gemene rekening’. Daarin zijn voor de afzonderlijke kostenonderdelen die in de overeenkomst zijn benoemd verdelingspercentages berekend. De kosten binnen de gemene rekening worden gemiddeld voor 56% toegerekend aan de Veiligheidsregio en voor 44% aan de GGD. De bepalingen in de huidige samenwerkingsovereenkomst zijn onveranderd toegepast voor het opstellen van de begroting 2024. 5.5 Verbonden partijen Deze paragraaf geeft inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee GGD IJsselland een bestuurlijke en financiële band heeft. Deze band is er door participatie in een vennootschap of deelneming in een stichting. Met een bestuurlijk belang wordt bedoeld een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht.

Met een financieel belang wordt bedoeld dat de GGD middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op de GGD kunnen worden verhaald. Van een financieel belang is ook sprake als de GGD bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen. Op het moment van opstellen van de Programmabegroting 2024 is bekend dat de GGD in dit kader één relatie kent: GGD GHOR Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid (PGV)) GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de 25 GGD'en en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en 41 gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Bestuurlijk en financieel belang Het hoogste orgaan van GGD GHOR Nederland is de Raad van DPG'en. Hierin worden de 25 GGD’en en GHOR- bureaus vertegenwoordigd door hun directeur Publieke Gezondheid (DPG). Het dagelijks bestuur bestaat uit 4 leden van het algemeen bestuur.

GGD IJsselland betaalt op jaarbasis een contributie aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner, voor 2024 bedraagt deze contributie € 72.000. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de directeur Publieke Gezondheid van GGD IJsselland (tevens GHOR) in het algemeen bestuur. De voorzitter van het dagelijks bestuur van de GGD neemt deel in de BAC (bestuurlijke adviescommissie) Publieke Gezondheid. 5.6 Treasury 5.6.1 Inleiding Artikel 13 van het BBV schrijft voor dat de beleidsvoornemens en ontwikkelingen ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille worden beschreven. 5.6.2 Algemene ontwikkelingen De GGD kent een beperkt aantal investeringen. In de begroting 2024 zijn geen nieuwe investeringen voorzien. De financieringsbehoefte van de GGD wordt steeds beoordeeld (zie ook 5.6.4). 5.6.3 Risicomanagement Dit onderdeel geeft een samenvatting van het (verwachte) risicoprofiel van de organisatie. Het bevat tevens de gegevens die op grond van de Wet FIDO voor de toezichthouder nodig zijn waaronder de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Renterisicobeheer Voor het renterisicobeheer gelden de volgende criteria: Conform de Wet FIDO wordt de kasgeldlimiet niet overschreden.

Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning. De rente typische looptijd (periode waarvoor de rente vaststaat) en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting worden zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie. De renterisiconorm beperkt het rente risico op de vaste schuld. Deze wettelijke norm bepaalt dat maximaal 20% van totale omvang van de begroting in aanmerking mag komen voor aflossing of renteherziening. In de uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden zijn 2 modelstaten opgenomen om de risico’s in beeld te brengen, namelijk; - Berekening kasgeldlimiet (model A) - Renterisiconorm (model B) 42 Berekening kasgeldlimiet en bepaling financieringspositie 2023 (model A) Renterisiconorm (model B) Door berekening van de renterisiconorm wordt inzicht verkregen in de omvang van de schuld waarover in enig jaar renterisico’s worden gelopen. Omdat de GGD slechts één langlopende geldlening heeft afgesloten voor financiering van de huisvesting is alleen het risico op herfinanciering als gevolg van renteaanpassingen van belang. In onderstaand overzicht wordt dit risico in beeld gebracht: 5.6.4 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte De liquiditeitspositie wordt frequent opgemaakt. Op basis hiervan wordt de samenstelling van de financiering bepaald.

