23.1 College - Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 1 - Jaarverantwoording Kinderopvang 2023, gemeente Steenwijkerland Inleiding De kinderopvang omvat de volgende voorzieningen: Kinderdagverblijven (KDV), Buitenschoolse Opvang (BSO), Gastouderbureaus (GOB) en Voorzieningen voor Gastouderopvang (VGO). Gemeenten zijn volgens de Wet kinderopvang verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. Het College van burgemeester en wethouders legt over de uitvoering van haar taken jaarlijks verantwoording af aan zowel de gemeenteraad (de horizontale toezichthouder), als de Inspectie van het Onderwijs (de interbestuurlijk toezichthouder). Verantwoording richting de Inspectie vindt plaats via de jaarverantwoording. Deze moet uiterlijk 1 juli worden ingediend en betreft het verslag van het voorgaande kalenderjaar. Opbouw van de Jaarverantwoording De jaarverantwoording over 2023 bestaat uit twee delen. Deel A van de vragenlijst bevat vragen over de uitvoering van de wettelijke taken. Deel B bevat benchmarkgegevens die u kunt gebruiken om de gegevens van uw gemeente te vergelijken met die van gemeenten in dezelfde grootteklasse, dezelfde GGD-regio en gegevens op landelijk niveau.

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 2 - DEEL A De vragen in deel A hebben betrekking op de volgende vier wettelijke taken van gemeenten: 1. Het juist, actueel en volledig houden van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). 2. Het tijdig afhandelen van aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe kinderopvangvoorzieningen. 3. Het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte inspecties door de GGD. 4. Handhavend optreden. 1 Criterium Registervoering Toelichting wettelijke taak Het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) is het online basisregister voor de kinderopvang waarin de gegevens van alle voorzieningen (KDV, BSO, GOB en VGO) door de gemeente worden geregistreerd. Het LRK moet juist en volledig zijn gevuld en het moet actueel zijn. Dit betekent, onder andere dat de gemeente: • In het LRK moet opnemen en actueel houden op welke kinderdagverblijven er gesubsidieerde voorschoolse educatie wordt aangeboden; • Binnen redelijke termijn (8-10 weken) moet besluiten op door houders ingediende wijzigingsverzoeken aangaande reeds geregistreerde voorzieningen; • Formele handhavingsbesluiten in het LRK moet publiceren nadat deze onherroepelijk zijn geworden. NB: Het gaat bij dit criterium uitdrukkelijk om het op orde zijn van het LRK, niet om het op orde zijn van GIR- Handhaven.

Verantwoordingsinformatie registervoering Was de in 2023 in het LRK opgenomen informatie over het aanbod van voorschoolse educatie op de kinderdagverblijven in uw gemeente correct?  Ja  Nee, niet altijd  Anders, namelijk Heeft de gemeente in 2023 binnen redelijke termijn beslist op de door houders ingediende wijzigingsverzoeken en de betreffende wijzigingen ook doorgevoerd in het LRK?  Ja  Nee, niet altijd  Anders, namelijk Heeft de gemeente alle formele handhavingsbesluiten (aanwijzing, bestuurlijke boete, last onder dwangsom, last onder bestuursdwang of exploitatieverbod) die in het verslagjaar 2023 onherroepelijk zijn geworden, gepubliceerd in het LRK?  Ja Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 3 -  Nee, niet allemaal  Niet van toepassing. Er zijn in 2023 geen formele handhavingsbesluiten onherroepelijk geworden. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 4 - 2 Criterium tijdig afhandelen van aanvragen voor nieuwe voorzieningen Toelichting wettelijke taak Dit criterium betreft het tijdig afhandelen van alle aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe kinderopvangvoorzieningen in het LRK. Voor het tijdig afhandelen van aanvragen wordt een termijn gehanteerd van tien weken, eventueel vermeerderd met de (in het LRK vastgelegde) opschorting.

Binnen deze termijn moet de voorziening in het LRK de vervolgstatus ‘geregistreerd’, ‘afgewezen’ of ‘ingetrokken’ hebben gekregen. Verantwoordingsinformatie tijdig afgehandelde aanvragen De gemeente heeft in de periode 1 oktober 2022 tot 1 oktober 2023 11 aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe voorzieningen ontvangen, waarvan er 10 tijdig afgehandeld zijn. Dit betekent dat 90.9% van de aanvragen tijdig afgehandeld is. NB: Er is voor de termijn van 1 oktober 2022 tot 1 oktober 2023 gekozen, omdat aanvragen die aan het einde van deze periode zijn binnengekomen nog voor 31 december 2023 konden worden afgehandeld. In de Controlelijst tijdig afgehandelde aanvragen (zie Mijn DUO) kunt u vinden welke aanvragen niet tijdig zijn afgehandeld. U kunt hieronder toelichten waarom deze aanvragen niet tijdig afgehandeld zijn. De gemeente Steenwijkerland heeft te maken gehad met personele wisselingen. Als gevolg hiervan is één aanvraag niet tijdig afgehandeld. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 5 - 3 Criterium uitvoering inspecties Toelichting wettelijke taak Het toezicht op de kinderopvang wordt door de GGD uitgevoerd in opdracht van de gemeente. Hierbij geldt het volgende: • Iedere nieuwe KDV, BSO, GOB en VGO dient voor registratie in het LRK geïnspecteerd te worden met een onderzoek voor registratie.

• Bij iedere geregistreerde KDV, BSO en GOB dient binnen 3 maanden na inschrijving in het LRK een onderzoek na registratie plaats te vinden. In het jaar na het onderzoek na registratie vindt een vervolgonderzoek na registratie plaats. Op basis van deze twee onderzoeken stelt de GGD een risicoprofiel op voor de locatie. Vervolgens voert de GGD, op basis van het risicoprofiel, jaarlijks een onderzoek uit. Het risicoprofiel wordt na elk jaarlijks onderzoek (en na eventuele nadere onderzoeken) geactualiseerd. • Van de geregistreerde VGO moet vanaf 1 januari 2023 tenminste 50% jaarlijks worden geïnspecteerd. Daarnaast geldt dat, beginnend vanaf 2023, iedere geregistreerde VGO minstens 1 keer per 3 jaar moet worden geïnspecteerd. NB: Wat betreft de inhoud van het jaarlijks onderzoek bij KDV, BSO en GOB bestaat sinds 2022 de mogelijkheid om deze inspecties flexibel in te richten. Verantwoordingsinformatie De GGD heeft in het verslagjaar 2023 52 van de 67 geregistreerde KDV, BSO en GOB geïnspecteerd met een onderzoek na registratie of een jaarlijks onderzoek. Dat betekent dat 77.6% van de voorzieningen is geïnspecteerd. In de Controlelijst geïnspecteerde voorzieningen KDV, BSO, GOB (zie Mijn DUO) kunt u vinden welke voorzieningen niet zijn geïnspecteerd. U kunt hieronder toelichten waarom deze voorzieningen niet zijn geïnspecteerd.

Dit is ontstaan door een onvoorzien personeelstekort bij de GGD (meerdere inspecteurs tegelijk met zwangerschapsverlof en/of ziekteverzuim) en wegens het niet te voorspellen aantal uren herstelaanbod als gevolg van de flexibilisering van het toezicht. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 6 - Op 1 januari 2023 stonden 79 VGO geregistreerd. Hiervan zijn er 16 in de loop van jaar uitgeschreven en niet geïnspecteerd. Het aantal VGO dat de basis vormt voor het percentage geïnspecteerde voorzieningen is daarom 63. De GGD heeft in het jaar 2023 39 VGO geïnspecteerd. Dat betekent dat de steekproef van geïnspecteerde voorzieningen 61.9% bedraagt. Indien gewenst, kunt u hieronder een nadere toelichting geven op het percentage geïnspecteerde VGO in uw gemeente. Het percentage (61.9%) ligt boven het wettelijk verplichte percentage (50%). Gezien de eerder genoemde (tijdelijke) personele te korten bij de GGD IJsselland, is het netjes dat ze het gewenste percentage gastouderinspecties hebben gehaald. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 7 - 4 Criterium Handhaving Toelichting wettelijke taak Wanneer de houder niet voldoet aan de geldende kwaliteitseisen heeft de gemeente een beginselplicht tot handhaven. De gemeente ziet ook toe op de naleving van de opgelegde handhavingsbesluiten.

Het College houdt zich bij het nemen van besluiten aan haar eigen handhavingsbeleid. Alleen in bijzondere omstandigheden mag het College afzien van handhaven. We noemen dit ‘beredeneerd niet handhaven’. Voorbeelden van bijzondere omstandigheden zijn: concreet zicht op legalisatie of specifieke situaties waarin handhaven dusdanig onevenredig zou zijn (in verhouding tot de daarmee te dienen belangen) dat in die situatie van handhaving moet worden afgezien. De informele handhavingsinstrumenten die het College tot haar beschikking heeft, zijn: • (schriftelijke) waarschuwing; • overleg en overreding. De formele handhavingsinstrumenten die het College tot haar beschikking heeft, zijn afkomstig uit de Wet kinderopvang (Wko) en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit zijn: • aanwijzing (Wko); • last onder dwangsom (Awb); • last onder bestuursdwang (Awb); • exploitatieverbod (Wko); • intrekken toestemming tot exploitatie (Wko) • bestuurlijke boete (Awb). Tevens kan de gemeente een door de GGD-toezichthouder gegeven schriftelijk bevel verlengen. De gemeente heeft de mogelijkheid om zowel herstellend als bestraffend (met een bestuurlijke boete) te handhaven. Herstellende en bestraffende handhaving kunnen naast elkaar worden ingezet. Tekortkomingen worden doorgaans door de GGD in het toezicht geconstateerd, maar de gemeente kan ook handhaven op tekortkomingen die zij zelf constateert.

