32 Informatienota 2019 - 17 - Voorlopige uitkomsten geïntegreerd verdeelmodel Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en WMO 2015 begeleiding.pdf

College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001511/6 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Zitting van 2 april 2019 Dienstverlening - Beleid Leefwereld 6 2019_B&W_00151 Informatienota - Voorlopige uitkomsten geïntegreerd verdeelmodel Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Wmo 2015 begeleiding - informeren Samenstelling: Aanwezig: de heer R. Bats, Burgemeester; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer M. Scheringa, Wethouder; mevrouw T. Bijl; mevrouw J. Groot de, Secretaris Afwezig: de heer B. Harmsma, Wethouder Informatienota Inleiding Per 2021 worden de financiën Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW-MO) gedecentraliseerd naar de lokale gemeenten. Tot die tijd ontvangen de centrumgemeenten deze middelen. In samenspraak met de regiogemeenten worden de middelen ingezet voor de inwoners die een beroep doen op BW-MO. Zwolle is centrumgemeente voor de regio IJssel-Vecht. Recent is een eerste voorlopige uitkomst van het nieuwe verdeelmodel gepubliceerd. Dit verdeelmodel roept vragen op en kent een voor onze regio forse afname van de middelen. Kernboodschap Recent bent u geïnformeerd over BW-MO. Wij hechten er waarde aan u te informeren over de laatste ontwikkelingen rondom de financiën. Situatie Nu worden de middelen voor Maatschappelijke Opvang objectief verdeeld over 43 centrumgemeenten.

De middelen Beschermd Wonen worden op basis van historische gegevens verdeeld over 43 centrumgemeenten en de middelen Wmo begeleiding worden over alle gemeenten objectief verdeeld. De huidige centrumgemeentefunctie(s) komen per 2021 te vervallen en de middelen worden dan over alle gemeenten verdeeld. Tevens gaan de verdeelmodellen voor Jeugd, Wmo, Beschermd Wonen, Participatie (deels), Armoede deels en opvang én het Sociaal domein cluster in het gemeentefonds volledig op de kop. Landelijk gaat het om € 16,1 mld. Er komt één verdeelmodel voor het geheel op basis van één methodiek en dat is de regressieanalyse op de gemeentelijke uitgaven. Invoering staat gepland voor 2021. In de meicirculaire van 2020 zal het definitieve verdeelmodel in samenhang met de bekostiging van het totale Sociaal domein terugkomen. Voorlopige uitkomsten verdeelmodel College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001512/6 Op 6 maart zijn de “voorlopige uitkomsten geïntegreerd verdeelmodel Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang en Wmo 2015 begeleiding” gepubliceerd. Dit is nog geen definitieve verdeling van de middelen voor Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang, Wmo begeleiding, dagbesteding en logeeropvang. Het zijn de uitkomsten van het door HHM/Cebeon ontwikkelde geïntegreerde verdeelmodel uit 2018, gebaseerd op de cijfers van 2017.

Het rapport wordt ingebracht in de nieuwe verdeelsystematiek voor het totale Sociaal domein dat in 2021 wordt ingevoerd. Het rapport dient als vertrekpunt voor dit onderdeel voor de totale herverdeling van de middelen binnen het Sociaal domein. Het nu gepubliceerde verdeelmodel zal op punten nog nader worden bezien en is niet meer dan een tussenstand waarvan de uitkomst met uiterste voorzichtigheid moet worden gebruikt. Toch roept de nieuwe verdeling direct vragen op omdat hieruit blijkt dat Zwolle (en dus de regio IJssel-Vecht) € 26.346.240 mln. = 18,8% minder middelen (van € 140.096.291 nu naar € 113.750.051 straks) zal ontvangen. Daarnaast blijkt uit het voorlopige verdeelmodel dat de meeste centrumgemeenten in Noordoost Nederland fors minder geld ontvangen. Dit gegeven heeft ertoe geleid dat vanuit Zwolle het initiatief is genomen een bestuurlijk overleg te voeren met alle betrokken centrumgemeenten uit Noordoost Nederland, vervolgens in G40 verband en inmiddels ook met de staatssecretaris. Vanuit de gemeenten in Noordoost Nederland is een (concept) brief opgesteld gericht aan de minister van BZK en de staatssecretaris van VWS. Het is van belang zoveel mogelijke (feitelijke) data te verzamelen om aan te kunnen tonen dat in Noordoost Nederland (Gelderland, Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland) veel meer inwoners opgevangen/begeleid worden dan wordt aangenomen.

