22.0 Informatienota 2021 - 29 - Regio Zwolle.pdf
Tekst van het document
College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002281/89 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Zitting van 18 mei 2021 Beleid en Uitvoering - Samenleving en Ontwikkeling 15 2021_B&W_00228 Informatienota Regio Zwolle - informeren Samenstelling: Aanwezig: de heer R. Bats, Burgemeester; de heer B. Harmsma, Wethouder; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer M. Scheringa, Wethouder; mevrouw T. Bijl, Wethouder; mevrouw J. de Groot, Secretaris Samenvatting In deze nota wordt u bijgepraat over de Regio Zwolle. Hierbij beschrijven we alle onderdelen, zoals de governance, financiële bijdrage en de verschillende gremia en thematafels. We gaan in op hoe de Regio Zwolle is vormgegeven en op welke wijze we als Steenwijkerland meedoen en zijn aangehaakt. Per thema gaan we ook in op welke onderdelen we de nadruk leggen en wat het per thema voor ons lokaal en regionaal oplevert. In de bijlage zijn een aantal documenten met achtergrondinformatie toegevoegd. Tevens wordt er bij het kopje 'vervolg' voorgesteld om na de zomer een werkvergadering te houden over Regio Zwolle. Dit met als doel om uw raad richting te vragen over of we deze koers voort moeten zetten of bij moeten sturen m.b.t. de regionale samenwerking. Informatienota Inleiding Als gemeente Steenwijkerland zijn wij als één van de 22 gemeenten onderdeel van de Regio Zwolle.
Op deze regionale samenwerking zetten we actief in. Een van de punten uit het programma Werk aan de Winkel is: Steenwijkerland is koploper in de Regio. Onlangs hebben we de balans opgemaakt om te zien of we in de regio goed aangesloten zijn om lokale resultaten te behalen en of we regionaal voldoende inspelen op de komende ontwikkelingen. In deze informatienota lichten we toe hoe we binnen de regio samenwerken en op welke thema’s we actief of minder actief inzetten en wat dit ons lokaal oplevert. Daarnaast brengen we in beeld waar we binnen de provincie bij aangesloten zijn, dit kan van invloed zijn op de keuzes. Deze informatienota hebben we beknopt opgesteld, in de bijlage voegen we een document met verwijzingen naar achtergrondinformatie (Bijlage 1: Links naar achtergrondinformatie) toe. Tevens vindt u in de bijlage het Jaarverslag Regio Zwolle van 2020, dit document geeft een overzicht van de resultaten in 2020 op het gebied van economie, human capital, leefomgeving, bereikbaarheid en energie. Het jaarverslag geeft ook inzicht in de begroting/financiën en bevat een doorkijk naar 2021 (Bijlage 4: Jaarverslag Regio Zwolle). Kernboodschap Hoe zit Regio Zwolle in elkaar? Regio Zwolle is een licht bestuurlijk samenwerkingsverband van 22 gemeenten en 4 provincies dat samenwerkt met ondernemers, onderwijs en maatschappelijke organisaties.
De samenwerking binnen Regio Zwolle kenmerkt zich door de drie g’s: gunnen, groeien en grens ontkennend denken en werken. Daarbij ligt de focus op vijf gezamenlijke regionale opgaven, waarbij de kern van Regio College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002282/89 Zwolle de economische samenwerking is. Aangevuld met vier randvoorwaardelijke opgaven: Menselijk Kapitaal (HCA), Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie. De kracht van Regio Zwolle, met 780.000 inwoners, 72.500 bedrijven en 405.000 arbeidsplaatsen is één van de economische groeimotoren en belangrijkste knooppunten van Nederland. Regio Zwolle heeft de ambitie om in 2030 de vierde economische topregio van Nederland te zijn. Regio Zwolle wil de stevige economische groei combineren met een excellente en duurzame leefomgeving en inclusieve arbeidsmarkt en zo een impuls geven aan de brede welvaart. In Regio Zwolle werken bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en overheden nauw met elkaar samen om de ambities te realiseren. Governance Hieronder de verschillende overlegstructuren, hun taken en bevoegdheden en wie Steenwijkerland hierin vertegenwoordigt.
Thema-tafel Vertegenwoordiging voor Steenwijkerland Economie wethouder Bram Harmsma Menselijk Kapitaal (HCA) wethouders Bram Harmsma en Trijn Jongman Leefomgeving wethouder Marcel Scheringa Bereikbaarheid wethouder Marcel Scheringa Thematische opgaven Zoals genoemd focust de Regio Zwolle zich op 5 opgaven: Economie, Menselijk Kapitaal (HCA), Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie. Hieronder lichten we toe hoe deze ‘tafels’ vorm zijn gegeven, hoe we zijn aangesloten en wat dit ons lokaal oplevert / kan opleveren. Gremia Beschrijving Vertegenwoordiging STWL Economic Board Regio Zwolle (EBRZ) Is primair actief voor het thema Economie, maar zoekt verbindingen met alle andere thema’s. wethouder Bram Harmsma Regiegroep Georganiseerd overleg van de burgemeesters van de aangesloten gemeenten en adviseert de regiegroep op het functioneren van het samenwerkingsverband van overheden. wethouder gemeente Raalte namens Overijsselse gemeenten Kernteam Georganiseerd overleg van de burgemeesters van de aangesloten gemeenten en adviseert de regiegroep op het functioneren van het samenwerkingsverband van overheden. burgemeester Rob Bats Secretarissenoverleg De gemeentesecretarissen van de aangesloten gemeenten overleggen enkele malen per jaar om onderwerpen voor regionaal samenwerken te signaleren en te verbinden.
gemeentesecretaris Judith de Groot Strategische Lobby Overleg Over regionale lobby richting het rijk. burgemeester Rob Bats Griffiersoverleg De griffiers van de overheden in de regio komen bijeen met als doel om de betrokkenheid van raden en Staten te bevorderen. griffier Annet ten Hoff College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002283/89 Economie De economie tafel is binnen Regio Zwolle de basis, deze samenwerking is begonnen als economisch samenwerkingsverband. Op dit moment is er een ambtelijk en een bestuurlijk overleg binnen de tafel Economie, waar alle gemeenten aan deelnemen. Hier nemen we actief in deel. Binnen het domein economie zijn er deelonderwerpen waar we wel of niet actief op in kunnen zetten. Op dit moment hebben we een trekkersrol of zetten we actief in op: Vrijetijdseconomie (DBT, Regio Deal), Crisisbestrijding (coronabrigade) en werkgeversdienstverlening (trekker van werkgroep) en is Steenwijkerland goed vertegenwoordigd binnen de Creatieve Sector (Branchevereniging: Creative Works). Hier kiezen we bewust voor en dit sluit aan op onze doelen (en HHP). Binnen de provincie Overijssel werken we tevens samen op de thema’s: centrumontwikkeling, Gastvrij Overijssel (vrijetijdseconomie) en de programmering van bedrijventerreinen.
Wat levert dit lokaal op? € 3,75 miljoen financiering vanuit Regio Deal voor projecten vanuit het programma Duurzaam Beleefbaar Toerisme. De coronabrigade, die acuut door de Regio Zwolle is ingezet om vragen van ondernemers te beantwoorden, heeft met 23 ondernemers uit Steenwijkerland contact gehad. In sommige gevallen als onderdeel van een belactie (pro-actief kijken of ondernemers geholpen konden worden) of ondernemers hebben de coronabrigade benaderd met vragen over bijv. regelingen of financiën. Starters en innoverende ondernemers kunnen contact opnemen met Kennispoort voor advies en hulp bij ontwikkelvragen voor hun bedrijven. Cijfers vanuit Kennispoort, in 2020: 10 nieuwe leads waarvan 8 intakegesprekken, daarnaast heeft Kennispoort in 2020 16 ondernemers begeleid. In 2021: 13 nieuwe leads waarvan 12 intakegesprekken en er worden 24 ondernemers begeleid. Binnen de Branchevereniging Creative Works (Creatieve industrie) is Rabotheater de Meenthe een van de 10 theaters die actief de samenwerking zoeken binnen Regio Zwolle. (https://regiozwolle.info/2021/04/19/theaters-in-regio-zwolle-gaan-samenwerken/). Dit omdat Regio Zwolle het (economische) belang van de culturele sector onderschrijft. Tevens is op 18 mei jl. een bijeenkomst vanuit Steenwijkerland (de Meenthe) geweest over het belang van de sector en het delen van successen vanuit Steenwijkerland en de regio.
