13.2 Informatienota 2024 - 55.2 - Bijlage bij provinciaal verslag- Provinciaal plan PRT Overijssel

Regionaal plan Twente Bijlage bij provinciaal verslag: Provinciaal plan Overijssel Provinciale Regietafel Overijssel Commissaris van de Koning A.P. Heidema 1 november 2024 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Samenwerking in Overijssel 4 3. Opgaven, realisaties en voornemens in één oogopslag 5 4. Opgaven en realisatie per gemeente 6 5. Opvang en huisvesting in Overijssel 12 Bijlage 1: Regionaal plan IJsselland 15 Bijlage 2: Regionaal plan Twente 15 Bijlage 3: Uitsplitsing per gemeente 57 3 1. Inleiding De Provinciale regietafel Overijssel (PRT) heeft als een van haar kerntaken om een provinciaal plan op te stellen. In dit provinciaal plan staan de opgaven , realisaties en ont wikkelingen van gemeenten in Overijssel op het gebied van asielopvang inclusief amv, de opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders. Daarnaast wordt er ingegaan op hoe de PRT Overijssel wil samenwerken op het gebied van deze opgaven en welke voorwaarden daarbij van belang zijn. Provinciale plannen stellen de PRT’s en de Landelijke regietafel (LRT) in staat om inzicht te hebben in hoe de verschillende opgaven in de gemeenten binnen de provincies ingevuld worden. Dit plan vindt grondslag in de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, die is vastgesteld door de LRT .

De LRT heeft de volgende ambitie onderschreven1: “We streven naar een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem, dat menswaardig is voor de asielzoeker, dat kan rekenen op draagvlak in onze wijken, dorpen en steden, waaraan elke bestuurslaag zijn bijdrage levert en waarbij tegelijkertijd de spankracht van lokale gemeenschappen en besturen wordt gerespecteerd. Dit flexibele en effectieve asielopvangsysteem kan reageren op schommelingen in de omvang en samenstelling van de instroom en bezetting, door de aanpasbaarheid van processen en schaalbaarheid van resources. Dit systeem draagt bij aan een goed uitvoerbare asielprocedure, terugkeer en vertrek van afgewezen asielzoekers, en aan tijdige en effectieve integratie van vergunning houders en hun kinderen door een goede aansluiting op huisvesting, inburgering, arbeidsmarkt en onderwijs.” Als PRT Overijssel onderschrijven we deze ambitie en hechten we er waarde aan om in gezamenlijkheid te komen tot een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem. In Overijssel hebben de twee regionale plannen van de regionale regietafels IJsselland en Twente als input gediend voor dit provinciale plan.

Deze worden als bijlage opgenomen bij het provinciale plan met daarnaast een overzicht van de realisaties van en ontwikkelingen in gemeenten op het gebied van asielopvang inclusief amv, opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders. Dit provinciaal plan is op 25 oktober 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de PRT Overijssel en is akkoord bevonden. Het maakt integraal onderdeel uit van het provinciale verslag van de commissaris van de Koning van Overijssel aan de minister van het ministerie van Asiel en Migratie. 1 Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen 4 2. Samenwerking in Overijssel De regionale en provinciale regietafels spelen prominente rollen als bestuurlijke afstemmingsgremia in de provincie Overijssel. In Overijssel zijn er naast de PRT twee regionale regietafels; de regionale regietafel vluchtelingen IJsselland (RRVIJ) en de Twentse regietafel Asiel (TRA). Deze regionale regietafels worden voorgezeten door een bestuurder uit één van de gemeenten en zij zijn als vertegenwoordiger van de regionale regietafels lid van de PRT. De PRT Overijssel heeft in februari 2024 een plan van aanpak PRT 2024 vastgesteld.

In dit plan van aanpak staat beschreven op welke manier de Provincie Overijssel, gemeenten, COA en de rijksoverheid willen komen tot de invulling van de opgaven, welke taken en verantwoordelijkheden ieder heeft en op welke wijze er wordt samengewerkt. De regionale regietafels voeren bestuurlijke regie op de realisatie van de regionale opgaven op het gebied van asielopvang, opvang voor Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders en maken regionale plannen van aanpak gemaakt over de invulling van deze drie opgaven waarbij gemeenten de mogelijkheid hebben om gezamenlijk te komen tot een uitruil van opgaven.

5 3. Opgaven, realisaties en voornemens in één oogopslag Hieronder staat op provinciaal en regionaal niveau uitgewerkt hoe de opgaven in Overijssel zijn ingevuld op het gebied van asielopvang incl. amv, amv, opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders met een realisatie vóór 1 juli 2025 en de voornemens tot realisatie. Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen en zitten in verschillende fasen van ontwikkeling. Ze zijn (nog) niet definitief en kunnen nog niet als harde realisatie worden meegenomen in het provinciaal verslag voor de datum van 1 november 2024, zoals de Spreidingswet vraagt. Een uitsplitsing naar gemeenten is opgenomen in bijlage 3 van dit provinciaal plan (vanaf p. 57). ASIEL INCL. AMV Opgave Realisatie vóór 1-7-2025 Voornemens tot realisatie** Overijssel 6.325 4.848* 1.835 Twente 3.275 2.518* 556 IJsselland 3.050 2.330* 1.279 * Niet al deze plekken tellen mee voor de eerste cyclus van de Spreidingswet aangezien een deel sluit vóór 1 februari 2026 . ** Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen. Ze zijn (nog) niet definitief en tellen daardoor niet als gegarandee rde plekken.

AMV Opgave Realisatie vóór 1-7-2025 Voornemens tot realisatie** Overijssel 538 262* 50 Twente 278 140* 0 IJsselland 260 122* 50 * Niet al deze plekken tellen mee voor de eerste cyclus van de Spreidingswet aangezien een deel sluit vóór 1 februari 2026. ** Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen. Ze zijn (nog) niet definitief en tellen daardoor niet als gegarandee rde plekken. OEKRAÏENSE ONTHEEMDEN Opgave Realisatie eind Q3 2024 Verschil Aantal ontheemden in POO (registratie BPR) Overijssel 9.781 7.603 -2.178 1.310 Twente 4.805 3.669 -1.136 749 IJsselland 4.976 3.934 -1.042 561 STATUSHOUDERS Taakstelling 24-II Taakstelling 24-II incl. voor/achter Realisatie op 15/09/24 % realisatie Overijssel 1.134 1.802 432 24 % Twente 613 995 245 25 % IJsselland 521 807 187 23 % 6 4. Opgaven en realisatie per gemeente Asiel inclusief amv Met ingang van 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht en hiermee hebben gemeenten een expliciete wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. De landelijke opgave is vastgesteld op 96.000 asielopvangplekken. De opgave voor de gemeenten in Overijssel is vastgesteld op 6.325 plekken. In onderstaande tabel staat weergeven hoeveel opvangplekken gemeenten garanderen gedurende de eerste van cyclus van de Spreidingswet van 1 juli 2025 tot aan 1 februari 2026.

* vaste voorraad betreft locaties die een resterende looptijd van minimaal 5 jaar hebben. Daarnaast zijn er gemeenten die in sommige gevallen wel asielopvang bieden, maar niet gedurende de (gehele) eerste cyclus van de Spreidingswet. Een deel van hen biedt opvang die op dit moment operationeel is maar sluit v óór het einde van eerste cyclus van de Spreidingswet of juist later dan 1 juli 2025 start met asielopvang . Tevens zijn er gemeenten waarbij het proces om te komen tot besluitvorming aangaande asielopvang nog niet is afgerond. Informatie betreffende deze gemeenten is opgenomen in de tabel bij in de volgende paragraaf. Gemeente Asielopgave incl. amv Realisatie asiel incl. amv juli ’25 – febr. ‘26 AMV opgave Amv realisatie juli ’25 – febr.

