14.0 Informatienota 2026 - 18 - Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025
Tekst van het document
College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 1/51 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 7 april 2026 Beleid en Uitvoering - Team Samenleving 2026_B&W_00289 Informatienota Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 - informeren Samenstelling: Aanwezig: Erik de Groot, burgemeester en voorzitter; Melvin Smit, wethouder; Trijn Jongman, wethouder; Marcel Scheringa, wethouder; Miriam Slomp-Dekkers, wethouder; Dennis Eikenaar, directeur; Jelmer Trox, directiesecretaris; Josée Woertman, gemeentesecretaris Besluit Het college besluit om: In te stemmen met de informatienota Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025. Samenvatting In de Jaarrapportage 2025 legt Sociaal Werk De Kop verantwoording af over de voortgang van de opdracht 'Sociaal Werk 2024 e.v.'. De Jaarrapportage 2025 wordt ter informatie met de gemeenteraad gedeeld. Informatienota Inleiding Sinds 2018 verzorgt Sociaal Werk De Kop (SWDK) het sociaal werk in de gemeente Steenwijkerland. Sinds 2024 doet SWDK dit vanuit de nieuwe opdracht 'Sociaal Werk 2024 e.v.'. In de Jaarrapportage 2025 legt SWDK verantwoording af over haar bijdrage aan de zes opgaven binnen het Sociaal Domein en daarmee over de voortgang van de opdracht. Kernboodschap De jaarrapportage bestaat uit een cijfermatige en een inhoudelijke rapportage.
De jaarrapportage wordt afgesloten met een ontwikkelagenda, waarin SWDK kort stilstaat bij de signalen die in 2026 aandacht vragen en de rode draad van de plannen van SWDK voor 2026. Cijfermatige rapportage Hieronder volgen een aantal (opvallende) cijfers en mogelijke verklaringen voor deze cijfers. - Het aantal informatie- en adviesvragen lijkt t.o.v. 2024 flink gestegen (ruim 60%). Informatie- en adviesvragen zijn relatief eenvoudige vragen die in de meeste gevallen in één contactmoment beantwoord kunnen worden. Dat de stijging zo fors lijkt is vooral te verklaren doordat er in 2025 meer aandacht is besteed aan de registratie van deze ondersteuningsvorm. Het aantal individuele trajecten (deze trajecten vragen frequente ondersteuning) is t.o.v. 2024 licht gestegen. Sociaal werkers ervaren College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 2/51 deze toegenomen drukte zelf ook. Deze stijging is vooral te verklaren doordat SWDK met het schoolmaatschappelijk werk en Welzijn op Recept nieuwe doelgroepen heeft bereikt. - In 2025 hebben de meeste individuele trajecten betrekking op het domein geestelijke gezondheid (totaal 236).
Het verschil tussen het aantal individuele trajecten op het gebied van geestelijke gezondheid en het gebied van financiën (op de tweede plaats, totaal 210) en huiselijke relaties (derde plaats, totaal 93) is vergeleken met 2024 nagenoeg gelijk gebleven. Met name binnen het schoolmaatschappelijk werk komen veel ondersteuningsvragen op het gebied van geestelijke gezondheid voor (88,3% van de casussen had betrekking op dit domein). - T.o.v. 2024 is de doelrealisatie ten aanzien van de gewenste ontwikkeling binnen een zelfredzaamheid-domein (ZRM-domein) toegenomen van 63,3% naar 73,8%. In samenspraak met de inwoner formuleert SWDK een concrete doelstelling t.a.v. de gewenste ontwikkeling binnen een ZRM- domein. Door middel van een start- en eindmeting wordt de mate van groei of stabilisatie in zelfredzaamheid inzichtelijk gemaakt. De stijging is opvallend, omdat sociaal werkers aangeven dat de ondersteuningsvragen juist complexer zijn geworden. De stijging is daarom mogelijk te verklaren door de interne aandacht die is besteed aan zorgvuldige registratie en het formuleren van realistische doelstellingen. De gemiddelde groei bij afsluiting van een individueel traject bedraagt + 0,65 punt op de ZRM-schaal (1-5), waarbij 1 staat voor de laagste en 5 voor de hoogste mate van zelfredzaamheid.
- De grootste groep binnen de individuele ondersteuning valt binnen de leeftijdscategorie 35 tot 44 jaar (151). Ook de leeftijdsgroep 45-55 is sterk vertegenwoordigd (107). Deze groepen hebben vooral vragen op het gebied van financiën, eenzaamheid, opvoeding en relatieproblematiek. Een opvallende stijging t.o.v. 2024 is het aantal individuele ondersteuningsvragen binnen de doelgroep 85+ (60% gestegen). SWDK onderzoekt daarom of er overlap zit tussen de vraagstukken binnen deze groep en of vraagstukken in het vervolg collectief opgepakt kunnen worden. Het aanbod van collectieve activiteiten voor ouderen is al relatief groot. De ondersteuningsvragen binnen deze groepen zijn vaak vrij uniform, waardoor één gezamenlijk traject voor alle deelnemers goed mogelijk is. - Het aantal verwijzingen vanuit de huisartsenpraktijken naar SWDK is vanaf 2023 flink gestegen (12 in 2023, 129 in 2025). Dit komt doordat Welzijn op Recept in Q4 2024 van start is gegaan. - In samenwerking met onderzoeksbureau Triqs heeft SWDK een onafhankelijk klanttevredenheidsonderzoek (KTO) ontwikkeld voor de individuele casuïstiek. Uit het KTO komt een gemiddeld cijfer van 8,8 naar voren. SWDK wil ook graag meer zicht krijgen op de impact van de collectieve activiteiten en streeft daarom naar het afnemen van impactmetingen.
Het uitvoeren van impactmetingen is echter nog niet voldoende geïntegreerd in het dagelijks werk en vraagt dus aandacht. Inhoudelijke rapportage In de Jaarrapportage geeft SWDK aan hoe de organisatie in 2025 inhoudelijk een bijdrage heeft geleverd aan de zes opgaven van het Sociaal Domein in Steenwijkerland. Hieronder volgt ter illustratie een kleine greep uit de bijdragen van SWDK. Meer voorbeelden zijn te lezen in de Jaarrapportage. Een goed begin SWDK verbindt zich aan het gedachtegoed van Samen voor Ryan. SWDK draagt hieraan bij met bijvoorbeeld de oudertraining 'Positief Opvoeden'. Deze training richt zich op het opdoen van kennis en vaardigheden gericht op het omgaan met ongewenst gedrag en het stimuleren van positief gedrag bij kinderen. Ook het schoolmaatschappelijk werk en het jongerenwerk hebben in 2025 bijgedragen aan de opgave. In 2024 is SWDK gestart met een pilot schoolmaatschappelijk werk op een aantal basisscholen. In 2025 is dit uitgebreid en in de zomer van 2026 hoopt SWDK dit op alle basisscholen te hebben uitgerold. Schoolmaatschappelijk werk was al aanwezig op alle middelbare scholen, maar ook de jongerenwerkers zijn daar actief.
Het schoolmaatschappelijk werk op middelbare scholen richt zich op het ondersteunen en verminderen van sociaal-emotionele problematiek en betreft veelal College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 3/51 individuele ondersteuning, terwijl het jongerenwerk zich richt op het versterken van het sociale netwerk en het stimuleren van talentontwikkeling (vaker collectief). Passende hulp op de juiste plek Samen met De Toegang en de Gebiedsteams werkt SWDK aan de beste oplossing voor de inwoner in de juiste mix van ondersteuning (zwaar en licht, formeel en informeel, en individueel en collectief). Het uitgangspunt is dat de ondersteuning zo licht en gewoon mogelijk is, maar intensief waar nodig. In 2025 is er een duidelijke stijging waargenomen in het aantal opgestarte meldcodes omtrent huiselijk geweld. Dit komt doordat aandachtsfunctionarissen d.m.v. trainingen de kennis en het inzicht van medewerkers in het omgaan met huiselijk geweld en kindermishandeling hebben vergroot. Dit heeft bijgedragen aan een snellere identificatie van risicosituaties en meer gerichte interventies. Ook de in 2025 opgestarte internationale vrouwengroepen (3 groepen) hebben bijgedragen aan deze opgave. Deze groepen bieden een vertrouwde plek waar vrouwen elkaar ontmoeten, ervaringen delen en elkaar ondersteunen.
