34.0 Informatienota 2022 - 18 - Huisvestingsbeleid arbeidsmigranten in Steenwijkerland.pdf

College van burgemeester en wethouders - 8 maart 2022 - 2022_B&W_002051/3 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 8 maart 2022 Beleid en Uitvoering - Samenleving en Ontwikkeling 12 2022_B&W_00205 Informatienota huisvestingsbeleid arbeidsmigranten in Steenwijkerland - informeren Samenstelling: Aanwezig: de heer J.H. Bats, Burgemeester; de heer B. Harmsma, Wethouder; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer M. Scheringa, Wethouder; mevrouw T. Bijl, Wethouder; mevrouw J.C. de Groot, Secretaris Informatienota Inleiding Met deze Informatienota informeert het college de gemeenteraad over het te doorlopen proces t.a.v. het opstellen van huisvestingsbeleid arbeidsmigranten. Deze informatienota volgt de volgende structuur: 1) Belang van het opstellen van huisvestingsbeleid voor arbeidsmigranten in Steenwijkerland 2) Vier hoofdafwegingen 3) Vervolgstappen Kernboodschap 1. Belang van het opstellen van huisvestingsbeleid voor arbeidsmigranten in Steenwijkerland Volgens het Companen onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Overijssel (2020), is er over de periode 2010 tot en met 2017 een gemiddelde jaarlijkse groei van 8% gemeten van het aantal arbeidsmigranten in Steenwijkerland. De verwachting is dat deze stijging aan zal houden i.v.m. de verminderende (Nederlandse) beroepsbevolking en blijvende groei van de werkgelegenheid (Companen, 2020).

Daarom is de kans groot dat het aantal ruimtelijke initiatieven t.a.v. de huisvesting van arbeidsmigranten toe zal blijven nemen. Geschikte tijdelijke of meer structurele huisvesting voor de groeiende groep arbeidsmigranten is echter niet altijd voorhanden. Daarom is het wenselijk om de huisvesting van arbeidsmigranten op de korte en langere termijn goed met beleid te regelen zodat nu en in de toekomst een gezond(e) woonsituatie en economisch vestigingsklimaat bestaat. 2. Vier hoofdafwegingen Bij het opstellen van beleid t.a.v. de huisvesting van arbeidsmigranten zijn een aantal afwegingen te maken. Deze zijn hieronder opgesomd en worden hierna uiteengezet. 1. Welke verantwoordelijkheid neemt de gemeente Steenwijkerland omtrent huisvesting arbeidsmigranten? Faciliterende rol vs. regie rol. 2. Uitnodigend vs. gesloten/strikt beleid? 3. Bestemmingsgerichte beleidsregels vs. gebiedsgerichte beleidsregels? College van burgemeester en wethouders - 8 maart 2022 - 2022_B&W_002052/3 4. Tijdelijke of permanente huisvesting toestaan? 2.1. Eerste hoofdafweging: Welke verantwoordelijkheid neemt de gemeente Steenwijkerland omtrent de huisvesting van arbeidsmigranten? Faciliterende rol vs. regie rol? • Faciliterende rol: Huisvesting van arbeidsmigranten zien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de werkgever en de gemeente.

Deze gedeelde verantwoordelijkheid in de volgende vorm: het initiatief ligt bij de werkgever, de gemeente faciliteert in de te volgen planologische procedure. Hierbij heeft de gemeente beleidsregels opgesteld waaraan de aanvragen voor het huisvesten van arbeidsmigranten moeten worden getoetst. • Regie rol: Gemeente die zelf actief specifieke locaties kiest voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Toelichting: Met een faciliterende rol kan aan de voorkant duidelijkheid worden verschaft binnen welke kaders de gemeente initiatieven wenselijk vindt. Met opgestelde beleidsregel kunnen initiatieven beoordeeld en afgewogen worden of en waar een dergelijk initiatief gerealiseerd kan worden en binnen welke randvoorwaarden. Met een regie rol heeft de gemeente het zelf in de hand om locaties te kiezen. De door de gemeente aangewezen locaties zijn dan de enige plekken waar arbeidsmigranten gehuisvest mogen worden. 2.2. Tweede hoofdafweging: Uitnodigend vs. gesloten/strikt beleid? • Uitnodigend beleid: Met uitnodigend beleid wordt bedoeld dat de gemeente open staat om in te spelen op de vraag die er ligt in de markt in het voorzien van kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten. • Gesloten/strikt beleid: Met gesloten/strikt beleid wordt bedoeld dat de gemeente zwaarwegende beleidskaders opstelt om initiatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten in te perken.