Human Capital – Menselijk kapitaal De Human Capital Agenda is een programma waar 20 van de 22 gemeenten aan meedoen, waaronder Steenwijkerland. Dit programma bestaat uit een brede bewustwordingscampagne met als belangrijkste onderdeel een ontwikkelfonds voor om-, her en bijscholing. Een collectief van werkgevers of een individuele werkgever kan een aanvraag indienen bij dit ontwikkelfonds. Tevens kun je als inwoner een loopbaancoach-traject aanvragen, waar ook een aanvraag voor om-, her- en bijscholing uit voort kan komen. Binnen het Actieplan werk(t) van de gemeente Steenwijkerland wordt er toegewerkt naar aanvragen vanuit collectieven. Wat levert dit lokaal op? 74 inwoners uit Steenwijkerland hebben zich gemeld voor een loopbaantraject; hier zijn 23 aanvragen voor scholingstrajecten uit voort gekomen (die bekostigd worden vanuit het HCA- fonds). 9 werkgevers hebben een aanvraag ingediend voor de om-, her- en bijscholing van personeelsleden. Ons lokale Actieplan werk(t) is een voorbeeld van hoe lokaal projecten van de grond komen die binnen de doelstellingen van de Human Capital Agenda vallen. Hierin zijn we in de regio koploper. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002284/89 Als bijlage hebben we de laatste voortgangrapportage van het HCA-programma bijgevoegd (Bijlage 2: Voortgangsrapportage HCA maart 2021).
Leefomgeving Leefomgeving is een tafel binnen de Regio Zwolle waar veel onderwerpen belegd zijn. Dit zijn de thema’s wonen, werken, komen tot een verstedelijkingsagenda Regio Zwolle en de lobby van Regio Zwolle om als NOVI-gebied aangewezen te worden. Binnen deze tafel kunnen we net als bij elk thema op verschillende niveaus aansluiten. Dit thema heeft het meest recent vorm gekregen en daarom wordt nu aansluiting gezocht en bepaald op welke punten en op welke manier we dit het beste kunnen doen. Op dit moment is de portefeuillehouder aangesloten bij het PFO Ruimte en geven we input op de thema’s wonen, werken en verstedelijking via daarvoor bestemde werkateliers. Wat levert dit lokaal op? Meedenken over een evenwichtige verdeling van wonen, klimaat, landbouw, werklocaties in ons gebied. Bereikbaarheid In 2020 is er binnen Regio Zwolle de ‘bereikbaarheidsambitie Regio Zwolle’ vastgesteld. De tafel wordt aangestuurd door een bestuurlijk- en ambtelijk overleg. Wij zitten hier als Steenwijkerland niet fysiek aan tafel, maar wel zijn we aangesloten bij Corridor Drenthe (een deelgebied van de Regio) en namens deze corridor is er een afgevaardigde die plaats neemt. Zo brengen we onze input en standpunten richting deze tafel. Wat levert dit lokaal op? Binnen de Regio Deal zijn ook projecten m.b.t. mobiliteit en bereikbaarheid opgenomen.
Lobby richting het rijk Adviesbureau WePublic heeft afgelopen maanden onderzoek gedaan naar de lobbykracht van regio’s. Door middel van interviews met regio’s en regionale Tweede Kamerleden is de lobbykracht van vijftien regio’s in kaart gebracht die een Regio Deal hebben toegewezen. Regio Zwolle neemt een tweede plek in op de ranglijst van regio’s met de sterkste lobbykracht en ook zijn er lovende woorden van Kamerleden over Regio Zwolle: “Zichtbaar en goed in contact.” Op plek 1 staat Regio Twente (Bijlage 3: Onderzoek Regionale Lobbykrachtmeting). De Regio Deal is een duidelijk voorbeeld van de lobby die we als regio samen voeren, als we als regio gezamenlijk aankloppen bij het rijk kan er een aanzienlijk bedrag voor verschillende projecten naar de regio vloeien vanuit het rijk; Regio Zwolle gaat aan de slag met het grootste investeringsprogramma ooit voor deze regio. Een Regio Deal waarvoor het rijk € 22,5 miljoen beschikbaar stelt en Regio Zwolle minimaal eenzelfde bedrag investeert om bij te dragen aan een sociaal sterke, circulaire, innovatieve klimaatbestendige regio. Lobby richting Europa Ook richting Europa staan we door de sterke samenwerking binnen Regio Zwolle sterker. Dit levert het volgende op.
Steenwijkerland heeft uit de volgende Europese programma’s subsidie ontvangen: College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002285/89 ELFPO (Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling) 21 projecten. ESF (Europees sociaal fonds) 23 projecten. Erasmus + (EU-programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport in Europa) 6 projecten. Consequenties voor de gemeente Op dit moment betalen we jaarlijks een bedrag per inwoner om deel te nemen aan deze bestuurlijk samenwerking. Peildatum 2020 was dit € 2,30. Op basis van 44.139 inwoners is dat een bedrag van € 101.520. Tevens betalen we voor de actieve deelname aan de Human Capital Agenda een bijdrage van € 80.000 (van 2019 - 2023). Communicatie De Regio Zwolle communiceert zelf via de gemeenten met behulp van het Regio Zwolle Bureau. Dat is richting een brede doelgroep: gemeenten, bestuurders, raden en staten, communicatieadviseurs, onderwijs, ondernemers, werkgevers- en werknemersorganisaties en maatschappelijke organisaties. Wanneer er thema’s of ontwikkelingen zijn waar wij van mening zijn dat de gemeenteraad in meegenomen moet worden dan zullen we dat via de gebruikelijke kanalen (informatienota, werkvergadering, ingekomen stukken etc.) communiceren richting u als raad.
Vervolg De wens van het college is om in de loop van dit jaar de raad via een werkvergadering een aantal vragen hierover te stellen, als dit voor uw raad gewenst is. De beoogde opzet voor de werkvergadering met de bijbehorende stellingen en vragen is globaal het volgende: 1. Bent u het met ons eens dat we dergelijke grote thema’s die grensoverschrijdend zijn binnen een regionale context op moeten pakken? 2. Bent u het met ons eens dat we met betrekking tot de Regio Zwolle voldoende zijn aangesloten op de verschillende thema’s? 3. Bent u het met eens dat we op de urgente thema’s de meeste capaciteit inzetten (economie en arbeidsmarkt)? 4. Bent u van mening dat we voldoende regionaal zijn aangesloten met betrekking tot de opgaven die op ons af komen? 5. Ziet u meer opgaven? En zijn we daarin voldoende regionaal aangesloten? Corona We presenteren deze informatienota te midden van de coronacrisis. Een crisissituatie die niet alleen in onze gemeente maar ook in Regio Zwolle nog iedere dag merkbaar is. Verloop en afloop van deze crisis laten zich lastig voorspellen. We weten niet exact wat de impact zal zijn op de regio. We kunnen ons wel goed voorbereiden. Belangrijk is te constateren dat de centrale opgaven hoogstwaarschijnlijk urgent blijven voor Regio Zwolle, ook én juist in de nieuwe werkelijkheid na corona. Ook heeft de coronacrisis laten zien dat Regio Zwolle stevig staat.
