27.0 Informatienota 2022 - 60 - Minimaliseren branden maaiafval.pdf

College van burgemeester en wethouders - 29 november 2022 - 2022_B&W_008891/5 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 29 november 2022 Programma - Duurzaam Beleefbaar Toerisme 24 2022_B&W_00889 Informatienota over het minimaliseren branden maaiafval Samenstelling: Aanwezig: de heer M. Smit, Locoburgemeester; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer B. Harmsma, Wethouder; de heer Marcel Scheringa, Wethouder; mevrouw Henriëtte de Jong, Waarnemend gemeentesecretaris Afwezig: de heer J.H. Bats, Burgemeester Samenvatting Met een brede groep van betrokkenen van en bij de rietsector is gesproken om het branden van maaiafval uit de Weerribben-Wieden te minimaliseren. Alle betrokkenen hebben aangegeven zich in te willen spannen om het verbranden van zomermaaiafval uit de Weerribben-Wieden te willen minimaliseren. Dit kan niet van vandaag op morgen en daarom is een gezamenlijke routekaart opgesteld om te komen tot dit doel. Informatienota Inleiding De routekaart minimaliseren maaiafval is opgesteld met een brede groep van betrokkenen van en bij de rietsector om het branden van maaiafval te minimaliseren. Om het unieke landschap van het Weerribben-Wieden te onderhouden is het noodzakelijk periodiek te maaien. Hierdoor krijgen de veenmossen en andere planten, zoals zonnedauw, meer ruimte en licht en behouden we de biodiversiteit.

Ook gaat het verbossing van de zeldzame veenmosrietlanden tegen. De Wieden is grotendeels in eigendom van Natuurmonumenten en is een vergraven laagveengebied met grote veenplassen (zoals de Belterwiede en de Beulakerwiede). De Weerribben, grotendeels eigendom van Staatsbosbeeer) heeft een geheel ander karakter. Hier zijn de sporen van de veenontginnning nog duidelijk aanwezig in de vorm van trekgaten en ribben. De gebieden zijn aangewezen als Natura2000. In beide gebieden worden in de winter de rietlanden gesneden. Het riet wordt vervolgens gekamd en als economisch product (dakafdekking) afgevoerd. Het rietafval (sluik; ontstaan na het kammen van het riet) wordt verbrand. Nadere toelichting In de zomer worden de hooilanden gemaaid. In de Wieden wordt de vrijgekomen biomassa door de rietsnijders langs het water gezet en door Natuurmonumenten afgevoerd. In de Weerribben wordt het zomerwerk voor een deel aanbesteed en voor een deel uitgevoerd door pachters. In het aanbestede College van burgemeester en wethouders - 29 november 2022 - 2022_B&W_008892/5 werk is voor een deel de verplichting opgenomen dat de biomassa wordt afgevoerd. De pachters krijgen tot nu toe jaarlijks van de gemeente een ontheffing om de biomassa te verbranden. Het verbranden van afval buiten inrichtingen - waaronder riet, rietafval en maaiafval - is bij wet verboden.

Het college kan echter ontheffing verlenen. Natuurmonumenten doet jaarlijks een aanvraag voor een ontheffing voor haar ca. 140 pachters om ’s winters te mogen branden (vanaf 1 december tot en met 30 april). De ontheffing wordt aan de pachters zelf verstrekt. Staatsbosbeheer doet eveneens de aanvraag voor haar pachters. Zij vragen een ontheffing voor zomer- en winterbranden (van 15 juni tot en met 30 april). Ook hier wordt de ontheffing verstrekt aan hun pachters (ca. 90 pachters). Daarnaast zijn er ongeveer 10 particuliere grondeigenaren die een ontheffing aanvragen. Hoewel de rookpluimen tussen de drogende rietschoven passen bij de romantiek van het ambacht, zien we in de praktijk vaak grootschalige verbranding met veel rookontwikkeling. Dit draagt bij aan milieuproblemen als verzuring (NOx, SOx), het broeikaseffect (CO, CO2, CH4) en overlast in de woon- en leefomgeving door geuroverlast en luchtverontreiniging (fijnstof). De rook leidt steeds meer tot inwonersklachten en past ook niet in de duurzaamheidsgedachte. In dit kader zijn gesprekken gevoerd met de rietsector om de mogelijkheden te verkennen om het verbranden van maaiafval te verminderen. Volledig stoppen met het verbranden van maaiafval is niet eenvoudig. Het areaal van de rietsnijder is vaak afgestemd op het snijden van het riet mét het verbranden van het afval.