‘26 Vaste voorraad COA* Dalfsen 188 0 16 0 Deventer 529 550 45 0 550 Hardenberg 355 700 30 0 Kampen 308 274 26 26 Olst-Wijhe 112 0 9 0 Ommen 112 0 10 0 Raalte 233 0 20 0 Staphorst 112 0 10 0 Steenwijkerland 245 80 21 0 Zwartewaterland 139 0 12 0 Zwolle 717 394 61 48 Totaal IJsselland 3.050 1.998 260 74 550 Almelo 323 398 27 0 288 Borne 148 0 13 0 Dinkelland 172 0 15 0 Enschede 638 550 54 0 Haaksbergen 143 0 12 0 Hellendoorn 215 0 18 0 Hengelo 415 425 35 0 Hof van Twente 209 0 18 0 Losser 130 0 11 0 Oldenzaal 175 0 15 0 Rijssen-Holten 230 250 19 0 250 Tubbergen 137 150 12 0 Twenterand 183 0 16 0 150 Wierden 157 93 13 56 Totaal Twente 3.275 1.866 278 56 688 Totaal Overijssel 6.325 3.864 538 130 1.238 7 Proces voor (eventueel) toekomstige asiellocaties Er zijn voor de eerste cyclus van de spreidingswet gegarandeerd 3.864 opvangplekken. Daarnaast zijn er in gemeenten nog voornemens om extra opvangplekken te realiseren . Deze initia tieven tellen op tot 1.835 opvangplekken. Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen en zitten in verschillende fasen van ontwikkeling. Ze zijn (nog) niet definitief en tellen daarvoor niet mee als gegarandeerde plekken. Daarom kunnen deze voornemens nog niet als harde realisatie worden meegenomen in het provinciaal verslag voor de datum van 1 november 2024, zoals de Spreidingswet vraagt.

Het verder brengen van deze initiatieven loopt door na 1 november 2024 waarbij de inzet van de colleges van B&W is om deze om te zetten naar ‘harde’ plannen met besluitvorming op locatiekeuze en definitieve aantallen om ze vervolgens te realiseren. Wanneer al deze initiatieven leiden tot realisatie is er in Overijssel zicht op 5.699 plekken. Al met al is dit 90 % van de gevraagde opgaven. In onderstaande tabel staan (eventueel) toekomstige asiellocaties. Bij de toelichting staat beschreven waar in het proces een gemeente zich bevindt en welke besluitvorming heeft plaatsgevonden. Een uitgebreide toelichting per gemeente over dit proces is opgenomen in de regionale plannen in bijlage 1 en 2. Gemeente Capaciteit Startdatum Einddatum Toelichting Dalfsen 188 n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om invulling te geven aan de vervanging van de tijdelijke opvanglocatie naar een structurele locatie met brede steun van de gemeenteraad om daarmee de eigen asielopgave in te vullen. Deventer 50 n.n.t.b. n.n.t.b. Er is een onderzoek gaande naar een locatie t.b.v. amv - opvang met 50 plekken. Kampen 34 01/10/25 01/05/26 Besluitvorming is afgerond. Olst-Wijhe 112 n.n.t.b. n.n.t.b. Er is een verkenning opgestart om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Ommen n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Er is gestart met de voorbereiding van een voorstel voor asielopvang. Raalte 233 n.n.t.b. n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Er is een handelingskader vastgesteld en er vindt op dit moment een verkenning naar locaties plaats. Staphorst 112 n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Er vindt op dit moment een inventarisatie voor locaties plaats met het streven hierover in januari duidelijkheid over te geven. Zwartewaterland n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Er is een proces gestart om te verkennen met de gemeenteraad welke invulling de gemeente wil doen voor de eigen asielopgave. Het is niet duidelijk wanneer dit tot besluitvorming komt. Zwolle 550-580 n.n.t.b. n.n.t.b. Er vindt een ontwikkeling plaats voor meerdere asiellocaties waarbij er nog besluitvorming moet plaatsvinden over locatiekeuze en aantallen. Almelo 70 15/12/24 n.n.t.b. Besluitvorming is afgerond. Einddatum in overleg met COA, afhankelijk van randvoorwaarden. Borne 0 - - Gemeente Borne ziet geen mogelijkheden om asielzoekers op te vangen. Er volgt een bestuurlijke route om te komen tot een koers voor de jaren vanaf 2026. Dinkelland n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Het c ollege legt in Q4 ’24 een voorstel voor uitwerking van diverse varianten die de opvang van asielzoekers en of statushouders mogelijk maken voor aan gemeenteraad. Haaksbergen 143 n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave.

Besluitvorming is niet afgerond. Hellendoorn 200 n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Besluitvorming is niet afgerond. 8 *gaat mee in provinciaal verslag t.b.v. realisatie Spreidingswet Hof van Twente n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om over de wijze van structurele invulling van de asielopgave. Besluitvorming vindt plaats in Q4 2024. Losser 130 n.n.t.b. n.n.t.b. Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Besluitvorming is nog niet afgerond. Oldenzaal n.n.t.b. - - De politieke besluitvorming over de opgave spreidingswet vindt plaats in het 4de kwartaal 2024/1ste kwartaal 2025. Twenterand 0 - - College van B&W heeft besloten geen voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen voor asielopvang. Wierden 13 n.n.t.b. 01-10-27 Het betreft een uitbreiding van bestaande locatie. Besluitvorming hierover is afgerond. 9 Opvang Oekraïense ontheemden De landelijke capaciteitsbehoefte voor de opvang van Oekraïense ontheemden is 120.000 plekken vóór 1 januari 2025. Met de verdeelsleutel zoals met de veiligheidsregio’s overeen is gekomen, komt dit uit op een inspanningsverplichting voor Overijssel van 9.782 opvangplekken vóór 1 januari 2025. In onderstaande tabel is de realisatie aan het einde van het derde kwartaal van 2024 opgenomen .

Daaruit blijkt dat 78% van de benodigde plekken is gerealiseerd aan het einde van Q3. Hierin zijn de toekomstige locaties op pagina 10 niet in meegenomen. Gemeente Inspanningsverplichting voor 01/01/25 Realisatie voor 01/01/2025 % realisatie Aantal ontheemden in POO Dalfsen 358 300 84% 25 Deventer 647 578 89% 129 Hardenberg 712 241 34% 35 Kampen 448 423 94% 47 Olst-Wijhe 239 259 108 % 7 Ommen 328 197 60% 45 Raalte 408 294 72% 22 Staphorst 264 217 82% 32 Steenwijkerland 597 519 87% 88 Zwartewaterland 219 213 97% 11 Zwolle 756 693 92% 120 Totaal IJsselland 4.976 3.934 79% 561 Almelo 557 310 56% 70 Borne 183 300 164% 17 Dinkelland 202 120 59% 43 Enschede 1211 574 47% 337 Haaksbergen 183 276 151% 5 Hellendoorn 274 226 83% 10 Hengelo 620 300 48% 39 Hof van Twente 264 405 153% 68 Losser 178 150 84% 1 Oldenzaal 240 170 71% 30 Rijssen-Holten 288 245 85% 45 Tubbergen 163 67 41% 43 Twenterand 255 300 118% 5 Wierden 187 226 121% 36 Totaal Twente 4.805 3.669 76% 749 Totaal Overijssel 9.781 7.603 78% 1.310 10 Proces voor (eventueel) toekomstige locaties voor Oekraïense ontheemden Er zijn voor 1 januari 2025 gegarandeerd 7.603 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. Daarnaast zijn er in gemeenten nog voornemens en reeds genomen besluiten om extra opvangplekken te realiseren. Gezamenlijk tellen deze op tot 1.347 opvangplekken.

In onderstaande tabel staan (eventueel) toekomstige opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden. Bij de toelichting staat beschreven waar in het proces de gemeente zich bevindt en of besluitvorming heeft plaatsgevonden. Gemeente Capaciteit startdatum einddatum Toelichting Deventer 100 01/11/24 01/01/27 Besluitvorming is afgerond. Hardenberg 44 01/01/25 01/01/27 Besluitvorming is afgerond. Hardenberg n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Gemeente bevindt zich in onderzoeksfase van zoektocht naar nieuwe locaties. Steenwijkerland 159 01/11/24 onbepaald Besluitvorming is afgerond. Betreft uitbreiding bestaande locatie (94) en nieuwe locatie (65) per 02/12/24. Zwartewaterland 6 01/01/25 n.n.t.b. Besluitvorming is afgerond. Zwolle 70 01/01/25 01/03/26 Besluitvorming is afgerond. Almelo 450 n.n.t.b. n.n.t.b. College heeft locatie aangewezen. Q1 2025 adviesrecht raad voor planologische procedures, beoogde start eind 2025. Enschede n.n.t.b. n.n.t.b. n.n.t.b. Gemeente verkent een uitbreiding van het aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. Haaksbergen 150 01/04/25 n.n.t.b. Besluitvorming is afgerond. Hengelo 320 01/09/26 Beoogd 2035 Besluitvorming is afgerond. Twenterand 48 01/01/25 01/01/28 Besluitvorming is afgerond. 11 Huisvesting statushouders De taakstelling voor huisvesting statushouders is een wettelijke plicht voor gemeenten, de provincie is toezichthouder op de uitvoering.