De vrouwen moedigen elkaar aan om stappen te zetten op het gebied van taal, participatie en zelfvertrouwen. De groepen worden georganiseerd in samenwerking met de consulenten Inburgering van de gemeente en bestaan uit een mix van inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een Nederlandse achtergrond. Daarnaast wordt er gewerkt aan een cursus voor sleutelfiguren en ervaringsdeskundigen, die zo hun rol als coördinator van de groep en aanspreekpunt kunnen versterken. Het gaat hier om vijf inwoners met een migratieachtergrond en één inwoner met een Nederlandse achtergrond. De vrouwen zijn ook buiten de bijeenkomsten om actief en werken samen met lokale organisaties. Ze dragen bij aan meer verbinding en begrip tussen verschillende culturen. Iedereen financieel redzaam SWDK heeft een breed en meervoudig perspectief op armoede. SWDK ziet armoede naast een financieel tekort ook als een sociaal, emotioneel en cultureel tekort. Dit maakt integraal samenwerken op het thema financiën van groot belang. De inzet van de Voorzieningenwijzer, waarmee inwoners inzicht verkrijgen in hun financiële situatie en ondersteuning krijgen bij het benutten van passende regelingen en voorzieningen, levert inwoners vaak aanzienlijke besparingen op. Ook het project 'Snel geld verdienen? Sterk met stacks!' (een samenwerking met diverse lokale partners) heeft bijgedragen aan deze opgave.
Het doel was jongeren bewust te maken van financiële uitdagingen en risico's, zoals online gokken, kopen op afbetaling en het gevaar om als 'geldezel' te worden ingezet. Tot slot is SWDK in 2025 eenmaal per maand aanwezig geweest bij de Voedselbank, om zo laagdrempelig contact te maken met inwoners, vertrouwen op te bouwen en eventuele financiële of sociale hulpvragen te signaleren. Hieruit bleek dat een deel van de inwoners structurele financiële problematiek heeft, waarbij meer ondersteuning gewenst kan zijn. De ervaringen die in 2025 met de aanwezigheid zijn opgedaan worden in 2026 vertaald naar een meer gerichte en relevante informatievoorziening voor de doelgroep. Gezond leven makkelijker maken Positieve gezondheid vormt de basis voor het handelen van SWDK. Dit betekent dat gezondheid niet alleen wordt gezien als de afwezigheid van ziekte, maar dat er zes pijlers zijn die invloed hebben op hoe we omgaan met lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen in het alledaagse leven. Om bij te dragen aan deze opgave heeft SWDK in 2025 veel ingezet op Welzijn op Recept. Welzijn op Recept is eind 2024 als pilot gestart en ondersteunt inwoners met psychosociale vragen waarvoor geen medische of psychologische behandeling nodig is. Een welzijnscoach werkt hierbij samen met huisartsen om inwoners laagdrempelig te helpen en oorzaken aan te pakken.
Hiermee wordt de samenwerking tussen eerstelijnszorg en welzijnswerk versterkt. Halverwege 2025 is de pilot geëvalueerd. Uit de evaluatie kwam o.a. naar voren dat de verwijsmogelijkheden voor huisartsen zijn verruimd en dat SWDK een nieuwe doelgroep bereikt die anders mogelijk een beroep zou doen op de zorg. N.a.v. de evaluatie is het project uitgebreid van vier naar zes huisartsenpraktijken. Tot slot heeft SWDK ook invulling gegeven aan de uitvoeringsopdracht Bewegen, via het College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 4/51 Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord. Enkele voorbeelden hiervan zijn 'Inclusief sporten en bewegen', 'Vitaal ouder worden' en 'Jongeren in Beweging'. Vitaal ouder worden SWDK ziet vitaal ouder worden niet alleen in het kader van fysiek welbevinden. Het hebben van een sociaal netwerk en van betekenis zijn, zijn ook van belang. SWDK kijkt daarom naar wat mensen nog wel kunnen. Dit doen ze bijvoorbeeld door middel van de ondersteuning van mantelzorgers. Voor mantelzorgers worden diverse activiteiten georganiseerd, waarin mantelzorgers worden gewaardeerd en tegelijkertijd informatie kunnen verkrijgen over beschikbare ondersteuning en voorzieningen. In 2025 is daarnaast een start gemaakt met het opzetten van kleinschalige wijknetwerken waarin mantelzorg een integraal onderdeel vormt.
Het mantelzorgnetwerk vormt een belangrijk samenwerkingsverband van professionals en organisaties die mantelzorgers ondersteunen. Hierdoor kunnen vragen van inwoners snel en laagdrempelig worden opgepakt. Ook het buurtwerk draagt bij aan de opgave 'Vitaal ouder worden', door het versterken van sociale cohesie en het welzijn van inwoners. Het richt zich namelijk o.a. op het creëren van ontmoetingsplekken en het benutten van talenten en mogelijkheden die in de wijk aanwezig zijn. Afsluitend heeft SWDK in 2025 een belangrijke rol vervuld binnen de ketenaanpak valpreventie in Steenwijkerland. Thuis in de wijk SWDK ziet dat leefbaarheid, bestaanszekerheid en veiligheid niet overal vanzelfsprekend is, maar ziet ook talloze voorbeelden van buurten waar het ‘groeit, bloeit en samensmelt’. Bewonersinitiatieven dragen bij aan een gezonde leefomgeving, maken talenten zichtbaar, brengen inwoners samen en dragen eraan bij dat inwoners naar elkaar omkijken. SWDK wil graag samen met netwerkpartners werken aan een sterke sociale basis. Een voorbeeld van hoe SWDK hieraan een bijdrage levert is de verhuizing van SWDK van Steenwijkerwold naar Vollenhove in 2025. Het vrijkomen van het pand in Vollenhove bood een kans om dichter bij de inwoners te gaan werken.
Daarnaast is SWDK er trots op dat de organisatie meer dan 100 vrijwilligers heeft, die via verschillende projecten ondersteuning bieden aan inwoners van Steenwijkerland. Via het Vrijwilligers Informatie Punt Steenwijkerland (VIP!) kunnen inwoners en vrijwilligersorganisaties informatie, advies en ondersteuning krijgen. Een van de hoogtepunten was het vrijwilligerscongres op 12 mei in Oldemarkt, waar ruim honderd vrijwilligers bijeenkwamen voor een dag vol informatie en inspiratie. In 2025 vierde SWDK ook het 100-jarige bestaan samenlevingsopbouw in Nederland. Na een periode van afgenomen aandacht voor samenlevingsopbouw krijgt, mede dankzij IZA en GALA, het versterken van wijken en dorpen weer volop de aandacht. Ontwikkelagenda Tot slot staat SWDK in de Jaarrapportage kort stil bij de signalen die de aandacht vragen en die de rode draad vormen van de plannen voor 2026. De plannen voor 2026 zijn reeds uitgebreid beschreven in het Jaarplan 2026, die in januari al met de gemeenteraad is gedeeld. Enkele belangrijke signalen die in 2026 de aandacht vragen zijn: - De toename van het aantal (complexe) vragen op het gebied van geestelijke gezondheid; - De toenemende vraag op het gebied van jongerenwerk; - Mantelzorg; - Laaggeletterdheid. Positieve Gezondheid, integraal en gebiedsgericht werken en samenwerken met ketenpartners vormen de rode draad van het Jaarplan 2026.
