2026_RAAD_00041 Gemeentelijke inhoudelijke kaders Samen voor Ryan - RAADSVOORSTEL
Tekst van het document
Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 1/6 Gemeenteraad Vergadering van 1 september 2026 Beleid en Uitvoering - Team Samenleving 2026_RAAD_00041 Gemeentelijke inhoudelijke kaders Samen voor Ryan (vanaf 2026-2027) Overlegd met 2e lijns financieel adviseur Samenleving; juridisch beleidsmedewerker Samenleving; beleidsmedewerker kinderopvang & jeugdgezondheidszorg, beleidsmedewerker onderwijs en beleidsmedewerker jeugdzorg. Portefeuillehouder Trijn Jongman Samenvatting Samen voor Ryan is een netwerk van organisaties in Steenwijkerland die zich professioneel bezighouden met de ontwikkeling van jeugdigen. In 2019 hebben zij een gezamenlijke missie, visie en koers vastgelegd. Deze staan verwoord in het akkoord 'Samen voor Ryan'. In 2019 en in 2023 heeft de gemeenteraad het akkoord Samen voor Ryan vastgesteld als beleidskader voor het onderwijsachterstandenbeleid. De gemeente subsidieert de activiteiten van het netwerk. Het netwerk heeft besloten tot een aanscherping van de eigen koers (Samen voor Ryan 2.0). Het akkoord uit 2019 is daarmee niet meer actueel. Met het vaststellen van deze gemeentelijke kaders stelt u het beleid vast dat richting geeft aan de (nieuwe) activiteiten van het netwerk. De daadwerkelijke subsidieverstrekking vindt plaats op grond van de Algemene Subsidieverordening en eventuele (nieuwe) nadere regels.
De kaders bestaan uit: • de doelgroep: de jeugdigen over wie ouders en professionals zich zorgen maken of zij, als ze eenmaal volwassen zijn, wel in staat zijn om goed te zijn voor zichzelf en anderen en of ze het wel gaan redden in de maatschappij. Zij, en hun ouders, zullen de impact van de activiteiten moeten gaan merken. • een ambitie: Samen voor Ryan 2.0 beoogt, door middel van interprofessionele samenwerking én samenwerking met ouders, een omgeving te creëren waarin ook jeugdigen met een (risico op een) achterstand leren om goed te zijn voor zichzelf en goed te zijn voor anderen, en leren om zich staande te houden in de maatschappij – en waarin op termijn steeds meer hulpvragen in de normale context van thuis, kinderopvang en school kunnen worden opgepakt. • een specifieke aanpak, die in de kern bestaat uit: 1. het stimuleren van de interprofessionele samenwerking en de samenwerking met ouders rond jeugdigen in concrete casuïstiek; 2. het actief inventariseren van de knelpunten waar professionals en ouders in hun samenwerking tegenaan lopen; Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 2/6 3. het wegnemen van deze knelpunten. • een viertal leidende principes die in alle activiteiten zichtbaar moeten zijn: 1. de systeemwereld wordt ondersteunend gemaakt aan de samenwerking in de leefwereld; 2. expertise combineren en delen (in plaats van alleen maar toevoegen); 3.
ouders worden als gelijkwaardige pedagogische partners betrokken in de samenwerking; 4. normaliseren: we accepteren dat opgroeien van nature een hobbelig pad is, waarbij niet elke 'hobbel' vraagt om professionele ondersteuning. Met deze kaders kan Samen voor Ryan 2.0 worden beschouwd als een experimenteerruimte voor de langetermijnopgave in het sociaal domein. Voor een onderbouwing van deze kaders verwijzen we naar het document 'Gemeentelijke kaders Samen voor Ryan' (bijlage). Het voorstel is om het schooljaar 2026-2027 te beschouwen als een overgangsjaar tussen Samen voor Ryan 1.0 en Samen voor Ryan 2.0. Dit betekent dat de bestaande projecten van Samen voor Ryan 1.0 worden geborgd in de reguliere organisaties of zorgvuldig worden afgebouwd, en dat ondertussen een start wordt gemaakt met Samen voor Ryan 2.0. Deze kaders zullen worden vertaald in een programmaplan dat wordt vastgesteld door het college. Ook zullen er jaarlijkse activiteitenplannen worden opgesteld, die worden vastgesteld door de maatschappelijke partners in het overleg Lokale Educatieve Agenda (Lea-overleg). In het Lea-overleg zijn alle netwerkpartners vertegenwoordigd. Indien nodig zal het college nadere regels vaststellen die de grondslag vormen voor het subsidiëren van de activiteiten van het netwerk. De gemeenteraad wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang en opgedane leerervaringen.