De gemeente krijgt halfjaarlijks een taakstelling toegewezen van het Rijk, onderdeel daarvan is een taakstelling voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) met een vergunning. De taakstelling voor de eerste helft 2024 is voor de gemeenten in Overijssel vastgesteld op 1.249 statushouders en voor de tweede helft 2024 op 1.134 statushouders. Inclusief de achterstand van de eerste helft van 2024 komt deze uit op 1.802. In onderstaande tabel is de taakstelling van de tweede helft 2024 inclusief achterstanden opgenomen met daarbij de tussentijdse realisatie op 15 september 2024. Deze komt uit op een realisatie van 24 %. Daarnaast zijn het aantal amv- plekken voor minderjarige statushouders en het aantal plekken in doorstroomlocaties voor statushouders weergeven. De plannen van gemeenten op het gebied van doorstroomlocaties, flexwoningen en kleinschalige opvang voor amv zijn opgenomen in de regionale plannen in de bijlage. 2 KSO: kleinschalige opvang Gemeente Taakstelling 2024-II Taakstelling Incl.

voor/ achter Realisatie op 15/09/24 % Realisatie Aantal KSO2 plekken amv Aantal plekken in doorstroomlocaties Dalfsen 28 42 6 14 % 0 0 Deventer 98 161 16 10 % 18 0 Hardenberg 60 126 11 9 % 0 0 Kampen 53 74 27 36 % 0 18 Olst-Wijhe 18 29 11 38 % 0 6 Ommen 18 19 5 26 % 0 0 Raalte 37 20 13 65 % 0 45* Staphorst 17 10 7 70 % 0 40* Steenwijkerland 43 90 24 36% 0 0 Zwartewaterland 23 38 1 3 % 0 0 Zwolle 126 198 66 34 % 19 50* Totaal IJsselland 521 807 187 23 % 37 159 * minimum aantal Almelo 70 153 16 10 % 0 0 Borne 24 27 3 11 % 0 0 Dinkelland 26 49 2 4 % 0 0 Enschede 153 156 54 36 % 0 0 Haaksbergen 24 40 16 43 % 0 4 Hellendoorn 35 62 17 27 % 0 0 Hengelo 78 156 57 38 % 0 0 Hof van Twente 34 57 39 68 % 12 0 Losser 23 28 8 29 % 0 0 Oldenzaal 31 33 4 12 % 0 40 Rijssen-Holten 37 73 10 14 % 0 0 Tubbergen 21 62 8 13 % 0 0 Twenterand 33 61 10 16 % 0 0 Wierden 24 38 1 3 % 0 0 Totaal Twente 613 995 245 25% 12 44 Totaal Overijssel 1.134 1.802 432 24% 49 203 12 5. Opvang en huisvesting in Overijssel Zoals beschreven in de inleiding onderschrijven de leden van de PRT Overijssel de ambitie om te komen tot een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem, dat menswaardig is voor de vluchtelingen, dat kan rekenen op draagvlak, waaraan elke bestuurslaag zijn bijdrage levert en waarbij tegelijkertijd de spankracht van lokale gemeenschappen en besturen wordt gerespecteerd.

In Overijssel willen gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen en een bijdrage leveren aan de landelijke opgaven voor asielopvang, opvang van Oekraïense ontheemden en huisvesting statushouders. Daarbij gaat het niet enkel om de kwantitatieve opgave, maar met name om de noodzakelijke kwaliteit van de opvang , de inpasbaarheid in onze gemeenten en het draagvlak bij de inwoners . De visie van de Overijsselse gemeenten op de invulling van opvang is duidelijk: opvang op maat, inzet vanaf de start met participatie, regionale doorstroming en samenwerking en aandacht voor de sociale domeinen als onderwijs en zorg. Randvoorwaarden Om bovenstaande te bereiken vindt de PRT het van groot belang om expliciet samen met de rijkoverheid aandacht te geven aan en verbeteringen door te voeren op de volgende onderdelen: - opvang op maat - zorg en onderwijs - participatie - doorstroming - financiële kaders Opvang op maat Het creëren van een stabiel asiellandschap is belangrijk, dit biedt zowel duidelijkheid aan vluchtelingen als aan inwoners van gemeenten en zorgt op die manier voor rust. Al langere tijd lukt het niet om een stabiel asiellandschap te creëren . De huidige omstandigheden zorgen voor veel onrust bij asielzoekers en bij inwoners.

Voor een stabiel asiellandschap is het van belang dat er een vaste voorraad is die niet wordt afgeschaald als de capaciteitsbehoefte lager wordt dan dat aantal. De vaste voorraad is momenteel vastgesteld op 41.000 plekken. Op moment dat deze plekken niet allemaal bezet zijn kunnen deze ook worden ingezet voor het huisvesten van andere groepen woningzoekenden. Binnen Overijssel willen we rekening houden met het feit dat opvang wordt gerealiseerd welke past bij de aard en omvang van de gemeenten en die aansluit bij de schaal waarop faciliteiten aanwezig zijn. Dit betekent dat gemeenten het ook mogelijk willen maken om kleinschalige opvanglocaties te realiseren die (indien nodig) worden aangehaakt bij een grootschaligere opvangvoorziening in de omgeving zodat gebruik kan worden gemaakt van de (centrum)faciliteiten. Er is op dit moment helaas nog veel onduidelijkheid over gemeentelijke exploitatie . H et ontbreekt aan de gewenste informatie over de juridische, financiële en praktische kant van het zelf exploiteren van opvanglocaties. Dit leidt tot vertragingen bij het besluitvormingsproces van gemeenten. Het is van belang dat de rijksoverheid de gemeentelijke exploitatie mogelijk maakt door op korte termijn duidelijkheid te bieden hierover en de regeling gereed te hebben. Momenteel worden Oekraïense ontheemden opgevangen en geldt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.

Deze EU - Richtlijn Tijdelijke Bescherming kan tot uiterlijk 4 maart 2026 verlengd worden, maar wat daarna gebeurt is onduidelijk: tot wanneer moeten gemeenten opvang blijven regelen, hoe lang kan een werkgever op een werknemer rekenen en tot wanneer hebben Oekraïners recht op een verblijf in Nederland? Gemeenten hebben de inspanningsverplichting om o.a. opvang te organiseren maar het vraagt veel van de Oekraïense ontheemden om jarenlang in een opvang te verblijven waarbij er beperkte mogelijkheden zijn voor privacy. Gemeenten hebben een taak in het realiseren van onderdak voor zowel asielzoekers, statushouders als Oekraïense ontheemden. Dit vraagt veel van gemeenten. Het is van belang dat de rijksoverheid deze opgaven in samenhang beziet en hierover doordachte keuzes maakt. Een voorbeeld hiervan is dat de rijksoverheid gemeenten eerder in 2024 vroeg

13 om asielzoekers op te vangen in opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden terwijl op dit moment ook voor deze laatste groep er onvoldoende opvangplekken zijn. Zorg en Onderwijs De opdracht rond de opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemde n en de huisvesting van statushouders is breder dan het ‘bieden van een bed’. Het zorg- en onderwijssysteem in Nederland is goed geregeld met hoge kwaliteitseisen. De uitdaging is om die kwaliteit onder deze omstandigheden te blijven garanderen. Buiten kijf staat dat gemeenten zorg en onderwijs op een deugdelijke manier willen regelen. Er zijn bijvoorbeeld grote zorgen over het tekort aan leerkrachten. Daardoor moeten minderjarige vluchtelingen soms (te) lang wachten voordat zij naar school kunnen. Het is van belang dat de rijksoverheid hier iets aan gaat doen. We blijven ons ervoor inzetten om in gezamenlijkheid met de betrokken ministeries te kijken wat er mogelijk is in regels en financiën op dit vlak om toch op een zo hoog mogelijke kwaliteit van zorg en onderwijs te kunnen bieden aan asielzoekers en Oekraïense ontheemden. In de reguliere zorg (huisartsen en tandartsen) zijn wachtlijsten een groot probleem. We willen graag regelruimte om te experimenteren met alternatieve vormen van zorgverlening. Daarnaast is er extra aandacht nodig voor de psychosociale zorg en hulpverlening.