Consequenties voor de gemeente Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Vervolg College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 5/51 De gemeenteraad heeft in januari jl. het Jaarplan 2026 ontvangen. Begin 2027 ontvangt de gemeenteraad ter informatie het Jaarplan 2027 en de Jaarrapportage 2026. Is het besluit openbaar? Ja Bijlagen 1. Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 (21).pdf Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 1 College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 6/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 2 Inhoudsopgave Vooraf 3 Voorwoord 4 Leeswijzer 5 1 Cijfermatige rapportage 6 1.1 Overzicht individuele ondersteuning 7 1.2 De Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) 9 1.3 Leeftijdsopbouw individuele ondersteuning 11 1.4 Verwijzingen 12 1.5 Klanttevredenheidsonderzoek 13 1.6 Collectieve ondersteuning 14 2 Onze bijdrage aan de zes opgaven van het sociaal domein 17 2.1 Een goed begin 18 2.2 Passende hulp op de juiste plek 23 2.3 Iedereen financieel redzaam 27 2.4 Gezond leven makkelijker maken 30 2.5 Vitaal ouder worden 35 2.6 Thuis in de wijk 38 3 Ontwikkelagenda 43 College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 7/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 3 Vooraf College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 8/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 4 Voorwoord Met
trots presenteren wij de jaarrapportage 2025 van Sociaal Werk De Kop. In het afgelopen jaar hebben wij samen met inwoners, de gemeente en onze netwerkpartners opnieuw belangrijke stappen gezet in het versterken van de veerkracht van inwoners in Steenwijkerland. De cijfers laten zien dat inwoners ons steeds beter weten te vinden. Het aantal individuele trajecten is gestegen en ook het aantal informatie- en adviesvragen nam toe. Met de verdere implementatie van schoolmaatschappelijk werk in het primair onderwijs, de start van het Verkennend Gesprek en de doorontwikkeling van Welzijn op Recept bereiken we nieuwe doelgroepen en signaleren we ondersteuningsvragen in een eerder stadium. Tegelijkertijd zien we een sterke groei in onze collectieve ondersteuning: meer activiteiten, meer bijeenkomsten en meer deelnemers dan in 2024. Dat onderstreept de kracht van preventie, verbinding en ontmoeting. Een positief resultaat is de stijging van de doelrealisatie binnen individuele trajecten naar 73,8%. Ook het gemiddelde rapportcijfer van 8,8 uit het klanttevredenheidsonderzoek bevestigt dat inwoners onze ondersteuning waarderen. Deze resultaten zijn des te betekenisvoller omdat sociaal werkers aangeven dat de complexiteit van ondersteuningsvragen toeneemt. De toenemende complexiteit vormt tegelijkertijd een belangrijke uitdaging.
We zien meer vragen op het gebied van mentale gezondheid, financiële bestaanszekerheid en maatschappelijke participatie. Ook het aantal meldcodes huiselijk geweld en kindermishandeling is gestegen, wat vraagt om blijvende alertheid en deskundigheid. Daarnaast vraagt de groei van het werk om scherpe keuzes, verdere samenwerking in de gebiedsteams en een goede balans tussen individuele en collectieve inzet. De signalen uit 2025 helpen ons om in 2026 gericht verder te bouwen aan het belangrijkste en overkoepelende thema van de komende jaren: met inwoners en al onze ketenpartners bouwen aan zorgzame en vitale gemeenschappen. Buurten waar mensen elkaar kennen, zien en ondersteunen. Welzijn is niet een kant-en-klaar product, maar iets dat je samen kunt laten groeien, met de kracht en de talenten van inwoners en mét ons vakmanschap. Erik Ordelman Manager Sociaal Werk De Kop College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 9/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 5 Leeswijzer Samen met de gemeente en onze netwerkpartners zetten wij ons in voor een veerkrachtige samenleving in Steenwijkerland. Sinds 2024 doen we dit vanuit de opdracht ‘Sociaal Werk 2024 e.v.’. Bij de uitvoering en monitoring van deze opdracht vormen de zes opgaven binnen het sociaal domein van Steenwijkerland een belangrijke leidraad.
Deze opgaven hebben daarom een centrale plek gekregen in deze jaarrapportage. De zes opgaven zijn: We starten deze jaarrapportage met een cijfermatige rapportage: het tellen. De data in dit onderdeel hebben betrekking op het jaar 2025 en omvatten alle opgaven. In het tweede deel van de rapportage beschrijven we per opgave hoe we in 2025 hebben bijgedragen aan het realiseren van de doelstellingen. We sluiten de rapportage af met een ontwikkelagenda. Daarin staan we kort stil bij de signalen die onze aandacht vragen in 2026 en schetsen we de rode draad van onze plannen voor dat jaar. Een goed begin Passende hulp op de juiste plek Iedereen financieel redzaam Gezond leven makkelijker maken Vitaal ouder worden Thuis in de wijk College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 10/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 6 1 Cijfermatige rapportage College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 11/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 7 Figuur 1: Aantal nieuw opgestarte casussen in 2025. Figuur 1 toont uitsluitend de in 2025 opgestarte casussen. Het aantal behandelde casussen in 2025 is hoger. Tabel 1 geeft het totaal aantal casussen weer dat in 2025 in behandeling was. 1.1.
Overzicht individuele ondersteuning In dit cijfermatige gedeelte van de rapportage wordt met behulp van tabellen en grafieken inzicht geboden in de inzet en omvang van de ondersteuning in 2025. Onze individuele ondersteuning is te verdelen in drie ondersteuningsvormen, namelijk: In figuur 1 zijn de aantallen per ondersteuningsvorm weergegeven. De aantallen van 2025 zijn hier naast de drie voorafgaande jaren gezet. Het gaat hier enkel om casussen die in het betreffende jaar als nieuwe casus zijn opgestart. Daarbij valt het volgende op: Informatie en advies: een ondersteuningsvraag valt onder 'informatie en advies' wanneer een inwoner een relatief eenvoudige vraag heeft, die in de meeste gevallen in één contactmoment beantwoord kan worden. Leun- en steuncontacten: in vergelijking met individuele trajecten gaat het bij leun- en steuncontacten om hulpvragen die minder frequente ondersteuning van ons vragen. Het gaat hierbij vooral om ‘de vinger aan de pols’ houden. Individuele trajecten: wij kiezen voor een individueel traject wanneer een inwoner een hulpvraag heeft die frequente ondersteuning van ons vraagt. Gedurende een individueel traject werken wij naar een concreet doel toe. In het aantal individuele trajecten zien we een stijgende lijn.
Dit zien we niet alleen terug in onze data, maar ook de sociaal werkers gaven aan dat zij het afgelopen jaar een toenemende drukte hebben ervaren. Met het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen en Welzijn op Recept hebben we een nieuwe doelgroep bereikt. Naar aanleiding van de stijging van individuele vragen verkennen we welke vragen we collectief op kunnen pakken. Een voorbeeld van een collectieve activiteit waarbij we inspelen op vragen vanuit het basisonderwijs is de Brugklastraining. Ook het aantal informatie- en adviesvragen is gestegen. Intern is aandacht besteed aan de registratie van deze ondersteuningsvorm. 473 25 381 459 21 407 576 22 486 957 51 509 Informatie en advies Leun en steun Individuele trajecten 0 200 400 600 800 1.000 2022 2023 2024 2025 College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 12/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 8 Tabel 1: Aantal behandelde casussen per gebied. Individuele trajecten Leun en steun Informatie en advies Team Oost (Steenwijk) 354 33 627 Team Noord-Zuid (buitengebied) 235 47 305 Buiten de gemeente 21 2 5 Gemeentebreed of onbekend 55 3 77 Totaal aantal behandelde casussen 665 85 1014 Bij individuele casussen hebben we inzicht in het aantal ondersteuningsvragen per team. Tabel 1 geeft het aantal ondersteuningsvragen van team Oost (Steenwijk) en team Noord-Zuid (buitengebied) weer.
De adressen buiten de gemeente Steenwijk betreffen voornamelijk schoolmaatschappelijk werk casussen. De onbekende adressen zijn met name afkomstig van de informatie- en adviesvragen. Daarbij valt het volgende op: Het aantal individuele ondersteuningsvragen van team Oost (Steenwijk) ligt hoger dan het aantal van team Noord-Zuid (buitengebied). Onze teams werken zoveel mogelijk gebiedsgericht. Bij een ongelijkmatige toestroom van ondersteuningsvragen kunnen de teams onderling casussen van elkaar overnemen. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 13/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 9 Figuur 2: De vijf meest voorkomende ZRM-domeinen binnen individuele trajecten. De hoofddomeinen zijn de domeinen binnen de ZRM waarop de ondersteuningsvraag van de inwoner en onze dienstverlening betrekking hebben. Per inwoner kunnen meerdere (hoofd)domeinen worden ingevuld. 1.2 De Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) Met behulp van de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) brengen wij de hulpvraag en de mate van zelfredzaamheid van inwoners in kaart op verschillende leefgebieden. Figuur 2 geeft een overzicht van de vijf hoofddomeinen waarop de individuele trajecten in 2025 gericht waren. Het merendeel van de individuele trajecten had betrekking op het domein geestelijke gezondheid of financiën.
Vergeleken met 2024 is het aantal individuele trajecten dat betrekking had op de domeinen geestelijke gezondheid, financiën en huiselijke relaties nagenoeg gelijk gebleven. Een wijziging ten opzichte van vorig jaar is dat het domein maatschappelijke participatie is opgenomen in het overzicht, terwijl het domein huisvesting er niet langer in staat. Het aantal hulpvragen rondom maatschappelijke participatie is dan ook toegenomen, terwijl het aantal hulpvragen rondom huisvesting is afgenomen. Met name binnen het schoolmaatschappelijk werk komen veel ondersteuningsvragen op het gebied van geestelijke gezondheid voor. Van de schoolmaatschappelijk werk casussen had 88,3% betrekking op het ZRM-domein geestelijke gezondheid. 236 210 93 65 58 Geestelijke gezondheid Financien Huiselijke relaties Maatschappelijke participatie Sociaal netwerk 0 50 100 150 200 250 Aantal casussen College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 14/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 10 Tabel 2: Doelrealisatie van individuele trajecten. 2022 2023 2024 2025 Doelrealisatie in percentages 61,5% 55,2% 63,3% 73,8% Berekend over de afgesloten casussen met eind- en doelscore. Door middel van een start- en eindmeting maken wij de mate van groei of stabilisatie in zelfredzaamheid inzichtelijk.
Groei is daarbij niet in alle gevallen het doel van een traject; in sommige situaties is stabilisatie een passend en waardevol resultaat. In samenspraak met de inwoner wordt een concrete doelstelling geformuleerd ten aanzien van de gewenste ontwikkeling binnen een ZRM-domein. Deze doelstelling wordt aangeduid als de doelscore. In tabel 2 wordt in percentages weergegeven in hoeverre deze doelscores zijn gerealiseerd. Daarnaast zijn de cijfers over 2025 afgezet tegen de resultaten van de drie voorafgaande jaren. Daarbij valt het volgende op: In 2025 is de doelrealisatie ten opzichte van 2024 duidelijk toegenomen, van 63,3% naar 73,8%. Deze stijging is opvallend, aangezien sociaal werkers aangeven dat de ondersteuningsvragen van inwoners complexer zijn geworden, wat doorgaans het realiseren van doelen bemoeilijkt. Een mogelijke verklaring voor de hogere doelrealisatie is de interne aandacht die is besteed aan zorgvuldige registratie en het formuleren van realistische doelstellingen. De gemiddelde groei bij afsluiting van een individueel traject bedraagt +0,65 punt op de ZRM-schaal (1–5), waarbij 1 staat voor de laagste en 5 voor de hoogste mate van zelfredzaamheid. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 15/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 11 Figuur 3: Leeftijdsopbouw binnen de individuele ondersteuning.
1.3 Leeftijdsopbouw individuele ondersteuning Figuur 3 geeft de leeftijdsopbouw van de drie gezamenlijke individuele ondersteuningsvormen weer. Daarbij valt het volgende op: Met de individuele ondersteuning worden de meeste inwoners in de leeftijdscategorie 35-45 jaar bereikt. Ook de leeftijdsgroep 45-55 jaar is sterk vertegenwoordigd. Binnen deze doelgroepen zien wij veel ondersteuningsvragen op het gebied van financiën, eenzaamheid, opvoeding en relatieproblematiek, waaronder echtscheiding. Een individueel traject sluit vaak het beste aan bij een dergelijke vraag, aangezien deze meestal complex is en maatwerk vereist. Ten opzichte van 2024 zien we vooral verschillen in de aantallen bij de doelgroepen 55–65, 65–75, 75–85 en 85+. In deze leeftijdscategorieën is het aantal individuele ondersteuningsvragen relatief sterk toegenomen. Vooral bij de oudste doelgroep, van 85+ jaar, is een duidelijke stijging in het aantal individuele trajecten zichtbaar. In 2024 werden er 26 individuele trajecten geregistreerd, in 2025 waren dit 42 individuele trajecten. Dit is een stijging van ruim 60 procent. Daarom is het wenselijk om de overlap tussen deze vraagstukken te onderzoeken en deze waar mogelijk collectief op te pakken. Voor jeugd en ouderen zijn er relatief veel collectieve trajecten beschikbaar.
Binnen deze groepen zijn de ondersteuningsvragen vaak minder divers, waardoor het gemakkelijker is om één gezamenlijk traject voor alle deelnemers te organiseren. Deze doelgroepen zijn daardoor minder sterk vertegenwoordigd binnen de individuele trajecten. 1 64 64 86 91 158 107 95 91 83 42 0-4 4-12 12-18 18-27 27-35 35-45 45-55 55-65 65-75 75-85 85+ 0 50 100 150 200 Aantal individuele trajecten College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 16/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 12 Tabel 3: Verwijzingen naar en vanuit Sociaal Werk De Kop. Doorverwijzingen naar Sociaal Werk De Kop Doorverwijzingen vanuit Sociaal Werk De Kop Samenwerkingspartner 2023 2024 2025 2023 2024 2025 Gemeente - De Toegang 46 41 29 22 16 10 Gemeente - Werk en inkomen - 2 9 - - - Gemeente - Overig 26 15 21 10 7 12 GGD 5 7 6 - - 1 Huisarts/POH 12 41 54 9 10 6 Ketenpartner 37 24 8 42 24 7 Onderwijs 39 42 58 - 2 3 Schuldhulpverlening - - - 4 3 0 Veilig Thuis 4 3 0 1 0 0 Vrijwilligersorganisatie of vereniging - - - - 2 6 Voorzieningenwijzer - - 12 - - 1 Woningcorporatie - 4 7 - - - Zorginstelling - 14 14 - 2 4 Overig 17 7 4 19 24 17 Totaal 186 200 222 107 90 67 De verwijzingen naar Sociaal Werk De Kop betreffen opgestarte casussen en de verwijzingen vanuit Sociaal Werk De Kop afgesloten casussen. 'Ketenpartners' zijn organisaties waar wij actief en structureel mee samenwerken en
onder ‘Overig’ vallen organisaties waarmee sprake is geweest van een eenmalige doorverwijzing. Een koppelteken (-) duidt erop dat een waarde niet is geregistreerd. 1.4 Verwijzingen In tabel 3 vergelijken we het aantal verwijzingen naar en vanuit Sociaal Werk De Kop in 2025 met het aantal verwijzingen in 2023 en 2024. Wanneer onze dienstverlening niet aansluit bij de vraag van de inwoner, kiezen wij voor een warme overdracht naar een organisatie waarvan de hulp beter aansluit. In tabel 3 valt het volgende op: Het aantal verwijzingen vanuit de gemeente is in 2025 stabiel gebleven ten opzichte van 2024. Het aantal verwijzingen bedroeg 58 in 2024 en 59 in 2025. Ook het aantal verwijzingen naar de gemeente bleef vrijwel gelijk, namelijk 23 verwijzingen in 2024 en 22 in 2025. Het aantal verwijzingen vanuit de huisartspraktijken is vanaf 2023 behoorlijk gestegen, namelijk van 12 verwijzingen in 2023 naar 129 verwijzingen in 2025. In het laatste kwartaal van 2024 zijn we van start gegaan met het project Welzijn op Recept. Van de 129 verwijzingen vanuit de huisartspraktijken zijn er 75 afkomstig uit dit project, wat neerkomt op 58 procent van het totaal. Het totaal aantal verwijzingen naar Sociaal Werk De Kop groeit door de jaren heen, terwijl het aantal verwijzingen vanuit Sociaal Werk De Kop juist afneemt.
College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 17/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 13 1.5 Klanttevredenheidsonderzoek Voor het realiseren van passende hulp op de juiste plek is het belangrijk dat inwoners onafhankelijk kunnen reflecteren op onze ondersteuning. In samenwerking met onderzoeksbureau Triqs hebben wij daarom een onafhankelijk klanttevredenheidsonderzoek (KTO) ontwikkeld. Het KTO is uitgezet onder inwoners die een individueel traject hebben afgerond of waarbij een leun- en steuntraject is beëindigd. Uit het KTO komt een gemiddeld cijfer van 8,8 naar voren (respons: 54 formulieren). 8,8 KTO Dit is het gemiddelde cijfer uit ons klanttevredenheidsonderzoek met betrekking tot individuele casuïstiek. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 18/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 14 1.6 Collectieve ondersteuning Naast individuele ondersteuning bieden wij ook collectieve trajecten aan. Dit omvat begeleiding en training in groepsverband, evenals het ondersteunen en versterken van inwonersinitiatieven om deze duurzaam te maken. Bij deze collectieve ondersteuning zetten naast onze professionals ook ruim 100 vrijwilligers zich in. Vanuit het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord organiseren we veel collectieve activiteiten, waardoor we een groot aantal inwoners bereiken.
Deze aantallen zijn niet verwerkt in de onderstaande overzichten, maar worden afzonderlijk weergegeven in de rapportage van het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord. Deze rapportage is opvraagbaar. * Het betreft het aantal collectieven met geregistreerde bijeenkomsten. Sinds 2025 is het totaal aantal collectieven te onderscheiden van het aantal collectieven met geregistreerde bijeenkomsten. Figuur 4 laat de doelgroepen zien die wij bereiken met onze collectieve ondersteuning. Bij een collectief wordt vooraf een leeftijdscategorie vastgesteld. Figuur 4 geeft daarmee een algemene indeling en niet de daadwerkelijke leeftijden van de deelnemers. In de leeftijdsopbouw valt het volgende op: Het aanbod van collectieve trajecten voor jeugd en ouderen is relatief groot. De ondersteuningsvragen binnen deze groepen zijn vaak vrij uniform, waardoor één gezamenlijk traject voor alle deelnemers goed mogelijk is. Hoewel de leeftijdscategorie van 27 tot 55 jaar de breedste leeftijdsrange beslaat, was het aantal collectieven ongeveer gelijk aan dat van andere leeftijdsgroepen. We bereiken met onze collectieve ondersteuning dus relatief weinig inwoners in deze leeftijdscategorie. Zoals eerder genoemd, zijn de ondersteuningsvragen van deze groep vaak zeer divers. Dit maakt dat we de vragen van deze doelgroep veelal op individueel niveau oppakken.
Dit is terug te zien in de leeftijdsopbouw van de individuele ondersteuning (figuur 3). 122 collectieven* in 2024 waren dit er 151 854 bijeenkomsten in 2024 waren dit er 748 8046 deelnemers in 2024 waren dit er 7382 104 vrijwilligers helpen ons bij de uitvoering College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 19/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 15 Figuur 4: Leeftijdsopbouw collectieve ondersteuning. We willen graag meer zicht krijgen op de impact van onze collectieve activiteiten. Daarom streven we ernaar om het afnemen van impactmetingen, bij deelnemers van deze activiteiten, onderdeel uit te laten maken van ons werk. De ervaring leert dat hiervoor concrete implementatiestappen nodig zijn in de praktijk. In 2025 zijn er in totaal 34 vragenlijsten ingevuld. In 2024 waren dit er iets minder, namelijk 30 vragenlijsten. Dit laat zien dat het uitvoeren van impactmetingen bij collectieven nog niet voldoende geïntegreerd is in ons dagelijkse werk.
De ingevulde vragenlijsten hebben betrekking op: ZOO-vaardig (16 lijsten) Jongeren in beweging (7 lijsten) Oudercursus Positief Opvoeden (4 lijsten) Werkgroep Omzien naar elkaar (3 lijsten) In Eigen Hand (1 lijst) Meidenmiddag (1 lijst) Wijkvereniging De Gagels (1 lijst) Workshop jongerenwerk (1 lijst) 65 92 99 107 100 117 117 114 98 0-4 4-12 12-18 18-27 27-55 55-65 65-75 75-85 85+ 0 20 40 60 80 100 120 140 College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 20/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 16 Figuur 5: Gemiddelde scores per indicator. In figuur 5 zijn de gemiddelde scores per thema op basis van de 34 ingevulde vragenlijsten weergegeven. 8,8 8,8 8,6 8,4 8,4 8 7,8 7,6 6,8 Klanttevredenheid Participatie Lichamelijke gezondheid Activering Inbedding Opgelucht voelen Zelfredzaamheid Netwerkversterking Verbonden voelen 0 2 4 6 8 10 College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 21/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 17 2 Onze bijdrage aan de zes opgaven van het sociaal domein College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 22/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 18 Een goed begin in aantallen We werken aan zes opgaven Gemeente Steenwijkerland werkt binnen het Sociaal Domein aan zes opgaven.
Deze zijn hieronder weergegeven: De zes opgaven vormen de leidraad voor ons jaarplan, de teamformats en de rapportages. In dit onderdeel van de rapportage geven wij per opgave weer op welke manier wij in 2025 een bijdrage hebben geleverd. Ter illustratie lichten wij enkele praktijkvoorbeelden toe, waarbij we ons beperken tot een selectie uit ons totale aanbod. Sinds dit jaar rapporteren wij ook op welke opgave onze individuele ondersteuning betrekking had. Dit wordt per opgave inzichtelijk gemaakt. 1. Een goed begin 2. Passende hulp op de juiste plek 3. Iedereen financieel redzaam 4. Gezond leven makkelijker maken 5. Vitaal ouder worden 6. Thuis in de wijk 2.1 Een goed begin Wij dragen bij aan een gezonde en veilige opgroei van kinderen, zodat zij hun potentie kunnen ontwikkelen binnen hun gezin, in de buurt, bij de (peuter)opvang en op school. Hiermee werken wij aan een positief pedagogisch klimaat voor kinderen. Ons uitgangspunt is dat ondersteuning zoveel mogelijk geïntegreerd wordt in de normale opgroei- en opvoedsituaties, waarbij wij aansluiten bij de behoeften van het kind en de opvoeders of ouders. Samenwerking tussen sociaal werk en onze ketenpartners is hierbij essentieel. Daarom verbinden wij ons aan het gedachtegoed van Samen voor Ryan.
90 Individuele trajecten 1 Leun- en steun 88 Informatie en advies College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 23/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 19 Activiteiten uitgelicht Onze bijdrage in 2025 BAAS Beweging van 0 Brugklastraining Impacter (financiering vanuit ZonMw) Oudercursus Positief Opvoeden (Triple P) Ondersteunen van individuele gezinnen, groepen en tieners Jonge mantelzorgers Jongeren in beweging Jongerenwerk Gebiedsgerichte activiteit door jongeren voor jongeren (Hang out) Jongerenwerk op het voortgezet onderwijs Straatwerk gericht op overlastmeldingen Kamp Zomerpret Kennismakingslessen sport KIES-groep (kinderen in een scheiding) Koffiemoment voor alleenstaande ouders Mama Café Meidenmiddag Overleg GGD en verloskundigen i.h.k.v. Zorgpad Pimp Your Power Samen voor Ryan, onder andere IPS Steenwijk en Buitengebied Samenwerking project Rabobank Schoolmaatschappelijk werk op het basisonderwijs Schoolmaatschappelijk werk op het voortgezet onderwijs Sjors Sportief Steunouders T(a)alent! Tapas voor zorgmama's en zorgpapa's Week van het geld Werkgroep complexe ouderschap na scheiding Zoo-vaardig (weerbaarheids-)trainingen Oudertraining - Positief Opvoeden Begin 2025 is de cursus Positief Opvoeden voor het eerst gegeven. Aan deze cursus namen tien ouders deel, die gezamenlijk werkten aan uiteenlopende opvoedvragen.