Van oudsher zijn in het Noordoosten van Nederland (gespecialiseerde) voorzieningen die opvang/begeleiding bieden voor iedere inwoner van Nederland die dat nodig heeft. Hierbij is instroom van inwoners uit het hele land mogelijk en vaak keren zij ook niet meer terug naar hun laatste woonplaats maar (her)huisvesten zich in dit deel van het land of hebben zeer langdurig begeleiding nodig. Steenwijkerland Hoewel Zwolle centrumgemeenten is voor zowel de regio IJssel-Vecht als de regio Noord Veluwe fungeert de regio Noord Veluwe al sinds 2018 zelfstandig. Zij ontvangen daarvoor de middelen volgens afgesproken percentages van centrumgemeente Zwolle. De gemeenten in de regio IJssel- Vecht, behalve Hattem dat sinds 2019 onder de regio Apeldoorn valt, hebben aangegeven ook na 2021 met elkaar samen te willen werken. Dit is vastgelegd in een convenant waarin o.a. een vereveningsmodel is afgesproken. In het kader van de overdracht worden nog wel enkele voorzieningen voor Hattem betaald tot 2021, maar heeft Hattem het convenant niet ondertekend en deelt niet mee in het vereveningsmodel. Op dit moment is voor de regio IJssel-Vecht in totaal € 96.973.316 beschikbaar. Na invoering van het nieuwe verdeelmodel is dit € 76.550.360 of € 66.513.983 (gecorrigeerd voor de Wlz). De € 20,4 of € 30,4 mln.

vermindering als gevolg van dit verdeelmodel op te vangen binnen de zorgvoorzieningen is een gezamenlijke opgave voor de gemeenten in de regio IJssel-Vecht. Inhoudelijk De enorme teruggang in middelen voor begeleiding, dagbesteding en logeeropvang, maatschappelijke opvang en beschermd wonen vraagt om een versnelde inzet op de ambitie zo lang mogelijk thuis en zo snel mogelijk weer thuis. Als burgers zo lang mogelijk thuis wonen kunnen we uit met minder plekken van de duurste voorzieningen. Bij beschermd wonen en maatschappelijke opvang wordt immers de wooncomponent ook door de gemeente betaald. College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001513/6 Het beschikbaar stellen van intensieve ondersteuning thuis met 24/7 bereikbaarheid en een goede sociale basisstructuur wordt steeds belangrijker en is een voorwaarde voor het afbouwen van plekken. Er zijn nu zo’n 965 inwoners in de regio die Beschermd wonen (zin en pgb). Bij een teruggang in het regionale budget van € 30.459.333 betekent dat een afbouw van ongeveer 469 plekken. Eén plek beschermd wonen kost gemiddeld per jaar € 65.000 (zin). Een pgb is goedkoper, omdat hierin (nog) geen wooncomponent zit. Gezien de budgetverschillen tussen met en zonder invoering Wlz wordt verwacht dat zo’n 153 cliënten overgaan naar de Wlz.

Er blijft een grote groep cliënten over die een woning nodig heeft en intensieve begeleiding met 24/7 beschikbaarheid. Vanuit Steenwijkerland maakten in 2018 63 inwoners gebruik van Beschermd wonen en 4 van de Maatschappelijke opvang. Hoewel in de stad Zwolle de meeste voorzieningen voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang staan, wil dat niet zeggen dat hierin alleen Zwolse burgers verblijven. Ook burgers uit de regio verblijven hier. Omgekeerd verblijven Zwolse burgers in een voorziening in de regio, omdat deze beter aansluit bij hun behoefte of simpel weg omdat er plek was. Daarnaast is er sprake van landelijke toegankelijkheid voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang (wmo 2015). Met name bij De Herberg zien we een groot aantal cliënten van buiten de regio. Het betreft dus een opgave die alleen regionaal kan worden opgepakt. Consequenties voor de gemeente De (mogelijke) financiële consequenties worden opgenomen in de risicoparagraaf van de Perspectiefnota. Intern overleg met de collega’s wonen, veiligheid, jeugd, participatie en samenleving is van groot belang om te kunnen anticiperen op en na te denken over de mogelijke consequenties en de toekomst. Communicatie Op dit moment in het (verkennende) traject is communicatie met de inwoners en/of aanbieders nog niet wenselijk. De informatienota wordt ook toegezonden aan de Adviesraad Sociaal domein.