Jaarlijks steekt de Regio Zwolle de peilstok in de regio, evalueren of alle betrokken partijen nog op koers liggen en zo nodig onze ambities bijstellen. Besluit Beslispunt 1 Het college besluit de informatienota Regio Zwolle vast te stellen. Bijlagen 1. Bijlage 1: Achtergrondinformatie Regio Zwolle.pdf 2. Bijlage 3: Onderzoeksresultaten Regionale lobbykrachtmeting.pdf 3. Bijlage 4: Jaarverslag Regio Zwolle 2020 4. Bijlage 2: HCA voortgangsrapportage april 2021 College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002286/89 ACHTERGROND INFORMAT IE REGIO ZWOLLE (T.B .V. BOT -OVERLEG 9 MA ART) GOVERNANCE Een licht bestuurlijke samenwerking vraagt evengoed afstemming en overleg.
Wat is de rol van Regiegroep, het Kernteam, en de tafels van de vijf opgaven: https://regiozwolle.info/wp-content/uploads/2019/11/Verhoudingen-en-werkwijze-1.pdf Uitgebreide Governancenotitie Regio Zwolle https://regiozwolle.info/wp-content/uploads/2019/12/05-Governance-Regio-Zwolle2.pdf Wie / wat / waar binnen Regio Zwolle https://regiozwolle.info/wie-wat-waar-binnen-regio-zwolle/ INFORMATIE OVER TAFE LS (ECONOMIE, MENSEL IJK KAPITAAL, ENERGI E, LEEFOMGEVING, BER EIKBAARHEID) Economie https://regiozwolle.info/economie/ Menselijk Kapitaal https://regiozwolle.info/human-capital-agenda-hca/ Energie https://regiozwolle.info/energie/ Leefomgeving https://regiozwolle.info/leefomgeving/ Bereikbaarheid https://regiozwolle.info/bereikbaarheid-2/ BEGROTING Begroting Regiobudget 2021 https://regiozwolle.info/wp-content/uploads/2020/12/20201211-Begroting-Regio-Zwolle-2021.pdf Begroting Regiobudget 2021 (in eén oogopslag) https://regiozwolle.info/wp-content/uploads/2020/12/20201211-Infographic-Begroting-Regiobudget-2021-1.pdf ALGEMEEN 10 meest-gestelde-vragen over Regio Zwolle https://regiozwolle.info/10-meest-gestelde-vragen/ ’Regio Zwolle stapt over eigen grenzen’ (ambitierapport) College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002287/89 https://regiozwolle.info/wp-content/uploads/2019/11/9.-Rapport-Regio-Zwolle-stapt-over-eigen-grenzen-def.pdf Atlas Regio Zwolle
https://regiozwolle.info/2020/10/19/atlas-regio-zwolle-weer-beschikbaar/ College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002288/89 Page 1 Regionale lobbykracht meting College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_002289/89 Introductie 3-3- 2021 2 Nederlandse regio’s worden steeds actiever op het gebied van lobby. Regio’s zijn vaak bundelingen van bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Zowel bestuurlijk als op operationeel niveau. Vanuit het vakgebied van Public Affairs is al veel onderzoek verricht naar de lobbykracht van gemeenten en provincies. De regio bleef hierbij buiten beschouwing. Vanuit Wepublic zijn we benieuwd naar de lobbykracht van de regio’s en willen we achterhalen waarom deze lobbyacties vaak succesvol zijn. We vinden het daarom hoog tijd om te kijken hoe verschillende regio’s hun lobby organiseren. In deze kabinetsperiode is €950 miljoen euro uitgetrokken voor regio’s, de zogenaamde regiodeals. Voor het verkrijgen hiervan, hebben veel regio’s ingezet op een actieve lobby. Heeft dit de lobbykracht van de regio’s versterkt? Hebben de regio’s de smaak te pakken en gaan ze zich roeren richting de komende verkiezingen in maart? Dit zijn onder meer vragen die wij via de eerste Nederlandse regionale lobbykrachtmeting van Wepublic hebben beantwoord.
Door middel van interviews met regio’s en regionale Tweede Kamerleden hebben wij de lobbykracht van regio’s in kaart gebracht. Dit onderzoek komt voort uit onze eigen nieuwsgierigheid en is uitgevoerd op eigen initiatief. Monique Schumans, Emmeke Hulshof en Katinka Eetgerink College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022810/89 Inhoud 3-3- 2021 3 1. Conclusies en kansen voor de regio’s 2. Kamerleden aan het woord 3. Lobbydoelstellingen en resultaat 4. Strategische lobbykracht regio 5. Strategie van de regio deal – coalitievorming 6. Middelen en methoden 7. Continuïteit en lerend vermogen 8. Verwachtingen voor de toekomst – TK2021 en toekomstige lobbyacties 9. Bijlagen a. Methode & verantwoording b. Wat is een regio deal? c. Met dank aan College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022811/89 1. Conclusies en kansen voor de regio’s College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022812/89 5 Meest krachtige lobbyregio 46 45 45 44 43 41 40 40 40 38 38 36 36 35 29 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 In het afgenomen interview waren maximaal 50 punten te behalen.
Hierbij is gekeken naar: - Lobbyresultaat van een regio- deal - Strategische lobbykracht per regio - Samenstelling van de regio - Ingezette middelen en methoden voor het verkrijgen van de regiodeal - Evaluatie van de lobby - Inzet komende formatieperiode College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022813/89 6 1. Samenwerkingsverband Noord-Nederland 2. Brainport Eindhoven 3. Gemeente Amsterdam 4. Regio Zwolle 5. Achterhoek, FoodValley, Gemeente Rotterdam 6. Twente 7. Limburg, G4. Zuid-Holland, Brabant/West-Brabant 8. Oost-Nederland • Regio’s zijn gevraagd welke regio’s zij, buiten hun eigen regio, de meest krachtigste lobby vinden hebben. • De top 3 regio’s weten zich volgens andere regio’s goed te onderscheiden. Ze benadrukken wat de regio uniek maakt en brengen dit duidelijk en zichtbaar naar voren. • Deelnemers hebben een top 3 gemaakt, waarbij de nummer 1 drie punten kreeg, de nummer 2 twee punten en de nummer 3 één punt. Deze puntentelling heeft geleid tot bovenstaande uitkomst. Meest krachtige regio’s, aldus de regio’s College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022814/89 Professionalisering regionale lobby 3-3- 2021 7 • 80% van de regio’s en Kamerleden zijn van mening dat de regiodeals de lobbykracht van regio’s heeft versterkt.
Ook geven een aantal regio’s aan dat door de deals de gehele samenwerking binnen de regio is versterkt. • 9 van de 15 regio’s heeft voor het verkrijgen van de regiodeal gewerkt met een vooropgesteld lobbyplan. • De steun van de provincie vinden regio’s essentieel voor het slagen van de regiodeal lobby. Regiodeals hebben lobbykracht versterkt Regio’s voerden professionele lobby voor het verkrijgen van de deals • 10 regio’s hebben een vastgestelde overall PA of lobbystrategie. Bij 4 regio’s werken ze momenteel aan de uitwerking en of vaststelling van de PA en/of lobbystrategie. 12 van de 15 regio’s heeft een lobbyagenda. Sommige regio’s gaven zelfs aan dat de lobby voor regiodeal ervoor heeft gezorgd dat er een lobbyagenda is opgesteld. • Regio’s hebben één of meerdere personen in dienst verantwoordelijk voor de lobby. • Alle regio’s monitoren de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De wijze waarop verschilt. De helft van de deelnemende regio’s maakt gebruik van een monitoringssysteem van een externe partij. Andre regio’s monitoren zelf. Dit gebeurt ad hoc en slechts op enkele onderwerpen. • Slechts 6 van de 15 regio’s hebben de regiodeallobby geëvalueerd. Punten die hieruit naar voren kwamen zijn: eenduidige boodschap, met helder aanbod, het optimaal inzetten van netwerken en juiste timing.