Juist nu mensen langer in de opvang verblijven, komen meer trauma’s naar boven wat zorgt voor druk op de hulpverlening. In Overijssel willen we aan de slag, samen met de rijksoverheid en de samenwerkingspartners, om tijdige en goede zorg te bieden. Participatie Het is in onze ogen belangrijk dat iedereen deelneemt aan de samenleving. Opvang en integratie verlopen beter wanneer mensen een zinvolle invulling van hun dag hebben. Veel asielzoekers willen maar al te graag een waardevolle bijdrage aan de maatschappij leveren. Bovendien bevordert meedoen in de samenleving het welbevinden en de gezondheid van de bewoners. Door mee te doen vergroten ze hun kennis van de Nederlandse taal en cultuur, doen ze werkervaring op en komen ze in aanraking met Nederlanders. Hierdoor neemt mogelijk ook het draagvlak voor nieuwkomers in de samenleving toe. We willen komen tot eenduidige en goede participatiemogelijkheden voor zowel asielzoekers, Oekraïense ontheemden als statushouders. Een voorbeeld hiervan is dat we in Overijssel blijven streven naar Meedoenbalies in iedere asiellocatie. Een Meedoenbalie is een centrale plek in een azc waar verschillende activiteiten voor bewoners aangeboden worden. Alle bewoners van een azc kunnen zich hiervoor aanmelden , o ngeacht de status van hun procedure. Het betreft bijvoorbeeld activiteiten als vrijwilligerswerk, sport, recreatie en soms betaald werk.

Door mee te doen dragen bewoners bij aan de lokale samenleving. Doorstroming Regionale doorstroming in Overijssel staat centraal met het principe: ‘Kom je in Overijssel, dan mag je in Overijssel blijven’. Hiermee wordt bedoeld dat als je als asielzoeker in een Overijsselse opvang een verblijfsvergunning krijgt, je dan ook, zo mogelijk, in Overijssel gekoppeld wordt aan een gemeente en hier kan inburgeren. En dus niet weer hoeft te verhuizen naar een andere regio. Gemeenten willen zich ervoor inzetten om samen met het COA toe te werken naar het uitgangspunt om asielzoekers uit een Overijsselse opvanglocatie, indien succesvol in de asielprocedure en rekening houdend met de omstandigheden van de asielzoeker, uit de opvang te laten stromen als statushouder in een Overijsselse gemeente of eventueel een geografisch nabijgelegen gemeente in een aangrenzende provincie. De huisvesting van statushouders, conform de wettelijke taakstelling, is een gemeentelijke taak. De Overijsselse gemeenten zetten maximaal in op de opgave voor huisvesting statushouders, conform de taakstelling huisvesting statushouders, incl. amv-huisvesting voor Nidos, maar lopen tegen grote uitdagingen aan zoals een woningtekort en de noodzaak om te komen tot flexibele wooninitiatieven. Hierdoor verblijven statushouders gedurende een lange tijd in de opvang.

Binnen Overijssel willen we meer gaan inzetten op creatieve en flexibele huisvestingsmogelijkheden. Het kabinet heeft aangekondigd de voorrang van statushouders bij de toewijzing van sociale huurwoningen te willen verbieden door de huisvestingswet (in lijn hiervan) aan te passen. Dit zorgt voor meer onzekerheid en onduidelijkheid bij gemeenten en provincie. Het is van belang dat de rijksoverheid passende regelingen ontwikkelt om statushouders te huisvesten en zich samen met gemeenten en provincies blijft inzetten om statushouders tijdig uit de opvang te laten stromen naar gemeenten. De provincie ondersteunt gemeenten in het realiseren van woningen en als onderdeel daarvan nieuwe huisvestingsinitiatieven voor statushouders. Er wordt aan de voorkant meegedacht met gemeenten over mogelijke huisvestingsoplossingen: 14 • Vanuit de bouwbrigade ondersteunt de provincie gemeenten, corporaties en marktpartijen met kennis, expertise en capaciteit om projecten tot uitvoer te brengen. De Bouwbrigade bestaat uit 6 verschillende onderdelen: aanjaagteam/RVO, adviespool, flexpool, expertiseteam toekomstbestendige bouw, regisseur huisvesting arbeidsmigranten en (alleen voor West -Overijssel) ondersteuningsteam wonen en zorg.

Het ondersteuningsaanbod richt zich onder andere op: adviseren strategische vraagstukken, planbeoordeling, integrale plan en visievorming en het aanvragen van (Rijks)subsidies. • De accounthouders ruimte van de provincie Overijssel kunnen ondersteunen in ruimtelijke procedures/locatiekeuze en knelpunten hierbij (flora/fauna, stikstof, netcongestie) • De provincie ondersteunt door het informeren over de beschikbare (rijks)regelingen m.b.t. de huisvestingsopgave. Om zoveel mogelijk opgedane kennis uit te wisselen en bruikbare oplossingen te delen worden er ambtelijke themasessies georganiseerd. Financiële kaders Om kwalitatief goede opvang te realiseren waarbij ook de hierboven geschetste onderdelen worden ingevuld is het van belang dat er financiële (regel)ruimte is waarmee gemeenten, COA , de rijksoverheid, de provincie s en andere uitvoeringspartners in staat worden gesteld om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij gaat het onder andere om de mogelijkheid om nieuwe locaties te realiseren . Dit geldt zowel voor locaties die door het COA worden geëxploiteerd als locaties waarbij de gemeente zelf de exploitatie wil doen. Het is van belang dat het beleid van de rijksoverheid duidelijkheid en stabiliteit gaat bieden voor meerdere jaren zodat er kan worden toegewerkt naar een stabiel opvanglandschap.

Regionaal plan IJsselland 15 Bijlage 1: Regionaal plan IJsselland Regionaal plan IJsselland Op weg uit de opvangcrisis Regionaal plan IJsselland 16 Regionaal Plan IJsselland – Op weg uit de opvangcrisis Voor u ligt het regionale plan van IJsselland, Op weg uit de opvangcrisis, dat inzicht geeft in het proces en de realisatie van de verschillende opgaven. In dit regionale plan is ook specifiek onze bijdrage aan de opgave uit de Spreidingswet opgenomen. De afgelopen tweeënhalf jaar hebben wij ons als elf gemeenten in IJsselland intensief ingespannen om opvang te verzorgen voor vluchtelingen. Dit betrof de opvang van Oekraïense ontheemden, (crisis)noodopvang van asielzoekers en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers), evenals het realiseren van permanente opvanglocaties en het huisvesten van statushouders. In onze regio hebben we verantwoordelijkheid genomen, zowel op verzoek als wanneer we dat zelf noodzakelijk achtten. We hebben gewerkt aan opvang die past bij onze buurten, wijken en gebieden, met betrokkenheid van onze inwoners en gemeenschappen, en die uitvoerbaar is voor onze gemeentelijke organisaties en maatschappelijke partners. We streven naar duurzame oplossingen, omdat we weten dat het tekort aan opvangplekken niet snel zal worden opgelost. Sinds begin dit jaar vormt de Spreidingswet het wettelijk kader voor de asielopvangplekken.

In onze regio staan we voor de regionale opgave die hieruit voortvloeit. We handelen naar het wettelijk kader, werken als regio samen en hebben alles gedaan om het opgelegde aantal opvangplekken per gemeente te realiseren. Dit bleek echter niet eenvoudig, mede door de overspannen woningmarkt, waarin verschillende kwetsbare doelgroepen concurreren om dezelfde schaarse opvang- en huisvestingsmogelijkheden. Het opvangen van ontheemden uit Oekraïne, statushouders, vluchtelingen en andere bijzondere doelgroepen, zoals daklozen, zijn communicerende vaten. Deze uiteenlopende opgaven vragen om zorgvuldige afwegingen binnen elke gemeente. Knelpunten zoals financiële kaders, ruimtelijke beperkingen, stikstofregels, netcongestie en andere infrastructurele uitdagingen, eisen op het gebied van brandveiligheid, noodzakelijke voorzieningen en personeelstekorten in onderwijs, zorg en welzijn hebben het proces complex gemaakt en tot vertragingen geleid. Ook zijn er meerdere concrete opvangopties in beeld geweest waar veel tijd in is gestoken, maar waar het ondanks bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak niet lukte om een locatie te openen vanwege één of meer van bovengenoemde factoren. Desondanks hebben we aanzienlijke vooruitgang geboekt in het voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet, en we blijven ons inzetten voor bestendige opvang.

