15.0 Ministerie BZK - handreiking integriteitstoetsing kandidaten decentrale politieke partijen.pdf

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Gemeente Steenwijkerland (OV) t.a.v. de burgemeester Postbus 162 8330 AD STEENWIJK Ing ek om en rl. d. Steenw ijkerlan d 31 OKT 2019 Za ak nu mm er: Ree ks: www .rijks over heid. nl www.f acebo ok.co m/min bzk www .twit ter.c om/ min bzk Ken mer k 20 19 -00 00 53 22 20 Uw ken me rk Datum 28 oktober 2019 Betreft kennisgeving over de aanbieding van de handreiking integriteitstoetsing van kandidaten voor decentrale politieke partijen Bijl age 1 af schri ft va n br ief Hoewel de verkiezingen voor de gemeenteraden, de provinciale staten en de waterschapsbesturen alsmede de eilandsraadsverkiezingen nog ver weg lijken, is het vraagstuk van de werving van kandidaten nu reeds vooraanstaand. Om die reden heb ik de handreiking integriteitstoetsing van kandidaten voor decentrale politieke partijen aangeboden aan de bestuurdersverenigingen van alle landelijk opererende politieke partijen. I k heb aangegeven dat de handreiking is te downloaden van de website www.politiekeambtsdraaers.nl. Om alle decentrale politieke partijen te bereiken heb ik de handreiking speciaal gepubliceerd op de website voor lokale politieke partijen fwww.lokalepolitiekeparti1en.nn. De handreiking kan een nuttige aanvulling zijn op de brief met de aanbieding van de handleiding basisscan integriteit die ik u in maart van dit jaar toezond.

Voor de inhoud van de aanbiedingsbrief over de handreiking integriteitstoetsing van kandidaten voor decentrale politieke partijen verwijs ik u gemakshalve naar de bijlage. Voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt dat de passages over VOG en AVG in de handreiking niet van eensluidende toepassing zijn. De uitrol van de handreiking zal gepaard gaan met onder meer een "roadtour" door Nederland. Meer informatie daarover zal bekend worden gemaakt op www.politiekeambtsdraaers.nl. Ik attendeer u erop die informatie te volgen. Ik vertrouw erop dat ik u zo voldoende heb geïnformeerd om blijvend te werken aan de instandhouding van integere politieke ambtsdragers. Ook u wens ik toe bij te dragen aan (de instandhouding van) een sterke en weerbare democratie. De minister/Va KBinneniandse Zaken en Koninkrijksrelaties, drs. K Pagina 1 van 1

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Aan de in de Eerste en Tweede Kamer vertegenwoordigde politieke partijen www. rijksove rheid . nl www. faceb ook.c om/m inbzk www .twit ter.c om/ mln bzk Cont actpe rsoo n Ronald Bik T 06507 38385 ronald.bik@ )minbzk.nl Ken mer k 2019-0000 532219 Uw ken me rk Datum 28 oktober 2019 Betreft Aanbieding handreiking integriteitstoetsing van kandidaten voor decentrale politieke partijen. Hoewel de verkiezingen voor de gemeenteraden in 2022, de Provinciale Staten en de waterschapsbesturen in 2023 nog ver weg lijken, komt de werving van kandidaten al dichterbij. Ik bied u om die reden de geactualiseerde Handreiking integriteitstoetsing van kandidaten voor decentrale politieke partijen graag aan.^ U kunt de handreiking downloaden van de website www.polltiekeambtsdraqers.nl. Hier vindt u ook overige informatie over integriteit die voor u relevant kan zijn. Inh oud handreiking De Handreiking Integriteitstoetsing gaat in op het wervingsproces van kandidaten voor de volksvertegenwoordiging. De recent uitgebrachte handleiding Basisscan concentreert zich op het benoemingsproces van kandidaat-bestuurders. Deze handreiking faciliteert het gesprek over kwetsbaarheden en beheersmaatregelen.

Er worden daarvoor negen praktische instrumenten aangereikt: vuistregels integriteit, zelfassessment om volksvertegenwoordiger te worden, vragenlijst integriteit, antecedentenonderzoek, herkennen van mogelijke ondermijning, leidraad integriteit selectiegesprek, bewilligingsverklaring, integriteitsagenda en de zogenaamde dilemmakaarten. Voor de kandidaat zeif Ik hecht er aan zoveel als mogelijk bij te dragen aan de aantrekkelijkheid van het ambt van politieke ambtsdragers. De primaire verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige kandidaatstelling ligt bij de betreffende lokale politieke partij (die een kandidaat wil voordragen) én bij de betreffende kandidaat samen. Integriteitstoetsing is in eerste instantie in het belang van de kandidaat zelf, om het risico op integriteitsrisico's door hem- of haarzelf te verkleinen. De toets vindt plaats vanuit een positieve grondhouding. Tegelijkertijd gaat er onmiskenbaar een ^ Het gaat hier om een update van de eerste versie van deze handreiking uit 2017. Deze bood de basis voor een zorgvuldige voorbereiding, uitvoering en borging van integriteitstoetsing in voorbereiding op de kandidaatstelling van volksvertegenwoordigers. Pagina 1 v an 3