College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022815/89 Regio’s voeren sterke lobby 3-3- 2021 8 Regio’s zetten volop in richting verkiezingen en formatie • Bijna alle regio’s hebben input geleverd voor de verschillende partijprogramma’s. Eén regio gaf aan dat zij bewust zelf geen input hebben geleverd omdat ze dat via de provincie hebben gedaan. • Alle regio’s maken zich op voor de lobby richting de Tweede Kamerverkiezingen en Regeerakkoord. • 13 van de 15 regio’s hebben voor het verkrijgen van de regiodeal samengewerkt met een partner of partners buiten de eigen regio. Binnen de regio’s wordt samengewerkt met overheden, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven. • Vindingrijkheid van inzet van middelen is groot. Meest ingezet is het contact met ambtenaren, gevolgd door het contact met Tweede Kamerleden. Hiervoor zijn de partijlijnen van bestuurders van gemeenten en provincies veelvuldig gebruikt. Opvallend is dat (sociale) media weinig werd ingezet. • Kamerleden geven aan vaak benaderd te worden door hun eigen regio. Regio’s hebben georganiseerde externe aanpak College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022816/89 4 punten om morgen mee aan de slag te gaan 3-3- 2021 9 1. Duidelijke positionering biedt kansen. De regio’s in de top 3 van meest krachtige lobbyregio, volgens andere regio’s, weten zich te onderscheiden.
Ze weten goed wat hun regio uniek maakt en brengen dat duidelijk en zichtbaar naar voren. Tevens liggen er kansen om meer gebruik te maken van (sociale) media in de lobby. 2. Focus in doelstellingen en boodschappen vergroot impact. Alle regio’s onderschrijven het belang van een goed georganiseerde lobby. Opvallend is dat het aantal lobbydoelstellingen en boodschappen vaak hoog is. Door echter meer focus aan te brengen en de lobbyagenda te beperken tot een lobby A4 met slechts enkele concrete doelstellingen, creëren regio's meer impact. 3. Lobbyen aan de hand van een plan en evaluatie achteraf versterkt effectiviteit. Nu wordt nog vrij ad hoc gewerkt door de regio’s. Twee derde van de regio’s heeft de lobby voor de regiodeal niet geëvalueerd en trekt geen leerpunten uit het proces. 4. Monitoren van politieke en maatschappelijke ontwikkelingen versterkt lobby. Bijna de helft van de ondervraagde regio’s monitort zelf politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De andere helft gebruikt een monitoringssysteem. Om gestructureerd en over actuele berichtgeving te beschikken, is het aan te raden een monitoringssysteem te gebruiken. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022817/89 Aandacht voor regio’s met 25% toegenomen 3-3- 2021 10 Het thema regio wordt in de partijprogramma’s 25% meer genoemd in 2021 ten opzichte van 2017.
Opvallend genoeg met name bij Christelijke partijen. Individuele regio’s worden meer genoemd • Noord-Nederland krijgt het meeste aandacht in de programma’s. • Zeeland en Utrecht zijn in vermelding verdubbeling. • Ook Flevoland wordt veelvuldig genoemd, dit m.b.t. Lelystad Airport en over de treinverbinding met Almere en Lelystad. 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 CDA CU SGP VVD D66 SP PvdA GroenLinks 2017 2021 College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022818/89 2. Kamerleden aan het woord College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022819/89 Kamerleden aan het woord Verschillende Tweede Kamerleden hebben hun mening gegeven over welke regio’s het krachtigste lobbyen. Gevraagd is naar de organisatie van de lobby vanuit de eigen regio en hoe vaak ze worden benaderd. Tot slot beantwoordden Kamerleden de stelling of de regiodeals de lobbykracht van de regio’s heeft versterkt. De Kamerleden hebben zeer uiteenlopende meningen over welke regio de krachtigste lobby heeft en waarom.
Drie regio’s werden twee keer genoemd Andere regio’s werden een enkele keer genoemd “Zichtbaar en goed in contact” “Zichtbaar en goed verhaal” “Krachtige regio die regelmatig werkbezoeken organiseert“ “Benut samenwerking met provincie erg goed” “Benaderen Kamerleden heel specifiek” “Goed in Noordelijke belangen onder de aandacht brengen” “Weet juiste Kamerleden goed te bereiken” “Komt heel eensgezind naar voren” “Weet zich goed te profileren” College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022820/89 Kamerleden aan het woord De deelnemende Kamerleden worden vaak benaderd door hun eigen regio. Er is vaak sprake van maandelijks contact, wat onder meer bestaat uit telefonisch contact en per e-mail over verschillende initiatieven of evenementen. Verschillende Kamerleden geven ook aan dat bestuurders uit hun eigen regio hen ook goed weten te vinden. Alle Kamerleden waren het eens dat de regiodeals de lobbykracht van de regio’s heeft versterkt. Er is echter ook nog ruimte voor verbetering en regio’s moeten hun beste beentje voor blijven zetten. 3-3-202113 College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022821/89 3. Lobbydoelstellingen & resultaat College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022822/89 Lobbydoelstellingen & het resultaat 3-3- 202 1 15 Regio’s werden gevraagd of zij een lobbydoelstelling hebben opgezet t.o.v.
het verkrijgen van de regiodeal. Daarnaast is gevraagd op welk bedrag regio’s inzetten voor het verkrijgen van de regiodeal en welk bedrag uiteindelijk is ontvangen. De meeste regio’s geven aan dat zij met de aanvraag voor een regiodeal ingezet hebben op een hoger bedrag dan het bedrag wat uiteindelijk is toegekend. Deze regio's geven aan dat het vaak een bewuste strategie was hoger in te zetten. Daarnaast waren veel regio’s onderdeel van de tweede tranche waarbij een maximum bedrag per aanvraag was vastgesteld (€40 miljoen). Het was niet mogelijk om in te zetten op een hoger bedrag. Slechts twee regio’s kregen een hoger bedrag toegekend dan het bedrag waar ze op hadden ingezet en één regio kreeg exact het bedrag waarop ze hadden ingezet. Daarnaast hebben 9 van de 15 regio’s gewerkt met een vooropgesteld lobbyplan om hun resultaat te behalen. Sommige regio’s geven daarbij aan dat ze ook met de provincie hebben samenwerkt om deze lobbyplannen op te stellen. Zo werkten regio’s in Oost-Nederland met elkaar samen om de verschillende regiodeals te presenteren. Slechts twee regio’s geven aan dat ze helemaal niet hebben gewerkt met een lobbyplan. “We hebben gekeken naar andere regio’s uit de eerste tranche en toen waren we beetje jaloers dat er geen plafond was.” “Bij de eerste tranche was er nog weinig beeld van de bedragen” “Wij zijn verdeeld in drie deelregio’s.
Eerste tranche wilde elke deelregio een deal, dat werkt niet. Tweede tranche werd er op één deal gericht ” “We hebben met een Kamerlid gesproken en die zei: zet maar hoog in.” “We wilden een hoger bedrag, maar zijn heel tevreden met dit bedrag” “Altijd goed voor je onderhandelings- positie om hoger in te zetten” College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022823/89 Lobbydoelstellingen & het resultaat 3-3- 202 1 16 Ook is gevraagd naar de lobbyboodschap die centraal stond bij het lobbyen voor een regiodeal. Hierbij was het bedoeling dat regio’s hun lobbyboodschap zo SMART mogelijk konden omschrijven. De deelnemende regio’s verschillen sterk in de opzet van hun lobbydoelstelling. Alle regio’s omschrijven duidelijk wat de specifieke propositie voor de regiodeal is. De meeste regio’s kunnen niet meten of hun lobbyboodschap werkt in de praktijk. Daarvoor is de boodschap vaak (te) breed geformuleerd. De boodschap is vaak ambtelijk, niet zo creatief en mist meetbare elementen. Veel regio’s geven verder aan dat ze de opgaves van de regio niet alleen kunnen oplossen en hulp nodig hebben van het Rijk. Het gaat hierbij onder andere om de behoefte aan een aanpassing van huidig beleid en bijbehorende middelen. “De regio beschikt over veel veerkracht en zelf oplossend vermogen. Maar de uitdagingen die nu en in de toekomst op ons afkomen, kunnen wij niet alleen oplossen.