Voor de lasten wordt de liquiditeitspositie bepaald door de uitgaven voor de exploitatie en de Kasgeldlimiet (bedrag * € 1.000) Omvang van de begroting 2024 (=1) 33.097 Het bij ministeriele regeling vastgestelde percentage 8,2% (=2) Bedrag van de kasgeld limiet (1x2) 2.714 (bedragen * € 1.000) 2023 2024 2025 2026 2027 1. Renteherziening 0 0 0 0 0 2. Betaalde aflossing 260 269 278 287 286 3. Renterisico (1+2) 260 269 278 287 286 4. Renterisiconorm 4a. Begrotingstotaal 29.376 33.097 33.759 34.434 35.123 4b. Het bij ministeriele regeling vastgestelde % 20% 20% 20% 20% 20% Renterisiconorm (minimum drempel) 5.875 6.619 6.752 6.887 7.025 Toets rentersisiconorm 5.615 6.350 6.474 6.600 6.739 43 investeringen. De exploitatie-uitgaven zijn min of meer gelijkmatig over het jaar verdeeld. GGD IJsselland heeft één langlopende geldlening afgesloten voor financiering van de aankoop van het kantoorgebouw. Overige investeringen worden gefinancierd uit eigen vermogen. Door het beperkte aantal en omvang van de investeringen ontstaan slechts geringe schommelingen in de financieringsbehoefte. Voor de baten wordt de liquiditeitspositie met name bepaald door de gemeentelijke bijdragen en de subsidies die in het kader van diverse projecten worden ontvangen. De gemeentelijke bijdragen worden twee keer per jaar gefactureerd. Subsidies worden meestal vooraf beschikbaar gesteld.

Gerelateerd aan een evenwichtige verdeling van de exploitatielasten over het jaar is hierdoor gedurende enkele maanden per jaar sprake van voorfinanciering. 5.6.5 Rentevisie Voor 2024 is niet voorzien dat langlopende geldleningen zullen worden afgesloten of dat overtollige financieringsmiddelen gedurende een langere periode dan een jaar zullen worden uitgezet. Het ontwikkelen van een rentevisie op financiering is derhalve niet zinvol. Aan reserves en voorzieningen wordt sinds 2018 geen rente meer toegerekend op basis van de nieuwe regelgeving in het BBV. 5.6.6 Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De wet trad grotendeels in werking op 1 mei 2022. Volgens de Woo moeten bestuursorganen jaarlijks in de begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens voor de uitvoering van de wet (openbaarheidsparagraaf). In 2022 is vanuit de GGD IJsselland en Veiligheidsregio IJsselland een projectteam gevormd om na te gaan en te adviseren over wat nodig is om tot een goede in- en uitvoering van de Woo te komen.

Om richting te geven aan een meer open overheid is in 2022 door het projectteam per hoofdonderdeel (passief openbaar maken, actief openbaar maken en verbetering van de informatiehuishouding) een ambitieniveau geadviseerd. Dit ambitieniveau (basisniveau) is voor elk hoofdonderdeel in 2023 door de beide dagelijks besturen vastgesteld. Op weg naar het ambitieniveau willen we in 2024 aan de slag met: • Het actief openbaar maken van de documenten, die voor 2022 en 2023 staan genoemd in het VNG Implementatieplan actief openbaar maken; • Het kiezen en uitvoeren van 3 eisen uit het VNG-meerjarenplan voor het op orde brengen van de informatiehuishouding. 44 Bijlage 1 Overzicht gemeentelijke bijdragen Gemeente aantal inwoners* Service & samen- werking Gezondheid algemene dekkings- middelen Totaal excl. voorschot kinderopvang Voorschot toezicht kinder opvang Totaal incl.

voorschot kinderopvang bedrag *€ 1.000) per 1-1-2023 Dalfsen 29.609 12 885 400 1.297 48 1.345 Deventer 102.805 43 2.973 1.387 4.403 165 4.568 Hardenberg 62.506 26 1.937 844 2.806 101 2.907 Kampen 55.616 23 1.857 751 2.631 89 2.720 Olst-Wijhe 18.681 8 526 252 786 30 816 Ommen 18.947 8 579 256 842 30 873 Raalte 38.498 16 1.049 520 1.584 62 1.646 Staphorst 17.637 7 652 238 897 28 926 Steenwijkerland 45.374 19 1.282 612 1.914 73 1.987 Zwartewaterland 23.369 10 848 315 1.173 38 1.210 Zwolle 132.493 55 4.090 1.788 5.934 213 6.147 Totaal 545.535 226 16.677 7.363 24.266 878 25.144 45 Bijlage 2 Ontwikkeling gemeentelijke bijdragen * bron CBS Bovenstaande tabel geeft de mutatie van de gemeentelijke bijdragen weer tussen de primitieve begroting 2023 en de begroting 2024. Gemeente aantal inwoners* aantal inwoners* Totaal bijdrage Totaal bijdrage Mutatie afwijking bedrag *€ 1.000) begr. 2023 begr.

