24.0 VNG_ledenbrief 26-020_aanjagen-van-de-brede-toepassing-van-gemeentelijke-standaarden

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/4 Geachte leden van college en gemeenteraad, Graag brengen we onder uw aandacht dat de VNG verschillende standaarden beschikbaar stelt waarmee uw gemeente efficiënte, veilige en toekomstgerichte dienstverlening kan realiseren. Standaarden zijn gezamenlijke afspraken en richtlijnen van gemeenten. Ze helpen om processen, systemen en samenwerking op een eenduidige manier in te richten. Hierdoor wordt samenwerken en gegevens uitwisselen eenvoudiger, worden onnodige kosten voorkomen en versterken gemeenten hun gezamenlijke positie richting het rijk, ketenpartners en leveranciers. De verenigingsstrategie en de resolutie ‘Als een sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving’, die tijdens de ALV van 18 juni 2025 is aangenomen, laten zien dat gemeenten klaar zijn om verder samen te werken. Ze benadrukken ook het belang van collectivisering en het gebruik van standaarden. Deze ambities kunnen alleen worden waargemaakt als alle gemeenten meedoen en de standaarden ook daadwerkelijk gebruiken. In de praktijk gebeurt dat om diverse redenen nog niet overal. Daarom willen we het brede gebruik van deze standaarden actief stimuleren.

Standaarden vastgesteld door de ALV Het bestuur en of de Algemene Ledenvergadering (ALV) hebben de afgelopen jaren meerdere standaarden vastgesteld. Deze standaarden zijn onderverdeeld in drie categorieën: adviesstandaarden (vrijblijvend gebruik), pas-toe-of-leg-uitstandaarden (toepassen tenzij gemotiveerd wordt afgeweken) en verplichte standaarden (bindend vastgesteld na advies en ledenraadpleging). Een overzicht van de standaarden die door het bestuur en of de ALV voor de leden zijn vastgesteld (categorie 2 en 3) vindt u in het overzicht gemeentelijke standaarden. Dit overzicht geeft inzicht in de afspraken die gemeenten gezamenlijk hebben gemaakt en in de mate waarin deze richtinggevend zijn. Aan de leden Onderwerp Aanjagen van de brede toepassing van gemeentelijke standaarden Datum 1 juli 2026 Ons kenmerk U202600323 Lbr. 26/020 Telefoon 070 373 8393 Bijlage(n) 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/4 Voorbeelden van vastgestelde en nieuwe standaarden De VNG biedt een breed palet aan standaarden, onder andere op het gebied van digitale samenwerking, informatiebeveiliging, inkoop, privacy en infrastructuur. Voorbeelden hiervan zijn GIBIT (de toolbox voor ICT-inkoop), Haven (de standaard voor platformonafhankelijke cloudhosting) en de contractstandaarden voor de Jeugdwet en de Wmo.

Daarnaast ontwikkelen we continu nieuwe standaarden, zoals Common Ground, dat gemeenten helpt om gegevens slimmer te gebruiken, de GEMMA-standaarden en de referentiearchitectuur voor het eenduidig inrichten van processen en informatievoorziening. Besluitvorming en vervolgstappen We verzoeken uw college om de standaarden die door de leden zijn vastgesteld opnieuw te bevestigen met een officieel collegebesluit. Een dergelijk besluit helpt de ambtelijke organisatie omdat het duidelijk richting geeft, terwijl dat bij VNG‑ledenbrieven soms minder het geval is. Als bepaalde standaarden in uw gemeente nog niet zijn ingevoerd, willen we u vragen dit alsnog te doen. Ter ondersteuning hebben we een concept‑collegebesluit bijgevoegd, met het verzoek dit op de agenda van uw college te zetten. In de tweede bijlage vindt u een overzicht van alle vastgestelde standaarden. Terugkoppeling en ondersteuning We horen graag van u welk besluit is genomen en welke vervolgstappen uw organisatie daarbij zet. U kunt uw terugkoppeling sturen naar cvd@vng.nl. Voor vragen of behoefte aan ondersteuning bij het toepassen van de standaarden kunt u ditzelfde adres gebruiken. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten mr. dr. L.K.

Geluk Algemeen directeur Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/4 Bijlage 1: Concept-collegebesluit Overwegende dat er veel kwalitatief goede collectieve diensten, producten en standaarden beschikbaar zijn waarop gemeenten kunnen aansluiten, en wetende dat het bundelen van krachten helpt om in tijden van arbeidsmarktkrapte de kwaliteit van dienstverlening op peil te houden en kosten te verlagen, besluit het college van burgemeester en wethouders: 1. Het collectieve besluit van de door de VNG vastgestelde advies-, pas-toe-of-leg-uit- en verplichte standaarden zoals toegelicht in de bijgevoegde brief binnen de organisatie te herbevestigen; 2. de organisatie opdracht te geven om de huidige toepassing van de relevante standaarden in kaart te brengen en eventuele vervolgstappen te bepalen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/4 Bijlage 2: Overzicht vastgestelde standaarden Naam standaard Mate van verbindendheid Vaststelling geldt vanaf Verwerkersovereenkomst Verplicht 1 januari 2019 Baseline Informatiebeveiliging Overheid Verplicht 1 januari 2020 Contractstandaarden Jeugd Verplicht 2 december 2022 Contractstandaarden Wmo Verplicht 29 november 2024 Zaakgericht werken Pas-toe-of-leg-uit 1 april 2021 GIBIT Pas-toe-of-leg-uit 1 april 2021 Haven Pas-toe-of-leg-uit 25 maart 2022 Objecten Pas-toe-of-leg-uit 1 maart 2022 Objecttypen Pas-toe-of-leg-uit 1 maart 2022 BAG Bevragen Pas-toe-of-leg-uit 1 oktober 2022 BRK Bevragen Pas-toe-of-leg-uit 1 oktober 2022 WOZ Bevragen Pas-toe-of-leg-uit 1 oktober 2022 BRP Bevragen Pas-toe-of-leg-uit 1 oktober 2022