” “We wilden zichtbaarheid voor de provincies en lokale bestuurders en zichtbaarheid van Den Haag.” “Een gebied waar verschillende opgaven bij elkaar komen op gebied van werken, wonen en welzijn. We wilden een boost geven aan de regio” “De lobby voor de deal bracht ook met zich mee dat we onze positie als regio konden versterken richting de achterban en buiten de regio. En dat we de relaties met departementen hebben versterkt” “We hebben als regio door dat we het niet zelf kunnen. We hebben het Rijk nodig, vooral qua wetgeving en ook met geld. De regio deal was een kans om regionale agenda kans te geven.” College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022824/89 4. Strategische lobbykracht regio College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022825/89 Strategische lobbykracht regio 3-3- 202 1 18 P A V E R AN TW O O R D E L I J KE Ja Nee O V E R AL L P A O F L O B B Y S T R AT E G I E Ja Nog in de maak Nee 10 regio’s hebben een vastgestelde overall PA of lobbystrategie. Bij 4 regio’s werken ze momenteel aan de uitwerking en of vaststelling van de PA en/of lobbystrategie. Slechts één regio gaf aan dat ze geen gebruik maken van een strategie. Bij 14 van de 15 regio’s is iemand verantwoordelijk voor de lobby/PA. Sommige regio’s hebben daarbij zelfs meerdere personen werkzaam.
De regio zonder verantwoordelijke persoon maakt overigens wel gebruik van lobbyisten van de provincie en betrokken gemeenten. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022826/89 Strategische lobbykracht regio 3-3- 202 1 19 M O N I T O R E NO N T W I K K E L I N G E N Via systeem (Polpo, SIM) Maandelijks via de mail Regio doet het zelf AAN W E Z I G H E I DL O B B Y AG E N D A Ja In de maak Nee Alle regio’s monitoren de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De wijze waarop verschilt. De helft van de deelnemende regio’s maakt gebruik van een monitoringssysteem van een externe partij. Andre regio’s monitoren zelf. Dit gebeurt ad hoc en slechts op enkele onderwerpen. Eén regio ontvangt de berichtgeving van de provincie. 12 van de 15 regio’s heeft een lobbyagenda. Sommige regio’s gaven zelfs aan dat de lobby voor regiodeal ervoor heeft gezorgd dat er een lobbyagenda is opgesteld. Een drietal regio’s werkt momenteel aan het opstellen en of afstemmen ervan, maar zijn voornemens dit spoedig te finaliseren. Bij de ene helft van de regio’s bestaat de agenda uit meer dan vijf doelstellingen, bij de andere helft betreft dit vijf of minder doelstellingen. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022827/89 5.
Strategie regio deal College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022828/89 Strategie regio deal en coalitievorming 3-3- 202 1 21 Voor het verkrijgen van een regiodeal is door regio’s samengewerkt met verschillende partners. Deze partners worden vaak gezocht in de overheid, het onderwijs en ondernemers (bedrijfsleven), ook wel de drie O’s genoemd. Er is gevraagd naar de samenstelling van de regio’s en welke partijen zijn aangehaakt om de regio deal te verkrijgen. De ondervraagde regio’s werken, op twee regio’s na, allemaal samen met het onderwijs, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven uit de regio. De meeste regio’s bestaan alleen uit een overheid, maar zoeken per onderwerp/ issue de geschikte partners om de doelstelling te behalen. Twee regio’s werken in puur overheidsverband. Opvallend is dat de meeste regio’s voor het verkrijgen van de regiodeal ook hebben samengewerkt met een partner buiten hun eigen regio (13 van de 15 regio’s). Zoals onderwijsinstellingen ver buiten hun eigen regio, maar ook aan belangenverenigingen op nationaal en regionaal niveau. Ook hebben een aantal regio’s met elkaar krachten gebundeld en zijn gezamenlijk opgetrokken voor het verkrijgen van een regiodeal. Zoals regio’s in Oost-Nederland. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022829/89 6.
Middelen & methoden College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022830/89 Middelen & methoden 3-3- 202 1 23 Alle regio’s hebben diverse middelen en methoden ingezet om de regiodeal te verkrijgen. Elke regio geeft daarbij aan dat de meeste contacten plaatsvonden met de betrokken ministeries en dus op ambtelijk niveau. Daarnaast is er veel ingezet op contacten met Kamerleden. Bestuurders hebben hiervoor partijlijnen ingezet. Ook werden werkbezoeken geromaniseerd en bezochten bestuurders relevante debatten hierover in de Kamer. Ook werden events als ontbijt of diner in Nieuwspoort georganiseerd, Opvallend is dat (sociale) media weinig werd ingezet. 0 5 10 15 Gesprekken departement(en) Contact Kamerleden Inzet van bestuurders Evenementen Media benaderd Position papers Anders M I D D E LE N& M E TH O D E N Aantal regio's per middel College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022831/89 7. Continuïteit en lerend vermogen College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022832/89 Continuïteit en lerend vermogen 3-3- 202 1 25 Een belangrijk aspect voor de continuïteit van de lobby is aandacht voor de evaluatie van een traject. Uit de resultaten blijkt dat slechts 6 van de 15 regio's de lobby voor het verkrijgen van de regiodeal hebben geëvalueerd.
Deze zes regio’s hebben ook opvolging gegeven aan de punten die uit de evaluatie kwamen. De meeste regio’s die geen evaluatie hebben uitgevoerd, gaven aan dat het nog niet van gekomen is. Enkele regio’s waren nog wel voornemens om de regiodeal in zijn geheel te evalueren, maar niet specifiek de lobby. Eén regio gaf aan dat de bestuurders blij waren met het resultaat, maar ook vonden dat er gelijk door moest worden gegaan met de uitvoering. De regio’s die de lobby hebben geëvalueerd nemen de volgende punten mee in het vervolg: ➢ Het belang van ouderwets handwerk. ➢ Het belang van de juiste timing. ➢ Het belang van een netwerk en het investeren hierin. ➢ Het belang van de departementale lobby naast de politieke lobby. ➢ Het belang van de regio-ambassadeur en team bij het ministerie van EZK. ➢ Het belang van de departementale afstemming. ➢ Het belang van een consistente boodschap. ➢ Het belang van kennis van de Tweede Kamer en iemand in je netwerk hebben die de ‘krochten’ van de Tweede Kamer kent. ➢ Het belang van gestructureerd te werk gaan. ➢ Het belang van praten met één mond als regio. ➢ Het belang van het combineren van evenementen aan lobbydoelstellingen. ➢ Het belang van stilstaan bij hoe je tot een goed (lobby)aanbod komt met een duidelijke verhaallijn.
College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022833/89 Stelling: De regiodeals hebben de lobbykracht van de regio’s verbeterd. 3-3- 2021 26 0 1 2 3 4 5 6 7 8 Helemaal oneens Oneens Neutraal Eens Helemaal mee eens Uit de tabel blijkt dat 12 van de 15 regio’s (80%) het (helemaal) eens is met de voorgelegde stelling. Twee regio’s zijn neutraal. De meeste regio’s die het helemaal eens waren met de stelling, benadrukten dat door de regiodeal partijen in de regio samen gingen werken. Hierdoor stapten partijen over hun eigen belangen heen en telde het collectief. Dit heeft de samenwerking in de regio versterkt. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022834/89 8. Verwachting & Toekomst Lobbyacties en TK2021 College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022835/89 Verwachtingen voor de toekomst – toekomstige lobbyacties en TK2021 3-3- 202 1 28 Op 17 maart vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Regio’s zijn gevraagd of zij input hebben geleverd richting de programmacommissies van politieke partijen. Bijna alle regio’s geven aan dat zij dit hebben gedaan. Eén regio gaf aan dat zij bewust zelf geen input hebben geleverd, omdat ze via de provincie dit is gedaan. Onderwerpen waarop ingezet wordt: ➢ Het Nationaal Groeifonds ➢ Bereikbaarheid via o.a.
het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) ➢ Wonen, nationaal programma wonen ➢ Eiwittransitie College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022836/89 Verwachtingen voor de toekomst – toekomstige lobbyacties en TK2021 3-3- 202 1 29 Richting verkiezingen en formatie blijven alle regio’s actief lobbyen. Sommige regio’s gezamenlijk onder de vlag van Nederland Slim Benutten waarin alle 8 regio’s uit Oost-Nederland samenwerken, anderen zelfstandig. In deze tijd maken regio’s gebruik van een variëteit aan acties en activiteiten: Meedoen aan alle acties van Nederland Slim Benutten Lobbyagenda ontwikkelen voor de regio Een verkiezingsdebat organiseren (Digitale) werkbezoeken voor Tweede Kamerleden organiseren Interne ontwikkelingen Versterking van de groeiagenda van de regio Analyses maken van partijprogramma’s en kandidatenlijsten College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022837/89 Verwachtingen voor de toekomst – welke zin moet landen in het nieuwe regeerakkoord? 3-3- 202 1 30 De Achterhoek als experimenteerregio van Nederland Regio Zwolle als vierde hoekpunt van Nederland, Nederland slim benutten, Regio Zwolle slim benutten.
Investerend de crisis uit Spoorveiligheid moet worden aangepakt Als je de regio’s ontsluit breng je Nederland dichter bij elkaar (Oost-)Nederland moet slim benut worden FoodValley is de proeftuin van Nederland voor her realiseren van de kringlooplandbouw en voedseltransitie Gebruik de kracht van samenwerking uit de regio’s voor allerlei maatschappelijke opgaven Meerjarige betrokkenheid van het Rijk voor Parkstad We zetten vol in op de regio De eiwittransitie begint in Groningen Nederland is te klein voor grote verschillen Het gebeurt in de regio College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022838/89 9. Bijlagen College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022839/89 Methode en verantwoording 3-3- 2021 32 Voor het onderzoek zijn 17 regio’s benaderd, waarvan er uiteindelijk 15 regio’s hebben deelgenomen die een regio deal hebben toegewezen. Er is voornamelijk gesproken met de verantwoordelijke lobbyisten en in enkele gevallen met de verantwoordelijke ambtenaar. Daarnaast hebben zes regionale Tweede Kamerleden deelgenomen aan het onderzoek. Een regio wordt in dit onderzoek gedefinieerd als: samenwerkingsverband van gemeenten met bedrijven en of onderwijsinstellingen binnen een geografisch gebied. De regio’s zijn geselecteerd op basis van spreiding over het land.
Ieder van de geïnterviewde regio’s heeft een voorstel ingediend voor een regiodeal en heeft de regio deal ook toegewezen gekregen. Lobbykracht wordt gedefinieerd als: de mate waarin een organisatie in weet te spelen op het politieke besluitvormingsproces, veranderingen in de maatschappij en de publieke opinie. De meting wordt mede gebaseerd op de vijf succesfactoren voor sub -nationale PA , zoals opgesteld door Figee et al. (2019): 1. Regionale profilering: het belang van regionale profilering (activiteiten, focus op regionale thema’s) voor de regionale lobb y op nationaal en Europees niveau; 2. Thematische samenwerking: samenwerkingen aangaan bij gedeelde interesses en belangen; 3. Kennis van de politieke arena’s: de noodzaak van het hebben of verkrijgen van kennis over de inhoud en het proces door regionale lobbyisten voor PA activiteiten op nationaal op nationaal en Europees niveau; 4. De burger als belangrijkste stakeholder: regionale samenwerking en PA moet gaan om de burgers en het dienen van hun belang; 5. De PA professional als verbindingsofficier: de rol van een PA professional in nationaal en Europees verband. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022840/89 Methode en verantwoording 3-3- 2021 33 Het onderzoek is kwalitatief.
De meeste interviews zijn via videocalls afgenomen in verband met de coronamaatregelen en enkelen zijn via telefonisch contact of via een e -mailuitwisseling afgenomen. De interviews zijn afgenomen in de periode van eind oktober 2020 tot eind januari 2021. De Tweede Kamerleden zijn benaderd per e -mail en hebben allen ook via e -mail de beantwoording van de vragen doorgestuurd. De onderzoeksmethode bestaat uit interviews en enquêtes. Tijdens de interviews hebben regiovertegenwoordigers aan de hand van een vooropgestelde vragenlijst input hebben gegeven op verschillende thema’s. Het merendeel van de vragen betroffen open vragen en per vraag zijn er verschillende scores te behalen. Enkele vragen zijn echter ook niet meetbaar, zoal s de reputatie/bekendheid van andere regio’s waardoor er in sommige gevallen een meting ontbreekt De vragenlijst bestond uit zeven thema’s waarover meerdere vragen werden gesteld: 1. Lobbydoelstelling en resultaat 2. Strategische lobbykracht regio 3. Strategie regio deal – coalitievorming 4. Middelen en methoden 5. Continuïteit en lerend vermogen 6. Reputatie/ bekendheid van andere regio’s 7. Verwachtingen en toekomst – toekomstige lobbyacties en TK2021 Daarnaast is een enquête verstuurd naar verschillende Tweede Kamerleden (die verbonden zijn met bepaalde regio’s of woordvoerder regio’s deals zijn) waarin hen enkele vragen werden voorgelegd.
De vragen richten zich op: 1. Welke regio’s een krachtige lobby hebben en waarom 2. Uit welke regio een Tweede Kamerlid zelf afkomstig is 3. Het contact met de eigen regio 4. De regio deals en de lobbykracht van de regio’s College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022841/89 Methodologie 3-3- 2021 34 Het lobbyresultaat van een regio deal wordt bepaald op basis van (I) het ontvangen bedrag van de regio deal t.o.v. de inzet, (II) de SMART doelstelling en (III) een vooropgesteld lobbyplan. Bedrag t.o.v. de inzet: 0 = geen concreet bedrag, 3 = ingezet op hoger bedrag, 4 = inzet was precies de bekendmaking en 5 = ingezet op een lager bedrag. De SMART-kolom telde 1pt. per SMART-onderdeel. Voor een vooropgesteld lobbyplan waren maximaal 4 punten te behalen. Voor dit onderdeel waren in totaal 14 punten te behalen. De strategische lobbykracht per regio wordt berekend op basis van een aanwezig lobbyplan, een aangestelde verantwoordelijke, de aanwezigheid van een lobbyagenda, het aantal lobbydoelstellingen op deze agenda en of het lobbyplan periodiek wordt bijgesteld. Op de eerste drie elementen kon men 4pt. maximaal behalen. Voor de aanwezigheid van een lobbyagenda en het aantal doelstellingen kon men maximaal 2 punten halen.Indien men de agenda periodiek bijstelt is er nog een punt te verdienen. In totaal kon men voor dit onderdeel 17 punten behalen.
Er werd ook gevraagd naar de samenstelling van de regio en met welke partijen regio’s hebben samengewerkt om de regio deal binnen te krijgen. Regio’s scoorden 1pt. per sector waarmee ze samenwerkten. Bij sector ging het dan om overheid, onderwijs en het bedrijfsleven. Daarnaast werd gevraagd of zij ook met partijen buiten de regio hebben samengewerkt om de regio deal te verkrijgen en welke partijen dat danwaren. Daarvoor waren maximaal 3 punten te behalen. In totaal waren er 6 punten te behalen voor dit onderdeel. Deelnemers moesten aangeven welke middelen en methoden zij gebruikten voor het verkrijgen van de regio deal. Dit bestond uit contact met Kamerleden, position papers, media, gesprekken departementen of overig. Er werd hierbij ook gevraagd welke middelen zijn ingezet in de lobby voor het verkrijgen van de regiodeal. In totaal waren er 6 punten te behalen voor dit onderdeel. Een deelnemer kon één punt scoren wanneer er een evaluatie van de regiodeal lobby is uitgevoerd. Men kon ook één punt verdienen wanneer er een opvolging van deze evaluatie heeft plaatsgevonden. In totaal waren er dus 2 punten te behalen voor dit onderdeel. Er werd ook gevraagd of de regio voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 input heeft geleverd richting de programmacommissies van politieke partijen. Hiervoor waren maximaal 2 punten te behalen.