Toelichting: Het huisvesten van arbeidsmigranten is op de eerste plaats een lokaal vraagstuk. Echter, steeds vaker zijn de werklocaties van arbeidsmigranten verspreid gelegen over een groter gebied dan de gemeente. Daardoor is sprake van een opgave die de gemeentegrenzen overstijgt. Het is van belang om bij het maken van beleid dit af te stemmen met de buurgemeenten. Zo heeft de gemeente Noordoostpolder als voorbeeld genomen een uitnodigend beleid, met het uitgangspunt dat arbeidsmigranten zich welkom horen te voelen in Noordoostpolder, terwijl gemeente Zwartewaterland bezig is met het opstellen van het beleid. Bij het opstellen van ons eigen beleid nemen we mee wat de effecten op onze buurgemeenten zou kunnen zijn om onbedoelde negatieve effecten zoveel mogelijk te voorkomen. 2.3. Derde hoofafweging: Bestemmingsgerichte beleidsregels vs. gebiedsgerichte beleidsregels? • Bestemmingsgerichte beleidsregels: Beleidsregels opstellen per bestemming. Duidelijke (gesloten) kaders per bestemming in het bestemmingsplan. • Gebiedsgerichte beleidsregels: Naast gestelde algemene uitgangspunten en algemene regels dienen aanvragen ook te voldoen aan de regels per gebiedstype. Per gebiedstype kunnen er verschillende specifieke afwijkingsregels College van burgemeester en wethouders - 8 maart 2022 - 2022_B&W_002053/3 opgesteld worden.

Voorbeeld van gebiedstypen: buitengebied, bedrijventerreinen, woonkernen. Toelichting: Met bestemmingsgerichte beleidsregels is het leveren van maatwerk moeilijker. Met gebiedsgerichte beleidsregels kan makkelijker rekening gehouden worden met de verschillende kenmerken/bestemmingen van een gebied waaraan getoetst moet worden. Hierbij zal makkelijker maatwerk geleverd kunnen worden. De omgevingsvisie werkt met een gebiedsgerichte aanpak. 2.4. Vierde hoofdafweging: Tijdelijke of permanente huisvesting toestaan? • Tijdelijke huisvesting: Huisvesting met een instandhoudingstermijn van de bebouwing voor maximaal 10 jaar. • Permanente huisvesting: Huisvesting zonder een instandhoudingstermijn of een instandhoudingstermijn van meer dan 10 jaar. Toelichting: Voor beide opties zijn afwegingen te maken die goed aan kunnen sluiten bij de gebiedsgerichte beleidsregels. Of een voorziening permanent of tijdelijk moet zijn is afhankelijk van de locatie, exploitatie en wens van de initiatiefnemer; het gaat daarbij om maatwerk. Vervolg 3) Vervolgstappen Met inachtneming van de bovengenoemde afwegingen en bureauonderzoek worden de eerste beleidsregels t.a.v. de huisvesting arbeidsmigranten voorbereid. Bij het opstellen van dit beleid wordt het belang ingezien van het betrekken van betreffende stakeholders (inwoners, ondernemers, uitzendorganisaties en overige belanghebbenden).

Om deze reden zal er een sessie georganiseerd worden waarbij alle stakeholders uitgenodigd kunnen worden om de uitgangspunten van het beleid te bespreken. Input uit deze bijeenkomst zal verwerkt worden in het 1e concept beleidsregels. Hierna zal een tweede sessie gepland worden met de betreffende stakeholders om het 1 concept beleidsregels te presenteren en te bespreken, waarbij nogmaals een feedback mogelijkheid gegeven wordt. Vervolgens zullen de inspraakreacties verwerkt worden en wordt het ontwerp beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten opgesteld. Kort hierna kan in een werkvergadering met de raad informatie gedeeld worden en zal de mogelijkheid gegeven worden om vragen te stellen. Eind van dit jaar zullen de beleidsregels voor vaststelling aan de raad worden voorgelegd met als doel een inwerkingtreding van het beleid vanaf 1-1-2023. Besluit In te stemmen met de Informatienota huisvestingsbeleid arbeidsmigranten in Steenwijkerland.