32.1 College - Afschrift van Update Luchtvaart aan PS Overijssel dd 4-10-2019.pdf

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. DatonW.: O 4 O K T 2 0 1 9 Provincie Overijssel Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl bostbus@overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel KvK 51048329 IBAN NL45 RABO 0397 3411 21 I n l i c h t i n g e n bij dhr. F. Hoel<stra telefoon 038 499 86 52 Frank. Hoel<stra@overijssel.nl Datum 01.10.2019 K e n m e r k 2019/0286050 Onderwerp: update luchtvaart Toezending aan Provinciale Staten met oogmerk: [X] ter Informatie [ ] anders, en wel: I. zienswijze over Notitie Reikwijdte en Detailniveau luchtruimherziening (bijgevoegd) Wij hebben u op 15 mei 2019 (2019/1100572) schriftelijk geïnformeerd over verschi llende aspecten in het luchtvaartdossier. Inmiddels zijn er enkele nieuwe ontwikkelingen en lijkt het ons goed u over de actuele stand van zaken te Informeren. Aan het eind van deze brief maken wij de balans op over het resultaat van onze Inspanningen tot nu toe. Op de website https://www.luchtvaartindetoekomst.nl staat alle Informatie die het Rijk beschikbaar heeft over de Luchtvaartnota, de herziening van het luchtruim, Lelystad Airport en alle bijbehorende procedures.

Lelystad Airport ook geraakt door de stikstof uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof betekende ook dat de 'melding' die samenhangt met de wijziging van het Luchthavenbeslult niet rechtsgeldig is. Het ministerie Is op zoek naar ruimte om de stikstof uitstoot van de uitbreiding van de luchthaven mogelijk te maken. Mede daarom is de opening van het vliegveld nu voorzien na april 2020. Groen licht uit Europa voor de verdeling van verkeer tussen Schiphol en Lelystad Airport Het is van begin af aan de bedoeling geweest dat Lelystad Airport Schiphol zou ontlasten door de vakantlevluchten over te nemen. Daarvoor moet Europa instemmen met een zogeheten Verkeersverdelingsregeling (VVR). Eerdere versies van de VVR konden niet op de Instemming van Europa rekenen, maar de laatste versie, waarbij enige ruimte is ingebouwd voor de vrije markt, Is recent goedgekeurd^ In de Tweede Kamer moet het debat nog plaatsvinden over de vraag of autonome groei op Lelystad Airport wordt toegestaan of dat het uitsluitend als overloopluchthaven mag dienen. ^ Zie https://www.tvyeedekamer.nl/kamerstukken/brieven r egering/detail?id = 2019Z18021&did = 2019037467 Datum verzending O 4 O K T . 2 0 1 9 provincie "^verijssel

update luchtvaart ingediende zienswijzen leiden niet tot wezenlijke w ijzigingen vnn bet lu^tttbavenbesluit Wij hebben 5amen met 1 ^ 5 betrokken gemeenten een zi enswijze Ingediend tegen het Iuchthavenbe5lult (afschrift hiervan l5bijge5loten bij onze brief van L5 mei 201.9). De minister heeft eind augu5tu5 de No ta van Antwoord op de Ingediende zienswijzen gepublice erd. Wij zullen het antwoord op onze zienswijze nog goed bestuderen, maar 5tellenondertu55en wel va5t da t de minister geen aanleiding ziet het Luchthavenbeslult op wezenlijke punten aan te pa55e n. Onze inzet zal er op gericht blijven dat Lelystad Airport pa5 open gaat na het opheffen van de laagvl iegroute^. De formele vervolgstappen voor wijziging van het Luch thavenbe5lult zien er al5 volgt uit: ^ Voorhangprocedure inTweede en Eerste kamer(nog ni et gepland) ^ Advies Raad van State ^ kabinetsbesluit Tijdens de Statentafel van 25 5eptember20^9i5 de vra ag ge5teld of wij eventueel juridische 5tappen overwegen.Daarover kunnen wij kort zljn:dat overwege n wij nlet,want uit jurl5prudentie blijkt dat tegen het Luchthavenbeslult Lelystad Airport geen bezwaar en beroep mogelijk l5^.