Daarnaast werd gevraagd hoeveel lobbyacties gepland staan na de regio deal. Hiervoor waren maximaal 3 punten te behalen. In totaal waren er dus 5 punten te behalen voor dit onderdeel. Het totaal aantal punten wat men kon behalen in deze lobbykrachtmeting komt uit op 50. College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022842/89 Wat is een Regiodeal? 3-3- 2021 35 Een Regiodeal is een samenwerking tussen Rijk en regio om de kracht van de regio te versterken. Door middel van Regiodeals pakken het Rijk, regionale overheden, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties gezamenlijk regionale opgaven aan. Het gaat om uiteenlopende opgaven, zoals het verzilveren van de groeipotenties van regio’s, het wegwerken van sociaaleconomische achterstanden, het faciliteren van transities (bijvoorbeeld naar een andere economische structuur of verduurzaming), of het verbeteren van de fysieke leefomgeving. In de Regiodeals werken Rijk en regio samen aan een betere woon- en leefomgeving voor bewoners en ondernemers in de regio. Het Rijk investeert in totaal € 950 miljoen voor de maatregelen. De regio’s verdubbelen dat bedrag. In sommige regio’s dragen ook andere partijen bij aan de investeringen. Bijvoorbeeld het bedrijfsleven en kennisinstellingen. Uit de evaluatie van de Regiodeals blijkt dat sterke regio’s bijdragen aan een veerkrachtige samenleving.
Elke regio heeft een eigen karakter, en elke regio heeft iets anders nodig. Op dat eigene van de regio sluiten de 30 Regiodeals aan die vanaf 2018in heel Nederland zijn gestart. In totaal stelde het kabinet vanuit het Regeerakkoord 950 miljoen beschikbaar voor de jaren 2018– 2022. Bijna 800 miljoen van dit rijksgeld is hiervan inmiddels aan projecten toegekend. De eerste ervaringen zijn in opdracht van het Rijk door Lysias onderzocht. Hieruit komt naar voren dat de vorm van Regiodeals de regio helpt om focus aan te brengen, het blikveld te verbreden en samenwerkingspartners bij elkaar te brengen. Regiodeals stimuleren samenwerking met partners in de regio en tussen verschillende departementen. Een van de aanbevelingen uit het onderzoek is het begrip ‘brede welvaart’ verder te concretiseren in de toekomst.
College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022843/89 Met dank aan: De Achterhoek Cleantech Regio FoodValley Rivierenland Twente Regio Zwolle MRA Drechtsteden Drenthe West-Brabant Kop van Noord Parkstad Limburg Zeeland Groningen Fryslân 3-3-202136 College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022844/89 Wepublic Monique Schumans Senior adviseur public affairs Monique.Schumans@wepublic.nl Emmeke Hulshof Adviseur public affairs Emmeke.hulshof@wepublic.nl Katinka Eetgerink Junior adviseur public affairs Katinka.Eetgerink@wepublic.nl College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022845/89 1 JAARVERSLAG 2020 REGIOBUDGET VOOR DE BASISINFRASTRUCTUUR VOOR SAMENWERKING IN REGIO ZWOLLE College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022846/89 2 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022847/89 3 Woord vooraf ......................................................................................................... 4 Inleiding ............................................................................................................... 7 Economie ............................................................................................................. 9 Human Capital Agenda (HCA) ..............................................................................
13 Bereikbaarheid ................................................................................................... 16 Leefomgeving ....................................................................................................... 18 Energie ................................................................................................................ 21 Verkenning en onderzoek ..................................................................................... 22 Uitvoering van marketing .................................................................................... 23 Public affairs en lobby ........................................................................................ 27 Communicatie en netwerkbijeenkomsten .......................................................... 31 Regio Zwolle Bureau ......................................................................................... 34 Financieel verslag ............................................................................................ 37 INHOUDSOPGAVE Meer weten? In dit jaarverslag zijn diverse links opgenomen naar websites van projecten en organisaties. In de begroting 2021 staat meer over de plannen voor 2021 en verder. Verder bevat regiozwolle.info veel informatie. Meld je aan voor de nieuwsbrief via het formulier en blijf gedurende het jaar op de hoogte van de ontwikkelingen.
College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022848/89 4 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE Ons is het een genoegen om u hierbij het jaarverslag Regio Zwolle over 2020 te presenteren. Wij vertellen u beknopt wat we dit jaar hebben gerealiseerd als samenwerkingsverband tussen 22 gemeenten, 4 provincies, onderwijsinstellingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De basis hiervoor is de begroting 2020. Daarnaast treft u in dit jaarverslag de verantwoording aan voor de besteding van het regiobudget. In dit ‘woord vooraf’ belichten we enkele ontwikkelingen om u een indruk te bieden. Zonder twijfel is 2020 een historisch en memorabel jaar voor Regio Zwolle. Een jaar waarin we ondanks de coronacrisis standvastig zijn gebleven met onze goed functionerende netwerksamenwerking. Een partnerschap dat getypeerd wordt door gunnen, groeien en grensontkennend werken. En dat is merkbaar in allerlei initiatieven. Een van die initiatieven was de start van de tafel Leefomgeving met onderwerpen als toekomstbestendige bedrijventerreinen, de Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle en de ontwikkelingen vanuit de Nationale Omgevingsvisie. Een andere ontwikkeling was gericht op de Regio Deal Regio Zwolle; we voerden onze lobbyactiviteiten hiervoor op en het was spannend of het zou lukken.
Maar op Valentijnsdag kregen we het bericht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dat we in aanmerking kwamen voor een Regio Deal van 22,5 miljoen euro. Het hoogst toegekende bedrag in de zogeheten derde tranche van het landelijke Regio Dealfonds. Een klus waaraan we jarenlang hebben gewerkt. Met de Regio Deal Regio Zwolle realiseren we door publieke en private bijdragen een gezamenlijk investeringspakket van ruim 80 miljoen euro ter bevordering van de brede welvaart van onze inwoners. Op 11 maart 2020 organiseerden we een drukbezochte en feestelijke Regio Zwolle Dag in Steenwijkerland. Henri de Groot (hoogleraar VU Amsterdam) hield de aanwezigen voor: “De trend van decentralisatie van Rijk naar regio, de balans tussen privaat en publiek, het thema duurzaamheid, het maatschappelijk onbehagen en de verstedelijking zetten steeds meer aan tot regionaal samenwerken. Verstedelijking bijvoorbeeld laat zien dat verdichting van de stad een grote meerwaarde kent, maar tegelijkertijd is het noodzakelijk dat de relatie van de stad met het ommeland versterkt wordt. De regio is daarbij het meest werkbare schaalniveau.” Na afloop van de Regio Zwolle Dag vond aansluitend de startbijeenkomst plaats van het proces om samen met Rijksvertegenwoordigers te komen tot de uitwerking van de Regio Deal Regio Zwolle.