Vervolg Zoals het er nu uitziet zal de uitkomst van het verdeelmodel een fors financieel nadeel voor de gemeente opleveren. Vooruitlopend op het definitieve model, dat waarschijnlijk niet wezenlijk af zal wijken van dit eerste model, ligt het voor de hand te anticiperen op de mogelijke consequenties. Kritisch kijken naar wat er nodig is, hoe dat vorm gegeven wordt, waar regionale-, subregionale- of lokale samenwerking wenselijk is, etc.. In de regionale overleggen BW-MO zal op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau doorlopend aandacht voor dit item zijn en kunnen we de stand van zaken nauwlettend volgen. In vervolg op de regionale bijeenkomsten BW-MO van vorig jaar november zijn ook dit jaar weer bijeenkomsten in het land om informatie te geven en ervaringen uit te wisselen, waarin breed de stand van zaken zal worden weergeven over de diverse thema’s die spelen zoals: het hoofdlijnen akkoord GGZ, de meerjarenagenda en het verdeelmodel en financiën. Standpunt college: Goede ondersteuning is een speerpunt voor dit college. Het college spreekt dan ook haar zorg uit over de verwachte nadelige financiële gevolgen van het voorlopige verdeelmodel. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zal dit onderwerp de komende periode blijvend aandacht krijgen. Er zal stevig ingezet worden op dit dossier en waar nodig wordt de centrumgemeente Zwolle op dit dossier ondersteund.

College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001514/6 Besluit Beslispunt 1 Het college besluit de informatienota vast te stellen en aan de gemeenteraad te verzenden. Bijlagen 1. Bijlage bij informatienota BWMO.pdf Voorlopig geïntegreerd verdeelmodel Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Wmo 2015 begeleiding. REGIO INW HUIDIG NIEUW VERSCHIL PROC 5 Zwolle 548.903 140.096.291 113.750.051 -26.346.240 -18,8% 10 Arnhem 420.770 129.375.688 103.084.238 -26.291.450 -20,3% 9 Apeldoorn 256.187 81.310.378 61.339.272 -19.971.106 -24,6% 1 Groningen 583.581 169.843.010 155.503.033 -14.339.977 -8,4% 13 Nijmegen 522.474 128.163.122 114.523.910 -13.639.212 -10,6% 4 Assen 323.661 87.283.095 74.683.376 -12.599.719 -14,4% 33 Vlissingen 381.568 97.554.009 85.262.183 -12.291.826 -12,6% 36 Tilburg 444.088 114.796.042 103.250.839 -11.545.203 -10,1% 7 Enschede 401.752 106.006.494 95.455.331 -10.551.163 -10,0% 12 Doetinchem 298.193 76.604.083 66.204.480 -10.399.603 -13,6% 16 Almere 407.818 91.722.363 81.368.642 -10.353.721 -11,3% 42 Heerlen 245.145 86.432.308 79.168.347 -7.263.961 -8,4% 2 Leeuwarden 646.874 157.668.059 151.094.113 -6.573.946 -4,2% 3 Emmen 168.131 50.018.134 43.581.361 -6.436.773 -12,9% 32 Dordrecht 402.373 92.073.512 86.782.315 -5.291.197 -5,7% 41 Venlo 492.605 119.964.955 114.677.439 -5.287.516 -4,4% 40 Helmond 210.251 48.374.143 46.184.188 -2.189.955 -4,5% 11