Tijdens de bijeenkomsten deden de ouders kennis en vaardigheden op gericht op het omgaan met ongewenst gedrag en het stimuleren van positief gedrag bij kinderen. Door middel van praktische opvoedstrategieën kregen zij handvatten aangereikt die direct toepasbaar zijn in de thuissituatie. Uit de evaluatie is gebleken dat de deelnemers de cursus als waardevol beschouwen. Met name het uitwisselen van ervaringen met andere ouders werd als prettig en leerzaam ervaren. Daarnaast gaven de deelnemers aan dat de aangereikte strategieën duidelijk, herkenbaar en goed toepasbaar zijn in de dagelijkse opvoedpraktijk. 4 doorlopende matches 3 lopende matches 1 nieuwe match 2 afgeronde matches College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 24/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 20 Schoolmaatschappelijk werk en jongerenwerk – samen sterk voor de jeugd Uit de praktijk en evaluaties blijkt dat het schoolmaatschappelijk werk een belangrijke meerwaarde heeft voor kinderen en jongeren. Het schoolmaatschappelijk werk heeft een normaliserende werking bij alledaagse vraagstukken en draagt bij aan tijdige signalering van ondersteuningsbehoeften. Het schoolmaatschappelijk werk was al aanwezig op alle middelbare scholen in Steenwijkerland. In 2024 zijn we gestart met een pilot schoolmaatschappelijk werk op een aantal basisscholen.
Op basis van positieve praktijkervaringen en evaluaties zijn we in 2025 gestart met het uitbreiden van het schoolmaatschappelijk werk. In de zomer van 2026 hopen we dit op alle basisscholen te hebben uitgerold. De huidige uitbreiding heeft geleid tot een toename van het aantal ondersteuningsvragen, doordat signalen eerder worden opgehaald en vraagstukken die voorheen minder zichtbaar waren vaker in beeld komen. Leerlingen en ouders, evenals (zorg- en ondersteunings)professionals binnen de scholen, weten het schoolmaatschappelijk werk te vinden voor uiteenlopende vragen. Onder andere op het gebied van opvoedondersteuning, zoals de inzet van de Triple P-methodiek. Naast het schoolmaatschappelijk werk is ook het jongerenwerk actief op de middelbare scholen. Beide functies werken met dezelfde doelgroep, maar vanuit een verschillende invalshoek. Waar het schoolmaatschappelijk werk zich richt op het ondersteunen en verminderen van sociaal-emotionele problematiek, richt het jongerenwerk zich op het versterken van het sociale netwerk en het stimuleren van talentontwikkeling. De praktijkvoorbeelden laten zien dat het schoolmaatschappelijk werk met name wordt ingezet bij individuele, vaak complexere sociaal-emotionele vraagstukken, waarbij continuïteit en maatwerk in begeleiding centraal staan.
Het jongerenwerk richt zich in de praktijk vooral op het creëren van veilige groepssettings, het versterken van sociale verbindingen en het vergroten van participatie en talentontwikkeling. Deze verschillende benaderingen zijn complementair en dragen elk op hun eigen wijze bij aan het welzijn en de ontwikkeling van jongeren. Praktijkvoorbeeld - Schoolmaatschappelijk Werk Een leerling uit groep 8 (Lisa) werd aangemeld bij het schoolmaatschappelijk werk (SMW) vanwege zorgen rondom haar sociale weerbaarheid. In de klas had zij moeite om zich staande te houden binnen de groepsdynamiek. Ze was gevoelig voor de invloed van anderen en liet regelmatig meeloopgedrag zien, wat ervoor zorgde dat zij zichzelf niet altijd durfde te laten zien. De leerling gaf zelf aan dat ze hier last van had en sprak de wens uit om aan haar zelfvertrouwen te werken en sterker in haar schoenen te staan. Tijdens het begeleidingstraject werd samen met de leerling gewerkt aan het vergroten van haar zelfvertrouwen en het versterken van haar sociale vaardigheden. Gaandeweg leerde zij beter haar eigen grenzen aan te geven en zich bewuster te verhouden tot haar klasgenoten. Ze kreeg meer vertrouwen in zichzelf en durfde steeds vaker voor haar eigen mening en behoeften op te komen. Hierdoor nam haar gevoel van eigenwaarde toe en voelde zij zich zekerder in sociale situaties.
Halverwege het traject vond de overgang van het primair onderwijs (PO) naar het voortgezet onderwijs (VO) plaats, een moment dat voor veel leerlingen spannend is. Dankzij de laagdrempelige betrokkenheid van het schoolmaatschappelijk werk in het PO en de mogelijkheid om de begeleiding door te zetten in het VO, kon de ondersteuning naadloos worden voortgezet. Deze continuïteit in begeleiding zorgde voor een soepele overgang en een ‘zachtere landing’ binnen de nieuwe schoolomgeving, en laat zien hoe schoolmaatschappelijk werk bijdraagt aan preventie en tijdige ondersteuning. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 25/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 21 Praktijkvoorbeeld - Jongerenwerk In het afgelopen jaar heeft een jongerenwerker gewerkt aan het opbouwen van een meidengroep. Het doel was om een veilige plek te creëren waar de meiden zich gezien en gehoord voelen en waar ze zichzelf kunnen zijn. De meidengroep bestaat uit een aantal jonge meiden die wekelijks samenkomen, wat heeft geleid tot een hechte groep die zich verbonden voelt met elkaar. De jongerenwerker heeft gefocust op het combineren van face-to-face contact met online jongerenwerk. Door actief gebruik te maken van sociale media kon de jongerenwerker snel en makkelijk in contact komen met de meiden buiten de reguliere bijeenkomsten.
Dit maakt het mogelijk om sneller in te spelen op de behoeften en interesses van de jongeren. Daarnaast gebruikt de jongerenwerker de informatie die ze via sociale media verzamelt in de gesprekken die ze met de jongeren voert. Wanneer ze iets opvallends of grappigs oppikt uit hun online posts, kan ze dit terugbrengen in de gesprekken. De gesprekken worden hierdoor dieper en persoonlijker, aangezien de jongeren het gevoel hebben dat ze echt gezien en gehoord worden. Een concreet voorbeeld van de impact van deze aanpak was een bericht dat de jongerenwerker ontving van een van de meiden na een meidenmiddag. Het meisje stuurde een dankbericht waarin ze haar waardering uitdrukte voor de bijeenkomsten en de veilige omgeving die was gecreëerd. Daarnaast bracht één van de moeders van de meiden een baklava (een gebakje) naar de jongerenwerker als teken van dankbaarheid voor haar inzet. De meidengroep is in de afgelopen maanden uitgegroeid tot een vaste, wekelijkse bijeenkomst waar de meiden zich kunnen uiten en elkaar ondersteunen. De focus op online jongerenwerk heeft het contact met de meiden vergemakkelijkt en heeft bijgedragen aan het versterken van de onderlinge relaties. De dankbaarheid die is uitgesproken door zowel de meiden als de ouders, toont de waarde van haar werk en de impact die het heeft op de jongeren in de buurt.