Da tum 28 ok tober 2019 Ken mer k 20 19 -00 00 53 22 19 preventieve werking van uit als gevolg van de bewustwording op basis van het goede gesprek met de kandidaat. Maatw erk in een goed gesprek e n de uitgangspunten Het b lijft van groot belang dat er in de opzet en uitvoering van een integriteitstoets ruimte is voor maatwerk, zodat rekening gehouden kan worden met de lokale context en de specifieke kenmerken van het ambt als volksvertegenwoordiger. Ik benadruk dat het in een mogelijke integriteitstoets door een politieke partij vooral gaat om het goede gesprek met de kandidaat. Dit is een open gesprek over integriteit in een politieke context, de dilemma's die je tegen kunt komen en hoe de kandidaat daarin handelt. In het gesprek komt aan de orde wat mogelijke kwetsbaarheden zijn die op basis van (door de kandidaat zelf) verstrekte en (door de gebruiker of eventueel een extern bureau) verzamelde informatie zijn geconstateerd. Voorts wordt m et de kandidaat gesproken over mogelijke beheersmaatregelen die kunnen worden genomen om risico's te verkleinen. De procedure rond de integriteitstoetsing dient vooraf voor eenieder transparant te zijn. Dit tevens met het oog op de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Het is aan te raden om de uitkomsten vast te leggen in een verslag.

Inb eddin g in breder inte griteitsbe ieid Integriteitstoetsing van een potentiele kandidaat staat niet op zichzelf, maar moet naar m ijn mening zijn ingebed in het breder te voeren integriteitsbeieid dat zowel voorafgaand aan als gedurende de gehele zittingsperiode voldoende aandacht en toepassing k rijgt. Vanuit m ijn systeemverantwoordelijkheid benadruk ik het belang van adequaat integriteitsbeieid (o.a. trainingen, gedragscodes, protocollen en vertrouwenspersonen) bij medeoverheden voor de kwaliteit en integriteit van het openbaar bestuur. Maar ik doe daarbij ook een beroep op de politieke partijen om een integriteitsbeieid te voeren. Een transparante cultuur is hierbij zeer belangrijk, waarin kwetsbaarheden en signalen op professionele wijze besproken kunnen worden en beheersmaatregelen een natuurlijk onderdeel van de bedrijfsvoering zijn. Goed voorbeeldgedrag daarbij is onmisbaar. Integriteitstoetsing en het hanteren van een integriteitsagenda (zie handreiking) moet als uitvloeisel van die juiste cultuur mijn s inziens genormaliseerd zijn en waarover dan ook eigenlijk veelal weinig ophef hoeft te zijn. Ond ermijning De aanpak van ondermijning van het democratisch bestuur is een prioriteit van het kabinet. Ik werk daarvoor nauw samen met mijn ambtgenoot van J&V.

Ik concentreer mij in die aanpak op een weerbaar bestuur dat vermenging van boven- en onderwereld tegengaat en dus ook op initiatieven die medeoverheden in staat stellen de integriteit van onze bestuurders te borgen. Meer initiatieven rond weerbaar bestuur zoals het netwerk weerbaar bestuur kunt u vinden op de gemeenschappelijke website www.weerbaarbestuur.nl. Daarnaast ben ik binnen de digitale leeromgeving voor raadsleden, samen met de Nederlandse Vereniging Pagina 2 van 3

Ken mer k 201 9-0 000 532 219 voor Raadsleden en de VNG, een mo dule 'In te gr ite it' aan h et ontw ikkelen waarin inform atie en instrumenten laagdrempelig beschikbaar kom en. Deze module k om t begin 2020 beschikbaar. Ik wens u veel succes toe de komende tijd in de flinke opgave om onze volksvertegenwoordig ers blijv end integer te houden. En tevens wens ik u toe b ij te dragen aan (cje instandhou ding van) een s terke en w eerba re democratie. De m inis ter van Jinnenlandse Zaken en K onin krijk srelaties, drs. K.H. Olloi;!^ 3n Pagina 3 van 3

PostNL Port betaald Port Payé Pays-Bas m i. ïë/V . RObCC ¥ï>^R50X0>^#00¥f0000^f

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties