4.0 BDO - Boardletter 2020.pdf

• • -t

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad van de gemeente Steenwijkerland, Groningen, 1 december 2020 Kenmerk: EJJ/JW/DC/1049245/018 Hoogachtend, E.J. Jbi u mgsma RA VORIGE PAGINA VOLGENDE PAGINA DASHBOARD AANBIEDINGSBRIEF E Wij vertrouwen erop u met deze boardletter van dienst te zijn geweest. Mocht u het op prijs stellen om een nadere toelichting te ontvangen, dan is dat uiteraard mogelijk. Vlak voor de gedeeltelijke lockdown van medio oktober 2020 hebben wij deze interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is gedeeltelijk digitaal en op afstand uitgevoerd. Ondanks de minder persoonlijke en directe contacten is de interim-controle in goede samenwerking met het college en de ambtelijke organisatie uitgevoerd. In het kader van de aan ons verstrekte opdracht tot controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Steenwijkerland brengen wij u met deze boardletter verslag uit over onze bevindingen naar aanleiding van onze interim-controle. Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. De interim-controle heeft geleid tot een managementletter die inmiddels ook is besproken met het management en de wethouder financiën.

Een samenvatting van de bestuurlijk relevante aandachtspunten uit deze managementletter treft u aan in deze boardletter. Gemeente Steenwijkerland T.a.v. de gemeenteraad Postbus 162 8330 AD STEENWIJK BDO Audit & Assurance B.V. namens deze.

Inhoudsopgave il ï, i ■Si: Kil'. .M 1. DASHBOARD INTERIM-CONTROLE 1.. ONTWIKKELINGEN & AANDACHTSPUNTEN 3, ONZE CONTROLE EN BEVINDINGEN PER PROCES

1.1 Dashboard interim-controle Planning a Contr«l Ultkennten/ SuMMm BMMttngan GrwxtoxpMXtatie Varlwndan iMrtIJen ICTZaiitonMtlw*ti UW INTERNE BEHEERSING EN ONTWIKKELINGEN CORONA IT BEHEER ONTWIKKELINGEN EN OVERIGE AANDACHTSPUNTEN VERBIJZONDERDE INTERNE CONTROLE (VIC) VAN GOED NIVEAU TOELICHTING OPENSTAANDE DETAILBEVINDINGEN ^PUNTENDASHBOARD BEVINDINGEN BIJLAGE ► 6 bevindingen uit 2019 zijn opgevolgd ► We hebben één nieuwe bevinding geconstateerd ► 6 bevindingen uit 2019 zijn nog niet (volledig) opgevolgd ► De regeling TOZO is nieuw en voor zover mogelijk ook door ons beoordeeld. Verantwoording omtrent TOZO vindt straks plaats via de SiSa bijlage van de jaarstukken 2020. Invulling van de kaders voor de accountantscontrole moet nog verder plaatsvinden. ► Ontwikkeling financiële resultaten Sociaal Domein. Om tekorten terug te dringen moeten keuzes gemaakt worden ► Vanaf boekjaar 2021 (danwel 2022) wordt van het college verwacht dat in de jaarstukken een rechtmatigheids- verantwoording wordt opgenomen. De Raad wordt in januari verder betrokken bij de invoering van deze rechtmatigheidsverantwoording. We zijn van mening dat het college proactief op deze ontwikkeling inspeelt. ► Bij onze controle hebben wij de effectiviteit van de voor onze controle relevante processen beoordeeld. ► Wij kunnen nog niet altijd steunen op de interne beheersing in de procesgang zelf (vooraf).