Ede 242.657 46.270.195 44.496.269 -1.773.926 -3,8% 6 Almelo 225.457 48.342.732 48.327.542 -15.190 0,0% 28 Gouda 228.693 41.731.733 41.759.580 27.847 0,1% 29 Rotterdam 909.166 241.964.286 242.206.576 242.290 0,1% 39 Eindhoven 551.512 122.312.183 124.133.393 1.821.210 1,5% 35 Breda 458.074 92.870.645 94.939.487 2.068.842 2,2% 18 Den Helder 163.358 32.890.244 35.112.981 2.222.737 6,8% 38 Oss 275.934 56.810.125 59.321.903 2.511.778 4,4% 8 Deventer 235.044 54.293.772 57.737.604 3.443.832 6,3% 37 's-Hertogenbosch 383.592 79.406.040 83.052.262 3.646.222 4,6% 14 Utrecht 898.392 193.133.259 196.864.243 3.730.984 1,9% 20 Hoorn 209.908 38.589.278 43.650.661 5.061.383 13,1% 19 Alkmaar 278.848 56.002.496 61.092.844 5.090.348 9,1% 30 Vlaardingen 182.287 40.651.659 45.793.744 5.142.085 12,6% 15 Amersfoort 394.190 76.549.159 81.951.562 5.402.403 7,1% 31 Nissewaard 289.544 52.943.697 59.365.520 6.421.823 12,1% 27 Delft 278.703 45.557.079 52.391.530 6.834.451 15,0% 24 Purmerend 153.498 25.573.089 32.947.538 7.374.449 28,8% 17 Hilversum 259.691 44.361.248 52.458.945 8.097.697 18,3% 43 Maastricht 354.892 88.217.985 97.322.084 9.104.099 10,3% 23 Zaanstad 179.151 34.851.359 44.440.406 9.589.047 27,5% 34 Bergen op Zoom 241.058 47.811.693 58.395.578 10.583.885 22,1% 25 Leiden 558.125 96.785.447 110.715.620 13.930.173 14,4% 21 Haarlem 538.522 104.492.561 118.533.896 14.041.335 13,4% 26 's-Gravenhage

801.331 184.732.235 216.307.234 31.574.999 17,1% 22 Amsterdam 1.035.506 260.080.128 305.277.891 45.197.763 17,4% College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001515/6 Voorlopig verdeelmodel regio IJssel-Vecht Huidige situatie Vermoedelijke toekomstige situatie Afname budget fictief mo (3) fictief bw (3) ib totaal +Wlz -Wlz -Wlz Dalfsen € 553.233 € 3.389.129 € 3.087.335 € 7.029.697 € 4.328.334 € 3.997.318 € -3.032.379 Hardenberg € 1.186.701 € 7.269.785 € 7.778.182 € 16.234.668 € 11.605.533 € 10.447.960 € -5.786.708 Hattem (1) € - € - € - € - Kampen € 1.034.941 € 6.340.099 € 6.448.234 € 13.823.274 € 10.889.921 € 9.459.639 € -4.363.635 Ommen € 345.519 € 2.116.666 € 2.193.518 € 4.655.704 € 3.020.578 € 2.748.925 € -1.906.779 Staphorst € 328.964 € 2.015.246 € 1.323.178 € 3.667.388 € 1.994.479 € 1.771.169 € -1.896.219 Steenwijkerland € 856.318 € 5.245.846 € 6.169.848 € 12.272.012 € 8.907.699 € 8.124.246 € -4.147.766 Zwartewaterland € 439.689 € 2.693.

555 € 2.302.501 € 5.435.745 € 3.392.909 € 3.119.016 € -2.316.729 Zwolle € 2.474.430 € 15.158.476 € 15.598.893 € 33.231.800 € 32.410.907 € 26.845.710 € -6.386.090 Totaal IJ-V (2) € 7.219.796 € 44.228.8 03 € 44.901.689 € 96.350.288 € 76.550.360 € 66.513.983 € -29.836.305 (1) Hattem valt per 2019 onder de regio Apeldoorn (2) Afspraak is dat de Noord Veluwe 29,01% van de middelen bw een 27,61% van de middelen mo ontvangt (3) het fictieve aandeel is berekend aan de hand van de percentages van het regionale vereveningsmodel Per inwoner inwoners 2017 huidig +Wlz -Wlz Dalfsen 28070 250 154 142 Hardenberg 60211 270 193 174 Hattem (1) Kampen 52511 263 207 180 Ommen 17531 266 172 157 Staphorst 16691 220 119 106 Steenwijkerland 43448 282 205 187 Zwartewaterland 22309 244 152 140 Zwolle 125548 265 258 203 College van burgemeester en wethouders - 2 april 2019 - 2019_B&W_001516/6