WOORD VOORAF “De trend van decentralisatie van Rijk naar regio, de balans tussen privaat en publiek, het thema duurzaamheid, het maatschappelijk onbehagen en de verstedelijking zetten steeds meer aan tot regionaal samenwerken.” Henri de Groot, hoogleraar VU Amsterdam College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022849/89 5 En toen was daar corona…. De dag na de Regio Zwolle Dag viel alles stil en kwamen we in een lockdown. Nederland en dus ook Regio Zwolle kwamen in de greep van corona. Dat is met bijgaand filmpje mooi in beeld gebracht. Maar we gingen door ondanks de lockdown. We hebben een Regio Zwolle Brigade opgericht om ondernemers snel te kunnen ondersteunen en we zijn economische maatregelen en mogelijkheden vanuit de Human Capital Agenda gaan opschalen om samen uit de crisis te komen. In snel tempo hebben we de Regio Deal uitgewerkt in negentien projecten langs vijf actielijnen. Goed om te benadrukken is dat we de samenwerking met de vier provincies in 2020 verder hebben geïntensiveerd. Regelmatig is er overleg met acht gedeputeerden (twee per provincie) die Regio Zwolle als een gezamenlijke bewezen groeibriljant bestempelen. Zo heeft de provincie Gelderland in 2020 een investeringsagenda vastgesteld samen met de vijf Gelderse regiogemeenten.
En de leergang ‘Regionaal samenwerken’ bleek juist dit jaar heel populair: in digitale vorm met ruim dertig aanmeldingen vanuit alle partners. In de zomer waren de coronamaatregelen soepeler. In september hielden we een Prinsjesdagcongres met honderd mensen bij elkaar. En de ervaring die we op deden op het gebied van digitale overleggen, webinars en breakoutsessies zorgde ervoor dat we een geslaagde hybride Regio Zwolle Dag konden organiseren. Een live talkshow rechtstreeks uit het stadhuis van Zwolle met 140 bestuurders online aanwezig. Het Regio Zwolle Congres – een initiatief van ondernemers en financieel gesteund door Regio Zwolle – ging ook door in een hybridevorm met een inspirerend programma voor ruim zeshonderd deelnemers. Tijdens het congres konden we kennisnemen van de nieuwste Regio Zwolle Monitor. Het jaar 2020 gaat ook in de boeken als het jaar waarin Regio Zwolle is gestart met professionele public affairs onder aanvoering van een lobbyregisseur. Een mooie stap die leidt tot coördinatie en afstemming waarbij we ons meer en meer richten op Den Haag en Brussel. Successen op dat vlak zijn bijvoorbeeld de lobby om tot verbreding te komen van de N35, het onderzoek om te komen tot een verstedelijkingsstrategie, en de zogeheten meekoppelkansen die de Regio Deal als vliegwiel biedt. Regio Zwolle heeft de wind mee en vaart een duidelijk koers.
Waar mogelijk pakken we kansen die zich aandienen. Zo is de tafel Energie opgericht en ze komt in 2021 met een werkplan. De tafel Bereikbaarheid heeft haar Bereikbaarheidsambitie vastgesteld. Waar we aandacht voor moeten houden, is het betrekken van al onze partners in deze ontwikkelingen. Bijvoorbeeld onze volksvertegenwoordigers. In dat kader hebben de griffiers in 2020 besloten om een Klankbordgroep van raden en Staten in te stellen. Deze Klankbordgroep start begin 2021. Het jaarverslag wordt afgesloten met een financiële terugblik. Financieel sluiten we 2020 af met een voordelig saldo voor het regiobudget van € 380.000. Dit voordelige verschil was in de begroting deels voorzien. De basisbijdrage van gemeenten is in 2019 namelijk zo bepaald dat het enige ruimte biedt om de toenemende ambities in vier jaar waar te kunnen maken. Het voordelige verschil van 2020 komt verder voort uit nieuwe ontwikkelingen en de impact van corona. Voor sommige opgaven betekende dit dat de aandacht College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022850/89 6 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE verlegd werd naar andere activiteiten. Het voordelige verschil van 2020 wordt dan ook ingezet voor de (uitgestelde) ambities in 2021 en de daarop volgende jaren. We werken samen verder aan de ambities en opgaven van onze regio. In de begroting 2021 staat meer over de plannen voor 2021 en verder.
Verder bevat de website regiozwolle.info veel informatie over de ontwikkelingen in Regio Zwolle. Peter Snijders Voorzitter Regio Zwolle Burgemeester gemeente Zwolle Jan Nathan Rozendaal Portefeuillehouder Financiën Regio Zwolle Burgmeester gemeente Elburg College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022851/89 7 Alle regiogemeenten en provincies nemen vrijwillig, maar zeker niet vrijblijvend deel aan de netwerksamenwerking Regio Zwolle. Ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke organisaties (de 4 O’s) vormen het fundament van dit unieke samenwerkingsverband. We werken grensontkennend samen. De organisatiestructuur is licht van samenstelling en kenmerkt zich door elkaar iets gunnen en het werken vanuit maatschappelijke en sociaaleconomische groeidoelstellingen. Gezamenlijk investeren deze partijen in de regio. Iedere partij op haar eigen wijze. Hiermee bereiken we synergie in onze gezamenlijke doelen en ook in de financiering hiervan. Dit jaarverslag gaat in op de ontwikkelingen in de regionale samenwerking in 2020. De verschillende opgaven uit de Regionale Agenda komen aan bod. Sinds 2020 werken we op basis van een integrale begroting voor de basisinfrastructuur voor de vijf opgaven. Daarmee is dit dan ook het eerste jaarverslag in de nieuwe planning & control cyclus.
Het financiële jaarverslag heeft betrekking op het gezamenlijke regiobudget van overheden voor de basisinfrastructuur van de samenwerking in Regio Zwolle. De Regiegroep stelt de financiële documenten in zijn geheel vast. Binnen de Regiegroep ziet de portefeuillehouder Financiën toe op de voorbereiding van deze voorstellen door de verschillende programma’s. INLEIDING College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022852/89 8 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE College van burgemeester en wethouders - 18 mei 2021 - 2021_B&W_0022853/89 9 PROGRAMMA ECONOMIE Doel voor 2020 Regio Zwolle biedt de ideale infrastructuur voor groei dankzij de uitstekende logistieke positie, sterke topsectoren, veelzijdige en sterke mkb en familiebedrijven en de onderliggende kennisinfrastructuur. Onze economie willen we laten floreren - met respect voor het ecologisch plafond - op topniveau, met een hoog aanpassingsvermogen en het betrekken van zoveel mogelijk mensen in het arbeidsproces. De vertaling van deze gezamenlijke ambities hebben de 22 regiogemeenten, 4 provincies, ondernemers, hoger en middelbaar beroepsonderwijs, Universiteit Twente en de omgeving , verenigd in de Economic Board Regio Zwolle (EBRZ) vastgelegd in een Economische Agenda Regio Zwolle 2018-2022. Centraal in de economische agenda van de regio staan de bewezen sectoren Kunststoffen, Health en Agri & Food.
Daarnaast is er extra aandacht voor de veelbelovende sectoren Logistiek, E-commerce, Vrijetijdseconomie en Slimme Maakindustrie. Ook focussen we ons op belangrijke doorlopende thema’s, zoals human capital, innovatie en vernieuwend ondernemerschap, internationalisering en de transitiethema’s (circulariteit, energie en digitalisering). Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? De focus binnen de tafel economie moest in 2020 al snel worden verlegd toen duidelijk werd dat de maatregelen om het coronavirus terug te dringen delen van de regionale economie zwaar zouden treffen. Het jaar stond in het teken van onzekerheid over de ontwikkeling van het virus en de impact op onze ondernemers. Op initiatief van de EBRZ is door ondernemersorganisaties, overheden en onderwijsinstellingen snel gestart met een regionale aanpak Samen uit de Crisis. Een regionale ondernemerspeiling (respons 1400 ondernemers) hielp in de eerste maanden om zicht te krijgen op de impact en sentiment onder ondernemers. Kennispoort Regio Zwolle en het Werkgeversservicepunt Regio bundelden direct hun krachten en expertise op het gebied van arbeid en economie in een Regio Zwolle Brigade. Samen konden zij aanvullend op de dienstverlening van andere instanties ondernemers helpen uit de crisis te komen.