Dit wordt gecompenseerd door controles van de VIC (achteraf). Ook zien wij concrete opvolging van eerder gerapporteerde bevindingen en een ambitie om verder te verbeteren. ► Het coronavirus heeft veel impact, ook voor de gemeentelijke financiën. Door de onzekerheden moet ‘genavigeerd worden in de mist’. ► Corona brengt ook vraagstukken mee met impact op de accountantscontrole (bijv. TOZO, continuïteitsregelingen zorgaanbieders). Landelijk worden hiervoor nog richtlijnen uitgevaardigd. Dit kan eventueel vertragend werken voor de accountantscontrole. En daarmee is een risico aanwezig dat de planning voor de jaarrekening niet (volledig) gehaald kan worden. ► Bij de accountantscontrole wordt ook een IT audit uitgevoerd. Deze IT audit richt zich op de financieel relevante informatiesystemen van de gemeente waarbij aandacht wordt besteed aan beheersmatige aspecten. Dit worden ook wel de IT General Controls genoemd. ► Tijdens onze interim-controle hebben wij beperkt verbeteringen in de inrichting en uitvoering van de IT Beheersing General Controls (ITGC) geconstateerd ► Met name het autorisatiebeheer en het wijzigingsbeheer voldoen nog niet niet aan de normen. Ook vragen de continuïteitsprocedures om uw aandacht. ► Dit betekent dat wij voor de jaarrekeningcontrole 2020 niet kunnen steunen op de interne beheersing met betrekking IT.

Daardoor zal op andere manieren (buiten de IT systemen om) zekerheid verkregen moeten worden. 'd... ► Wij zijn positief over de wijze waarop u de (Verbijzonderde) Interne Controle (VIC) bij uw gemeente heeft ingeregeld. Dit helpt ook om vanaf 2021 goed invulling te kunnen geven aan de rechtmatigheids­ verantwoording door het college. ► BDO werkt voor de jaarrekeningcontrole waar mogelijk samen met de VIC van de gemeente Steenwijkerland. ► In het subsidieproces is onvoldoende functiescheiding aanwezig en er ontbreken zichtbare controles ► In het inkoop- en aanbestedingsproces is meer borging ‘aan de voorkant’ benodigd voor raamovereenkomsten en uitbreiden van controles op prestatielevering ► In het sociaal domein inclusief voor de participatiewet- TOZO dient functiescheiding beter geborgd te worden en ontbreekt nu nog een zichtbare controle achteraf. ► Gebruikersbeheerprocessen in de IT-inrichting moet in diverse applicaties nog verder aangescherpt worden ► Het wijzigingsbeheer is niet op alle onderdelen adequaat ingericht of achteraf zichtbaar ► Het is van belang om de toegang tot de serverruimte beter te monitoren en het back-up en restoreproces aan te scherpen OVERZICHT BEHEERSINGSNIVEAU PER PROCES (ZIE TEVENS PARAGRAAF 3.2) i I ««x

2.1 Gevolgen coronacrisis AANDACHTSPUNTEN Vanwege de nog bestaande onzekerheden voor de gemeente Steenwijkerland op het gebied van corona raden u aan op korte termijn na te gaan welke concrete effecten corona heeft voor de risicoanalyse, de werkzaamheden van de VIC en de jaarafsluiting, We verwachten dat de gemeente Steenwijkerland hier deels in ondersteund wordt door landelijke guidance, maar lokaal maatwerk zal ook nodig zijn. Naast de analyse van de (financiële) impact en de impact op bedrijfsvoering is voor de langere termijn het denken in scenario’s een volgende stap. Scenarioplanning is een middel om met onzekerheden om te gaan en strategische opties voor de gemeente in beeld te krijgen. Waarbij normaliter de Perspectiefnota kaderstellend is voor het opstellen van de begroting heeft het college de hernieuwde inschattingen, welke gemaakt zijn op basis van de impact van het coronavirus en de overige benodigde aanpassingen (m.n. sociaal domein), uitgebreider dan normaal toegelicht in de Najaarsnota. De uitkomsten van de Najaarsnota en de impact van de overige ontwikkelingen zijn verwerkt in de Programmabegroting 2021-2024. Het coronavirus brengt in financiële, maar ook niet-financiële processen veel uitdagingen met zich mee voor de beheersing van de gemeente.