We werken aan het realiseren van meer opvangplekken voor de komende jaren. Zolang de Spreidingswet van kracht is, blijft er voldoende draagvlak binnen onze gemeenschappen en gemeenteraden. Om de opvang goed te blijven organiseren, met steun van onze inwoners, is het belangrijk dat aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan: 1. Financiële kaders: Humane en veilige opvang vraagt om toereikende financiering. Om draagvlak te behouden, is kwalitatief goede opvang noodzakelijk, zodat rust en veiligheid gewaarborgd zijn, zowel voor de vluchtelingen als voor de omgeving. Eenduidige financiële kaders voor de verschillende doelgroepen zijn wenselijk om de opvang te kunnen realiseren. 2. Opvang op maat: We zetten in op locaties die qua omvang passen bij de omgeving. We zien dat kleinschaligere opvang beter werkt binnen onze gemeenschappen, vooral in de kleinere gemeenten. Passende opvang vraagt om ruimte voor financieel en organisatorisch maatwerk. 3. Voldoende zorg en onderwijs: Elke opvang vraagt om de beschikbaarheid van zorg en onderwijs. Investeren in bijvoorbeeld taallessen draagt bij aan deelname aan de samenleving en kan helpen overlast te voorkomen. Door wachtlijsten in zorg en bijvoorbeeld inburgeringsonderwijs vergt dit een extra inspanning van de systeemverantwoordelijken. Regionaal plan IJsselland 17 4.

Participatie: Opvang en integratie verlopen beter wanneer mensen overdag iets te doen hebben. Dit vergroot het draagvlak en kan bijdragen aan het oplossen van lokale arbeidsmarkttekorten. We willen goede en eenduidige participatiemogelijkheden voor asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders, waarbij deelname wat ons betreft niet vrijblijvend is. Dit vraagt om het makkelijker verstrekken van tewerkstellingsvergunningen en voldoende financiën voor (voor)inburgering en bemiddeling. 5. Regionale doorstroming: Statushouders moeten zoveel mogelijk worden opgevangen in de regio waar ze ook gehuisvest zullen worden. Dit stelt hen in staat om vanuit de opvang al aan hun toekomst te werken, wat zowel het draagvlak voor de opvang vergroot als hun motivatie versterkt. 6. Inzet van alle regio’s: Voor draagvlak in onze regio is het belangrijk dat alle andere regio’s in Nederland hun bijdrage leveren, zowel op het gebied van opvang en huisvesting als op het gebied van zorg, onderwijs en welzijn voor vluchtelingen. 7. Wederkerigheid: Wij zetten ons in om de opvang goed vorm te geven en verwachten van het Rijk een partner te vinden die zorgt voor de nodige randvoorwaarden en met ons in dialoog staat. Voor een goede samenwerking tussen het Rijk en gemeenten moeten de interbestuurlijke verhoudingen worden versterkt en in balans worden gebracht.

We blijven ons inspannen voor nieuwe opvanglocaties. We realiseren ons dat er in onze regio nog een grote opgave ligt die we met de bestaande inzet deels kunnen beantwoorden, maar niet volledig. Dit vraagt om extra inspanning en het regelen van de hierboven genoemde randvoorwaarden. Koersvastheid We constateren dat er in Nederland een gezamenlijke gerichtheid is ontstaan om de verantwoordelijkheid voor opvang te delen, mede dankzij de duidelijke kaders van de Spreidingswet. Door de samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, COA, Nidos, Vluchtelingenwerk en vele andere partijen staan we waar we nu staan. Deze gezamenlijke inzet heeft ertoe geleid dat nieuwe plannen uitvoerbaar en effectief zijn. Cruciaal in de uiteindelijke realisatie is daarbij koersvastheid en helderheid over wat het Rijk van gemeenten verwacht ten aanzien van de Spreidingswet. Alleen samen kunnen wij een slagvaardige overheid zijn, die doet wat het belooft en waar de burger op vertrouwt. In onze regio hechten we aan een ordelijke en zorgvuldige procesgang en roepen we het Rijk op om dit samen met ons vorm te geven. Regionaal plan IJsselland 18 Inhoud Regionaal Plan IJsselland 1. Proces Regionale Regie Tafel Vluchtelingen IJsselland 2. Overzicht opgaven 3. Asielopvang: kwantitatief beeld 4. Asielopvang: eerste cyclus van de Spreidingswet 5. Asielopvang: bestaande en nieuwe locaties 6.

Oekraïne-opvang: kwantitatief beeld 7. Oekraïne-opvang: bestaande GOO-locaties 8. Oekraïne-opvang: te realiseren GOO-locaties 9. Statushouders: kwantitatief beeld 10. Statushouders: plannen na 15-09-2024 en voor 2025 11. Toelichting proces: duiding per gemeente Regionaal plan IJsselland 19 1. Proces Regionale Regietafel Vluchtelingen IJsselland De bestuurlijke, regionale coördinatie op de opgaven in de regio verloopt via de Regionale Regietafel Vluchtelingen IJsselland (RRVIJ). De bestuurlijke lijn is besproken en vastgesteld in het RRVIJ op 15 maart 2024. Er is besloten dat iedere gemeente zich inspant om de individuele opgave te behalen, ook als een gemeente bijzondere doelgroepen (bijvoorbeeld AMV, ontheemden met een zorgvraag) opvangt. Dit betekent dat bij de opvang van bijzondere doelgroepen de gemeentelijke opgave in aantal opvangplaatsen gelijk blijft. Daarnaast is afgesproken dat de samenwerking gezocht wordt op opgave(n) die niet door de eigen gemeente gerealiseerd kunnen worden. In de RRVIJ van 7 juni 2024 is de nieuwe opgave ten aanzien van ontheemden uit Oekraïne besproken. Landelijk zijn er per 1 januari 2025 120.000 opvangplekken nodig. Deze nieuwe inspanningsverplichting betekende een verhoogde inspanning per gemeente lopende de realisatie van de opgaven voorkomende uit de Spreidingswet.

Deze verhoging is opgenomen in een vernieuwde versie van het plan van aanpak PRT 2024. Besproken planning De planning die interbestuurlijk is afgestemd en besproken in het PRT en RRVIJ: • Iedere gemeente heeft een eigen verantwoordelijkheid de 3 opgaven te behalen. • In september 2024 afrondende besluitvorming per gemeente. • In september 2024 is het gesprek tussen gemeenten in de RRVIJ afgerond. • Per 1 november 2024 ligt er een sluitend provinciaal plan: hierin zijn de locaties en aantal opvangplaatsen per gemeente verwerkt. • Tussen 1 november 2024 en 1 juli 2025 kunnen alle procedures worden doorlopen en de opvanglocaties worden gerealiseerd. (*) • Tijdelijke locaties zijn mogelijk, zolang continuïteit en bestuurlijke commitment om aan de opgave te voldoen geborgd is. (*) Bij het daadwerkelijk realiseren van een deel van de opvanglocaties zijn er nog bezwaarprocedures mogelijk die de daadwerkelijke realisatie kunnen beïnvloeden. Ook zijn gemeenten in de realisatie o.a. afhankelijk van het COA. Regionaal plan IJsselland 20 2. Overzicht opgaven In onderstaande tabel is per gemeente de taakstelling weergegeven voor asielopvang (inclusief AMV), de opgave opvang ontheemden uit Oekraïne en de taakstelling die de gemeenten ten aanzien van statushouders hebben.

De “vaste voorraad” bij de taalstelling asielopvang wordt direct door het COA aangereikt en is zodoende niet in deze tabel opgenomen.

