29.0 VNG - Tussenevaluatie raamovereenkomst verpakkingen.pdf

U201800180 PROD Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl Samenvatting Graag informeer ik u over de voortgang van de tussenevaluatie van de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. In 2012 hebben de VNG, het Afvalfonds Verpakkingen en het toenmalige ministerie van Infrastructuur & Milieu afspraken gemaakt over de invulling van producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen. Deze zijn verwoord in de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. Afgelopen jaar is het functioneren van deze overeenkomst in gezamenlijkheid tussentijds geëvalueerd. De uitkomst is verwoord in een rapportage , die met een bijbehorende brief van de staatssecretaris zal worden behandeld tijdens het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ van donderdag 15 maart a.s. in de Tweede Kamer. In een separate brief (zie bijlage) van de VNG hebben wij hierop een reactie gegeven aan de Tweede Kamer en aangedrongen op enkele aanvullende maatregelen, gebaseerd op de aangenomen moties tijdens de ALV en BALV in 2017. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad Datum 13 maart 2018 Ons kenmerk TLE/U201800180 Lbr.

18/008 Telefoon 070 373 83 93 Bijlage(n) 1 Onderwerp Tussenevaluatie Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 U201800180 PROD Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl Geacht college en gemeenteraad, Graag informeer ik u over de voortgang van de tussenevaluatie van de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. In 2012 hebben de VNG, het Afvalfonds Verpakkingen en het toenmalige ministerie van Infrastructuur & Milieu afspraken gemaakt over de invulling van producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen. Deze zijn verwoord in de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. Afgelopen jaar is het functioneren van deze overeenkomst in gezamenlijkheid tussentijds geëvalueerd. De uitkomst is verwoord in een rapportage , die met een bijbehorende brief van de staatssecretaris zal worden behandeld tijdens het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ van donderdag 15 maart a.s. in de Tweede Kamer. In een separate brief (zie bijlage) van de VNG hebben wij hierop een reactie gegeven aan de Tweede Kamer en aangedrongen op enkele aanvullende maatregelen, gebaseerd op de aangenomen moties tijdens de ALV en BALV in 2017.

Uitkomst tussenevaluatie De tussenvaluatie laat over het algemeen zien dat de afspraken uit de raamovereenkomst hebben geleid tot betere resultaten, wanneer gekeken wordt naar de tussentijds gerealiseerde doelstellingen. Op basis van de huidige afspraken in de overeenkomst, zorgt de huidige systematiek echter voor knelpunten en risico’s in de uitvoeringspraktijk van de kunststofketen. Zo is er een gebrek aan sorteercapaciteit, is er een substantieel aandeel van niet -recyclebare verpakkingen en blijft de vraag naar gerecycled kunststof beperkt. Gemeenten ervaren in de praktijk bovendien financiële en administratieve risico’s zonder dat ze mogelijkheden hebben om deze te beheersen. Aan de leden Datum 13 maart 2018 Ons kenmerk TLE/U201800180 Lbr. 18/008 Telefoon 070 373 83 93 Bijlage(n) 1 Onderwerp Tussenevaluatie Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/5 Nederlandse gemeenten spelen een cruciale rol in de uitvoering van de wettelijke producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen. Zo dragen gemeenten zorg voor de inzameling, sortering en vermarkting van kunststof verpakkingsafval. Dankzij de inspanningen van gemeenten heeft de recycling van de kunststofstroom de afgelopen periode een grote vlucht genomen.

De opbrengst van de stroom kent echter een overwegend negatieve waarde door de veelal laagwaardige kunststofsoorten waarnaar geen automatische vraag is vanuit de markt. Gemeenten ontvangen om die reden een kostendekkende vergoeding voor de inzameling, sortering en vermarkting, op het moment dat het uitgesorteerde kunststof door de recycler wordt afgenomen.. De raamovereenkomstpartijen hebben in gezamenlijkheid de knelpunten geïnventariseerd. Deze maken duidelijk dat er maatregelen nodig zijn om de volledige kunststofketen naar een hoger plan te tillen en de maatschappelijke kosten te beperken. De raamovereenkomstpartijen gaan hierover nader in gesprek. Afspraken Concrete afspraken zijn er tijdens de tussenevaluatie gemaakt over onderstaande onderwerpen: - Aanpassing governance raamovereenkomst De partijen hebben geconstateerd, dat wijzigingen in de governance van de overeenkomst nodig zijn voor een duidelijker aansturing. Om die reden hebben de raamovereenkomstpartijen besloten een nieuwe governancestructuur te ontwikkelen en deze vast te leggen in de raamovereenkomst. De structuur gaat bestaan uit drie niveaus: bestuurlijk niveau, strategisch niveau en operationeel niveau.