Het invoeren van onze aanbevelingen uit de managementletter en accountantsverslag 2019 heeft daardoor soms meer tijd nodig. Wij zien overigens dat de betrokken functionarissen desondanks gemotiveerd zijn om verbeteringen in de interne beheersing door te voeren. Met betrekking tot het financieel beheer heeft Steenwijkerland in de jaarrekening 2019 een eerste analyse van de impact van het coronavirus op de gemeente opgenomen. Deze analyse is op hoofdlijnen uitgevoerd, waarbij beperkt is ingegaan op de gevolgen van het coronavirus op de interne organisatie. Nu de coronacrisis langer aanhoud verwachten we een verdiepingsslag van deze eerste analyse waarbij ook nadrukkelijk aandacht is voor de impact op de administratieve organisatie, interne beheersing en verantwoording. Nieuwe vraagstukken zien toe op de rechtmatigheid van de verstrekkingen in het kader van de ToZo-regeling en mogelijke rechtmatigheidsaspecten bij het doorbetalen van de zorg waar geen prestatie voor is verricht. De impact van het coronavirus op de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2020 is op dit moment nog niet volledig inzichtelijk. Wat we daarnaast bij veel andere gemeenten zien is dat er één aanspreekpunt is aangesteld binnen de organisatie voor het bepalen en bewaken van de corona-ontwikkelingen en impact hiervan op de (administratieve) organisatie.

Bij de gemeente Steenwijkerland ligt de inhoudelijke verantwoordelijkheid bij de afzonderlijke teams, waarbij een teamleider de verbinder is tussen meerdere teams. We geven in overweging om ook één medewerker verantwoordelijk te maken binnen de gemeente Steenwijkerland, zo mogelijk is hierbij een rol weggelegd voor de VIC-functie. Gemeentelijke uitwerking en aandachtspunten met betrekking tot het coranavirus Gezien de coronacrisis is het reguliere planning & control-proces en de daarmee samengaande informatievoorziening aan de gemeenteraad bij de gemeente Steenwijkeland anders verlopen dan gebruikelijk is. Waarbij normaliter de gemeenteraad in het voorjaar door middel van de perspectiefnota (PPN) en hoofdlijnenrapportage wordt geïnformeerd, is in 2020 besloten om deze rapportages niet uit te brengen en de gemeenteraad door middel van een informatienota hier over te informeren. Coronacrisis Sinds het voorjaar 2020 is de wereld in de greep van het coronavirus. De lange termijn impact van het coronavirus op de maatschappij en de economie zijn echter nog hoogst onzeker. Tijdens de coronacrisis is de gemeente operationeel gezien in staat gebleken om in een korte tijd op een goede manier de benodigde voorzieningen (zoals bijvoorbeeld de ToZo-regeling) voor de burgers te realiseren.

Steenwijkerland probeert ondanks de extra uitdagingen door coronaverbeteringen door te voeren in haar processen Diverse aandachtspunten met betrekking tot de beheersing en financiën van de impact van het coronavirus Het proces van bestuurlijke i nformatievoorzieni ng is gewijzigd als gevolg van de coronacrisis Toets naast de financiële impact ook het effect op de Interne beheersing en de jaarrekening Overweeg het instellen van één aanspreekpunt/ coördinator ten aanzien van corona

2.2 Impact sociaal domein op financiële positie Eindrapportage I Voor een volledig overzicht verwijzen u naar de volledige rapportage. |t_2 -,lDASHBOARD AANDACHTSPUNTEN Benchmark bevestigt lokaal beeld ook landelijk zichtbaar Het is daarom noodzakelijk dat maatregelen worden getroffen. Het college heeft opdracht gegeven onderzoek te doen naar de tekorten op het sociaal domein en de maatregelen of keuzes welke genomen kunnen worden om dit tekort terug te dringen. De financiële positie van de gemeente Steenwijkerland loopt achteruit. Dit beeld volgt uit de jaarrekening 2019 en verbetert zich niet in 2020. De tekorten in het sociale domein zijn meerjarig en dit tekort is voor de continuïteit van de gemeentelijke financiën niet houdbaar. Het onderzoek naar de tekorten op het sociaal domein is afgerond Begroting 2021: gemeentefinanciën onder druk Het beheersbaar houden van de uitgaven sociaal domein is een belangrijk thema voor gemeenten en dat geldt zeker ook voor Steenwijkerland. Bij de decentralisatie van het sociaal domein zijn kortingen doorgevoerd en is de gemeente verantwoordelijk geworden voor de risico’s van openeinderegelingen, maar is zij tevens beperkt in haar beleidskeuzes.

