19.1 College - Uitvoeringsplan Openbare ruimte 2019.pdf

Eenheid Beheer & Realisatie Team Openbare Ruimte Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding .................................................................................................................................... 2 2 Terugblik 2018........................................................................................................................... 4 2.1 Wegen .......................................................................................................................................... 4 2.2 Verkeer ........................................................................................................................................ 5 2.3 Groenbeheer ................................................................................................................................. 6 2.4 Sport en Spelen ............................................................................................................................. 7 2.5 Water en kunstwerken.................................................................................................................... 8 2.6 Riolering ..................................................................................................................................... 10 2.7 Begraven ....................................................................................................................................

13 3 Uitgangspunten en beleid ........................................................................................................ 14 3.1 Wegen ........................................................................................................................................ 17 3.2 Verkeer ...................................................................................................................................... 18 3.3 Groenbeheer ............................................................................................................................... 18 3.4 Sport en Spelen ........................................................................................................................... 19 3.5 Water en kunstwerken.................................................................................................................. 19 3.6 Riolering ..................................................................................................................................... 20 3.7 Begraven .................................................................................................................................... 20 4 Activiteiten 2019 .....................................................................................................................

21 4.1 Integrale activiteiten .................................................................................................................... 21 4.2 Wegen ........................................................................................................................................ 21 4.3 Verkeer ...................................................................................................................................... 27 4.4 Groenbeheer ............................................................................................................................... 31 4.5 Sport en spelen ........................................................................................................................... 39 4.6 Water en kunstwerken.................................................................................................................. 42 4.7 Riolering – exploitatie ................................................................................................................... 46 4.8 Riolering – investeringen .............................................................................................................. 51 4.9 Begraven ....................................................................................................................................

52 5 Uitvoeringskaarten 2019……………………………………………………………………………………………….54 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 2 1 Inleiding Voor u ligt het uitvoeringsplan voor het onderhoud van de Openbare Ruimte in Steenwijkerland. In dit uitvoeringsplan zijn de geplande werkzaamheden in 2019 samengevoegd voor de producten die verband houden met het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Het gaat hierbij om onderstaande beleidsproducten. Het uitvoeringsplan vormt een belangrijke schakel tussen de bestuurlijke producten van de gemeente en de operationele werkzaamheden. In onderstaand schema is die positie aangegeven.

Productgroep Producten programma Wegen • Wegen, straten en pleinen • Gladheidsbestrijding • Openbare Verlichting Mijn Steenwijkerland Verkeer • Verkeer • Verkeersmaatregelen • Openbaar Vervoer Mijn Steenwijkerland Groenbeheer • Natuurbescherming • Openbaar groen Mijn Steenwijkerland Sport en spelen • Groene sportvelden en terreinen • Speelvoorzieningen Mijn Steenwijkerland Water en Kunstwerken • Bruggen (kunstwerken) • Binnenhavens en waterwegen • Recreatieve voorzieningen Mijn Steenwijkerland Riolering • Riolering en waterzuivering Mijn Steenwijkerland Begraven • Lijkbezorging Mijn Steenwijkerland Programmabegroting Beleidsdocument Productenraming Meerjarenplan Inspecties/schouw Uitvoeringsplan Maatregelen/Beheerplan Werkplannen/bestekken Uitvoering Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 3 In het uitvoeringsplan is per product aangegeven welke activiteiten er voor 2019 staan gepland. Ook is aangegeven wat de geraamde kosten van die activiteiten zijn en wie de werkzaamheden gaat uitvoeren. De ambtelijke verantwoordelijkheid voor het opstellen en bewaken van het uitvoeringsplan ligt bij de regisseurs van de verschillende clusters van het team Openbare Ruimte.

De volgende clusters zijn betrokken bij dit uitvoeringsplan: • Wegen en Verkeer • Riolering en Water • Groen en Spelen • Begraven De regisseurs worden met rapportages op de hoogte gehouden van het verloop van de werkzaamheden. Wanneer er onder- of overschrijdingen van de geraamde kosten aan lijken te komen, kijken we eerst of dit op te vangen is binnen de kaders van het uitvoeringsplan. Is dit niet het geval, dan leggen we een voorstel voor her-prioritering voor aan de verantwoordelijke portefeuillehouder. Als het buiten de kaders van het beleidsproduct valt, dan melden we dit in de perspectief- of najaarsnota, of de jaarrekening. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 4 2 Terugblik 2018 Wat is er het afgelopen jaar allemaal gedaan. 2.1 Wegen Wegen, straten en pleinen In het afgelopen jaar is groot onderhoud uitgevoerd aan 58.700 m 2 asfalt en 8.500 m2 elementenverhardingen. Belangrijke projecten • Herinrichting Tukseweg Tuk: samen met bewoners is een plan uitgewerkt voor de herinrichting van het deel van de Tukseweg vanaf de kruising met de Oldemarktseweg in zuidelijke richting tot de overgang naar asfaltverharding in Tuk. In 2018 is gestart met de eerste fase van het werk. De werkzaamheden moeten uiterlijk 1 mei 2019 klaar zijn. Provincie Overijssel heeft voor dit project een bijdrage toegezegd vanuit de Doeluitkering Verkeer & Vervoer (DUV&V).

• Belangrijke wegen uit het asfaltbestek: levensduurverlengende maatregelen zijn uitgevoerd aan de Markerbroekweg, De Auken en Steenwijkerdiep Noord. • Aanleg bermverharding: dit jaar is gestart met de structurele aanleg van bermverharding bij het asfaltonderhoud. Er is 19,6 km bermverharding aangebracht. • Herstel basketbalplein Oostermeenthe: het basketbalplein is voorzien van nieuwe betonverharding. Onkruidbestrijding op verharding De bestrijding van onkruid op verharding maakt onderdeel uit van het integraal beeldbestek openbare ruimte. Dit bestek wordt door de NoordWestGroep uitgevoerd. Bij de bestrijding wordt gebruik gemaakt van vegen, borstelen en branden. Gladheidsbestrijding Afgelopen seizoen hadden we te maken met veel weeralarmen voor zeer lage temperaturen en sneeuw. 30 november 2017 was de eerste strooiactie in de avond. Strenge vorst, sneeuw of regen; we hebben alles meerdere malen meegemaakt. De sneeuw midden december zorgde in één week voor tien strooibeurten. Aan het eind van het seizoen dook de temperatuur nog een keer even fors naar beneden. Ook dat zorgde nog voor een aantal strooiacties. Er is in de dit seizoen 35 keer gestrooid, dat is iets meer dan vorig seizoen (32 keer). De sneeuwploeg is vijf keer ingezet. Vóór elke uitruk is een Twitterbericht verstuurd. We hebben inmiddels zo’n 800 volgers.

Er zijn een aantal vragen gesteld over het strooibeleid en de uitvoerende werkzaamheden. Al deze zaken zijn met de melders besproken en opgelost. Er zijn acht strooiroutes, waarvan er nu vier door derden worden gestrooid.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 5 Openbare verlichting Het onderhoud aan de openbare verlichting wordt uitgevoerd door aannemer Van Gelder. Hiervoor is een meerjarig onderhoudscontract afgesloten. Er is gestart met de grootschalige vervanging en ombouw naar LED. De animo vanuit de bewoners om mee te denken over de openbare verlichting in hun straat kan beter. Kabels en leidingen In 2018 zijn 113 vergunningen / instemmingsbesluiten afgegeven voor de aanleg van kabels en leidingen in de openbare ruimte en 505 meldingen gedaan voor kleine graafwerkzaamheden. 2.2 Verkeer Verkeer Actieplan verkeersveiligheid Samen met de VVN-afdeling Steenwijkerland zijn diverse verkeerseducatieprojecten uitgevoerd. Zo zijn er praktijkverkeersexamens gehouden in Steenwijk en Vollenhove. Ruim 393 leerlingen hebben hieraan deelgenomen. Daarnaast zijn projecten als ANWB Streetwise en de Dode Hoek op de basisscholen uitgevoerd. VVN Steenwijkerland Er is een goede samenwerking tussen VVN-afdeling Steenwijkerland, de politie en gemeente Steenwijkerland. Als er bij één van de partijen meldingen binnen komen over onveilige situaties, dan is hierover contact met elkaar. Eén van de actiepunten is dat VVN Steenwijkerland ter plaatse gaat meten. Als er veel (of grote) snelheidsovertredingen zijn, houdt de politie ook steekproefsgewijs controles.

