34.0 VNG_ledenbrief 26-030_Ontwikkelingen herijking boa bestel

vng.nl Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl Geachte leden van college en gemeenteraad, Met deze ledenbrief informeren we u over de wijzigingen en toekomstige ontwikkelingen in het boa‑bestel, de betrokkenheid van gemeenten bij de herijking en de wijze waarop de VNG u hierover informeert. Wijzigingen en toekomstige ontwikkelingen in het boa-bestel De opgaven voor gemeenten op het gebied van veiligheid nemen toe. In dat kader vormen boa’s, naast de politie, een onmisbare schakel in het lokale veiligheidsbeleid, met een combinatie van toezicht, opsporing en een belangrijke signalerende functie in wijken en buurten. De VNG heeft in de zomer van 2025 de visie Meer armslag voor de handhaver gepubliceerd, met als doel te komen tot een toekomstbestendig, landelijk uniform boa-bestel. De visie geeft invulling aan knelpunten waar gemeenten in de praktijk tegenaan lopen, onder meer met: • Een voorstel voor één integraal publiek domein, met een duidelijke, brede functie ‘Boa Publiek Domein’. • Het verankeren van de lokale taakstelling, prioriteitstelling en de te bepalen capaciteit. Een brede generieke bevoegdheid maakt hier onderdeel van uit. • De inzet van boa’s op leefbaarheid, veiligheid en orde in de openbare ruimte.

• Hulpverlening een duidelijke en structurele plaats geven binnen de taakstelling van boa’s. • Een lokale afweging in het toekennen van de geweldsbevoegdheid en geweldmiddelen. • Een bredere bevoegdheid voor boa’s in het verkeer. • Organisatorische randvoorwaarden. Deze visie is opgesteld omdat er vanuit het ministerie tegelijkertijd een brede beschouwing op het boa-bestel liep. De minister van Justitie en Veiligheid (JenV) heeft in oktober 2025 de Tweede Aan de leden Datum 27 juli 2026 Ons kenmerk U202600328 Lbr. 26/030 Telefoon 070-373 83 93 Onderwerp Ontwikkelingen herijking boa-bestel Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/3 Kamer met een Kamerbrief geïnformeerd over de uitkomsten van de beschouwing van het stelsel voor boa’s. In deze Kamerbrief zijn de voorgenomen wijzigingen uiteengezet, waaronder: • Twee hoofddomeinen, waarvan het eerste domein handhaving in de publieke ruimte omvat en het tweede domein handhaving van specialistische wetgeving. In het publieke domein worden de domeinen I, II en IV samengevoegd. • Op verzoek van de werkgever kan de standaarduitrusting worden uitgebreid, waaronder bodycam, steek- of kogelwerend vest, korte wapenstok en pepperspray. Het vuurwapen voor groene boa’s blijft onder strikte voorwaarden mogelijk. • Opsporingsgebied wordt in lijn gebracht met de politie, resulterend in minder administratieve handelingen via procedure via Justis.

• Aktes worden automatisch verlengd, als de boa blijft voldoen aan de betrouwbaarheid- en integriteitseisen en eisen rondom scholing. • Toegang tot het Rijbewijzenregister, verkenning toegang tot Basisvoorziening Vreemdelingen en Strafrechtketendatabank zodat boa’s beter in staat zijn om de identiteit zelf vast te stellen. • Verantwoordelijkheid werkgevers wordt uitgebreid, vooral op het gebied van kwaliteitsborging, ethiek en verantwoording. • Huidige betrouwbaarheidseisen blijven minimaal gelijk, onderzocht wordt of continue screening mogelijk is. • Het opleiding- en examenstelsel wordt aangepast. • Geleidelijke invoering van testen omtrent fysieke en psychische gesteldheid. Na een positieve behandeling van de Kamerbrief door de Kamer in maart 2026 is er een plan van aanpak opgesteld door JenV. Het plan van aanpak, inclusief deelprojecten en mijlpalen met bijbehorende governance, is in april 2026 akkoord bevonden door de bestuurstafel boa.