Samen voor Ryan maakt formeel deel uit het onderwijsachterstandenbeleid. Eind 2026 zal aan u een beleidskader worden voorgelegd voor het gehele onderwijsachterstandenbeleid. Op dat moment kunt u beslissen welke prioriteit Samen voor Ryan krijgt ten opzichte van andere onderdelen van het onderwijsachterstandenbeleid. Beschrijving Inleiding Samen voor Ryan is een netwerk van organisaties die zich professioneel bezighouden met de ontwikkeling van jeugdigen in Steenwijkerland. Het gaat om organisaties op het gebied van kinderopvang, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, de GGD (jeugdgezondheidszorg), Sociaal Werk De Kop en het team Uitvoering Sociaal Domein van de gemeente. Deze organisaties hebben zich in 2019 verbonden aan een gezamenlijke missie, visie en koers. Samengevat is de missie dat dat alle kinderen in Steenwijkerland de vaardigheden leren om zich zo goed mogelijk staande te houden in de samenleving. De visie is dat hiervoor interprofessionele samenwerking nodig is. Over de aanpak kunt u meer lezen in de 'Factsheet Samen voor Ryan' (zie bijlage) . De missie, visie en koers zijn in 2019 opgeschreven in het akkoord ‘Samen voor Ryan’, dat door alle genoemde partijen is ondertekend. De gemeenteraad heeft dit akkoord in 2019 en in 2023 vastgelegd als beleidskader onderwijsachterstanden. Op grond van dit besluit subsidieert de gemeente de activiteiten van het netwerk.
Uit de evaluatie (zie bijlage) blijkt dat de activiteiten van Samen voor Ryan hebben geleid tot een actief netwerk van samenwerkingspartners, waarin op basis van gelijkwaardigheid wordt samengewerkt. Er zijn echter ook verbeterpunten. Mede naar aanleiding van de evaluatie hebben de netwerkpartners van Samen voor Ryan besloten tot een aanscherping van de koers . In de nieuwe koers (Samen voor Ryan 2.0) verschuift de focus naar: • de meer kwetsbare kinderen; Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 3/6 • samenwerking met ouders; • het wegnemen van knelpunten waar professionals en ouders in hun samenwerking tegenaan aan lopen. Met deze nieuwe koers bouwt het netwerk voort op de resultaten die de afgelopen zeven jaar zijn bereikt en worden tegelijkertijd de nog bestaande knelpunten in de samenwerking aangepakt. Met de nieuwe koers bereiden gemeente en netwerkpartners zich bovendien voor op een toekomst waarin minder zorg en ondersteuning beschikbaar zal zijn. Gewenst resultaat Formele resultaten • Met het vaststellen van de gemeentelijke kaders geeft u richting aan de uitwerking van de nieuwe koers in concrete activiteiten; • Met het vaststellen van de gemeentelijke kaders geeft u richting aan eventuele nieuwe nadere regels op grond waarvan we de activiteiten van het netwerk kunnen blijven subsidiëren.