Regionaal plan IJsselland 21 3. Asielopvang: kwantitatief beeld In de eerste tabel hieronder is per gemeente de realisatie van de opgaven voor asielopvang (inclusief AMV) weergegeven. In de tweede tabel is specifiek de realisatie ten aanzien van AMV opgenomen. Beide tabellen betreffen het totaal aan realisatie van asielopvang vanaf 1 oktober 2024 tot 1 juli 2025. Een deel van deze realisatie sluit voor of tijdens de eerste cyclus van de Spreidingswet. Los hiervan worden er ook na 1 juli 2025 opvanglocaties gerealiseerd. De aantallen in deze tabel wijken zodoende af van de aantallen die meetellen voor de eerste cyclus van de Spreidingswet. Zie voor de aantallen die op dit moment al door de gemeenten gegarandeerd kunnen worden in de tabel onder punt 4.

Regionaal plan IJsselland 22 4. Asielopvang: eerste cyclus Spreidingswet Gemeenten in de regio zetten zich in om de opgave te realiseren. In onderstaande tabel zijn de opvangplekken opgenomen die nu al door de gemeenten gegarandeerd kunnen worden gedurende de eerste cyclus van de Spreidingswet van 1 juli 2025 tot aan 1 februari 2026. Bij het merendeel van de gemeenten is het proces, inclusief de besluitvorming, aangaande de verdere realisatie van asielopvang nog niet afgerond. Onderstaand overzicht geeft alleen een beeld van waar op dit moment de besluitvorming al volledig van is afgerond.

Regionaal plan IJsselland 23 5. Asielopvang: bestaande en nieuwe locaties Bestaande locaties In onderstaande tabel zijn de asielopvang locaties benoemd. Er is een onderscheid gemaakt in het type locatie.

Regionaal plan IJsselland 24 Nieuwe locaties In onderstaande tabel zijn nieuwe locaties opgenomen die nu concreet zijn. Deze locaties zijn ook weer per soort onderverdeeld. Indien er nog geen startdatum is opgenomen is de locatie nog niet definitief. Er dient dan nog nadere besluitvorming plaats te vinden. Deze locaties zijn daarom op dit moment (nog) niet aanwijsbaar als opvanglocatie ten behoeve van de Spreidingswet.

Regionaal plan IJsselland 25 6. Oekraïne-opvang: kwantitatief beeld In onderstaand overzicht is weergeven wat per gemeente de opgave is per 1 januari 2025 en wat er tot nu toe gerealiseerd is. Er is ook in opgenomen wat het verschil is tussen deze aantallen, hoeveel ontheemden uit Oekraine er in een POO opgevangen worden en hoeveel opvangplekken er momenteel concreet in ontwikkeling zijn. 7. Oekraïne-opvang: bestaande GOO-locaties Hieronder zijn alle bestaande GOO-locaties in de regio IJsselland opgenomen.

Regionaal plan IJsselland 26 7. Oekraïne-opvang: te realiseren GOO-locaties Onderstaand is een tabel opgenomen van de GOO-locaties die concreet worden gerealiseerd. De startdatum geeft aan wanneer de realisatie zal plaatsvinden. Ook is hierin opgenomen als het een GOO betreft met een lager kwaliteitsniveau. Bij de locaties die nu worden gerealiseerd is hier voor zover bekend geen sprake van. Uit de tabel blijkt tevens dat deze locaties voor zover bekend niet zijn aangewezen voor een bijzondere doelgroep (zoals bijvoorbeeld overlastgevers). 8. Statushouders: kwantitatief beeld Onderstaand overzicht heeft betrekking op de taakstelling voor statushouders. Hierin is onder andere opgenomen wat de realisatie is per 15 september 2024 en de te verwachte achterstand/voorsprong per 31 december 2024.

Regionaal plan IJsselland 27 9. Statushouders: plannen na 15-09-2024 en voor 2025 en DSL/KSO Planning In onderstaand overzicht is de planning opgenomen ten aanzien van de taakstelling huisvesting statushouders in de periode na 15 september 2024 en 31 december 2024. De percentages in de kolom “bestaande woningvoorraad” staan voor het deel van de vrijgekomen sociale huurwoningen Doorstroom- en kleinschalige opvang locaties In onderstaande tabel is per gemeente het aantal doorstroomlocaties en kleinschalige opvanglocaties in beeld gebracht.

Regionaal plan IJsselland 28 10. Inzet gemeenten in de regio: duidingen per gemeente Per gemeente is onderstaand een eigen toelichting opgenomen. Dalfsen Juist in de periode dat de Spreidingswet tot stand kwam (begin dit jaar), heeft Dalfsen meermalen voorzien en voorziet zij no g steeds in tijdelijke opvang van asielzoekers. De realisatie van Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocaties voor asielzoekers heeft invloed gehad op de aanpak te komen tot structurele opvang. De gemeente volgt een zorgvuldig en participatief proces om te komen tot afgewogen locatie(s), waarbij het afwegingskader begin deze maand is besproken met de raad en de zoektocht naar potentiële locaties loopt. De inspanning is gericht op het halen van de taakstelling. Deventer Wij voldoen met het AZC Schalkhaar aan onze opgaven voor de spreidingswet voor asiel. De gemeente heeft een bestuursovereenkomst met het COA waarbij in Schalkhaar 100 bufferplekken kunnen worden opgeplust bij calamiteiten en na goedkeuring van het college. Deze lopen 01-02-2025 af. Inmiddels heeft het college besloten om de aanvraag van het CO A om deze 100 bufferplekken structureel te maken afgewezen en het COA verzocht om de bufferplekken uiterlijk 1 juli 2024 af te heb ben gebouwd en de maximale capaciteit van 550 vaste plekken te bereiken. Van de 550 plekken zijn er 50 voor de IBO (Intensief begeleide opvang).

De bestuursovereenkomst met het COA is voor onbepaalde tijd. Hardenberg Gemeente Hardenberg vangt tot maart 2026 bijna het dubbele aantal asielzoekers op, namelijk 700 mensen regulier asiel. De zoektocht naar een mogelijke locatie voor na maart 2026 is gestart, om eventueel te kunnen voldoen aan de opgave vanuit de spreidingswet. Voor opvang van Oekraïne zijn verschillende locaties in onderzoek, maar het is nog onzeker tot welke realisatie dat leidt. Het is erg lastig geschikte locaties te vinden, vanwege het beperkte aanbod, geschiktheid en beperkingen vanuit infrastructuur. Voor statushouders zoekt Hardenberg naar een geschikte doorstroomlocatie Kampen Gemeente Kampen heeft de afgelopen periode met urgentie het vraagstuk om te komen tot de invulling van de Spreidingswet opgepakt. Op diverse verzoeken van de provincie en het ministerie is ingegaan om spoedlocaties te verkennen, parallel aan het proces voor de invulling van de Spreidingswet. In Kampen worden al jaren AMV'ers opgevangen en zijn diverse keren (crisis) noodopvanglocaties geopend. Om uitstroom uit de AZC's te bespoedigen is er vanuit Kampen een doorstroomlocatie voor statushouders gerealiseerd en veelvuldig gebruik gemaakt van de HAR. Afgelopen jaar is er tevens toegewerkt naar het ontwikkelen van een meerjarige aanpak op ontheemden om de kwaliteit van opvang regionaal en lokaal beter te kunnen borgen.

Door beperkte mogelijkheden in vastgoed voor de invulling van de Spreidingswet, waarbij afgeweken kan worden van bepaalde procedures (BOPA), zijn er meerdere locaties afgevallen. Dit heeft voor vertraging geleid in het proces. Olst – Wijhe Evenals andere gemeenten werkt gemeente Olst-Wijhe toe aan de invulling van de Spreidingswet. Behalve de asielopgave, werken we aan de taakstelling voor statushouders en de inspanningsverplichting voor ontheemden uit Oekraïne. In samenwerking met ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties is een handelingskader opgesteld, dat op 4 november 2024 ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De afgelopen winters hebben we noodopvang georganiseerd voor 130 Regionaal plan IJsselland 29 jongeren asielzoekers i.s.m. gemeente Raalte. Daarnaast voldoen we ruimschoots aan de inspanningsverplichting ten aanzien van ontheemden uit Oekraïne. De in 2023 gerealiseerde flexwoningen worden ingezet voor spoedzoekers, waaronder statushouders, starters en ontheemden uit Oekraïne. De gemeente blijft zich inspannen om bij te dragen aan de maatschappelijke opgave die er ligt. Ommen Wat betreft AMV's vangen we nu 48 jongeren op. De huidige locatie aan de Strangeweg sluit per 31 december 2024. Er is met NIDOS afgesproken dat de gemeente Ommen 21 jongeren opvangt (2 x KWG). Deze jongeren zijn statushouders.