Het plan van aanpak vanuit JenV omvat vijf projectgroepen die zich richten op de uitwerking van de geformuleerde vraagstukken en doelstellingen, te weten: • Project Taken, bevoegdheden en wet- en regelgeving • Project Versterkte informatiepositie • Project Opleiden en examineren • Project Professionaliseren werkgevers • Project Toezicht De projectgroepen worden vanuit de diverse stakeholders bemenst, zoals politie, OM, VNG, MBO- raad, SBB, vakbond, particuliere opleiders en een vertegenwoordiging van de werkgevers . De projectgroepen starten in de zomer van 2026. Betrokkenheid van gemeenten bij boa-herijking In het kader van de herijking van het boa-bestel is de VNG betrokken bij de landelijke projectgroepen als vertegenwoordiger namens alle gemeenten, alsmede als werkgever van boa’s. Vanuit haar rol als belangenbehartiger brengt de VNG het gemeentelijk perspectief in bij de uitwerking van de geformuleerde vraagstukken en doelstellingen. Per landelijke projectgroep vanuit JenV wordt onder coördinatie van de VNG een separate werkgroep ingericht met gemeentelijke deelnemers. In deze werkgroepen zijn diverse gemeenten vertegenwoordigd, zoals de G4, G40, M50 en overig (K80 en P10).

De noodzaak van deze brede Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/3 samenstelling ligt in de verschillen tussen gemeenten in schaal en context; de verwachtingen van een grote gemeente zijn anders dan een kleine gemeente ten aanzien van de beoogde veranderingen. De deelnemers van de werkgroepen worden geworven uit de bestaande toetsings- en klankbordcommissie gemeentelijke handhaving en via het Kennisnetwerk Leidinggevenden Handhaving. Op diverse onderdelen zal deze herijking door de VNG ook gebruikt worden om bestaande knelpunten te adresseren en op te lossen in het gehele domein, bijvoorbeeld samenwerking tussen boa’s domein V vanuit verschillende gemeenten in de gezamenlijke aanpak van zorgcriminaliteit. Het gehele traject kent een looptijd van ongeveer twee jaar. Gedurende deze periode zal steeds meer duidelijk worden wat de veranderingen concreet gaan betekenen voor de gemeentelijke uitvoering. De verwachting is dat er in ieder geval meer samengewerkt gaat worden tussen gemeenten. De VNG voert een uitvoeringstoets uit als de veranderingen concreter zijn, mede om de impact (organisatorisch en financieel) op gemeenten mee te laten wegen in de besluitvorming. Informatievoorziening aan gemeenten vanuit de VNG De herijking van het boa-bestel raakt zowel de uitvoering als de bestuurlijke verantwoordelijkheid van gemeenten.

Daarom besteden wij via het Kennisnetwerk Leidinggevenden Handhaving expliciet aandacht aan het betrekken van bestuurders bij de ontwikkelingen rond dit dossier. Daarnaast organiseren wij bestuurlijke webinars en blijven wij de commissie Bestuur en Veiligheid benutten om gemeenten hierover te informeren en signalen uit de praktijk op te halen. De VNG houdt gemeenten op de hoogte van de voortgang via de netwerken van de G4, G40, M50 en K80, en via onze website en VNG-fora. Het besloten forum Kennisnetwerk Leidinggevenden Handhaving vervult daarbij een belangrijke rol. Inmiddels zijn 245 van de 342 gemeenten aangesloten, waardoor kennis, ervaringen en actuele informatie snel kunnen worden gedeeld. Gemeenten die nog niet zijn aangesloten, roepen wej op om leidinggevenden, teamleiders of coördinatoren handhaving te attenderen op dit netwerk. Een brede deelname versterkt de uitwisseling van kennis en ervaringen en helpt ons om gemeenten goed vertegenwoordigd te houden in het vervolg van dit traject. Aanmelden kan via het aanmeldformulier op de VNG-website. Meer informatie Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de VNG, via 070-373 83 93 of info@vng.nl. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten dr.mr. L.K. Geluk Algemeen directeur VNG