Via de VNG is de gemeente met het Rijk in gesprek om aandacht te vragen voor de urgente financiële problematiek als het gaat om Jeugdzorg, WMO, de gemeentelijke financiën in het algemeen en voldoende compensatie van de decentralisatietaken. Hierbij is van belang dat de gemeente Steenwijkerland opvolging geeft aan (een deel van) de aanbeveling van het onderzoek. Daarvoor moeten keuzes gemaakt worden die ertoe leiden dat het tekorten in het sociaal domein in voldoende mate worden teruggedrongen zodat deze weer beheersbaar zijn. Het onderzoek geeft inzicht in te maken keuzes en te nemen maatregelen om deze tekorten terug te dringen Het onderzoek “Grip op financiën sociaal domein” is afgerond en gepresenteerd aan de raad en het college. Het effect van de maatregelen is voor 2020 waarschijnlijk beperkt, maar voor 2021 zouden de eerste resultaten wel zichtbaar moeten zijn. BDO rapport ‘Grip op financiën sociaal domein’ De uitkomsten van dit onderzoek zijn op 8 september aan de gemeenteraad gepresenteerd en vatten we als volgt samen: P Grip op financiën sociaal domein Gemeente Steenwijkerland

2.3 Vernieuwing accountantscontrole en overige ontwikkelingen Invoering rechtmatigheidsverantwoording met ingang van 2021 DASHBOARD AANDACHTSPUNTEN BIJLAGE ?. Het voordeel van een eventueel hogere tolerantie is dat de gemeentelijke organisatie minder werkzaamheden hoeft te verrichten voor de rechtmatigheidsverantwoording, maar dit leidt dan wel tot minder zekerheid. Wij hebben vernomen dat in het voorlopig voorstel is opgenomen dat de toleranties voor rechtmatigheid op 1% wordt voorgesteld. Dit ligt in lijn met de tolerantie die was als accountant voor de controle van 2020 en waarschijnlijk ook voor 2021 hanteren. U heeft als gemeenteraad echter de mogelijkheid om een hogere of lagere tolerantie vast te stellen. Ook is het mogelijk om voor specifieke onderdelen van de begroting een lagere tolerantie af te spreken. Op dit moment is de formele status nog steeds dat de rechtmatigheidsverantwoording wordt ingevoerd met ingang van 2021. Of dit daadwerkelijk de ingangsdatum wordt hangt sterk af van nog te doorlopen wetgevingstraject dat eind dit jaar wordt verwacht. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de gemeentelijke organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor de gemeentelijke organisatie en interne beheersing.

Met ingang van verslagjaar 2021 wordt de gemeente immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de gemeente Steenwijkerland. Een en ander betekent ook dat wij als accountant de rechtmatigheidscontrole nog tenminste over het boekjaar 2020 zullen uitvoeren. Uit gesprekken met de medewerkers VIC van Steenwijkerland blijkt dat de ambtelijke organisatie op de hoogte is van de ontwikkelingen en dat de ambitie is om in 2021 te voldoen aan de minimale gestelde eisen voor wat betreft de rechtsmatigheidsverantwoording. De ambitie is wel om verder door te groeien naar een hoger niveau waarbij ook een aantal relevante processen/gebieden extra aandacht krijgen. Het college heeft hier reeds een collegebesluit over genomen eind 2020 en zal de raad hier verder bij betrekken in januari 2021. In het VNG-rapport (juli 2015) is benadrukt dat het college primair verantwoordelijk is voor de naleving van wet- en regelgeving en dat de gemeenteraad verantwoordelijk is voor het toezicht hierop.

In de huidige situatie, waarin de accountant een rechtmatigheidsverklaring verstrekt, lijkt de verantwoordelijkheid bij de accountant te liggen of lijkt het erop dat het college zich moet verantwoorden aan de accountant. Om daar verandering in aan te brengen wordt een wetswijziging doorgevoerd waarbij het college een rechtmatigheids­ verantwoording dient op te nemen in de jaarstukken. Rechtmatigheid wordt daarmee het domein van college en raad. Mededeling door college vraagt om aanscherpingen in de interne beheersing t.a.v. rechtmatigheid Met ingang van verslagjaar 2021 moet (waarschijnlijk) het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent rechtmatig handelen Het college heeft het plan van aanpak voor de rechtmatigheids­ verantwoording vastgesteld en legt de gemaakte keuzes medio januari voor in de raad ■:ïi De raad gaat over de kader van de rechtmatigheids­ verantwoording (zoals bijv, toe te passen normen en toleranties)