In de Wko noch de Awb wordt een termijn gegeven waarbinnen gemeenten moeten besluiten om wel of niet tot handhaving over te gaan. Maar gezien het doel van de handhaving (het opheffen van de situatie dat een kinderopvangvoorziening niet voldoet aan de kwaliteitseisen), en het maatschappelijk belang van verantwoorde kinderopvang, ligt het voor de hand dat de gemeente zo snel mogelijk een besluit neemt. Informatie over het gebruik van GIR-Handhaven door de gemeente Maakte uw gemeente gedurende het gehele jaar 2023 bij de uitvoering van de handhavingstaak gebruik van GIR-Handhaven?  Ja  Nee Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 8 - Informatie over de inzet en het resultaat van herstelaanbod Wanneer er tijdens een inspectie tekortkomingen zijn geconstateerd, kan de GGD-inspecteur de houder in bepaalde gevallen een herstelaanbod doen. De houder krijgt dan de gelegenheid om de tekortkoming voor afronding van het inspectierapport te herstellen. Dit herstelaanbod is een eerste actie om de tekortkomingen op te lossen. N.B.: Ook als de tekortkomingen wel zijn hersteld, is het mogelijk dat de gemeente er, gezien de aard van de tekortkoming, voor kiest een handhavingsactie in te zetten. Onderstaande tabel geeft, naast een beeld van de inzet van herstelaanbod, ook een beeld van het resultaat van het herstelaanbod dat in het verslagjaar door de GGD is ingezet.

Tabel 1: Inzet en resultaat van herstelaanbod op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten, dus met en zonder het advies 'handhaven' Steenwijkerland 2023 Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming 1990 96.7% Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen herstelaanbod 5 0.2% Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel herstelaanbod 63 3.1% Tekortkoming hersteld 57 2.8% Tekortkoming niet hersteld 3 0.1% Totaal 2058 100% Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 9 - Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingstrajecten bij rapporten met advies ‘handhaven’ Wanneer het inspectierapport definitief is geworden, wordt het ter beschikking gesteld aan de gemeente. De gemeente moet vervolgens alle rapporten waarin de GGD het advies "handhaven" geeft, oppakken. De GGD heeft 79 afgeronde inspecties uitgevoerd. In 4 van deze inspectierapporten werd de gemeente geadviseerd te handhaven conform het handhavingsbeleid. Dat betekent dat het percentage rapporten met het advies 'handhaven' 5.1% bedraagt. Naar aanleiding van de 4 inspectierapporten met het advies 'handhaven' heeft de gemeente 3 handhavingstrajecten ingezet. Dat betekent dat 75% van de rapporten met een handhavingsadvies door de gemeente is opgepakt. U kunt hieronder toelichten waarom er in een aantal gevallen geen handhavingstraject is opgestart.

Let op: Indien uw gemeente niet of niet het gehele jaar gebruik heeft gemaakt van GIR-Handhaven, dient u zelf na te gaan naar aanleiding van welke rapporten met het advies "handhaven" geen handhavingstraject is opgestart. Bij één voorziening is op de tekortkomingen op Voorschoolse Educatie (VE) beredeneerd niet gehandhaafd. Tijdens het jaarlijks onderzoek is door de locatieverantwoordelijke aantoonbaar aangegeven dat het bestuurskantoor bezig is om de scholing VE in te plannen. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 10 - Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingsacties bij tekortkomingen Onderstaande tabel geeft weer in welke mate de gemeente handhavingsacties heeft ingezet. NB: het totaal beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen bedraagt 16. Het onderaan in tabel 2 genoemde totaal kan hiervan afwijken (groter zijn) doordat gemeenten in de praktijk soms meerdere acties registreren op dezelfde tekortkoming. In dergelijke gevallen tellen de percentages ook op tot meer dan 100%.