Inhoudelijke resultaten • interprofessionele samenwerking: uitvoerend professionals van de netwerkpartners werken beter samen met elkaar rond kwetsbare kinderen; • pedagogisch partnerschap: ouders zijn een gelijkwaardig partner in de samenwerking rond kwetsbare kinderen; • versterken pedagogische basis: in de toekomst kunnen meer ondersteuningsvragen worden opgepakt in de normale omgeving van thuis, kinderopvang en school; Door een betere samenwerking zal de ondersteuning aan kwetsbare kinderen (en hun ouders) effectiever zijn. Met een sterkere pedagogische basis zal het beroep op jeugdhulp of andere vormen van ondersteuning kleiner zijn. Argumenten 1.1 Met deze doelgroep komen de middelen ten goede aan de meest kwetsbare jeugdigen Jeugdigen worden tijdens het opgroeien begeleid door hun ouders en door diverse professionals, zoals pedagogisch professionals in de kinderopvang, leerkrachten, maatschappelijk werkers en soms ook door (jeugd)zorg professionals. Desondanks zijn er jeugdigen die, tegen de tijd dat ze volwassen zijn, niet in staat zijn om goed voor zichzelf en anderen te zorgen, of niet in staat zijn zich staande te houden in de samenleving. Dit zijn de meest kwetsbare jeugdigen. De activiteiten van Samen voor Ryan komen ten goede aan deze groep.
1.2 De ambitie sluit aan bij de kortetermijn- en langetermijnprobleemanalyse De kortetermijnprobleemanalyse is dat er in Steenwijkerland jeugdigen volwassen worden, zonder dat zij in staat zijn goed te zijn voor zichzelf, goed te zijn voor anderen of om zich staande te houden in de maatschappij - ondanks het feit dat er vele voorzieningen zijn die jeugdigen hierbij begeleiden. Voor deze jeugdigen is niet 'meer van hetzelfde' nodig. Wat nodig is, is dat de aanwezige deskundigheid wordt gecombineerd, zodat een rijker beeld ontstaat van de betreffende jeugdige en van de mogelijkheden voor een effectieve aanpak. Ofwel: wat nodig is, is (betere) samenwerking tussen professionals en met ouders. De langetermijnprobleemanalyse is dat er in de toekomst een groot tekort zal zijn aan professionals in zorg en ondersteuning. Het is daarom belangrijk dat ondersteuningsvragen van jeugdigen zoveel mogelijk in de normale omgeving kunnen worden geadresseerd. De 'normale omgeving', dat is vooral: thuis, kinderopvang en onderwijs. In de ambitie van Samen voor Ryan 2.0 draait het om de samenwerking tussen de volwassenen in deze 'normale omgeving' - waar nodig aangevuld met professionals met een andere deskundigheid (sociaal werk, jeugdgezondheidszorg of jeugdhulp). Door het intensiveren van de samenwerking zullen ouders en professionals (meer) van elkaar leren.
Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 4/6 Hierdoor wordt de 'normale omgeving' voor meer jeugdigen een steunende omgeving, waarin ze zich op een natuurlijke manier kunnen ontwikkelen. En waarin ze begeleiding krijgen van de volwassenen die toch al deel uitmaken van hun leven. Ook als ze tegen uitdagingen aanlopen die even wat lastiger zijn. 1.3 In de aanpak hebben de knelpunten uit de praktijk van alledag prioriteit De aanpak bestaat in de kern uit het inventariseren en wegnemen van knelpunten die professionals en ouders in hun onderlinge samenwerking tegenkomen. Goed samenwerken is makkelijker gezegd dan gedaan. Met Samen voor Ryan 2.0 willen we aansluiten bij de praktijk van alledag en de knelpunten wegnemen die zich daar voordoen. 1.4 Met deze aanpak versterken we de bestaande structuren Met Samen voor Ryan 2.0 versterken we de bestaande samenwerkingsstructuren (Kind in de Kern, Kernteams en Onderwijsadviesteams). We zetten er dus niet iets nieuws naast. Zo zorgen we voor continuïteit in beleid, wat ten goede komt aan de duidelijkheid voor ouders en professionals. 1.5 De leidende principes helpen om op termijn meer ondersteuningsvragen in de normale omgeving van kinderopvang en school op te kunnen pakken. Ze helpen daarmee om de langetermijnopgave (zie 1.2) het hoofd te bieden.