2024 2023 bijgesteld 2024 tov 2023 in % Dalfsen 29.158 29.609 1.225 1.297 72 5,9% Deventer 101.415 102.805 4.146 4.403 257 6,2% Hardenberg 61.795 62.506 2.655 2.806 151 5,7% Kampen 54.780 55.616 2.486 2.631 144 5,8% Olst-Wijhe 18.498 18.681 741 786 45 6,0% Ommen 18.468 18.947 789 842 54 6,8% Raalte 38.142 38.498 1.498 1.584 86 5,7% Staphorst 17.281 17.637 849 897 48 5,7% Steenwijkerland 44.742 45.374 1.805 1.914 108 6,0% Zwartewaterland 23.014 23.369 1.106 1.173 66 6,0% Zwolle 130.645 132.493 5.597 5.934 336 6,0% Totaal 537.938 545.535 22.898 24.266 1.368 6,0% 46 Bijlage 3 Overzicht personele sterkte Organisatieonderdeel formatie Mutaties formatie begroting 2023 begroting 2024 Programma Gezondheid 218,4 0,0 218,4 Programma Service & Samenwerking 22,0 0,6 22,6 Totaal GGD IJsselland 240,4 0,6 241,0 47 Bijlage 4 Overzicht van reserves en voorzieningen Omschrijving Boekwaarde Vermeerdering Verminderinge n Boekwaarde begin ten laste ten gunste einde begrotingsjaar van van begrotings- 2024 exploitatie exploitatie jaar Algemene reserves Algemene reserve 782.000 782.000 Totaal algemene reserves 782.000 782.000 Bestemmingsreserves Reserve groot onderhoud gebouw 268.000 120.000 388.000 Reserve PGA 149.000 149.000 Risicoreserve 295.000 295.000 Reserve SOA SENSE 201.000 201.000 Reserve Fase ll Suïcide project 11.000 11000 Totaal bestemmingsreserves 924.000 120.000 1.044.000 Totaal

reserves GGD IJsselland 1.706.000 120.000 1.826.000 48 Bijlage 5 Overzicht van langlopende leningen Naam geldgever Oorspronkelijk bedrag geldlening Datum besluit van Algemeen Bestuur Jaar van de laatste aflossing Rente % Restant bedrag begin dienstjaar Bedrag van in de loop van dienstjaar op te nemen geldlening Rente bedrag Aflossing Restant bedrag einde dienstjaar Opmerking 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 BNG 40.85148.02 5.947.072 17-4-1996 2036 3,32 4.550.271 0 151.069 260.587 4.289.684 TOTAAL 5.947.072 4.550.271 0 151.069 260.587 4.289.684 49 Bijlage 6 Overzicht activa

50 Bijlage 7 Overzicht taakvelden en overhead In deze (verplichte) bijlage is het overzicht opgenomen van de (voorgeschreven) indeling in taakvelden en de verdeling daarvan over de programma’s. In deze (verplichte) bijlage is het overzicht opgenomen van de (voorgeschreven) indeling in taakvelden en de verdeling daarvan over de programma’s. Daarnaast is een overzicht opgenomen van de samenstelling van de overhead. Vastgesteld door het algemeen bestuur van GGD IJsselland d.d. 20 juli 2023 Michiel van Willigen, voorzitter Astrid Schulting, secretaris Taakveld Baten Lasten Saldo 0 Bestuur: 0.1 bestuur 226 226 0 0.4 Overhead 6.588 8.037 -1.449 0.5 Treasury 412 412 0 0.8 Overige baten en lasten 165 165 0 0.10 Mutaties reserves 120 120 0 0.11 Resultaat van de rekening 0 7 Volksgezondheid 0 7.1 Volksgezondheid 25.506 24.057 1.449 Totaal 33.017 33.017 0 Programma Service & Samenwerking 226 226 0 Programma gezondheid 25.506 25.506 0 Overhead 7.000 7.000 0 Overige baten en lasten 120 120 0 Onvoorzien 165 165 0 Totalen 33.017 33.017 0 Overzicht overhead Baten Lasten Saldo Loonkosten overhead 3.474 3.474 0 materiële overhead 3.526 3.526 0 Totalen 7.000 7.000 0 Verdeling over de programma's : Overzicht overhead Baten Lasten Saldo Loonkosten overhead 3.474 3.474 0 materiële overhead 3.151 3.151 0 Totalen 6.625 6.625 0 51 Bijlage 8 Balans Op basis van het BBV is de geprognosticeerde balans