- Aanpassing rol Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) en samenstelling bestuur Het KIDV wordt voortgezet als instituut van en voor het verpakkende bedrijfsleven, met als primaire taak producenten en importeurs van verpakkingen te ondersteunen bij hun keuze voor duurzame en goed recyclebare verpakkingen. Het bestuur van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) wordt uitsluitend vertegenwoordigd vanuit het verpakkende bedrijfsleven. De VNG heeft besloten om haar vertegenwoordiging in het bestuur van het KIDV te beëindigen, in navolging van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. - Zwerfafvalaanpak De raamovereenkomstpartijen concluderen dat het wenselijk is de inzet vanui t de raamovereenkomst op het bestrijden van zwerfafval onder de Landelijke Aanpak Zwerfafval te brengen. Afgesproken is om het niet aangevraagde deel van de aan de gemeenten ter beschikking gestelde zwerfafvalvergoeding (uit de periode 2013 – 2017), voor een optimale inzet te besteden aan gemeentelijke activiteiten in het Programmakader van de Landelijke Aanpak Zwerfafval. Moties (B)ALV Het streven naar meer hergebruik van grondstoffen en de ambitie om materiaalketens te sluiten, staan hoog op de gemeentelijke agenda’s. Specifiek voor de kunststofketen is dit benadrukt via een aangenomen motie in zowel de ALV van juni 2017 als de BALV van november.

We hebben getracht om overeenstemming te bereiken met het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat en het Afvalfonds Verpakkingen om de inhoud van deze moties over te nemen. De gewenste focus op kwaliteit in plaats van kwantiteit, is voor het ministerie een reden geweest om het verzoek voor verhoging van de wettelijke doelstelling af te wijzen. De VNG benadrukt dat gemeenten zich zullen blijven inspannen voor verhoging van de kwaliteit. Verhoging van de kwantitatieve doelstelling van 52% (in 2022) zien wij echter als een vereiste, omdat deze Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/5 doelstelling al zo goed als is gerealiseerd in 2016 (51%) en daarmee verdere prikkels voor onder andere meer (gescheiden) inzameling beperkt zullen blijven. De verzoeken uit de moties die volgens de VNG onvoldoende verwerkt zijn, zijn in dit kader als voorgestelde aanvullende maatregel verwoord in onze brief (zie bijlage) aan de Tweede Kamer. Vervolg op deze tussenevaluatie In de aankomende periode wordt gesproken over onderstaande onderwerpen: - Kosten en vergoedingen Conform afspraak in de raamovereenkomst is onderzoek gedaan naar de kosten van de bron- en nascheiding van kunststof verpakkingsafval. Ten tijde van de tussenevaluatie zijn de hiervoor uitgevoerde onderzoeken nog niet beschikbaar. Zodra deze beschikbaar zijn, gaan de VNG en het Afvalfonds Verpakkingen hierover in gesprek.

Het voornemen is om deze gesprekken voor de zomer van 2018 af te ronden. - Drankenkartons De vergoeding voor drankenkartons is overeengekomen voor de periode 2015 t/m 2017. Op basis van onderzoek naar de kosten en milieueffecten van de inzameling en recycling van drankenkartons, treden de raamovereenkomstpartijen nader in overleg. Daarin worden afspraken gemaakt over hoe verder te gaan met de drankenkartons. Tot die tijd wordt de inzameling en recycling gecontinueerd op basis van huidige afspraken. - Herziening regierol gemeenten en onderzoeken oprichting publiek-private samenwerking De afgelopen periode heeft een deel van de gemeenten aangegeven haar regierol op de kunststofketen te willen herzien en de rol binnen deze keten te beperken tot inzameling. Om de ketenstappen inzameling, sortering en recycling beter op elkaar aan te laten sluiten , onderzoeken de raamovereenkomstpartijen de totstandkoming van een overkoepelende publiek-private samenwerking. Zwerfafval en uitbreiding statiegeld Buiten deze tussenevaluatie speelt er een ontwikkeling die nauw samenhangt met de onderwerpen rondom de Raamovereenkomst Verpakkingen. Steeds meer gemeenten hebben zich de afg elopen periode positief uitgesproken over een uitbreiding van het statiegeldsysteem naar flesjes en blikjes. De VNG-commissie Milieu, Energie en Mobiliteit (MEM) heeft zich in haar vergadering van 25 januari jl.

positief uitgelaten over een dergelijk scenario. Zwerfafval is een doorn in het oog van veel inwoners. De commissie MEM ziet de uitbreiding van statiegeld als een effectief middel om een substantieel deel van het zwerfafval te voorkomen. Daarnaast leidt statiegeld tot een schone stroom die goed te recyclen is. Wij zijn daarom positief over het feit dat de staatssecretaris een recycledoelstelling van 90% wil vastleggen voor kleine plastic flessen en een reductiedoelstelling voorstelt van 70 -90%. De aankondiging dat tegelijkertijd voorbereidingen worden getroffen voor de introductie van statiegeld op deze afvalstroom, zien wij als een belangrijke stap. Wij hebben aangegeven graag mee te denken over hoe de uitbreiding van statiegeld zo effectief en efficiënt mogelijk kan worden ingericht. Wel hebben wij benadrukt dat de onderzochte positieve effecten ten aanzien van zwerfafvalvermindering en kostenbesparingen voor h et opruimen, zijn gebaseerd op uitbreiding van statiegeld naar zowel flesjes als blikjes. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/5 De VNG hecht daarom ook veel waarde aan een effectieve aanpak van blikjes in het zwerfafval. Wij zijn benieuwd naar de extra inspanningen van het bedrijfsleven om ook deze stroom in het zwerfafval te minimaliseren en te recyclen. De VNG volgt het verloop van bovenstaande ontwikkelingen nauwlettend en blijft u daarover informeren.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten J. Kriens Algemeen directeur