Als het afval afgevoerd moet worden, dan zal een rietsnijder minder riet kunnen snijden, omdat vanuit de natuurwetgeving het riet voor een bepaalde datum van het land moet zijn. Daarnaast zijn niet alle percelen even goed bereikbaar. Ook zijn percelen smal en diep, waardoor het afval over dezelfde weinig draagkrachtige ondergrond getransporteerd moet worden en waardoor structuurschade ontstaat. Het is niet de bedoeling om de rietsector in de problemen te brengen, maar wel om de rookoverlast en de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen. Met een brede groep van betrokkenen van en bij de rietsector is uitgesproken om het branden van maaiafval te minimaliseren. Dit doen we aan de hand van bijgevoegde routekaart. De routekaart geldt vooralsnog voor zomerbranden. Over het algemeen is er weinig overlast van het branden in de winter. Dit materiaal is vaak goed droog en brandt daarom met weinig rookontwikkeling. In het maaiafval van het zomerwerk zit vaak nog vocht, dat geeft wél rook. In overleg is besloten om het moment van branden vanaf zomer 2023 in te korten van zonsopgang tot 10:00. Hiermee wordt de rookoverlast gedurende de dag beperkt. Daarnaast wordt met een brede groep van betrokkenen van en bij de rietsector een plan van aanpak geschreven hoe te komen tot het minimaliseren van het branden van maaiafval. We voorzien dat we hierin twee snelheden krijgen.

Een gedeelte waar met de huidige infrastructuur maar extra inspanning het maaiafval afgevoerd kan worden met daarnaast een gedeelte waar ook extra infrastructuur voor aangelegd moet worden. Als eindresultaat verwachten we dat het verbranden van maaiafval alleen nog toegestaan wordt in gebieden waar dit vanuit de opgelegde natuurdoelen echt niet anders kan. Kernboodschap De rietsector is een belangrijke partner voor het onderhoud van de Weerribben-Wieden en het behalen van de natuurdoelen. In de zomer worden de hooilanden gemaaid. De pachters krijgen tot nu toe jaarlijks van de gemeente een ontheffing om de biomassa te verbranden. Het verbranden van maaiafval staat steeds meer onder druk. Met een brede groep van betrokkenen van en bij de rietsector is een routekaart opgesteld om het branden van maaiafval te minimaliseren. College van burgemeester en wethouders - 29 november 2022 - 2022_B&W_008893/5 Consequenties voor de gemeente Met de betrokkenen van en bij de rietsector wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot het minimaliseren van het verbranden van maaiafval. Dit plan van aanpak kan (financiële) consequenties hebben voor alle betrokkenen. Communicatie De routekaart is verspreid onder alle rietsnijders die een ontheffing aanvragen voor het verbranden van maaiafval. Vervolg Naar verwachting komen we medio 2023 met het plan van aanpak terug bij uw raad.

Besluit Met deze informatienota de gemeenteraad te informeren over de routekaart minimaliseren branden maaiafval. Bijlagen 1. 2022 11 08 Routekaart minimalisren branden.pdf Weerribben-Wieden REGELS ONTHEFFING • Alleen riet, rietafval, maaiafval en ruigte verbranden afkomstig van het perceel waarop gebrand wordt • Nat materiaal mag niet verbrand worden • Het mag niet harder waaien dan windkracht /five.oldstyle • Neem blusmateriaal mee • Bij verlaten van het perceel is het vuur uit Routekaart Minimaliseren zomerbranden maaiafval OVERLEG PLAN VAN AANPAK 2023 STAP 1 STAP 2 AANLEG VOORZIENINGEN EN INFRA/hyphen.cap STRUCTUUR ONTWERP | JONKMANVORM.NL (BNO) Branden van zonsopkomst tot /one.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle uur BEPERKEN TIJDSDUUR BRANDEN ONTHEFFING VOOR MOEILIJK BEREIKBARE PERCELEN Afvoer van maaiafval waar mogelijk ALLEEN ONTHEFFINGEN IN HET KADER VAN NATUURDOELEN College van burgemeester en wethouders - 29 november 2022 - 2022_B&W_008894/5 College van burgemeester en wethouders - 29 november 2022 - 2022_B&W_008895/5