I^rograntnta voor monitoring en evaluatie Lelystad A irport in ontwikkeling Eén van de aanbevelingen van de MER comml55ie aan d e minister van Infra5tructuur en Waterstaat i5 het va5t5tellen van een programma voor monitoring en eva luatie vóór dat Lelystad Airport open gaat. Wij verwachten al5 provincies hierover medio november met de minl8ter van gedachten te wl55elen. Een di8CU55lepunt dat wij zien aankomen 1 5 de bekostigi ng van voldoende meetpunten op het oude land. Gedeeltelijke verbetering aansluitroutes Lelystad Ai rport tr^ogeli^k in winter De herziening van het luchtruim i5 dit voorjaar gesta rt en gaat, net al5 de Luchtvaartnota, gepaard met het opstellen van een planMER. Wij hebben Inmiddels een zienswijze Ingediend over de Notitie Reikwijdte en Detailniveau die tot^oktober20I^9ter Inzage ligt. Daarin pleiten wij voor garanties voor het verdwijnen van de laagvliegroute5 en inzicht effect en op de grond c.t^. de leefkwaliteit van nieuw te ontwerpen routen. Daarnaast vinden wij dat weging v an de effecten van de te onderzoeken varianten vooraf helder moet zijn en eveneen5 moet helder zijn waar de mlnl5ter die varianten mee gaat vergelijken (referentie^ituatle). Wij hebben onze zienswijze al 5 bijlage bij deze brief gevoegd.

Het traject van besluitvorming van de inspraak op de luchtruimherziening ziet er al5 volgt uit: ^ e s t L t t t r ^ i ^ ^ e ^ e s ^ L i i t ^ ^ r r t ^ i n ^ e n i ^ s ^ r ^ ^ ^ ^ ^ ^ t t c ^ t r i ^ i r t ^ ^ e r ^ i e n i r ^ ^ Eind 2 0 1 7 Regcff akkoord Aankorxli8ing her/»enir»(jvan het luchtruim O k t o b e r 2 0 1 9 Advies Commisste m e r. ovrr NRD Z o m e r 2 0 2 0 Kabinet neemt concept- Voorkeu rs beslissing metPlan-MER N o v e m b e r z o z o Nota van Antwoord corKcpt - Voofkeurst>esl'SS'ng S e p t e m b e r 2 0 1 9 Notitie Reikwijdte en Delai Iniveau (N R D> N a j a a r 2 0 1 9 O k t o b e r z o z o Nota van Antwoord Advies Commissie m.ex over NRD concept Voofkeur^besiissing met Plan-MEH Eind 2 0 2 0 Oeüniti^e VOorkeursbeshssirig M I ff \ i ^\ ^•^^ ^^^^^^ w 9b Luchtvaartnota 2020-2050 in najaar in ontwerp naar de Tweede Kamer https://www.raadvanstate.nI/@106303/201600993-l-r6/ Pagina 2 provincie "^verijssel

update luchtvaart Het mini5terie van Infrastructuur en Waterstaat werk t aan een nieuwe Luchtvaartnota. Daarin komt aan de orde hoe de luchtvaart zich In de toekomst kan o ntwikkelen. Deze ontwikkeling kan alleen plaat5 vinden In balan5 met andere belangen zoal5 veilighe id, duurzaamheid en leefbaarheid. Over de Luchtvaartnota maakt het ministerie ook een Milieuef fectrapport. In onze brief van 1 ^ 5 mei 201^9 hebben wljuaf^chrift gestuurd van onze zienswijze op de No titie Reikwijdte en Detailniveau.Wij verkeren op di t moment in afwachting van de Nota van Antwoord op on ze zlen5wljze. Het ministerie heeft de planning aangepa5t.In de i^amerbriefvan55eptember20I^9i5 hier over de volgende tek5topgenomen:Ten behoeve van de Luchtvaartnota wordt op dit moment e en plan mer procedure doorlopen. Daarnaast 5telt de mlnl5ter een Pa85ende beoordeling in het kader van de Habitat toet5 op. ^e wil voldoende tijd nemen om de belangen van belanghebbenden voldoende mee te laten wegen in de totstandkoming van de Luchtvaartnota. Hierdoor duurt de plan mer procedure langer dan verwacht.