1.6 Er is draagvlak voor deze koers bij de maatschappelijke partners in het netwerk Samen voor Ryan De maatschappelijke partners in het netwerk van Samen voor Ryan zijn verenigd in het Lea-overleg. Op 20 november 2025 heeft het Lea-overleg ingestemd met de contouren van de nieuwe koers. 2.1 Door het schooljaar 2026-2027 te beschouwen als overgangsjaar kunnen de bestaande projecten worden geborgd of zorgvuldig worden afgebouwd Het schooljaar 2026-2027 zal in het teken staan van het financieel en organisatorisch borgen van de bestaande projecten (in de bestaande organisaties). Activiteiten die passen binnen de aangescherpte koers kunnen, indien wenselijk, een vervolg krijgen in Samen voor Ryan 2.0. Daar waar borging in de bestaande organisaties niet wenselijk wordt geacht is er tijd om de projecten zorgvuldig af te bouwen. 2.2 Door het borgen en afbouwen van de bestaande projecten ontstaat financiële ruimte voor de doorontwikkeling van Samen voor Ryan (voor Samen voor Ryan 2.0) Veel van de activiteiten van Samen voor Ryan 1.0 waren gericht op het organiseren van ontmoetingen tussen professionals en het creëren van een gemeenschappelijke kennisbasis. Uit de evaluatie blijkt dat dit waardevol is geweest, maar dat een aanscherping van de koers noodzakelijk is om de ambitie dichterbij te brengen. Voor deze aanscherping is financiële ruimte nodig.
Deze wordt gevonden in het afbouwen van de bestaande activiteiten. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Met deze doelgroep krijgen andere mogelijke doelgroepen minder aandacht Samen voor Ryan 2.0 richt zich op de (omgeving van de) meer kwetsbare jeugdigen. De jeugdigen die het later wel zullen redden in de samenleving, krijgen in de nieuwe koers minder prioriteit. 1.2 Met de ambitie richten we ons op de omgeving van de jeugdigen en niet op de jeugdigen zelf In de ambitie staat de samenwerking tussen volwassenen in de omgeving van de jeugdige centraal (zie ook bij argumenten 1.2). We richten ons met Samen voor Ryan dus niet op activiteiten waar jeugdigen zelf aan kunnen deelnemen. Uiteraard zullen sommige jeugdigen wel extra ondersteuning krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van jongerenwerk, sociaal werk, jeugdhulp of extra ondersteuning vanuit het onderwijs. Vanuit Samen voor Ryan echter, organiseren we geen (andere) activiteiten waarmee de ontwikkeling van jeugdigen rechtstreeks wordt gestimuleerd. We richten onze energie op het versterken van de omgeving van de jeugdige, zodat zij in die zo normaal mogelijke omgeving zo normaal mogelijk kunnen opgroeien.
1.3 Met deze aanpak is het sturen met smarte doelen zeer lastig, zo niet onmogelijk We geven prioriteit aan de problemen die zich in de dagelijkse praktijk van professionals en ouders Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 5/6 voordoen. Welke dat zijn, weten we niet op voorhand. Welke meetbare of merkbare effecten we gaan sorteren, weten we dus ook nog niet. Daardoor is het niet mogelijk om nu al realistische en meetbare doelen te formuleren. In het eerste programmajaar zullen de merkbare resultaten worden geformuleerd. In samenwerking met een hogeschool of universiteit een monitoringssystematiek ontwikkelen waarmee we kunnen volgen of we de juiste dingen doen. Deze systematiek zal de basis zijn voor periodieke rapportages aan de gemeenteraad. 1.4 De leidende principes gaan deels in tegen bestaande voorkeuren van professionals of ouders Dit geldt vooral voor het tweede, derde en vierde leidende principe: 2: het combineren en delen van kennis kost tijd. In tijden van werkdruk kunnen professionals de voorkeur hebben om snel naar elkaar door te verwijzen boven een tijdrovender proces waarin kennis wordt gecombineerd en gedeeld; 3: ouders hebben soms een andere kijk op wat goed is voor een kind dan professionals. Het kan dan ingewikkeld zijn om tot een gezamenlijke aanpak te komen. Het vraagt immers van beide partijen de inspanning om elkaars perspectief te verstaan.
