3.0 Ministerie BZ - Verhouding ambtsgebed en beginsel scheiding kerk en staat.pdf

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Ge me ente St ee nw ijkerland (OV ) t.a.v . de geme enteraad Postbus 16 2 83 30 AD STEENWIJK In g n l- i; ;. p r ; - i. '^e nw ijk er lan rl 2 9 AUf3 2019 Za ak nu m m tf Ree ks: DGBRW www .rijks over heid .nl www.f acebo ok.co m/min bzk www .twit ter.c om/ min bzk Ke nm erk 20 19 -0 00 03 75 08 7 Uw ke nm er k Da tum 27 augustu s 2019 Be tre ft Ve rho uding am bts gebed en begin sel s cheid ing ke rk en staa t Begin 20 19 zijn vra ge n gereze n ov er de man ier wa aro p een aa ntal ge me en ten om ga at met he t am bts gebed b ij de opening en /o f sluitin g van raad sverg ad ering en , in he t b ijzon de r de vra ag of die in strijd is m et he t beginsel van sch eid ing van ke rk en sta at zoa ls da t vo or tvloeit u it de vr ijh ei d va n godsdie nst in same nhang met he t disc rim inatieve rbod . Ve rsc hillende me dia hebben aandacht beste ed aan he t am btsg eb ed ^ Tev ens zi jn sc hr ift el ijk e vrag en geste ld door he t T wee de Ka me rlid Ku ike n (Pv dA)^.

Naar aa nle iding van deze be ric hte n en de geste lde Ka me rvr ag en inform ee r ik u ov er de verhoudin g tus sen he t am bts gebed en he t begin sel van scheiding van ke rk en staa t, zoals eerder uit ee ng ezet do or m ijn am btsv oo rgan ge r Rem kes in zijn br ief van ok tobe r 2006 aan alle gemeenten ^ en ui tg ew er kt in he t T we elu ik Religie en Pub liek Do me in van m ijn ministe rie en de VNG u it 20 09 '', wa arva n een geactua lise erd e versie dit na jaa r ve rs ch ijn t. He t u its prek en van he t am bts gebed bij een ve rgad ering van de ge mee nte raad is niet pe r de fin itie st rijd ig met he t b egins el van sch eid ing van ke rk en staa t. D it wordt anders wanne er he t uit sp reke n van he t am bts gebe d en /o f he t ac tie f r espect tone n da arvoor ve rplic ht wo rde n ge ste ld. Raa dsle den moe ten ze lfs tand ig ku nn en be slu ite n of zij al dan niet deeln em en aan h et am bts gebe d of al da n niet ac tie f res pect tone n. De pe rsoo nlijke beslis sing van een raad slid to t niet-dee lnem ing of he t n ie t (a ct ie f) tone n van res pect mag er daarom no oit t oe leide n da t een raa dslid de toe gang to t de vergad ering wor dt on tze gd .

Wa nneer wor dt gek oze n vo or he t u its prek en van een am bts ge be d, zou dit da arom b ij vo orke ur voora fga and aan de opening van de ve rgad ering en/o f dire ct na slui tin g va n de ve rgad ering moe ten worde n uitges prok en . ' httDs://www.omroepzeeland.nl/nieuws/109814/Opnieuw-discussle-over-ambtsaebecl- Tholen https://www.ad.nl/kamDen/pauze-tussen-aebed-en-verQaderina-van-aemeenteraad- kampen~a8de2605/ ^ Deze zijn beantwoord bij brieven van 5 februari 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018-2019, nr.1428) en 21 maart 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018-2019, nr. 2001). ^ https://www.buraemeesters.nl/ambtsaebed '' https://www.invriiheidverbonden.nl/uploads/downloads/reliaieDubliekdomein.pdf. Zie p. 25 voor de uitleg met betrekking to t het ambtsgebed. Pagina 1 van 2

DGBRW Ken merk 20 19 -0 00 03 75 08 7 In de pra ktijk geven gemeenten op verschillende manieren invulling aan het ambtsgebed bij de aanvang en/of sluiting van raadsvergaderingen. Sommige gemeenten kiezen ervoor om het ambtsgebed voorafgaand aan de opening en/of direct na sluiting van de vergadering te laten uitspreken door de voorzitter. Het ambtsgebed maakt dan geen deel uit van de vergadering en hoeft dan dus ook niet in het reglement van orde te worden opgenomen. Het ambtsgebed is in deze situatie in overeenstemming met het beginsel van scheiding van kerk en staat, al geldt ook hier dat eenieder, inclusief de voorzitter, vrij moet zijn in z ijn beslissing om eraan deel te nemen en/of er actief respect voor te tonen. Een aantai gemeenten heeft ervoor gekozen om in het reglement van orde te bepalen dat de voorzitter direct na de opening (en/of voor de sluiting) van de raadsvergadering het ambtsgebed uitspreekt, waarmee het deel uitma akt van de vergadering. Ook in deze situatie geldt dat het ambtsgebed als zodanig niet strijdig is met het beginsel van scheiding van kerk en staat, zolang er maar geen sprake is van een verplichting voor de voorzitter of een ander lid om het ambtsgebed u it te spreken dan wel een verplichting om eraan deel te nemen en/of er actief respect voor te tonen.

Om (elke schijn van) een eventuele verplichting te vermijden, zou dit tot uitdrukking m oeten worden gebracht in de bewoordingen van de desbetreffende reglementen van orde. Dat betekent dat niet kan worden volstaan m et een formulering in he t reglement van orde die naar de letter een verplichting inhoudt, maar in de praktijk niet zo wordt ervaren. Een oplossing is bijvoorbeeld op te nemen dat indien de voorzitter van de raad het uitspreken van het gebed niet met zijn of haar innerlijke overtuiging in overeenstemming kan brengen, het gebed wordt uitgesproken door een raadslid dat zich daarvoor beschikbaar s telt en dat aanwezigheid b ij h et uitspreken van het ambtsgebed niet verplicht is. Ik verzoek de gemeenten die het betreft dan ook om in lijn m et het voorgaande in hun reglement van orde te expliciteren dat geen sprake is van een verplichting om het ambtsgebed uit te spreken dan wel er aan deel te nemen en/of er actief respect voor te tonen. Op deze wijze b lijft de vrijheid van gemeenten om te bepalen hoe zij hun vergaderingen organiseren overeind, rekening houdend met lokale tradities en gebruiken, terwijl te gelijkertijd het beginsel van scheiding van kerk en staat expliciet in acht wordt genomen. Ik vertrouw ero J U hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. De minister vM -^n nenla ndse Zaken en Koninkrijksrelaties, drs. K.H. Pagina 2 van 2