Steunouder - draagt bij aan de pedagogische basis Steunouders zijn vrijwilligers die een of twee dagdelen per week een kind opvangen en daarmee ouders tijdelijk ontlasten. We verzorgen de coördinatie van dit project en brengen vraagouders en steunouders met elkaar in contact. Daarnaast begeleiden we de matches en brengen we het project onder de aandacht bij netwerkpartners. Een belangrijke meerwaarde van het project is dat we veel gezinnen in beeld hebben. Hierdoor kunnen ondersteuningsvragen binnen gezinnen vroegtijdig worden gesignaleerd en, waar nodig, worden doorgeleid naar collega’s of netwerkpartners. Dit draagt bij aan preventieve ondersteuning en tijdige inzet van passende hulp. Maatschappelijke impact Vermindering van overbelasting en stress bij ouders, vooral in kwetsbare situaties Versterking van gezinnen en voorkomen van (opvoed)problemen Bevordering van sociale cohesie binnen de gemeenschap Stimuleren en faciliteren van steunnetwerken Stimuleren van vrijwilligerswerk College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 26/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 22 Praktijkvoorbeeld - Steunouder Er werd een gezin aangemeld met twee ouders en twee kinderen, waarvan één kind een diagnose heeft en intensieve begeleiding nodig heeft. De ouders ervoeren een hoge zorgbelasting met weinig momenten van ontspanning.
Het sociale netwerk van het gezin was beperkt, waardoor het delen van de zorglast met familie of vrienden nauwelijks mogelijk was. Voor dit gezin is een steunouder ingezet. De contacten werden flexibel afgestemd en startten met een maandelijkse afspraak. Er was direct een goede klik. Ook bij de steunouder liet het kind probleemgedrag zien, maar door haar achtergrond in de zorg kon zij hier op een rustige en passende manier mee omgaan. Het kind ervoer dat de relatie bleef bestaan ondanks het gedrag, wat als een belangrijk kantelpunt werd gezien. Hierna zijn de contactmomenten uitgebreid. Tijdens de halfjaarlijkse evaluatie gaf de moeder aan dat de huiselijke en persoonlijke setting bij de steunouder meer veiligheid biedt dan reguliere opvang en bijdraagt aan een positieve gedragsontwikkeling. Zij gaf aan voor het eerst echt te kunnen ontspannen wanneer haar kind bij de steunouder is, wat haar draagkracht vergroot. Daarnaast kon zij haar werk weer volledig hervatten, terwijl zij eerder gedeeltelijk in de ziektewet zat.
College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 27/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 23 Passende hulp op de juiste plek in aantallen 2.2 Passende hulp op de juiste plek Door Positieve Gezondheid als uitgangspunt te nemen in ons handelen, leveren wij een bijdrage aan de transformatie van het sociaal domein in de gemeente Steenwijkerland. Deze transformatie betekent voor inwoners dat er meer nadruk ligt op vroegsignalering en tijdige ondersteuning, met aandacht voor het versterken van de eigen kracht en het benutten van het persoonlijke netwerk. Wij werken vanuit de overtuiging dat inwoners het beste worden ondersteund door hen op een normaliserende en positieve manier te benaderen. In samenwerking met De Toegang en de Gebiedsteams zoeken wij naar de meest passende oplossing voor de inwoner, waarbij wordt ingezet op een evenwichtige mix van lichte en zwaardere ondersteuning, formele en informele hulp, en individuele en collectieve vormen van ondersteuning. Het uitgangspunt hierbij is dat de ondersteuning zo licht en gewoon mogelijk wordt ingezet en intensief wanneer de situatie daarom vraagt.
169 Individuele trajecten 25 Leun en steun 257 Informatie en advies College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 28/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 24 Activiteiten uitgelicht Onze bijdrage in 2025 Buurtbemiddeling Dag van de Mantelzorg Deelname gebiedsteams De Toegang: netwerkbijeenkomsten met jeugdconsulenten, WMO, participatie, inburgering Doorontwikkeling onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) Inloopspreekuren op verschillende locaties Keukentafelgesprekken met Wmo- consulenten Kernteams huisartspraktijken Lotgenotengroepen (o.a. Open over kanker, Long Covid café, Hersenletsel Trefpunt) Overleg GGD en verloskundigen (Zorgpad) Samenwerking gemeente t.a.v. de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Samenwerking Noordwestgroep Spreekuren basisonderwijs Vrouwen Steungroepen Welzijn op Recept Wijkwerkplaats Zorg & Boodschappen Samenwerken in 17 gebiedsteams Samen met woningcorporaties en de gemeente ontwikkelen wij een gezamenlijke visie op het gebiedsgerichte werken. Dit proces is nog in uitvoering en vertoont duidelijke paralellen met de recent vastgestelde visie op Wonen, Welzijn en Zorg. Om in deze ontwikkelfase richting en focus aan te brengen in ons werk, stemmen wij onze inzet af op de specifieke behoeften van de verschillende gebieden.
Dit betekent dat wij in sommige gebieden intensiever aanwezig zijn dan in andere, zodat onze middelen en activiteiten optimaal aansluiten bij de lokale situatie en prioriteiten. Vakmanschap - huiselijk geweld en kindermishandeling In de eerste helft van 2025 was er een duidelijke stijging te zien in het aantal consultatiegesprekken bij de aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling binnen Sociaal Werk De Kop. De aandachtsfunctionarissen bieden ondersteuning aan collega’s, vooral wanneer het gaat om complexe casuïstiek. De stijging in het aantal opgestarte meldcodes is opmerkelijk: in de eerste zes maanden van 2025 zijn er namelijk al meer meldcodes opgestart dan in het gehele jaar 2024. Dit geeft aan dat de organisatie steeds effectiever reageert op de meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling, en de aanpak steeds beter verankerd is binnen de werkprocessen. Deze toename in meldingen en consultaties is mede te danken aan de trainingen die de aandachtsfunctionarissen in de afgelopen tijd hebben gegeven aan medewerkers. Door deze trainingen is de kennis en het inzicht van medewerkers in het omgaan met huiselijk geweld en kindermishandeling vergroot. Medewerkers kunnen nu sneller signalen van onveiligheid herkennen en adequater reageren. Dit heeft bijgedragen aan een snellere identificatie van risicosituaties en meer gerichte interventies.
In 2026 zal de focus liggen op het verder versterken van de samenwerking met Veilig Thuis. Dit is een belangrijke stap om de deskundigheid binnen de organisatie verder te bevorderen en de samenwerking tussen professionals te verbeteren. Daarnaast zal er in 2026 extra aandacht worden besteed aan het ontwikkelen van gespreksvaardigheden. Het doel is om ook de vrijwilligers van de organisatie te trainen in het herkennen van onveiligheid, zodat zij samen met de professionals een breder netwerk van veiligheid kunnen opbouwen. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 29/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 25 Internationale vrouwengroep - ontmoeting en ondersteuning Sinds mei 2025 zijn de internationale vrouwengroepen actief. In de afgelopen zeven maanden zijn de groepen uitgegroeid tot een vertrouwde plek waar vrouwen elkaar ontmoeten, ervaringen delen en elkaar ondersteunen. Er is duidelijke vooruitgang zichtbaar, zowel in persoonlijke ontwikkeling als in maatschappelijke betrokkenheid. De groepen worden georganiseerd in samenwerking met de gemeente (Inburgering). Samen werken we aan de inhoud en aan praktische ondersteuning. Daarnaast wordt gewerkt aan een cursus voor sleutelfiguren en ervaringsdeskundigen, zodat zij hun rol als coördinator en aanspreekpunt verder kunnen versterken.