3.1 Onze controle op hoofdlijnen ®©© r. ’■ 'OASHBOARO'^ • BEVINDINGEN BIJLAGE Conclusie In het overzicht op de volgende pagina geven wij weer in hoeverre de processen voldoen aan de genoemde normen en we lichten kort toe welke bevindingen wij per proces hebben geconstateerd. Onze conclusie is dat de interne beheersing van de gemeente Steenwijkerland in opzet voldoende tot goed is. Effectiviteit van de processen Zoals in onze boardletter 2019 is gerapporteerd constateren dat wij voor onze controleaanpak van de gemeente Steenwijkerland, overigens net als bij veel andere overheidsorganisaties, nog niet in zijn geheel kunnen steunen op de interne beheersing. In onze visie zou de norm moeten zijn dat alle (significante) processen in opzet, bestaan en werking (inclusief de General IT Controls hierna: GITC) gedurende het gehele jaar goed werken en intern getoetst worden door VIC. Die norm kan er toe leiden dat uw gemeente beter in control is en eventuele risico’s eerder kan signaleren. ï-i?' De uitdaging is om de borging zoveel mogelijk vorm te geven in het primaire proces (aan de voorkant) zodat controles achteraf beperkt kunnen worden Voor het huidig boekjaar zijn in onze controle-aanpak aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden noodzakelijk. Deze worden deels door de VIC en deels door ons als accountant verricht.

De beheersorganisatie is in opzet voldoende tot goed Interne beheersing: De gemeente Steenwijkerland is actief bezig met verbetering •8 •r De gemeente Steenwijkerland gaat proactief om met onze controlebevindingen s Opvolging van bevindingen uit 2019 Wij hebben vastgesteld dat 6 van onze bevindingen uit 2019 door gemeente Steenwijkerland zijn opgevolgd. Daarnaast hebben we slechts één nieuwe bevinding geconstateerd welke deels samenhangt met de implementatie van de uitvoering van ToZo als gevolg van corona. We constateren we dat onze aanbevelingen serieus worden onderzocht en waar mogelijk worden overgenomen. De rol van de verbijzonderde interne controle Wij zien dat uw VIC zich, naast de gegevensgerichte audits ook richt op het vastleggen/uitwerken van de procesbeschrijvingen en het uitvoeren en documenteren van de omvattende lijncontroles per proces. Het is voor de gemeente Steenwijkerland de uitdaging om de meerwaarde van de VIC te vergroten door in het primaire proces meer preventieve beheersmaatregelen in te bouwen. De VIC kan dan vervolgens meer organisatiegericht werken en vaststellen dat de interne beheersmaatregelen gewerkt hebben. Zo ver is het nu nog niet, maar dit heeft de aandacht van het directieteam.

Wij blijven bij de uitvoering van onze accountantscontrole actief samenwerken met de VIC en we hebben afspraken gemaakt over verdeling en voorbereiding van werkzaamheden. De interne beheersing van de gemeente Steenwijkerland in het primaire proces is voor een belangrijk aantal processen op orde. Ons valt op dat nog niet altijd gesteund kan worden op de interne procesgang zelf (vooraf). Dit wordt gecompenseerd door controles van de VIC (achteraf). Het is beter om de beheersing in het primaire proces te borgen, dit voorkomt dat fouten of afwijkingen later in het proces pas geconstateerd worden. Daarnaast zijn de GITC nog niet op orde en dat maakt ook dat nog niet gesteund kan worden op de primaire procesgang. Wij hebben concrete aanbevelingen gedaan voor de GITC waarmee deze spoedig en adequaat verbeterd kunnen worden. De focus voor verdere verbetering inzake de interne beheersing moet onzes inziens liggen op de processen inkopen/aanbesteden, uitkeringen en subsidieverstrekking • .V - .. : . ___ i“2:3