En vanuit de gemeente worden matrixborden geplaatst waarmee de automobilist bewust gemaakt wordt van zijn snelheid. Verkeersmaatregelen Onderzoeken Er is onderzoek gedaan naar de parkeersituatie rond de Kampstraat in Steenwijk en de Oostermeenthe. Daarnaast zijn verkeerstellingen uitgevoerd rond Giethoorn om inzage te krijgen in de verkeersstromen. Aan de Beulakerweg in Giethoorn zijn snelheden gemeten naar aanleiding van klachten. Giethoorn In Giethoorn is een deel van de Ds. J.J. Ketstraat heringericht. Hierbij is de laad- en losplek aangepast om de (geluids-)overlast van bevoorradend verkeer te verminderen. Blokzijl Samen met Plaatselijk Belang Blokzijl is gekeken naar de verkeerssituatie in Blokzijl en naar een oplossing met een alternatieve ontsluiting aan de zuidzijde. Er is een haalbaarheidsonderzoek met daarin twee varianten van een oplossing. Verkeersveiligheid in de schoolomgeving Voor de schoolomgeving rond de Wiedekieker in Sint Jansklooster en De Opstap in Heetveld zijn plannen aangeleverd. De omgeving rond de Wiedekieker is aangepast. Om de Opstap na het schooljaar 2018-2019 sluit, is hier alleen bebording geplaatst. Voor deze projecten is door de provincie Overijssel een bijdrage verleend in het kader van de Doeluitkering Verkeer en Vervoer (DUV&V).

Storingen Schades en vandalisme Totaal Meldingen 1081 119 1200 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 6 Bewegwijzering Er is gestart met de inventarisatie en actualisering van de fietsbewegwijzering in de gemeente. De Nederlandse Bewegwijzeringsdienst werkt aan een bewegwijzeringsplan (ANWB-borden). Hieruit wordt de onderhoudsbehoefte voor de komende jaren bepaald. Kleine verkeersmaatregelen De kruising van de Hooidijk met de Melkweg is aangepast. Door het aanbrengen van middengeleiders is een veilige oversteek voor fietsers gecreëerd. Voor dit project is door de provincie Overijssel een bijdrage verleend vanuit in het kader van de Doeluitkering Verkeer en Vervoer (DUV&V). Verkeersborden In 2018 zijn aan verschillende PBW ’s borden voor WhatsApp buurtpreventie ter beschikking gesteld. In de gehele gemeente zijn circa 200 verkeersborden vervangen. Openbaar vervoer In 2018 is de “analyse van het openbaar vervoer in Steenwijkerland” opgeleverd die samen met bewoners en ondernemers is opgesteld. Hierin staan de ambities en behoeften van onze gemeente op het gebied van het openbaar vervoer. De analyse is aangeleverd aan de provincie Overijssel als input voor het Programma van eisen dat nodig is om de nieuwe concessie voor het openbaar vervoer te kunnen aanbesteden.

2.3 Groenbeheer Natuurbescherming Landschapsonderhoud en ontwikkeling In samenwerking met de werkgroep Paasloo-Blesdijke is de Oosterdallaan gefaseerd gesnoeid. Achterstallig onderhoud is weggewerkt en de werkwijze is geëvalueerd. Doel is het ontwikkelen van een zorgvuldige werkwijze voor het onderhouden van houtwallen. Er zijn meer karakteristieke landschapselementen die vragen om zorgvuldig beheer, om ze voor de toekomst veilig te stellen. Naast het nodige snoeiwerk in het buitengebied, is het Geologisch Monument op Heetveld opgeknapt e.e.a. in nauwe samenwerking met Plaatselijk Belang. Gedragscode Wet Natuurbescherming De gedragscode voor de omgang met flora en fauna bij onderhoud en aanleg werkzaamheden moet worden geactualiseerd vanwege de nieuwe Wet Natuurbescherming. We hebben deze nieuwe gedragscode samen met de gemeente Staphorst, Zwartewaterland en Dalfsen opgesteld en ingediend bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). RVO wil echter naar één gedragscode voor alle gemeenten. De RVO is deze aan het ontwikkelen, tot die tijd mag de oude bestaande gedragscode gebruikt worden. Wij blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen. Openbaar groen Onderhoud groenvoorzieningen Het onderhoud van het openbaar groen is beschreven in een integraal beeldbestek. Hierin is al het verzorgend onderhoud in de openbare ruimte opgenomen.

Daarbij wordt uitgegaan van een basis onderhoudsniveau. Het verzorgend onderhoud aan de openbare ruimte is door de NoordWestGroep uitgevoerd. Het cluster Groen (buitendienst) heeft in 2018 alle stadsparken en buurtparken onderhouden. Ook is het snoeiwerk in de plantsoenen en het onderhoud van alle rotondes door de buitendienst verzorgd. In Steenwijkerwold is groot onderhoud uitgevoerd, oude plantvakken zijn gerooid en voorzien van jonge planten en bomen. Op aangeven van en in samenwerking met Plaatselijk Belang zijn een aantal plekken in het dorp bloemrijk ingericht. Door deze ingreep is het groen weer jong, representatief en beheersbaar. 2018 kende een lange periode van droogte. Tijdens deze droogte hebben we de jonge aanplant water gegeven. Daarmee hebben we het grootste deel van de jonge aanplant kunnen behouden. De droogte was Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 7 extreem voor Nederlandse begrippen. In het voorjaar van 2019 zal pas echt duidelijk worden of alle andere plantsoenen zich voldoende herstellen. Naast het reguliere onderhoud van het openbaar groen is samen met groepen inwoners gewerkt aan kleinere en grotere initiatieven in het groen. Een van de grotere initiatieven was de aanleg van het pluk- en beleefpark in Oostermeenthe. Hier is met een enthousiaste groep bewoners hard gewerkt aan de aanleg van een bloementuin, theetuin en waterspeeltuin.

Ook is het basketbalveld voorzien van een nieuwe sportvloer en zijn diverse sportmogelijkheden aan het plein toegevoegd. Begin 2018 is in het centrum van Steenwijk stadstuin De Nettelbosch aangelegd. De stadstuin is opgebouwd uit drie etages met op elke etage een geheel eigen beplantingsprincipe, geïnspireerd op het landschap rondom Steenwijk. Maaien bermen, sloten en bloemrijk grasland Het maaien van de bermen en sloten is uitgevoerd door twee regionale aannemers. Ongeveer de helft van de bermen is ecologisch beheerd. Doel hiervan is het creëren van leefruimte voor bijen, vlinders en andere insecten. Om de diversiteit te bevorderen zijn op een aantal plekken bloemenweides aangelegd. Een groep vrijwilligers van de KNNV Noordwesthoek heeft de soortenrijkdom van de bloemenweides geïnventariseerd. Aan de hand van deze gegevens volgen we de ontwikkeling van de flora in de bermen. Boombeheer In 2018 is een vijfde deel van alle bomen geïnspecteerd op vitaliteit en stabiliteit. In het buitengebied van Steenwijk en Giethoorn zijn circa 3500 bomen gesnoeid. Tijdens inspecties is geconstateerd dat de essentaksterfte (boomziekte) in Steenwijkerland toeneemt. Komende jaren wordt een deel van de essen in Steenwijkerland gekapt. Voor iedere gekapte boom planten we nieuwe boom aan van een andere soort. In 2018 is een plan van aanpak opgesteld.