Er zijn geen specifieke woningen voor statushouders. We maken specifieke afspraken met de corporatie. We zijn bezig met 50 flex -woningen, waarvan 18 bestemd voor statushouders. Bouw verwacht voor juli 2025. Wat betreft asiel vindt voorbereiding van besluitvorming nog plaats. Raalte De gemeente Raalte doet wat nodig is als het gaat om de taakstellingen vluchtelingen. Wij dragen bij aan de maatschappelijke opgave die er ligt. Het college en de gemeenteraad hebben afgesproken om te zoeken naar concrete opvang locaties voor vluchtelingen. In het kader van de Spreidingswet is gekeken naar geschikte en beschikbare bestaande panden, die op korte termijn ingezet kunnen worden voor asielopvang, maar deze zijn er op dit moment niet. Als gemeente zoeken we onverminderd door naar geschikte opvanglocaties. Hierbij wordt gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. Daarom is ervoor gekozen de gemeenteraad goed aan te haken en om o.a. te starten met inwonerscommunicatie en -participatie. Daarnaast heeft de gemeente een handelingskader opgesteld, welke handvatten geeft voor de aanpak van de vluchtelingenopgave van 2024 t/m 2027. Het handelingskader is eind september 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeente Raalte heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten. Er heeft in samenwerking met Olst -Wijhe noodopvang plaatsgevonden voor amv’ers zonder status (twee keer, vier maanden).

Daarnaast is er crisisnoodopvang georganiseerd in de sporthal in Heeten voor een periode van zes weken en was er een corona locatie bij Den Alerdinck voor de duur van drie jaar. Recent heeft de gemeente in verband met een brand in een opvanglocatie tijdelijk opvang geboden aan amv’ers zonder status in Heino. Op dit moment, met de komst van de Spreidingswet, zet de gemeente in op structurele oplossingen voor asielopvang. Staphorst Als gemeente vinden wij het belangrijk om onze verantwoordelijkheid te nemen ten aanzien van de drie opgaven. De uitgangspunten en aanpak zijn beschreven in de nota Perspectief op Opvang Vluchtelingen die momenteel ter besluitvorming ligt bij de gemeenteraad. De gemeente Staphorst heeft eerder dit jaar fors ingezet op het realiseren van een reguliere asiellocatie. Deze locatie bleek voor het COA uiteindelijk financieel niet haalbaar. Ook hebben we de mogelijkheid van noodopvang onderzocht, maar die vraag bleek ten laatste achterhaald. Zo is helaas veel tijd verloren gegaan. Wij inventariseren nu opnieuw mogelijke locaties en streven ernaar om hier in januari duidelijkheid over te geven. Regionaal plan IJsselland 30 Steenwijkerland De inspanningen van Steenwijkerland zijn erop gericht de taakstellingen voor de opvang van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders te realiseren.

Met de opvang van Oekraïense ontheemden realiseren we op 1 januari 2025 onze inspanningsverplichting. Ook heeft de gemeenteraad ingestemd met het aanbieden van 80 opvangplekken voor kansrijke asielzoekers en statushouders, naar het voorbeeld van de ROL in Zwolle. Naar aanleiding van een adviesvraag aan de gemeenteraad kiezen we bewust voor kleinschalig en dichtbij voorzieningen. Om zo verantwoordelijkheid te nemen met oog en oor voor de lokale samenleving. Daarnaast zetten we in 2024 versneld in op het huisvesten van statushouders. Dat kan de druk op de asielopvang structureel verlagen. Om dit te doen zijn er afspraken met woningcorporaties om tot 1 januari 2025 25% van het sociale woningenaanbod toe te kennen aan statushouders. Zwartewaterland Brief college B&W 17 juli '24: “om draagkracht te borgen, starten we de besluitvorming en communicatie naar inwoners na het zomerreces van de gemeenteraad. Dit betekent dat we u (de comm van de koning) niet eerder dan eind oktober 2024 kunnen informeren over het definitieve besluit over locaties voor asielopvang”. In het voorjaar is het proces voor de zoektocht naar locaties voor asielopvang gestart. We zetten in op het realiseren van d e opgave, 139 opvangplekken voor asielzoekers. Zwolle Al enige jaren zijn wij op zoek naar locaties voor vluchtelingen opvang.

Die zoektocht heeft al meerdere (tijdelijke dan wel langdurige) opvang locaties opgeleverd. Van alle onderzochte mogelijkheden voor permanente opvang zijn er slechts 3 locaties die nader verkend kunnen worden. Zelfs bij realisatie van deze drie locaties halen wij de taakstelling niet. Dit heeft gemaakt dat het college heeft besloten in de gebiedsontwikkelingen te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om vluchtelingen opvang te realiseren. Dit onderzoek zal plaatsvinden in Q4 2024.Voor de volledigheid verder benoemd dat dat de einddatum van CNO indicatief is. Dit willen wij geleidelijk afbouwen op het moment dat er voor deze mensen een alternatief is. Regionaal plan Twente Bijlage 2: Regionaal plan Twente TWENTSE REGIETAFEL STATUSHOUDERS, OEKRAÏNERS, VLUCHTELINGEN REGIONAAL OPVANGPLAN Oktober 2024 Regionaal plan Twente 32 INLEIDING Voor u ligt het regionaal opvangplan ter invulling van de Spreidingswet van de Twentse Regietafel Asiel (TRA). Dit plan is een samenvoeging van de inspanning die alle 14 Twentse gemeenten hebben geleverd om de diverse taakstellingen met betrekking tot de opvang van ontheemden en vluchtelingen in te vullen. Deze opgave, welke grotendeels een Rijkstaak betreft, was en is geen lichte taak. Alleen al de kwantitatieve taak om voldoende plaatsen te realiseren is een grote uitdaging voor lokale overheden.

Om ook kwalitatief goede opvang te bieden waarbij onder andere zaken als onderwijs, zorg en veiligheid geregeld zijn vraagt het uiterste van gemeenten. In maandelijkse bijeenkomsten, zowel ambtelijk als bestuurlijk, is getracht de samenwerking op te zoeken door kennis en ervaring te delen en elkaar te ondersteunen waar mogelijk en nodig. Of het nu ging om opvang van Oekraïense ontheemden, (crisis)noodopvang van asielzoekers en AMV in het bijzonder, het realiseren van permanente opvanglocaties of huisvesting van statushouders. In onze regio hebben we verantwoordelijkheid genomen daar waar dat van ons werd gevraagd en daar waar wij zelf vonden dat we dat moesten doen. We hebben gewerkt aan oplossingen passend bij onze buurten, wijken en gebieden. Oplossingen waarbij onze inwoners en gemeenschappen betrokken zijn en die uitvoerbaar voor onze gemeentelijke organisaties en maatschappelijke partners. Oplossingen die zo duurzaam mogelijk zijn, omdat we weten dat het tekort aan opvangplekken niet op korte termijn weg is. Sinds begin dit jaar vormt de Spreidingswet het wettelijk kader voor de asielopvangplekken. In onze regio stonden en staan we voor de regionale opgave die hieruit voortkomt. We handelen naar het wettelijk kader, werken als regio samen en hebben zoveel mogelijk gedaan om het opgelegde aantal opvangplekken per gemeente te realiseren. Dat is geen gemakkelijke opgave.

In de context van de overspannen woningmarkt waarbij verschillende kwetsbare doelgroepen lijken te moeten concurreren om dezelfde mogelijkheden voor opvang en huisvesting, en opvang van Oekraïners, speciale doelgroepen, reguliere woningzoekenden en vluchtelingen in feite communicerende vaten zijn. Daarbij zorgden knelpunten als simpelweg de beschikbaarheid van locaties, financiële kaders, ruimtelijke beperkingen, stikstof, interne besluitvorming van het COA, vraagstukken rondom netcongestie en andere infrastructurele uitdagingen, eisen aan bijvoorbeeld brandveiligheid, de vereiste benodigde voorzieningen, het tekort aan personeel in onderwijs en welzijn en bezwaren van omwonenden voor complexe processen, vertraging, en in verschillende gevallen zelfs tot de constatering dat ondanks heel veel inspanningen de realisatie van opvanglocatie toch niet ging lukken. Er zijn meerdere concrete en kansrijke opties voor opvang in beeld geweest waarin heel veel tijd is gestoken, maar ondanks bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak het niet lukte om locaties te realiseren. Toch zijn we een eind gekomen om te voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet. Daarbij moet worden aangetekend dat de formele en informele signalen en uitingen van politici en bestuurders uit de Tweede Kamer en Kabinet het op lokaal niveau bemoeilijkt om te zoeken naar oplossingen.