De planning i5 er nu op gericht de Luchtvaartnota eind 20t9op te leveren,zi e onderstaand 5chema: Tijdlijn luchtvaartnota juni 2018 Kamertjnef: aankondiging participatieproces O] Participatie ih Maart 2019 Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD): milieueffecten kjchtvaartnota Zienswijze ét Eind 2019 Ontwerp luchtvaannota enplanMERnaarde Tweede Kamer Zienswijze A Zomer 2020 Kabinet steil luchtvaartnota vast L C Elnd20i7 Regeerakkoord: aankondiging nieuwe lucht- vaartnota December 2018 Kamert)hef opbrengst verkenningsfase April 2019 Adviescommissie voor de m e r over NRD Voorjaar 2020 Advies Commissie voor de m e t. over ontwerp luchtvaartnota en planMER I - X _ ift-. .tfl \y\ WÊW^ . . w i u. A 'i ' Mwiisieiwvan nfiawiiKTuiM pnW.flpiv.Mt Pagina 3 provincie "^verijssel

tipdateli^t:htvaart ^n^pannin^en tot nii toe leveren een bescbeiden res ultaat op Onze inzet leidt vooralsnog niet tot een andere vol gorde van besluitvorming. Wij blijven on5 Inspannen voor herindeling van het luchtruim en het opheffen v an laagvliegroute^vót^r dat Lel^5tad Airport open gaat. Op onderdelen zien wij wel resultaat van onze in5pannlngen.^oi5 de minimale vlieghoogte bij 5tad5hagen verhoogd van ^.000 naar 5.000 voet.Daarn aa5t heeft de minister toegezegd de hinder van de lange laagvliegroute^ in de winter van 2021^^2022 op te lo55en met een tu55entljd5eaanpa55lng van het luchtruim.Ook zullen vliegtuigen meer gebruik kun nen maken van de OOD-en ODAtechniek^^nel 5tljgen en dalen in glijvlucht^. Dit 1 5 mogelijk omd at op interferentie van verkeer van Lel^^tad Airport en schiphol geen ab5oluut verbod meer ru^t. Tot 5lot h eeft het ministerie werk gemaakt van een programma voor monitoring en evaluatie van Lel^5tad Airport. Hier leken zij aanvankelijk niet toe bereid. Mede door onze inzet 1 5 er met een zekere regelmaat zowel ambtelijk al5be5t uurlijk overleg en kunnen wij 5nel schakelen. Dit maakte bijvoorbeeld dat we 5nel konden de-e5caleren toen afgelopen najaar aanpassingen van de routen bij Wezep breed In de pe r5 werden uitgemeten. Gedeputeerde Staten van Overijssel, secretaris, N. Versteeg Pagina 4 provincie "^verijssel

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Directie Participatie t.a.v. Luchtruimherziening Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Provincie Overijssel Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl KvK 51048329 IBAN NL45 RABO 0397 3411 21 I n l i c h t i n g e n b i j mw. J.F.X. Visser-Kuiper telefoon 038 499 70 35 JFX.Visser-Kuiper@overijssel.nl Datum 01.10.2019 Kenmerk 2019/0286135 Bijlagen Uw brief Uw k e n m e r k Onderwerp: Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor plan-MER luchtruimherziening Hooggeachte mevrouw Van Nieuwenhuizen WIjbenga, U heeft van 10 september tot 7 oktober 2019 de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor het plan- MER voor de luchtruimherziening ter Inzage gelegd. Met deze brief sturen wij u onze zienswijze die wij in samenspraak met de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hellendoorn, Kampen, Olst-Wijhe, Raalte, Steenwijkerland en Zwolle hebben opgesteld. Er ontbreekt ten onrechte een garantie dat laagvlieg routes verdwijnen Een van de doelen luchtruimherziening is het verminderen van de impact op de omgeving. U kondigt aan dat tussentijds verbeteringen in het huidige luchtruim mogelijk zijn. Zo streeft u naar verbetering van de aansluitroutes van Lelystad Airport in de winter van 2021/2022, zodat zoveel mogelijk ongehinderd doorgeklommen kan worden.

Deze formulering laat ruimte voor afwijking en en u geeft bovendien niet aan wanneer het continue dalen vanuit het zuiden, zoals aangegeven in de Startbeslissing Luchtruim- herziening, wordt gerealiseerd. Wij horen graag wanneer wij toekomst-vaste oplossingen voor Stadshagen kunnen verwachten. Varianten zijn niet gericht op verduurzaming Zoals wij in eerdere zienswijzen hebben genoemd vinden wij een andere volgorde van besluitvorming wenselijk. Stel éérst een Luchtvaartnota vast, start dan de herziening van het luchtruim en bepaal dan of opening van Lelystad Airport nodig en/of wenselijk is. De in de NRD genoemde varianten (multi/single airport en vaste/flexibele routes) lijken vooral capaciteit ge dreven. Wij krijgen graag inzicht in hoe deze varianten bijdragen aan de andere 2 doelstellingen van het luchtruimherziening: verduurzaming (verminderen van de impact van de vliegroutes op de omgeving) en efficiënter gebruik en beheer van het luchtruim. Beperk 'invloed op omgeving' niet tot wettelijke normen In de NRD geeft u aan bij het ontwerp van de luchtruimherziening 5.000 voet te gebruiken als werkhypothese voor geluidshinder. Dit is onaanvaardbaar. Ook boven de 6.000 voet wordt hinder ervaren; zeker als (noodgedwongen) horizontaal gevlogen wordt, vliegtu igen niet ongehinderd kunnen klimmen of dalen of als in de randen van de nacht gevlogen wordt.

