28.0 VNG_ledenbrief 26-024_handreiking Ontheffingsbevoegdheid Wet veilige jaarwisseling

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/3 Geachte leden van college en gemeenteraad, De Wet veilige jaarwisseling treedt op 1 augustus 2026 in werking en regelt een algeheel vuurwerkverbod voor consumenten. De VNG staat positief tegenover de doelstelling van de wet. Gemeenten hechten grote waarde aan een jaarwisseling die veilig verloopt en leidt tot minder incidenten, slachtoffers en materiële schade. Tegelijkertijd brengt de uitvoering van de wet voor gemeenten nieuwe verantwoordelijkheden en complexe afwegingen met zich mee. Met de invoering van de wet krijgen burgemeesters een nieuwe bevoegdheid om onder voorwaarden ontheffingen te verlenen voor het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling. Om gemeenten, en specifiek burgemeesters, zo goed mogelijk te ondersteunen bij de implementatie hiervan, ontwikkelde de VNG samen met diverse partners de Handreiking Ontheffingsbevoegdheid Wet veilige jaarwisseling. Met deze ledenbrief informeren we u over deze handreiking. Daarnaast zetten we de belangrijkste landelijke ontwikkelingen rondom de invoering van de wet voor u op een rij. Achtergrond Wet veilige jaarwisseling De wet veilige jaarwisseling treedt op 1 augustus 2026 in werking. Met deze wet komt er een landelijk verbod op consumentenvuurwerk in categorie F2.

Dat betekent dat de verkoop, het bezit en het afsteken van dit vuurwerk alleen nog is toegestaan voor personen met gespecialiseerde kennis. De wet geeft burgemeesters daarnaast een nieuwe bevoegdheid: zij kunnen onder voorwaarden ontheffingen verlenen aan verenigingen en stichtingen. Daarmee kunnen deze organisaties ondanks het verbod tijdens de jaarwisseling F2-vuurwerk afsteken. De voorwaarden voor het verlenen van een ontheffing en de bijbehorende voorschriften zijn uitgewerkt in het Besluit veilige jaarwisseling en worden opgenomen in het Vuurwerkbesluit. Aan de leden Onderwerp Handreiking Ontheffingsbevoegdheid Wet veilige jaarwisseling Datum 15 juli 2026 Ons kenmerk U202600361 Lbr. 26/024 Telefoon 070 – 373 83 93 Bijlage(n) Handreiking Ontheffingsbevoegd- heid Wet veilige jaarwisseling Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/3 Advies Raad van State De Raad van State bracht op 17 juni 2026 advies uit over het Besluit veilige jaarwisseling. In dit advies worden meerdere punten benoemd die de VNG eerder namens gemeenten onder de aandacht heeft gebracht, in bijvoorbeeld de uitvoeringstoets en via de reactie op de bestuurlijke consultatie. Daarmee wordt bevestigd dat de zorgen over de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het besluit breder worden gedeeld.

Naar aanleiding van de adviezen van de VNG en vervolgens van de Raad van State heeft het ministerie van IenW het besluit op enkele punten aangepast. Het definitieve besluit is op 1 juli 2026 gepubliceerd. Om gemeenten zo goed mogelijk te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering, heeft de VNG hard gewerkt om de handreiking zo snel mogelijk beschikbaar te stellen. Afwegingen bij het verlenen van ontheffingen Het is aan de burgemeester van elke gemeente om de afweging te maken of er ontheffingen worden verleend op grond van het besluit. Dit is geen eenvoudige afweging. De handreiking bevat een afwegingskader om gemeenten hierbij te ondersteunen. Daarbij is het van belang te benadrukken dat sprake is van een ontheffing. Dit betekent dat het in beginsel gaat om een verboden activiteit. De ontheffingsbevoegdheid maakt het enkel mogelijk om hierop een uitzondering te verlenen wanneer het te beschermen belang door de aangevraagde activiteit niet of nauwelijks wordt geschaad. Het uitgangspunt van de ontheffingsbevoegdheid is dan ook: 'nee, tenzij’. Besluitvorming Gezien de korte doorlooptijd tot de aankomende jaarwisseling is het van belang dat burgemeesters op korte termijn een beslissing nemen over het al dan niet verlenen van ontheffingen.

Als een burgemeester ervoor kiest om ontheffingen te verlenen moet vervolgens worden bepaald hoeveel ontheffingen worden verleend, welke afwegingen daarbij moeten worden gemaakt en of er aanvullende voorschriften aan de ontheffingen worden verbonden. De handreiking bevat hiervoor een uitgebreid stappenplan. Vervolg Deze handreiking vormt vanuit de VNG een eerste stap die volgt op de inwerkingtreding; de verdere uitwerking vraagt om gedegen samenwerking binnen uw gemeentelijke organisatie en met ketenpartners. De VNG blijft gemeenten dan ook op dit dossier ondersteunen, onder meer via webinars, bijeenkomsten en het delen van actuele informatie. Op maandag 20 juli houden we een ambtelijk webinar om de inhoud uit de handreiking toe te lichten. Inschrijven kan via deze link. Daarnaast blijft de VNG nauw samenwerken met de betrokken ministeries, het Nederlands Genootschap van Burgemeesters en de politie. Actuele informatie kunt u vinden op de pagina Jaarwisseling en vuurwerk. Vragen kunt u stellen via het VNG-forum Jaarwisseling. Naast deze handreiking is er onder regie van de ministeries van JenV en IenW samen met de VNG, gemeenten en andere partners gewerkt aan een communicatiestrategie. Een communicatietoolkit voor gemeenten maakt onderdeel uit van deze strategie en sluit aan op de handreiking.

Ook heeft het rijk een voorlichtingspakket voor ontbranders en supervisors ontwikkeld. Daarnaast worden er in september een aantal landelijke inleverdagen voor vuurwerk georganiseerd. Hierover volgt later meer informatie. Deze instrumenten zijn bedoeld om gemeenten zo goed mogelijk te ondersteunen bij de implementatie van de wet. Vragen? Heeft u vragen, neem dan contact op met ons Klantcontactcentrum via telefoonnummer 070 – 373 83 93. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/3 Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten dr. mr. L.K. Geluk Algemeen directeur Bijlage: Handreiking Ontheffingsbevoegdheid Wet veilige jaarwisseling