De signalen dat ‘de Spreidingswet op korte termijn zal worden ingetrokken’ en het ‘Kabinet geen consequenties zal verbinden aan gemeenten die niet voldoen aan de Spreidingswet’ hebben postgevat in de samenleving en zijn funest voor draagvlak onder inwoners. Dat er desondanks nog diverse initiatieven van de grond komen en bestuurders en raadsleden hun nek durven uitsteken om zaken te realiseren is een compliment voor het lokale bestuur. Voor de beoogde en toekomstige realisatie gelden wel een aantal randvoorwaarden om de opvang op een goede manier en met steun van onze inwoners vorm te geven: 1. Financiële kaders. Humane en veilige opvang kan niet voor een dubbeltje op de eerste rang. Juist om draagvlak te behouden, is kwalitatief goede opvang nodig zodat er rust en veiligheid geboden kan worden, voor de vluchtelingen en voor de omgeving. 2. Opvang op maat: We zetten in op locaties die qua omvang passen bij de omgeving. We zien dat opvang in onze gemeenschappen, zeker in de kleinere gemeenten, beter werkt wanneer het kleinschaliger wordt vormgegeven. Dat vraagt financiële en organisatorische wendbaarheid van het rijk en het COA. 3. Voldoende zorg en onderwijs: elke opvang vraagt om het bieden van passende zorg en onderwijs. Investeren in bijvoorbeeld taal draagt bij aan het meedraaien in de samenleving en heeft een directe link met het voorkomen van overlast.

Daar er al sprake is van wachtlijsten voor zorg en bijvoorbeeld inburgeringsonderwijs, vraagt dit een extra inspanning van de systeemverantwoordelijken. 4. Participatie: opvang en integratie verloopt beter als mensen overdag wat te doen hebben, vergroot het draagvlak en kan lokale arbeidsmarkttekorten oplossen. We willen goede participatiemogelijkheden voor asielzoekers, waarbij deelname overigens niet vrijblijvend is. Dat vraagt bijvoorbeeld om het makkelijker afgeven van tewerkstellingsvergunningen en voldoende financiën om (voor)inburgering en bemiddeling te organiseren. 5. Regionale doorstroming: statushouders moeten zoveel mogelijk worden opgevangen in de omgeving waar zij ook gehuisvest zullen worden, zodat zij vanuit de opvang al kunnen werken aan hun toekomst. Dat draagt ook bij aan draagvlak voor de opvang en motivatie van vluchtelingen. 6. Een inspanning van alle regio’s: voor draagvlak in onze regio, is het van belang dat alle andere regio’s in Nederland een aandeel vervullen, of het nu gaat om opvang of de huisvesting. Regionaal plan Twente 33 7. Wederkerigheid: Waar wij onze inspanningen leveren om de opvang te realiseren en goed vorm te geven, verwachten wij in het Rijk een partner te vinden die zorgt voor de nodige randvoorwaarden en in dialoog staat met ons.

Voor een goede samenwerking tussen het Rijk en gemeenten moeten de interbestuurlijke verhouding worden versterkt weer in balans worden gebracht. We gaan door met het creëren en zoeken van opvanglocaties. We constateren dat hier voor onze regio nog een forse opgave ligt die we met de bestaande inzet deels zullen beantwoorden, maar niet volledig. Dit vraagt extra inzet en inspanning maar dat kan alleen als het Rijk bovengenoemde randvoorwaarden serieus oppakt. Koersvastheid We constateren dat er in Nederland een gelijke gerichtheid is ontstaan om gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor opvang te nemen, mede dankzij de heldere kaders van de Spreidingswet. Door de samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, COA en vele andere partijen staan we waar we nu staan. Deze gezamenlijke inzet heeft ertoe geleid dat nieuwe plannen ook uitvoerbaar en effectief zijn. Cruciaal in de uiteindelijke realisatie is daarbij koersvastheid. Helderheid over wat/dat het Rijk van gemeenten verwacht dat zij zich houden aan de spreidingswet. Dat er opvangplekken worden gerealiseerd. En dat ieder daar een aandeel in heeft. Alleen samen kunnen wij een slagvaardige overheid zijn, die doet wat het belooft en waar de burger op vertrouwt. In onze regio hechten we aan een ordelijk en zorgvuldige procesgang. We roepen het Rijk op om dit tezamen met ons vorm te geven. Namens de Twentse Regietafel Asiel, Mr.

J.C.F. Broekhuizen, voorzitter Regionaal plan Twente 34 PROCES De Twentse Regietafel Asiel, TRA, is en lange tijd actief om in een bestuurlijke setting de opvang en huisvesting van Oekraïners, vluchtelingen en statushouders te bespreken. Met het van kracht worden van de Spreidingswet, begin februari 2024, is er meer de nadruk komen te liggen op de taakstelling uit de spreidingswet. De regietafel komt tweemaandelijks bij elkaar en wordt voorbereid door een agendacommissie. Het ambtelijk overleg komt maandelijks bij elkaar. Daarnaast zijn er meerdere ambtelijke overlegstructuren rondom thema’s als onderwijs & arbeidsmarkt, huisvesting & wonen en zorg & veiligheid. OPGAVEN Hieronder is de totale Twentse opgave weergegeven, conform format Provincie.

Asiel Oekraïne Statushouders Gemeente Totaal regulier amv vaste voorraad Opgave 2024-II Almelo 323 296 27 288 557 153 Borne 148 135 13 183 27 Dinkelland 172 157 15 202 49 Enschede 638 584 54 1211 156 Haaksbergen 143 131 12 183 40 Hellendoorn 215 197 18 274 62 Hengelo 415 380 35 620 156 Hof van Twente 209 191 18 264 57 Losser 130 119 11 178 32 Oldenzaal 175 160 15 240 33 Rijssen-Holten 230 211 19 250 288 73 Tubbergen 137 125 12 150 163 62 Twenterand 183 167 16 255 61 Wierden 157 144 13 187 38 Totaal Twente 3.275 2.997 278 688 4.805 999 Regionaal plan Twente 35 KWANTITATIEF BEELD ASIEL De hieronder weergegeven locaties betreffen alle bestaande en in ontwikkeling zijnde locaties inclusief noodopvang. De specifieke aantallen voor de Spreidingswet staan op pagina 7. Asiel Totaal incl.

AMV Gemeente Opgave Voor 1/7/'25 Verschil Na 1/7/'25 Almelo 323 468 145 Borne 148 0 -148 Dinkelland 172 0 -172 Enschede 638 550 -88 Haaksbergen 143 143 0 Hellendoorn 215 0 -215 200 Hengelo 415 545 130 415 Hof van Twente 209 125 -84 Losser 130 94 -36 Oldenzaal 175 0 -175 Rijssen-Holten 230 250 20 Tubbergen 137 150 13 Twenterand 183 87 -96 Wierden 157 106 -51 Totaal Twente 3.275 2.518 -757 Hieronder is de realisatie specifiek voor AMV weergegeven Asiel AMV Gemeente Opgave Voor 1/7/'25 Verschil Na 1/7/'25 Almelo 27 0 -27 Borne 13 0 -13 Dinkelland 15 0 -15 Enschede 54 0 -54 Haaksbergen 12 34 22 Hellendoorn 18 0 -18 Hengelo 35 0 -35 Hof van Twente 18 50 32 Losser 11 0 -11 Oldenzaal 15 0 -15 Rijssen-Holten 19 0 -19 Tubbergen 12 0 -12 Twenterand 16 0 -16 Wierden 13 56 43 Totaal Twente 278 140 -138 Regionaal plan Twente 36 BESTAANDE EN NIEUWE LOCATIES ASIEL Bestaande locaties, gerangschikt naar type opvanglocatie Indien er bij een einddatum n.n.t.b is ingevuld dan is deze datum nog onbekend maar loopt deze langer dan de gevraagde minimale termijn.