In dit plan staat hoe we de komende jaren met de gevolgen van de essentaksterfte omgaan. Op basis van de jaarlijkse boominspectie is een snoeiprogramma voor de bomen opgesteld en aanbesteed aan een lokale aannemer. 2.4 Sport en Spelen Sportvelden en terreinen Het onderhoud van de sportvelden bestaat in hoofdlijnen uit maaien en groot onderhoud. Het maaien wordt uitgevoerd door de NoordWestGroep. Het groot onderhoud is uitgevoerd door De Enkgroep. 2018 kende een periode van extreme droogte. Op een aantal velden zijn (nood)maatregelen getroffen om de velden te kunnen beregenen. Deze maatregelen bestonden uit het slaan van beregeningsbronnen en de inhuur van extra beregeningsinstallaties.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 8 Het heeft de nodige inspanning en tijd gekost om de velden door de periode van extreme droogte te krijgen. Het herstel van de velden heeft op een aantal locaties de nodige tijd in beslag genomen. Aan het eind van 2018 zijn alle velden nagenoeg volledig hersteld. Begin 2019 onderzoeken we hoe we ons beter kunnen voorbereiden op weersextremen. Op basis van dit onderzoek stellen we een plan van aanpak op en leggen dat voor aan de raad. Speelvoorzieningen Naar aanleiding van de technische inspecties is in 2018 het benodigde onderhoud aan de speeltoestellen uitgevoerd. Op enkele plaatsen zijn speeltoestellen vervangen. Het meerjarenplan “Vervanging Speeltoestellen” is geactualiseerd en geeft nu inzicht in de vervangingsopgave voor de komende 10 jaar, dit was 5 jaar. 2.5 Water en kunstwerken Oeververbindingen Aan diverse bruggen is onderhoud gepleegd in de vorm van het vervangen van onderdelen. Denk hierbij aan het vervangen van leuningwerk, dekplanken en het aanbrengen van slijtlagen. Daarnaast zijn een aantal bruggen geheel vervangen en zijn de voorbereidingen gestart voor de vervanging van een aantal bruggen in 2019. Brug BSBV20 + BSBV25: de houten brug is vervangen door een betonnen brug Havens en waterwegen Dit jaar is onderhoud gepleegd aan diverse havens. De puntersteiger in Vollenhove is opgeknapt en kan er weer tegenaan.

Puntersteiger Vollenhove opgeknapt

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 9 In de dorpsgracht in Giethoorn is fase 1 van de beschoeiingswerkzaamheden afgerond. Er is circa 3,5 km beschoeiing vervangen in de periode november 2017 tot april 2018. Fase 2 is voorbereid in 2018 en is november gestart met de uitvoering. Vervangen beschoeiing dorpsgracht Giethoorn Recreatieve voorzieningen Er zijn diverse reguliere werkzaamheden uitgevoerd aan de recreatieve voorzieningen. Dit bestaat uit het onderhouden van de zwemstrandjes, aanmeervoorzieningen en de fonteinen. Onderhoud strandje Wanneperveen

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 10 2.6 Riolering Riolering en waterzuivering In 2018 zijn nieuwe riolen aangelegd, onderzoeken opgestart en afgerond en maatregelen uitgevoerd. Deze resultaten hebben mede de input geleverd voor het uitvoeringsplan 2019. Hieronder wordt de stand van zaken over de activiteiten in 2018 weergegeven. Onderzoek
Rioolbeheerdata zijn verder geactualiseerd: GBI, H2GO, Hydro-NET, Riobase (Global Vitis) GBI-riolering Hierin zijn alle riolen ingetekend met alle bijbehorende gegevens zoals kwaliteitstoestand en kosten- kentallen. GBI-online Sinds 2018 is deze beheertool in gebruik. Dit is een web-based applicatie die beschikbaar is op smartphone, tablet en laptop. Naast een real-time inzicht wordt dit pakket ook gebruikt voor het loggen van klachten en meldingen zodat er snel en efficiënt data gehaald en analyses gemaakt kunnen worden. H2GO Dit informatiesysteem is verder geoptimaliseerd om real-time onze rioolgemalen te kunnen monitoren. Daarnaast wordt de onderhoudstoestand van alle pompputten en gemalen bijgehouden in dit systeem. Hydro-NET Deze web-portal voorziet in meteorologische toepassingen van het waterbeheer. Er kunnen analyses gemaakt worden op neerslagreeksen. Na hevige of langdurige regenval kan naderhand per rioolbemalingsgebied gekeken worden of de theorie klopt met de praktijk.

Riobase Vanuit dit programma zijn de rioolhuisaansluitingsschetsen met ontstoppingsputten te raadplegen. WION-systeem Dit is een viewer die informatie verschaft over de aangeboden leidingen aan het Kadaster en over de gedane klic-meldingen.
De riolen in Steenwijk centrum en Steenwijk west zijn in 2018 geïnspecteerd, 35 km.
Foutieve rioolaansluitingen kunnen wateroverlast en storingen veroorzaken. Het werkt kostenverhogend als rioolpompen regenwater verpompen naar de zuivering. In 2018 heeft een extern bureau een onderzoek uitgevoerd aan honderden panden in Steenwijk.
Berekeningen; In 2018 is de kern Willemsoord onderzocht. Er is onderzoek gedaan naar de afwatering in de omgeving Kon. Wilhelminalaan. Planvorming
Met Antea-group hebben we een pilot gedaan waarbij de rioolgegevens snel en eenvoudig ontsloten worden voor calamiteitendiensten.
Voor de Koningin Wilhelminalaan in Willemsoord hebben we een stroombanenanalyse gemaakt voor mogelijke oplossingen voor de problemen met wateroverlast.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 11 Onderhoud Riolering • Op basis van onderhoudsplannen zijn in het voorjaar de volgende werkzaamheden uitgevoerd: periodieke controle van minigemalen, hoofdgemalen en bergbezinkbassins. Ook zijn er in 2018 weer periodieke controles uitgevoerd aan de elektrische installaties (NEN3140) van circa 300 minigemalen. • In navolging op deze controles zijn in het najaar onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan verschillende technische installaties. • Onderhoudsplannen hebben ook de basis gevormd voor onderhoud aan zinkers, duikers, lamellenfilters, kolken, lijnafwatering, drainage, afsluiters, boomwortels uit riolering frezen, tweede reinigingsronde snel vervuilde gemalen, onderzoek en onderhoud aan overstorten en het foampiggen (schoonmaken) van persleidingen. • Op basis van een beeldbestek zijn alle moeilijk bereikbare kolken handmatig gereinigd. • In 2018 is een groot deel van de duikers in het noordoostelijke deel van de gemeente in beeld gebracht. Van deze duikers zijn de x- en y-coördinaten ingemeten, de kwaliteitsgegevens genoteerd en zijn foto`s gemaakt. Al deze gegevens worden geborgd in het beheerpakket GBI. • Er zijn diverse deelrenovaties uitgevoerd aan riolen in Steenwijkerwold en Steenwijk waarmee de restlevensduur van deze riolen is verlengd. Kleinere reparaties zijn op ad-hoc basis (t.g.v. klachten) uitgevoerd.