3.2 Bevindingen en conclusies per proces Planning & Control Er is sprake van een adequaat functionerende planning a control-cyclus. Personeel Er is sprake van adequate AO/IB met betrekking het personeelsproces. Sociaal Domein Subsidies Er is sprake van onvoldoende zichtbare controles in het subsidieproces. Belastingen Proces belastingen is adequaat ingericht. Grondexploitatie Verbonden partijen Het proces met betrekking tot beheersing van de verbonden partijen voldoet aan de eraan te stellen eisen.n.v.t. ICT/automatisering Verhuur Proces is voor de jaarrekening controle 2020 naar verwachting niet meer in scope.n.v.t. n.v.t. n.v.t. proces is ontoereikend proces is toereikend, maar één of meerdere beheersmaatregelen bestaan in de praktijk niet proces is adequaat/beheersmaatregelen bestaan EE GENERAL CONCLUSIE T.A.V. DE CONTROLEAANPAK CONTROLS Processen welke naar aard en/of omvang voor de jaarrekeningcontrole 2020 niet meer in scope zijn AANDACHTSPUNTEN^DASHBOARDt* BEVINDINGEN BESTAAN AO/IB Met betrekking tot het proces uitkeringen / participatiewet en ToZo zijn enkele aandachtspunten geïdentificeerd op het gebied van functiescheiding en zichtbare controles. Aandachtspunt blijft de beheersing omtrent de prestatielevering van de geleverde zorg door zorgaanbieders.

Dit gebeurt nu achteraf middels controleverklaringen voor zorginstellingen die meer dan € 125.000 aan zorg declareren. In de procesgang wordt nog onvoldoende afgedwongen dat alle inkopen voldoen aan de vereisten van het inkoop-, en aanbestedingsbeleid en/of dat er geen sprake is van wezenlijke vnjzigingen. Uitkeringen / participatiewet / ToZo Proces grondexploitatie is adequaat ingericht, de VIC heeft een beperkte rol bij het beoordelen van de uitkomsten van de exploitatieopzetten. Inkopen ft Aanbestedingen Ten aanzien van ICT/automatisering zijn diverse aandachtspunten gesignaleerd. Dat betreft het aanscherpen van gebruikersbeheerprocedures, wijzigingsbeheer bij updates en aanpassingen in het systeem. Ten slotte vragen we extra aandacht voor monitoring op de toegang van de serverruimte en behoeven de back-up en restoretest aandacht. BULAGE

Bijlage A Onze interim-controle r DASHBOARD AANDACHTSPUNTENfSiS BIJLAGE Bevindingen geautomatiseerde gegevensverwerking Het doel van de jaarrekeningcontrole is een oordeel over de financiële overzichten tot uitdrukking te brengen, De controle heeft onder meer betrekking op het overwegen van de interne beheersing die voor het opstellen van de financiële overzichten relevant is, teneinde controlewerkzaamheden op te zetten die in de gegeven omstandigheden passend zijn, maar niet met het doel een oordeel over de effectiviteit van de interne beheersing tot uitdrukking te brengen. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de onderneming uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interim-controle heeft een aantal aandachtspunten ten aanzien van de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht en deze zijn opgenomen in het dashboard van deze Boardletter. De aangelegenheden waarover wordt gerapporteerd zijn beperkt tot die tekortkomingen die tijdens de controle zijn geïdentificeerd en waarvoor tot de conclusie is gekomen dat deze voldoende belangrijk zijn om te worden gerapporteerd.

Onafhankelijkheid gewaarborgd Op basis van onze bevindingen bij deze werkzaamheden, geven wij, in het kader van onze natuurlijke adviesfunctie, in deze boardletter aanbevelingen over de opzet van de administratieve organisatie en berichten wij u over vastgestelde tekortkomingen in de uitvoering daarvan en in hoeverre inmiddels corrigerende maatregelen door het college zijn genomen. De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, aandacht te besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst, waar nodig brengen wij verslag uit over tekortkomingen. Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de gemeente.

Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met management en college. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd. Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften >100 euro hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening, beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voorzover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Wij hebben geen bijzonderheden geconstateerd. Controle met aandacht voor fraude en non- compliance Controleaanpak en doel van de jaarrekening controle R: ! BEVINDINGEN _____ .-«J- .