Juist het lange horizontale vliegen in de eerste ontwerpen van de aansluitroutes voor Lelystad Airport heeft veel weer stand opgeroepen. Dat daarbij geen sprake Is van het overschrijden van wettelijke geluidsnormen doet niets af aan de ondervonden hinder en de weerstand die dit bij inwoners in Overijssel oproept. O a t u m v e r z e n d i n g O 4 O K T . 2 0 1 9 provincie ) ^ verijssel

Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau vo or plan-MER luchtruimherziening Wij gaan ervan uit dat u, conform het advies van de C ommissie m.e.r. over het Luchthavenbeslult Lelystad, rekening houdt met hinder buiten de wettelijke norm en. En dat u in het verlengde hiervan bij het ontwerp van routes inzicht geeft in de effecten ervan op de grond c q . de leefkwaliteit. Heringedeelde luchtruim moet minder hinder veroorzaken Voor ontwikkeling Lelystad Airport tot 45.000 vlieg bewegingen binnen een herzien luchtruim geldt dat d e routes anders kunnen komen te liggen. In de luchtruim herziening zijn de lokale vertrek- en naderingsroutes (B-F) en de aansluitroutes namelijk gee n uitgangspunt voor het ontwerp. Verder wordt bij de luchtruimherziening het noorden ingericht vo or militair gebruik en het oosten en zuidoosten van h et Nederlandse luchtruim voor handelsverkeer. Wij krijg en graag inzicht in wat deze indeling betekent voor Overijssel en rekenen erop dat veranderingen in rou tes voldoen aan de doelstelling van de luchtruimherziening, namelijk het verminderen van de impact op de omgeving. Wij gaan er vanuit dat het oorspronkelijke ontwerpuitgangspunt (minimaal boven 5.000 voet boven het oude land) bij herindeling randvoorwaarde Is bij Stadshagen, Wezep, het Vechtda l en Steenwijkerland.

Ook hechten wij aan toepassing van de CCD- en CDA-techniek (snel stijgen en dalen in glijvlucht). Beoordelingsproces en weging effecten moet vooraf he lder zijn Op bladzijde 25 en 25 van de NRD geeft u aan hoe te komen tot een voorkeursvariant. Wij zijn het eens met de stelling dat de plan-MER objectieve informat ie levert voor het maken van een keuze voor de voorkeursvariant. Wij plaatsen een kanttekening bij het vervolg over de weging van effecten. U stelt d at dit een bestuurlijke beoordeling en keuze is. Hierb ij is onhelder wat de rol van de provincie en de gemeenten in het proces is vanuit onze verantwoordeli jkheid voor de kwaliteit van de leefomgeving. Ook is inzicht en helderheid over de weging van de effec ten aan de voorkant belangrijk om vertrouwen in het proces te hebben. Wij gaan ervan uit dat u het beoor delingsproces en de weging van effecten vooraf helder maakt. Toetsingskader is niet transparant U geeft in de NRD aan dat de toetsing van de effect en voor alle varianten (inclusief de voorkeursvarian t) op precies dezelfde wijze plaats vindt. Daarbij bepaa lt u de verschillen door een vergelijking met de referentiesituatie. Dit is de situatie die ontstaat als het programma luchtruimherziening niet wordt uitgevoerd. Lelystad Airport wordt hierbij als een a utonome ontwikkeling gezien.

Dit vinden wij niet correct; zoals eerder aangegeven moet de volgorde van besluitvorming anders zijn, waarbij het al dan niet openen van Lelystad Airport de slotvraag is. V erder geeft de voorgestelde referentiesituatie veel onhelderheid richting inwoners; zij kunnen slechts v ergelijken ten opzichte van de huidige situatie. Wi j dringen er dan ook bij u op aan de huidige situatie als referentie te gebruiken bij de toetsing. Wij zien graag uw reactie tegemoet hoe u onze opmer kingen verwerkt in een open, transparant en navolgbaar proces voor de luchtruimherziening. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Overijssel, voorzitter, A P. Heidema secretaris, N, Versteeg Pagina 2 provincie =^verijssel