Investeringen Riolering – terugblik • Scheerwolde: een deel van het vrijvervalriool langs het Steenwijkerdiep is vervangen. • Steenwijk: in de wijk Torenlanden is het gemengde riool vervangen door een vuilwater- en een regenwaterriool. • Steenwijk: in de Goeman Borgesiusstraat is een riool gerelined.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 12 • Giethoorn: in de Beulakerweg is op 7 plaatsen het riool gerelined. • Wetering: 2 rioolgemalen vervangen en een persleiding aangelegd. • Wanneperveen: een rioolgemaal aan de Klinkerweg is vervangen. • Steenwijkerwold: het drukriool in de Leiweg en een deel van Steenwijkerdiep Zuid en - Noord is afgekoppeld van het stelsel in Thij en loost nu in het rioolstelsel van Groot Verlaat. • Paasloo en Muggenbeet: verschillen minigemalen gerenoveerd. • Tuk: het riool bij Tukseweg 184 tot 200 is vervangen.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 13 2.7 Begraven Administratie In oktober 2018 is het nieuwe Key2Begraven geïnstalleerd. Een applicatie die ten opzichte van voorheen gebruiksvriendelijker is en ook meer mogelijkheden biedt. In het nieuwe jaar steken we in op de verdere ontwikkeling van het systeem, waarbij we openbare informatie voor de bezoeker kunnen ontsluiten. Als het gaat om de aanschrijvingen bij verlengingen, zien we een stijgende lijn. Deze trend zet de komende jaren door. Overeenkomstig het aantal verlengingen en door de variatie in grafrechttermijnen, zien we ook de inkomsten stijgen. We verwachten dat deze toename structureel wordt. Capaciteit De begraafplaats in Oldemarkt kent een groot aantal graven waarvan afstand is gedaan en die feitelijk na ruiming weer opnieuw uitgegeven zouden kunnen worden. In 2018 hebben we deze graven en de ligging ervan geïnventariseerd. We zijn gekomen tot een gestructureerde aanpak om gefaseerd graven te gaan ruimen op het oudste deel van de begraafplaats aan de Koningin Julianaweg. In dit proces hebben we in het kader van het benoemen van eventuele historische waardevolle graven of grafmonumenten, samengewerkt met de Historische Vereniging IJsselham. Zij zagen geen belemmeringen om de voorgenomen graven daadwerkelijk te gaan ruimen. In 2019 gaan we dan ook verder met dit proces.

Onderhoud Het onderhoud is afgelopen jaar gelijk aan 2017 uitgevoerd. Er was sprake van extreme droogte deze zomer. Het onkruid kon in deze periode niet gebrand worden. Waar nodig werd geschoffeld. Met name op de begraafplaatsen met splitverharding is op deze manier het onkruid verwijderd. De onkruidbestrijding blijft een punt van aandacht. Het is een intensieve, kostbare manier van werken, waarbij bezoekers en enkele omwonenden het geluid niet passend en wenselijk vinden op de begraafplaats.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 14 3 Uitgangspunten en beleid Wat zijn onze ambities en waarop zijn de keuzes voor het beheer en onderhoud gebaseerd. Ambities We willen dat mensen graag in Steenwijkerland wonen. Daar is het aangenaam leven in een gezonde, groene en verzorgde omgeving met goede voorzieningen, verspreid over de gemeente en een goede bereikbaarheid voor iedereen. We zien dat de leefbaarheid verandert en soms onder druk komt te staan, onder andere als gevolg van demografische en economische trends en o ntwikkelingen. Creatieve oplossingen zijn blijvend nodig om vitale kernen en wijken te behouden met oog voor de eigen identiteit en cultuur. Er is ruimte voor eigen initiatief en zelfregie. De gemeente heeft, als participerende overheid, een actief faciliterende en ondersteunende rol. We (team openbare ruimte) zetten in op: Aantrekkelijke, duurzame en veilige leefomgeving In 2019 wordt een plan ontwikkeld voor het versterken van de biodiversiteit in Steenwijkerland en zetten we in op bloemrijke kernen. Duurzaamheid, biodiversiteit, burgerparticipatie, klimaatverandering, vergrijzing en gezondheid, spelen een grote rol in de beleving van de openbare ruimte. Bij de herijking van de Integrale visie openbare ruimte in 2019 zoomen we nadrukkelijk in op deze ontwikkelingen.

In 2019 wordt een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van een ontsluitingsweg Blokzijl en wordt er een besluit genomen over de realisatie. Door in 2019 een Stresstest uit te voeren, brengen we de kwetsbaarheden in beeld als het gaat om wateroverlast, hitte, droogte en waterveiligheid in onze gemeente. We gaan in gesprek, zowel intern als extern, over de consequenties van de risico’s (risicodialoog) en stellen een hierbij behorende gebiedsgerichte strategie op. Op basis hiervan stellen we een uitvoeringsprogramma op. In 2020 heeft Steenwijkerland klimaatrobuust handelen verankerd in beleid en handelen. Openbare ruimte in beweging We zetten ons in 2019 in voor een duurzaam en klimaatbestendig beheer van de sportvelden, met als doel onze inwoners ‘sportief’ te stimuleren. Ook goede recreatieve en sportieve infrastructuur (fiets-en wandelpaden en vaarwater) zetten onze bezoekers en inwoners aan tot beweging. Schone en slimme mobiliteit voor iedereen! In 2019 wordt een strategische mobiliteitsvisie vastgesteld. We zetten in op een hogere tevredenheid over de fietspaden door deze te verbeteren en te verbreden. In 2019 brengen we de toegankelijkheid van de openbare ruimte in beeld en komen we met verbetervoorstellen. Daarnaast staan op de ambitiekaart “Mijn Steenwijkerland” een aantal ambities die het team Openbare Ruimte zullen raken.

Onderstaand overzicht geeft deze ambities weer en geeft aan welke cluster verantwoordelijk is voor de uitwerking van deze ambities. Ambitie Verantwoordelijk voor realisatie Betere Fietspaden Cluster Wegen & Verkeer / Progra mma Wegen Slimme en Duurzame Mobiliteit Cluster Wegen & Verke er / Programma Verkeer Verbeteren Toegankelijkheid Cluster Wegen & Verkee r / Programma Wegen Versterken Biodiversiteit Cluster Groen & Spelen / Programma Groen In hoofdstuk 4 staat per programma hoe we deze ambities willen realiseren. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 15 Participatie/Gebiedsgerichte aanpak Bij het inrichten, beheren en onderhouden van de openbare ruimte moet duidelijk zijn wat de functie van die ruimte is of moet zijn. Die functie kan aan verandering onderhevig zijn doordat de behoeften van de gebruikers veranderen. Om die reden wordt bij de uitwerking van plannen, afgestemd met omwonenden en andere gebruikers. We willen begrijpen wat hun behoefte is zodat we in de uitwerking dezelfde taal spreken en verstaan. Inwoners worden gestimuleerd om deel te nemen aan plannen in hun openbare ruimte. Inwoners krijgen meer invloed op de inhoud en uitvoering van de plannen. Het moment van communiceren is daarbij van belang. Hierbij gaat het niet alleen over informeren maar juist ook over luisteren.

Het gezamenlijk inventariseren van de wensen aan de voorkant van een plan is de sleutel naar succes. Door het vergroten van de betrokkenheid sluiten de plannen beter aan op de verwachtingen van onze inwoners. Hierbij kan het ook gaan om specifiekere belangen: Gehandicaptenraad Steenwijkerland en LTO zijn bijvoorbeeld partijen die vanuit hun behoefte aan toegankelijkheid en bruikbaarheid in staat zijn mee te denken in mogelijke oplossingen. Het initiatief voor plannen ligt niet meer alleen bij de afdelingen op het gemeentehuis. Ook verenigingen van dorpsbelangen, wijkverenigingen of andere groepen bewoners werken plannen voor hun openbare ruimte uit. Er wordt meer ruimte geboden aan initiatieven met zelfbeheer. Inwoners voelen zich eigenaar van hun omgeving als ze er ook invloed op hebben. Daarnaast kan het ook gaan over het uitwerken van ideeën over de fysieke inrichting. Hierbij zullen we als adviseur aanschuiven om ondersteuning te bieden. We streven naar een gebiedsgerichte aanpak waarbij wij Steenwijkerland willen verdelen in vier gebieden. Elk gebied komt eens in de vier jaar onder de aandacht van het team Openbare Ruimte. Omdat vooraf bekend is in welk gebied en in welke periode gewerkt gaat worden aan de openbare ruimte is goed te plannen wanneer en met wie in gesprek moet worden gegaan.