Het vermijden van dit mogelijk ingewikkelde gesprek kan soms makkelijker lijken en daardoor de voorkeur hebben van professionals en/of ouders. 4: normaliseren vraagt om het verdragen van ongemak: het ongemak van zien hoe een kind soms kan worstelen, zonder meteen in te grijpen. Het zal voor veel ouders en professionals makkelijker zijn om extra ondersteuning in te schakelen dan te wachten tot het kind zelf een antwoord of oplossing heeft gevonden. 2.1 De bestaande projecten zijn zinvol, maar de gemeentelijke financiering stopt Een deel van de huidige projecten zal (al dan niet in aangepaste vorm) voortgezet kunnen worden in Samen voor Ryan 2.0. Voor een andere deel van de activiteiten geldt dat minder. Zo zijn er de afgelopen jaren veel (vakinhoudelijke) lezingen en scholingen georganiseerd, die overigens goed worden gewaardeerd (zie evaluatie). Doel hiervan was het creëren van een gemeenschappelijke kennisbasis en het stimuleren van ontmoetingen tussen professionals, waardoor zij elkaar sneller weten te vinden. Uit de evaluatie blijkt dat we hierin zijn geslaagd. Nu is het tijd om door te ontwikkelen en de knelpunten aan te pakken die in de evaluatie naar voren komen. Om financiële ruimte te creëren voor deze doorontwikkeling, beëindigen we als gemeente de subsidiering van de activiteiten uit Samen voor Ryan 1.0 (m.u.v. de activiteiten die binnen de nieuwe koers passen).
De opbrengsten van deze activiteiten blijven bewaard op de website samenvoorryan.nl. Daar is bijvoorbeeld een samenvatting te vinden van veel van de lezingen. En uiteraard kunnen de maatschappelijke partners blijven samenwerken in het scholen van hun personeel, bijvoorbeeld vanuit hun verantwoordelijkheid als werkgever. Duurzaamheid en social return Duurzaam: de kaders dragen bij aan een duurzame versterking van de normale omgeving van het kind, waardoor er op termijn meer ondersteuningsvragen in die normale omgeving kunnen worden opgepakt. Financiële toelichting In het schooljaar 2026-2027 kan Samen voor Ryan 2.0 worden betaald uit de Specifieke Uitkering voor Onderwijsachterstanden. De gemeente krijgt deze uitkering van het Rijk. Vanaf 2027 zal deze uitkering worden omgezet in een Brede Fonds Uitkering. Deze is bedoeld voor het gehele onderwijsachterstandenbeleid. Eind 2026 zal aan u worden gevraagd in te stemmen met de inhoudelijke en financiële kaders voor het gehele onderwijsachterstandenbeleid. U kunt dan ook een keuze maken in de verdeling van de middelen over de verschillende onderdelen van het onderwijsachterstandenbeleid. Communicatie en participatie De netwerkpartners van Samen voor Ryan zullen per email worden geïnformeerd over het vaststellen van het raadsvoorstel. Ook zullen zij betrokken worden bij de uitwerking van deze kaders in een programmaplan.
In het eerste activiteitenplan zal aandacht zijn voor de wijze waarop ouders betrokken kunnen worden bij de planvorming en uitvoering van Samen voor Ryan 2.0. Gemeenteraad - 1 september 2026 - 2026_RAAD_00041 6/6 Uitvoering en planning Na vaststelling van de kaders zal een programmaplan worden opgesteld. Dit wordt in september 2026 vastgesteld door het college. Ook zal er een activiteitenplan worden opgesteld voor het schooljaar 2026-2027. Dit wordt vastgesteld in het Lea-overleg, waarin alle netwerkpartners vertegenwoordigd zijn. Vermoedelijk gebeurt dit ook in september 2026. Indien nodig worden nieuwe nadere regels opgesteld om de activiteiten van het netwerk te kunnen blijven subsidiëren. Is het besluit openbaar? Ja Besluit Het college legt het volgende voor aan de gemeenteraad: 1. De Gemeentelijke inhoudelijke kaders Samen voor Ryan 2.0 vast te stellen. 2. Het schooljaar 2026-2027 te beschouwen als een overgangsjaar tussen Samen voor Ryan 1.0 en Samen voor Ryan 2.0. Externe bron Het akkoord Samen voor Ryan uit 2019: Samen-voor-Ryan.pdf. De website van Samen voor Ryan: www.samenvoorryan.nl.