Tabel 2: Ingezette handhavingsacties op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten met een handhavingsadvies (NB: dit is inclusief de tekortkomingen in deze rapporten die hersteld zijn na herstelaanbod) Steenwijkerland 2023 Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop een handhavingsactie is ingezet 1 6.3% Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop beredeneerd niet is gehandhaafd, omdat de tekortkoming is opgelost na herstelaanbod 0 0% Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop beredeneerd niet is gehandhaafd vanwege andere redenen 8 50% Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarvoor geen handhavingsactie is geregistreerd in GIR-Handhaven 7 43.8% Totaal 16 100% Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 11 - Op de in totaal 16 tekortkomingen uit alle inspectierapporten met een handhavingsadvies heeft de gemeente: • 1 keer een handhavingsactie ingezet, • 0 keer beredeneerd niet gehandhaafd vanwege herstel na herstelaanbod, • 8 keer beredeneerd niet gehandhaafd vanwege andere redenen, en • 7 keer geen handhavingsactie geregistreerd in GIR-Handhaven. De gemeente heeft op een aantal tekortkomingen beredeneerd niet gehandhaafd vanwege andere redenen dan herstel na herstelaanbod en/of er is sprake van tekortkomingen waarbij geen handhavingsactie is geregistreerd.

Hieronder kunt u de gevallen waarvoor dit geldt toelichten. De gemeente Steenwijkerland heeft met de GGD IJsselland de uitvoeringsafspraak dat lichte overtredingen die binnen een afzienbare termijn alsnog kunnen worden opgelost, niet aan te merken zijn als handhavingsactie. Ook komt volgens de afspraak de gemeente pas met een handhavingsactie als (volgens een rapport van de GGD) een door de GGD gedaan herstelaanbod niet is opgevolgd. Vanwege personele wisselingen binnen de gemeente Steenwijkerland is in een aantal gevallen in 2023 geen handhavingsactie vastgelegd in GIR-handhaven. Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 12 - 5 Aanvullende toelichting (niet van invloed op de beoordeling van de uitvoering van de wettelijke taken) De doelstelling van toezicht en handhaving op de kinderopvang is: het bevorderen van veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang. Naast het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van toezicht en handhaving kunnen gemeenten ook andere activiteiten (laten) uitvoeren die aan dit doel bijdragen. U kunt dan bijvoorbeeld denken aan preventieve handhavingsactiviteiten, zoals houderbijeenkomsten, en het aanbrengen van specifieke aandachtspunten in toezicht en handhaving. Indien gewenst, kunt u hieronder aangeven welke activiteiten er (naast de wettelijke taken) in 2023 in uw gemeente zijn uitgevoerd.

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 13 - DEEL B Benchmarkgegevens De volgende tabellen kunnen worden gebruikt om de gegevens van de gemeente te vergelijken met die van gemeenten in dezelfde grootteklasse, gemeenten in dezelfde GGD-regio en gegevens op landelijk niveau. Percentage tijdig afgehandelde aanvragen 2023 Steenwijkerland 90.9% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 96% GGD-Regio 97.3% Landelijk 96.2% Percentage uitvoering inspecties geregistreerde KDV, BSO, GOB 2023 Steenwijkerland 77.6% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 95.6% GGD-Regio 88.5% Landelijk 96% Steekproefpercentage uitvoering inspecties geregistreerde VGO 2023 Steenwijkerland 61.9% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 57.8% GGD-Regio 58.3% Landelijk 60% Herstelaanbod % tekortkomingen waarop herstelaanbod is aangeboden 2023 % tekortkomingen hersteld na herstelaanbod 2023 Steenwijkerland 3.1% 2.8% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 1.7% 1.6% GGD-Regio 2.5% 2.4% Landelijk 1.6% 1.5% Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 14 - Percentage inspectierapporten met advies 'handhaven' 2023 Steenwijkerland 5.1% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 13.4% GGD-Regio 3.2% Landelijk 14.3% Handhaving 2023 % tekortkomingen met handhavingsadvies waarop een handhavingsactie is ingezet % tekortkomingen met handhavingsadvies waarop beredeneerd niet gehandhaafd is vanwege herstel na

herstelaanbod % tekortkomingen met handhavingsadvies waarop beredeneerd niet gehandhaafd is vanwege andere redenen % tekortkomingen met handhavingsadvies waarop geen handhavingsactie is geregistreerd Steenwijkerland 6.3% 0% 50% 43.8% Gemeenten 20000 tot 50000 inwoners 69.9% 9.5% 16.4% 7.6% GGD-Regio 41.6% 27% 24.7% 7.9% Landelijk 68.3% 10.9% 17.3% 7.3% Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2023 13-6-2024 11:04 - 15 -