Onder andere op basis van deze gesprekken kan een uitvoeringsplan voor dit gebied worden opgesteld. Een voordeel van de gebiedsgerichte aanpak is dat aan de inwoners in andere gebieden kan worden uitgelegd dat er in bepaalde jaren niet in het gebied gewerkt wordt. Uiteraard met uitzondering van werkzaamheden waarbij spoed en noodzaak vereist is. De inwoners en andere belanghebbende partijen kunnen, doordat inzichtelijk is wanneer hun gebied “aan de beurt is”, vooraf afstemmen wat de behoeften zijn. Het afgelopen jaar is hiermee al “geoefend” bij de gebiedsgerichte aanpak Giethoorn. Het komende jaar/jaren willen we gebiedsgerichte aanpak verder uitwerken voor Steenwijkerland. Social Return In de uitwerking van het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid is een Protocol Social Return opgenomen. Social return is het maken van afspraken tijdens aanbestedingstrajecten zodat opdrachtgevers van de gemeente een bijdrage leveren aan het bieden van werkgelegenheid en werkervaringsplaatsen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In het protocol worden drempelbedragen genoemd waarboven de gemeente in principe Social return toepast. In nauw overleg met de IGSD zijn de nodige experimenten uitgevoerd waarbij voor werken in de openbare ruimte het voorgeschreven drempelbedrag is losgelaten.

Veelal is gekozen voor het voorschrijven in het bestek van Social return met een waarde tussen twee en acht procent van de aanneemsom. De experimenten zijn met wisselend succes verlopen. We zetten de ingezette lijn voort en onderzoeken hoe één en ander goed kan worden getoetst en geborgd. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 16 Duurzaamheid Zowel bij beheer en onderhoud als bij de voorbereiding en realisatie van projecten speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Binnen de beschikbare middelen zal altijd gezocht worden naar de meest duurzame oplossing. Tot nu toe is het niet altijd even duidelijk om welke keuzes het dan precies gaat en hoe één en ander geborgd is. We zetten in op de toepassing van tools die landelijk beschikbaar zijn, waarmee de mate waarin duurzaamheid aandacht heeft gekregen kan worden vastgelegd. Een voorbeeld van een dergelijke tool is het ambitie-web dat onderdeel uitmaakt van de aanpak Duurzaam GWW.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 17 3.1 Wegen Beleidsdocumenten De gemeente is verplicht de gemeentelijke openbare wegen te onderhouden. Voor onze wegen, voet- en fietspaden zijn de kwaliteitsniveaus voor onderhoud vastgelegd in de volgende beleidsdocumenten: • Beleidsplan wegen “Overwegen”, gemeente Steenwijkerland 2017 • Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR), gemeente Steenwijkerland 2007 • Kwaliteitshandboek openbare ruimte, gemeente Steenwijkerland 2011 Daarnaast maken we bij het opstellen van plannen gebruik van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) Steenwijkerland. Hierin staan de technische wensen voor de inrichting van de openbare ruimte. Algemeen kwaliteitsniveau Voor het op verantwoorde wijze beheren en onderhouden van de gemeentelijke wegeninfrastructuur is in 2017 het beleidsplan wegen “Overwegen” vastgesteld. Er is gekozen voor het kwaliteitsniveau “Basis” met het risicoprofiel “Laag”. Toegankelijkheid Steenwijkerland Onze openbare ruimte kent veel verschillende gebruikers. Mensen met een beperking zijn daarin een bijzondere doelgroep met vaak specifieke eisen op het gebied van toegankelijkheid. Voor hen betekent een goede inrichting van de openbare ruimte dat ze (langer) zelfstandig kunnen functioneren. In 2016 is het VN-verdrag Handicap in werking getreden.

Centrale begrippen in het verdrag zijn inclusie, persoonlijke autonomie en volledige participatie. Dit verdrag verplicht de overheid te zorgen voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen en keuzevrijheid heeft (Inclusieve Samenleving). Op dit moment werkt het team Beleid Leefwereld aan beleid rond de Inclusieve Samenleving. Een toegankelijke openbare ruimte maakt daar onderdeel van uit. Team Openbare Ruimte denkt daarin mee. Het gaat hierbij om de fysieke inrichting van de openbare ruimte en over het proces om te komen tot een plan en realisatie. Bij het inrichten van de openbare ruimte wordt gebruik gemaakt van de richtlijnen zoals die zijn opgenomen in het handboek Toegankelijkheid, diverse publicaties van het CROW en ontwerprichtlijnen van belangenorganisaties zoals bijvoorbeeld Viziris, Vilans en Groen & Handicap. Voor aanpassingen in de openbare ruimte om de toegankelijkheid te verbeteren is structureel budget beschikbaar. Jaarlijks worden er aanpassingen gedaan en voeren we onderzoek uit. Daarbij werken we nauw samen met de Gehandicaptenraad Steenwijkerland. In 2019 doen we onderzoek naar het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte in Steenwijkerland. Onkruidbestrijding op verharding Al het verzorgend onderhoud in de openbare ruimte wordt op basis van beeldkwaliteit verzorgd door de NoordWestGroep.

Een van de onderdelen is de onkruidbeheersing op verharding. Het beheer van de verharding wordt chemievrij uitgevoerd. Daar waar vroeger werd gespoten, verwijderen we nu met vegen, borstelen en branden het onkruid op verharding. Grote oppervlaktes behandelen we machinaal. De plekken die met machines niet te bereiken zijn, worden door medewerkers van de NoordWestGroep handmatig behandeld. Eén keer in de twee weken worden de resultaten buiten gezamenlijk geschouwd. Op basis van de schouwresultaten wordt waar nodig bijgestuurd. In 2019 wordt een pilot gehouden met de inzet van restwarmte, met restwarmte van de biomassacentrale wordt water verwarmd tot 100 graden Celsius. Met dit hete water gaan we op een aantal plekken in de gemeente onkruid op verharding verwijderen. Deze wijze van onkruidbeheer is nieuw, als de pilot succesvol is zal er een vervolg worden gegeven aan deze wijze van onkruidbestrijding. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 18 Openbare verlichting In het beleidsplan Openbare Verlichting Steenwijkerland (2017) zijn de ambities en doelstellingen op het gebied van de openbare verlichting vastgelegd. De belangrijkste ambities zijn: Veiligheid van inwoners staat voorop, ruimte voor donkerte, duurzaamheid. Communicatie over openbare verlichting is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Onderdeel van dit beleidsplan is een meerjarig vervangingsplan.

Hierin staat hoe tot 2029 circa 80% van de openbare verlichting wordt vervangen. Uitgangspunt is ledverlichting met statisch dimmen. Ontwikkelingen gaan enorm snel en worden op de voet gevolgd. Dit vraagt een jaarlijkse heroverweging op gestelde keuzemogelijkheden voor lamp en verlichtingsarmaturen. 3.2 Verkeer Als basis voor de verkeerskundige maatregelen in het uitvoeringsplan dient het beleidsplan Verkeer (2 mei 2017). Het beleidsplan Verkeer is een integraal plan met eerder vastgestelde beleidsplannen als basis: • Verkeers- en verkeersveiligheidsplan • Kadernota ‘Bouwen aan openbaar vervoer in de gemeente Steenwijkerland’ • Fietsplan Steenwijkerland In het beleidsplan Verkeer wordt een sterke relatie gelegd met het beleidsplan Wegen. Aanpassingen aan de infrastructuur worden zoveel mogelijk gekoppeld aan onderhoud. In het beleidsplan Verkeer is het kader voor de komende jaren aangegeven. Het kader bestaat uit de volgende 5 speerpunten: • Verkeersveilig en leefbaar • Wegennet up-to-date • Bekend en bereikbaar • Onderhoud op maat • Inspirerend partnerschap De eerste 4 speerpunten zijn inhoudelijke speerpunten. De geplande activiteiten voor 2019 zijn vooral gebaseerd op de eerste 4 speerpunten. Het laatste speerpunt bestaat uit het in gesprek gaan met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden.