opgenomen. De wijzigingen in het BBV richten zich mede op de vaststelling van het EMU-saldo. Het EMU-saldo betreft het vorderingensaldo van de overheid, dat is de gehele collectieve sector op transactiebasis. Lidstaten van de Europese Unie zijn een procedure overeengekomen die in werking kan treden als het vorderingentekort van een lidstaat groter is dan 3 procent van het bruto binnenlands product. Voor de (lokale) overheden is mede daarom de verplichting opgenomen om een balans in de begroting op te nemen. Het EMU- saldo kan hieruit worden afgeleid als het saldo van mutaties in de vorderingen en de mutaties in de schulden ofwel de som van de mutaties van de vaste en vlottende financiële activa minus de som van de mutaties van de vaste en vlottende schuld. De meerjarenbalans is een samenstelling van de balansgegevens van de GGD. De realisatie 2022 en de begroting 2023 heeft als basis gediend en vervolgens is met de beschikbare gegevens een raming gemaakt voor de jaren daaropvolgend.

bedragen x € 1.000 Activa Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 VASTE ACTIVA Materiële vaste activa 7.749 7.464 7.189 6.924 6.669 Overige materiële vaste activa Totaal vaste activa 7.749 7.464 7.189 6.924 6.669 VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen en overlopende activa 1.500 1.500 1.500 1.500 1.500 Uitzettingen in Rijks schatkist 0 0 0 0 0 Liquide middelen 125 125 125 125 125 Totaal vlottende activa 1.625 1.625 1.625 1.625 1.625 TOTAAL ACTIVA 9.374 9.089 8.814 8.549 8.294 Passiva Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 EIGEN VERMOGEN Algemene reserve 782 782 782 782 782 Bestemmingsreserves 923 923 923 923 923 Nog te bestemmen resultaat boekjaar 0 0 0 0 0 Totaal eigen vermogen 1.705 1.705 1.705 1.705 1.705 VOORZIENINGEN 0 0 0 0 0 LANGLOPENDE SCHULDEN 4.290 4.020 3.742 3.454 3.158 KORTLOPENDE SCHULDEN Kasgeldlening financiering materiële activa Liquide middelen 0 0 0 0 0 Schulden en overlopende passiva 3.379 3.364 3.367 3.390 3.431 Totaal kortlopende schulden 3.379 3.364 3.367 3.390 3.431 TOTAAL PASSIVA 9.374 9.089 8.814 8.549 8.294 BALANS GGD IJSSELLAND Meerjarenraming Meerjarenraming 52 Waarderingsgrondslagen Materiële vaste activa De materiele activa worden gewaardeerd op de historische verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen.

Afschrijving op de materiële vaste activa vindt plaats volgens de lineaire methode met inachtneming van de verwachte levensduur, Het grensbedrag waarboven investeringen worden geactiveerd bedraagt € 10.000,-. Vlottende activa De vlottende activa bestaan uit vorderingen, transitoria en liquide middelen. Deze worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Eigen vermogen De algemene reserve en de bestemmingsreserves zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Langlopende schulden Voor de aankoop van het kantoorpand is een langlopende geldlening aangegaan. Kortlopende schulden De waardering van de kortlopende schulden is tegen de nominale waarde. 53 Bijlage 9 Compensabele BTW Gemeente Totalen per gemeente begroot Dalfsen 8.000 Deventer 21.000 Hardenberg 14.000 Kampen 13.000 Olst-Wijhe 7.000 Ommen 7.000 Raalte 8.000 Staphorst 9.000 Steenwijkerland 12.000 Zwartewaterland 7.000 Zwolle 25.000 Totaal 131.000 54 Bijlage 10 Beleidsindicatoren De gegevens uit de programmabegroting 2024 zijn vertaald in de volgende beleidsindicatoren. Naam indicator Eenheid Resultaat Formatie 1) FTE per 1.000 inwoners 0,44 FTE per 1000 inwoners Bezetting FTE per 1.000 inwoners n.v.t.

alleen voor jaarrekening Apparaatskosten 2) Kosten per inwoner € 34 \ per inwoner Externe inhuur 3) Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen 2% Overhead 4) % van totale lasten 24% Toelichting: 1) Dit betreft de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar 2023 op peildatum 1 januari. 2) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie (exclusief griffie en bestuur). 3) Onder externe inhuur wordt verstaan de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. 4) Overheadkosten: Dit betreft alle begrote kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces conform de definitie van het BBV.