In elke groep zijn twee coördinatoren actief (in totaal zes), waarvan vijf met een migratieachtergrond en één met een Nederlandse achtergrond. Deze combinatie zorgt voor herkenning, vertrouwen en een goede aansluiting bij de deelnemers. Binnen de groepen is veel onderlinge betrokkenheid. Vrouwen voelen zich veilig, gehoord en gesteund. Ze moedigen elkaar aan om stappen te zetten op het gebied van taal, participatie en zelfvertrouwen. Ook buiten de bijeenkomsten zijn zij actief. Ze helpen elkaar bij praktische vragen, doen mee aan dorps- en culturele activiteiten en werken samen met lokale organisaties. Bijvoorbeeld rondom het thema mantelzorg en de Internationale Vrouwendag. Zo dragen zij bij aan meer verbinding en begrip tussen verschillende culturen. Deelnemers geven daarnaast aan dat hun taalvaardigheid is verbeterd, dat hun sociale netwerk is gegroeid en dat ze zich zekerder en veiliger voelen. Ook is er meer aandacht ontstaan voor gezondheid, voeding en beweging. Voor het sociaal werk bieden de groepen een laagdrempelige manier om in contact te zijn met vrouwen die anders minder snel in beeld komen, waardoor ondersteuning eerder en preventief kan worden ingezet. Op dit moment doen 25 vrouwen mee, verdeeld over drie groepen. Een vierde groep is in voorbereiding en start naar verwachting in maart 2026.
De deelnemers hebben diverse achtergronden: ongeveer de helft heeft een Arabisch-islamitische achtergrond (o.a. Irak, Syrië, Turkije en Marokko). Daarnaast zijn Koerdische en Eritrese achtergronden vertegenwoordigd. Ongeveer 20% van de deelnemers heeft een Nederlandse achtergrond, wat zorgt voor waardevolle ontmoeting en uitwisseling. Buurtbemiddeling Een goede relatie met buren is belangrijk. Mensen die naast elkaar wonen, hebben bijna dagelijks met elkaar te maken. Juist doordat buren dicht bij elkaar leven, kunnen er irritaties ontstaan. Bijvoorbeeld over een parkeerplek, geluidsoverlast of het onderhoud van de tuin en stoep. In eerste instantie blijven dit vaak kleine ergernissen tussen directe buren, maar soms raken ook andere omwonenden hierbij betrokken. Wanneer deze irritaties zich opstapelen en niet worden uitgesproken, kan een conflict ontstaan dat voor de betrokkenen moeilijk of zelfs onoplosbaar lijkt. Buren weten dan niet meer hoe ze het gesprek moeten aangaan of zijn de bereidheid daartoe kwijtgeraakt. Sociaal Werk De Kop biedt buurtbemiddeling aan om burenruzies te helpen oplossen. Buurtbemiddeling biedt ondersteuning door buren weer met elkaar in gesprek te brengen en hen te helpen samen tot afspraken en oplossingen te komen.
Getrainde vrijwilligers luisteren naar beide partijen, blijven neutraal en ondersteunen bewoners om zelf tot afspraken en oplossingen te komen. De onderstaande casus beschrijft een burenconflict waarbij buurtbemiddeling is ingezet om de communicatie te herstellen en escalatie te voorkomen. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 30/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 26 Praktijkvoorbeeld – Burenconflict Buren A: naast buren A zijn recentelijk nieuwe buren komen wonen (buren B). De buren B hebben als nieuwkomers in de straat nooit fatsoenlijk kennisgemaakt. Het eerste contact was toen de nieuwe buren B kwamen klagen over de heg. Hierna hebben de buren B zonder overleg de heg op de erfgrens met buren A aanzienlijk teruggesnoeid. Buren A ervaren hierdoor een aantasting van hun privacy. Daarnaast parkeren de buren B hun auto altijd zodanig dat die het uitzicht blokkeert wanneer buren A hun oprit willen afrijden. Buren B: in de beginfase van hun verhuizing waren buren B te druk om actief bij buren A langs te gaan. Er is wel enkele keren aangebeld bij buren A, maar er werd niet opengedaan, terwijl er duidelijk iemand aanwezig was. Dit werd door hen ervaren als een afwijzing. De heg was destijds verwaarloosd, wat aanleiding was voor een gesprek met buren A.
Er is door buren A beloofd dat hier iets aan gedaan zou worden, maar tot op heden zijn hier nog geen concrete acties op gevolgd. Toen de dochter van de buren A vorige week haar tong naar hen uitstak, een lelijk handgebaar maakte en hen uitschold, hebben buren B aangebeld bij buren A en beklag gedaan bij de oppas die aanwezig was. Buren A zijn vrijwel nooit thuis en zijn vaak weg wegens hun werk. Dit incident was de druppel en deed de emmer overlopen. Bemiddelingsgesprek: tijdens het bemiddelingsgesprek brengen beide buren hun grieven weliswaar geïrriteerd, maar op fatsoenlijke manier tot uiting. Buren A hebben vooral verwijten en eisen in de richting van buren B, terwijl buren B voornamelijk excuses verwachtten voor het gedrag van de puberdochter van buren A. Buren B geven aan dat zij een goede verstandhouding met buren A belangrijk vinden en tonen begrip voor het parkeerprobleem. Zij beloven hier in de toekomst rekening mee te houden. Buren A erkennen dat hun puberdochter zich niet altijd correct gedraagt, en dat een terechtwijzing op zijn plaats is. Een constructief moment ontstond toen buren B het voorstel deden om gezamenlijk te werken aan de verbetering van de erfafscheiding. Hoewel er enkele meningsverschillen ontstaan over de mogelijke oplossingen, spraken beide partijen uiteindelijk af om samen een tuincentrum te bezoeken en de opties te bekijken.
Conclusie: hoewel het conflict is ontstaan door een combinatie van verwaarloosde erfafscheiding, communicatieproblemen en grensoverschrijdend gedrag, is tijdens het bemiddelingsgesprek een begin van toenadering bereikt. Beide partijen tonen bereidheid tot samenwerking en wederzijds begrip. College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 31/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 27 Iedereen financieel redzaam in aantallen 2. 3 Iedereen financieel redzaam Bij Sociaal Werk De Kop zien wij armoede niet alleen als een financieel tekort, maar ook als een sociaal, emotioneel en cultureel tekort. Deze brede kijk op armoede bepaalt hoe wij onze ondersteuning vormgeven. We richten ons niet alleen op financiële zelfredzaamheid, maar ook op het versterken van kansen en mogelijkheden, zodat inwoners deze daadwerkelijk kunnen benutten. Het onderzoek ‘Uit de duivelskring van armoede’ (2020) biedt vijf handvatten voor het aanpakken van armoede en het verminderen van de gevolgen ervan. Deze handvatten zijn gebaseerd op vijf vormen van kapitaal waaraan sociaal werkers kunnen werken: economisch, sociaal, cultureel, pedagogisch en mentaal kapitaal. Dit brede en meervoudige perspectief onderstreept het belang van integrale samenwerking op het thema financiën en armoede.
129 Individuele trajecten 6 Leun en steun 246 Informatie en advies College van burgemeester en wethouders - 7 april 2026 - 2026_B&W_00289 32/51 Jaarrapportage Sociaal Werk De Kop 2025 28 Activiteiten uitgelicht Onze bijdrage in 2025 Activiteiten bewustwording financiën onder jeugd Bespreking thema's sexting & geldezel Project Jongeren Hulp op financiën Budgetcursus Buurtbemiddeling Geldloket Geldspel op het voortgezet onderwijs GeWOON besparen In Eigen Hand Individuele ondersteuning buurtmaatschappelijk werk Kamp Zomerpret Maandelijks bezoek aan de Voedselbank Ondersteuning (sport/buurt) verenigingen Ondersteuning Formulierenbrigade Rechtswinkel Samenwerking Schuldhulpverlening en Werk & Inkomen Spreekuur Zorgverzekering VoorzieningenWijzer Vroegsignalering schulden Week van het geld Workshops Geldzaken Samenwerking Voedselbank In 2025 is Sociaal Werk De Kop eenmaal per maand aanwezig geweest bij de Voedselbank. Tijdens deze momenten ondersteunden medewerkers bij het uitdelen van de voedselpakketten en maakten zij op een laagdrempelige manier contact met inwoners. Het doel van deze aanwezigheid was het opbouwen van vertrouwen, het bieden van een luisterend oor en het signaleren van eventuele financiële of sociale hulpvragen. Op basis van deze contacten en signalen is gebleken dat een deel van de inwoners al langere tijd gebruikmaakt van de voedselbank.