In 2019 starten we met de gesprekken die input geven voor de maatregelen in 2020. 3.3 Groenbeheer De volgende beleidsdocumenten liggen ten grondslag aan het beheer en onderhoud van het openbaar groen in Steenwijkerland: • De Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) • Beleidsnota Groen • Meerjarenprogramma Groen (MJP Groen) • Landschapsontwikkelingsplan (LOP) • Kwaliteitshandboek onderhoud openbare ruimte gemeente Steenwijkerland De opgestelde beheerplannen voor de stadsparken, buurtparken en rotondes beschrijven het gewenste kwaliteitsbeeld en bepalen de inhoud van de jaaropdracht voor het cluster Groen. Het overige openbare groen wordt door de NoordWestGroep onderhouden op basis van een integraal beeldbestek. De gemeente Steenwijkerland houdt rekening met alle planten en dieren tijdens het uitvoeren van het onderhoud aan groen, wegen, kunstwerken, gebouwen enz. De basis voor dit zorgvuldig handelen staat beschreven in de gedragscode Flora- en Faunawet. Er wordt gewerkt aan nieuwe gedragscode op basis van de nieuwe Wet Natuurbeheer. Naar verwachting wordt in 2019 de nieuwe gedragscode vastgesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De wensen van de inwoners van de gemeente Steenwijkerland zijn belangrijk. Bij herinrichting en renovatie worden de bewoners altijd betrokken.

Via bewonersavonden en projectgroepen kunnen inwoners invloed uitoefenen op de inrichting van het openbaar groen in hun directe leef-en woonomgeving. Zelfbeheer van het openbaar groen wordt gestimuleerd en ondersteund. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 19 Inspelen op nieuwe onderwerpen en actuele vraagstukken In 2019 wordt een plan opgesteld waarin we inspelen op een aantal actuele thema’s in het groenbeheer. We willen de biodiversiteit in de gemeente versterken en inzetten op bloemrijke kernen. Dit in nauwe samenwerking met onze inwoners. Ook willen we het beheer en onderhoud van de openbare ruimte verduurzamen. 3.4 Sport en Spelen Speelvoorzieningen Voor de speelvoorzieningen is het beleidsplan ‘Plekken om mee te Spelen’ opgesteld. In het Meerjarenplan Spelen is dit beleid geëvalueerd en verlengd tot 2020. Jaarlijks wordt het meerjarenplan geactualiseerd. Sportveldenbeheer Alle maatregelen die nodig zijn om de sportvelden duurzaam in stand te houden, worden uitgevoerd conform het daartoe opgestelde onderhoudsbestek. De kwaliteit van de velden is gebaseerd op de daarvoor opgestelde normeringen van NOC*NSF en KNVB. Het maaien van de velden wordt uitgevoerd door de NoordWestGroep. Overige werkzaamheden worden uitgevoerd door aannemers die zich hebben gespecialiseerd op het gebied van sportveldenonderhoud.

Sportveldenbeheerplan In 2019 wordt het beheerplan sportvelden afgerond. Dit plan geeft inzicht in de benodigde financiën voor het beheer en onderhoud van de sportvelden de komende vijf jaar. Ook geeft het plan een meerjaren doorkijk op de vervangingsinvesteringen. Deze investeringen zijn nodig voor het vervangen van de toplaag van de kunstgrasvelden in Steenwijkerland en het uitvoeren van groot onderhoud aan natuurgrasvelden. Klimaatbestendige sportvelden In november 2018 is een motie aangenomen die ingaat op het klimaatbestendig maken van de sportvelden. Het plan van aanpak, inclusief de financiële consequenties, zal voor de PPN 2019 worden voorgelegd aan de raad. Bij accordering door de raad zal in 2019 worden gestart met de realisatie van het plan van aanpak. 3.5 Water en kunstwerken Beleidsdocumenten Het gewenste kwaliteitsniveau is vastgelegd in diverse beleidsnota’s en plannen • Beleidsplan Oeververbindingen 2017 - 2021 • Beleidsnota Stedelijk Water 2003 • Baggerplan, Niebeek milieumanagement B.V.

2004 • Integrale visie openbare ruimte (IVOR) 2007 • Inrichting beheer en onderhoud stedelijk water, Werkgroep Stedelijk Water 2012 • Samenwerking Gemeenten en Waterschap Reest en Wieden; dit is in 2012 vastgelegd in het Waterakkoord; jaarlijks wordt dit akkoord ambtelijk en bestuurlijk geactualiseerd • Watertakenplan 2016-2021 • Beleidsplan oeverconstructies 2016 - 2020 Algemeen onderhoudsniveau Over het algemeen wordt ingezet op een ‘basis onderhoudsniveau’ waarbij de veiligheid leidend is. Het basis onderhoudsniveau is een niveau waarbij de veiligheid gewaarborgd is en waarbij de bestaande onderhoudstoestand in stand wordt gehouden, op een wijze waarop economische vervolgschade zoveel mogelijk wordt beperkt. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 20 3.6 Riolering Van beleidskader naar uitvoeringsplan De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater. Zoals het doelmatig inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater dat de perceeleigenaar niet redelijkerwijs zelf kan verwerken. En het treffen van maatregelen in het openbaar gemeentelijke gebied om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het stellen van het beleidskader.

Het college is vervolgens verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleidskader. De gemeenteraad heeft het Watertakenplan 2016-2021 inclusief middelen (personeel en financieel) op 27 oktober 2015 vastgesteld. In 2016 is gestart met het opstellen van een beheerplan Water. In dit plan staat hoe wij de beleidsdoelstellingen gaan uitvoeren. In het uitvoeringsplan geven wij aan welke maatregelen we gaan nemen op het gebied van water en riolering. Fluvius Het is een landelijke ontwikkeling om watertaken doelmatiger en efficiënter uit te voeren. Onder de naam Fluvius is een samenwerkingsverband opgericht tussen Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD) en haar inliggende gemeenten in het voormalige gebied Reest en Wieden. Binnen dit samenwerkingsverband worden investeringen en werkzaamheden afgestemd met als doel: het verminderen van kosten en kwetsbaarheid en het verbeteren van de kwaliteit. Kabels en leidingen in de ondergrond De ondergrond raakt steeds voller met kabels en leidingen. Hierdoor is er steeds grotere kans op graafschades tijdens renovaties. Ook wordt het steeds lastiger om nieuwe leidingen aan te brengen in de ondergrond. De graafsector heeft het initiatief genomen voor het programma KLIC-WIN. Dit programma moderniseert de uitwisseling van kabel- en leidinginformatie volgens de WION(*).

Het sluit systemen en processen beter aan op de Europese richtlijn INSPIRE(*). Op deze manier bereiden de graafsector en het Kadaster zich voor op de toekomst. (*) De naam KLIC-WIN is een samenvoeging van WION: de Nederlandse “Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten” en INSPIRE: de Europese richtlijn “Infrastructure for Spacial Information in the European Community”. Een gevolg hiervan is onder andere dat wij als gemeente alle nieuwe huisaansluitingen van woninggevel tot aan de inlaat op het riool moeten intekenen in ons beheerpakket. De nieuwe wet treedt in op 1 januari 2019. Wij hebben alle voorbereidende maatregelen getroffen om onze data op de juiste wijze aan te leveren. 3.7 Begraven De ambities rondom het onderwerp begraven zijn divers. Ze omvatten het onderhoud van de begraafplaats, de mogelijkheden voor lijkbezorging, de dienstverlening richting inwoners en (uitvaart)ondernemers en de financiële draaglast van burger én bestuur.

De belangrijkste kaders zijn gesteld in: • Meerjarenplan begraven 2014- 2018 (Over het graf…, januari 2014) • Integrale Visie Openbare ruimte (Openbare ruimte in conditie, december 2007) • Beheerverordening begraafplaatsen 2016 en daarbij behorende nadere regels (december 2015) We streven naar: • voldoende capaciteit op de diverse gemeentelijke begraafplaatsen • tevredenheid over het aanbod voor lijkbezorging in Steenwijkerland en de dienstverlening • waardering voor de inrichting en het onderhoud van de begraafplaatsen • acceptabele lasten voor inwoners • een stijgend dekkingspercentage, en… • een efficiënte werkwijze Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 21 4 Activiteiten 2019 4.1 Integrale activiteiten Integrale activiteiten zijn activiteiten waarbij de dekking op integrale wijze is geregeld. Dat kan zijn vanuit verschillende beheerdisciplines, maar het kan ook gaan om een investering gecombineerd met beheergelden. Integrale projecten openbare ruimte die in 2019 worden uitgevoerd zijn: • Tuk; herinrichting Tukseweg • Belt-Schutsloot; herinrichting Wilgenlaan e.o. • Gebiedsgerichte aanpak Openbare ruimte Giethoorn fase 1 (Kerkweg) Een compleet overzicht van alle projecten in 2019 is weergegeven op de projectenlijst die vanaf 1 februari 2019 beschikbaar is. Actualisatie Integrale Visie Openbare Ruimte De Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) is in 2007 vastgesteld.

Alle uitgangspunten in de IVOR zijn nog steeds actueel. Maar, naast de opgedane ervaring en voortschrijdend inzicht, zijn er de afgelopen jaren diverse thema’s opgekomen die nadrukkelijk om aandacht en actie vragen. Het gaat dan om duurzaamheid, biodiversiteit, burgerparticipatie, klimaatverandering, vergrijzing en gezondheid. In het coalitieakkoord wordt een streekeigen en duurzame leefomgeving waarin iedereen - inwoner en bezoeker - zich goed voelt en waarvoor de verantwoordelijkheid wordt gedeeld, als ambitie uitgesproken. We geven graag gehoor aan deze ambitie en willen daarom de IVOR actualiseren.

4.2 Wegen Onderdelen Budget (x €1.000) 62101 Wegen, straten en pleinen 62101010 Wegen dagelijks onderhoud 240 62101013 Toegankelijkheid openbare ruimte 59 62101014 Wegen groot onderhoud 1343 62101070 Vegen 19 62101080 Onkruidbestrijding op verharding 184 62101090 Straatmeubilair 25 62101949 Onderzoek ontsluitingsweg Blokzijl 50 Wegen - investeringen 72100140 Rehabilitatie Arembergerweg Belt Schutsloo t 296 72100129 Rehabilitatie Gierwal 200 72100160 Reconstructie Kerkweg Giethoorn 260 72100106 Versterken bermen 2019 404 72100110 Levensduurverlengende maatregelen 2019 162 62102 Gladheidsbestrijding 62102010 Gladheidsbestrijding 110 62103 Openbare Verlichting 62103010 Openbare Verlichting 207 62103011 Openbare Verlichting (energie) 220 Openbare verlichting - investeringen 72100117 OVL vervanging armaturen 2019 385 72100118 OVL vervanging masten 2019 199 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 22 Wegen dagelijks onderhoud (62101010) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Belijning Aannemer Enkelvoudig 20 Onverharde wegen Team OR Jaaropdracht 15 Bermonderhoud Aannemer Enkelvoudig 25 Bermverharding incidenteel Aannemer Enkelvoudig 15 Materialen Team OR Jaaropdracht 60 Assetmanagement Adviesbureau Enkelvoudig 40 Onderzoek technische kwaliteit wegen Adviesbureau En kelvoudig 25 Recognities ProRail ProRail Afdracht 65 Uitkeringen aansprakelijkheidstellingen Afdracht 5 Diverse inkomsten

-30 Totaal 240 Belijning In het voorjaar wordt de wegmarkering op onze wegen geïnspecteerd. De resultaten hiervan bepalen het uit te voeren onderhoud. Waar mogelijk wordt gekozen voor duurzame belijning. Hierbij is naast de stroefheid en slijtvastheid ook de reflectie van de belijning van belang. Het aanbrengen van de belijning wordt opgenomen in het bestek ‘groot onderhoud asfaltwegen’ als het ‘belijning op wegen met gepland onderhoud’ betreft. Voor het onderhoud aan wegmarkeringen is € 20.000,- beschikbaar. Onverharde wegen Het wegenareaal binnen de gemeente Steenwijkerland kent circa 15 km onverharde wegen en circa 24 km semi-verharde wegen. Het onderhoud aan onverharde en halfverharde wegen wordt geïnitieerd vanuit de eigen schouw, de wegeninspecties en ook vanuit de servicelijn. Voor het onderhoud van halfverharde en zandwegen is een bedrag van € 15.000,- gereserveerd. Bermonderhoud Het herstellen van bermschades en (her)profileren van bermen wordt door het team Openbare Ruimte uitgevoerd. Waar nodig wordt hiervoor ondersteuning ingehuurd bij lokale aannemers. Hiervoor is een bedrag van € 22.000,- gereserveerd. Dit voorjaar worden de bermen geïnventariseerd en wordt het proces van bermonderhoud geëvalueerd.

Bermverharding incidenteel Voor plaatselijke gevallen waar de schade aan de berm zo groot is dat aanbrengen van bermverharding noodzakelijk is, is een bedrag beschikbaar van € 15.000,-. Hierbij gaat het veelal om binnenbochten van wegen, kruispunten en bijvoorbeeld inritten van agrarische bedrijven. Materialen team Openbare Ruimte Het team OR verleent de service op de meldingen vanuit de Meldingen Openbare Ruimte (MOR). Ook vervullen zij een belangrijke rol in het herstel van klein onderhoud dat bij de wegeninspecties wordt geconstateerd. Materialen die het team OR hiervoor gebruikt, komen ten laste van het budget wegen. Hiervoor is een bedrag van € 60.000,- gereserveerd. Assetmanagement Voor het inspecteren van onze wegen, het verwerken van mutaties uit wijzigingen in de openbare ruimte en het opstellen van beleidsplannen en stedenbouwkundige adviezen wordt ondersteuning gevraagd. Hiervoor is een bedrag van € 40.000,- beschikbaar. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 23 Onderzoek technische kwaliteit wegen Minimaal eens per twee jaar worden de wegen geïnspecteerd op schadebeelden aan het wegdek. Dit gaat echter over de bovenkant van de verharding. Bij asfaltwegen kan de deklaag niet continu vernieuwd worden. Op enig moment is de constructie aan vervanging toe. In een aantal gevallen voldoet de infrastructuur niet meer aan de huidige functionele eisen.

Bij een aantal wegen lijkt de constructie niet ontworpen op het huidige gebruik. Gezien de aanlegjaren zijn een aantal wegen in onze gemeente mogelijk op middellange termijn (2020-2030) aan vervanging toe. Om tijdig inzicht in dit vraagstuk te krijgen wordt onderzoek gedaan naar de technische restlevensduur van de oudste wegen in onze gemeente. Voor deze onderzoeken is € 25.000,- in het budget wegen opgenomen. Recognities ProRail Voor de aanpassingen van spoorwegovergangen en geluidswallen en het onderhoud hieraan zijn in het verleden afspraken gemaakt met ProRail. Dit jaar bedraagt de bijdrage aan de exploitatie van ProRail circa € 65.000,-. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Inkomsten kabels en leidingen In deze post zijn de inkomsten van schades, leges, en degeneratiekosten van kabels en leidingen verzameld. In totaal wordt rekening gehouden met € 30.000,-. Toegankelijkheid openbare ruimte (62101013) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Toegankelijkheid openbare ruimte Aannemer Enkelvoud ig 59 In de ambitiekaart Mijn Steenwijkerland is de ambitie opgenomen “de toegankelijkheid van de openbare ruimte wordt beter”. Begin 2019 wordt er onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van de openbare ruimte in Steenwijkerland. De Gehandicaptenraad Steenwijkerland (GRS) wordt hier nauw bij betrokken.

De GRS meldt bij de gemeente knelpunten die worden aangetroffen in de openbare ruimte als het gaat om de toegankelijkheid en de bruikbaarheid voor mindervaliden. Daarnaast worden er bij de gemeente aanvragen gedaan voor het aanleggen voorzieningen voor mindervaliden. Via de MOR, invalidenopritjes, en -parkeerplaatsen. Wegen groot onderhoud (62101014) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Groot onderhoud asfaltwegen Aannemer Meervoudig ond erhands 995 Groot onderhoud elementenverharding Aannemer Meervo udig onderhands 273 Herinrichting Hoofdstraat Oldemarkt Aannemer Meervou dig onderhands 50 Bijdrage uitvoeringsagenda binnenstad Steenwijk Afdracht 25 Totaal 1.343 Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 24 Groot onderhoud asfaltwegen Op basis van de aangetroffen schades is een begroting met planning opgesteld. Voor het groot onderhoud aan asfaltwegen is dit jaar in totaal € 995.000,- beschikbaar. De werkzaamheden worden samen met de levensduur verlengende maatregelen en bermverharding in één werk aanbesteed. Groot onderhoud elementverharding Voor het onderhoud aan elementenverharding is € 273.000,- beschikbaar. De planning voor de te onderhouden elementenverhardingen is de basis voor een open posten bestek. Hiermee biedt het bestek ook de mogelijkheid om marktconform en snel op meldingen te kunnen reageren.

Herinrichting Hoofdstraat Oldemarkt Naar aanleiding van het groot onderhoud aan de Hoofdstraat Oldemarkt heeft een werkgroep met bewoners en ondernemers een plan uitgewerkt waarbij door verschuiving van de verharding de inrichting veranderd. Samen met deze werkgroep en Plaatselijk Belang Oldemarkt wordt gekeken hoe dit tijdens de uitvoering kan worden gerealiseerd. Hiervoor is € 50.000,- gereserveerd. Voor dit project is een bijdrage gevraagd van de provincie Overijssel vanuit de DUV&V. Uitvoeringsagenda binnenstad Steenwijk Vanuit de voorziening Wegen groot onderhoud wordt € 25.000,- bijgedragen aan de Uitvoeringsagenda binnenstad Steenwijk (68211918). Vegen (62101070) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Vegen Team OR Jaaropdracht 19 Om bladresten en zwerfvuil langs de weg op te ruimen worden de wegen en pleinen regelmatig geveegd. Met het vegen wordt onkruidgroei voorkomen. Daarmee wordt ook de afvoer van regenwater naar het riool verbeterd. Onkruidbestrijding op verharding (62101080) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Onkruidbestrijding op verharding NWG Integraal beeld bestek 184 Gezien de positieve ervaringen van het afgelopen jaar is besloten het onderdeel onkruidbeheer op verharding aan de NoordWestGroep te gunnen voor een periode van een jaar (2019).

Daarmee wordt al het verzorgende onderhoud tot en met 2019 door de NoordWestGroep uitgevoerd op een basis onderhoudsniveau. Voor de onkruidbestrijding is in 2019 € 184.000,- beschikbaar.

Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 25 Straatmeubilair (62101090) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Straatmeubilair Team OR Jaaropdracht 25 Het onderhoud aan straatmeubilair wordt uitgevoerd door het team Openbare Ruimte. Voor vervanging of nieuwe plaatsing worden de kosten betaald uit het budget straatmeubilair. Onderzoek ontsluitingsweg Blokzijl (62101949) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Onderzoek ontsluitingsweg Blokzijl Adviesbureau Enke lvoudig 50 Vorig jaar is door Sweco een haalbaarheidsonderzoek opgeleverd voor de ontsluitingsweg Blokzijl. In dit rapport is de aanleg van de weg in hoofdlijnen onderzocht. Om voor de perspectiefnota 2020-2023 een goed voorstel aan de raad voor te kunnen leggen is een meer gedetailleerde raming nodig. De onderzoeken die voor de verdere verfijning nodig zijn worden in het voorjaar 2019 uitgevoerd. Rehabilitatie Arembergerweg (72100140) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Rehabilitatie Arembergerweg Aannemer Meervoudig ond erhands 296 De Arembergerweg is technisch afgeschreven. Er is een nieuwe wegconstructie nodig. Vanwege de slappe ondergrond wordt de fundering vernieuwd. De weg wordt voorzien van een betonverharding. Rehabilitatie Gierwal (72100129) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Rehabilitatie Gierwal Aannemer Meervoudig onderhand s 200 Er is groot onderhoud nodig aan de Gierwal. De elementenverharding is versleten.

De klinkers worden vervangen door een betonverharding. Reconstructie Kerkweg Giethoorn (72100160) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Reconstructie Kerkweg Giethoorn Aannemer Meervoudig onderhands 260 Dit is de eerste fase van de grootschalige aanpak van de paden langs de dorpsgracht in Giethoorn uit de gebiedsgerichte aanpak Giethoorn. Dit betreft het deel van de Kerkweg dat aansluit op het Binnenpad en het voetpad langs de dorpsgracht. Voor de inrichting van het pad wordt begin dit jaar een wensbeeld uitgewerkt. Versterken bermen (72100106) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Versterken bermen Aannemer Meervoudig onderhands 40 4 Voor smallere plattelandswegen die intensief gebruikt worden door landbouwmachines en/of vrachtverkeer treedt veel bermschade op. Daar waar dergelijke wegen in het groot onderhoudsprogramma zijn opgenomen, wordt langs deze weg ook bermverharding aangebracht. Deze werkzaamheden worden gelijktijdig met het groot onderhoud uitgevoerd. Uitvoeringsplan Openbare Ruimte 2019 26 Levensduur verlengende maatregelen (72100110) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Levensduur verlengende maatregelen Aannemer Meervou dig onderhands 162 Ons wegenareaal raakt op leeftijd.

Door op een aantal wegen levensduur verlengende maatregelen uit te voeren kan de technische en economische levensduur van de weg worden verlengd en wordt de vervanging ervan behoorlijk uitgesteld. Met deze aanpak blijft de beeldkwaliteit en technische staat van deze wegen op peil. Dit jaar gaat het om de Zomerdijk in Wanneperveen en (een deel) van de Venen in Sint Jansklooster. Gladheidsbestrijding (62102010) Omschrijving Wie Hoe Budget (x €1000) Gladheidsbestrijding Aannemer Enkelvoudige aanbeste ding 69 Zout Leverancier Enkelvoudige aanbesteding 31 Onderzoek Extern Enkelvoudige aanbesteding 10 Totaal 110 In 2019 wordt een onderzoek gedaan naar de totale kosten van de gladheidsbestrijding. Los hiervan staat het opstellen van nieuw beleid waarin we strooiroutes opnieuw bekijken en waarin we keuzes maken over wanneer we gaan strooien. In het uitvoeringsplan Gladheidsbestrijding 2019-2020 wordt opgenomen hoe de gladheidsbestrijding deze winter is gepland; welke strooiroutes er zijn en wie deze uitvoert. Er zijn 8 strooiroutes (totaal circa 285 km, 1.000.000 m2) waarbij medewerkers van team Openbare Ruimte 4 routes strooien en 4 routes worden door lokale ondernemers gestrooid. Langs de gracht(en) in Giethoorn, Dwarsgracht en Belt-Schutsloot nemen bewoners de gladheidsbestrijding zelf ter hand. Hiervoor stellen wij zout beschikbaar. Bewoners vegen hier ook zelf de sneeuw.