12.1 VNG - strafrechtelijk kader strafbare feiten jegens ambtsdragers , bijlage

Arrondissementsparket Rotterdam Wilhelminaplein 100-125 3072 AK Rotterdam T +31 88 699 21 00 www.om.nl Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Geachte heer, mevrouw, 27 november jl. heeft het Strategisch Beraad Veiligheid plaatsgevonden waar het Openbaar Ministerie werd vertegenwoordigd door de voorzitter van het College van procureurs-generaal, de heer M. Otte. Onder andere het onderwerp ‘aangiftes door en veiligheid van burgemeesters’ was geagendeerd. In dit overleg is aan u de toezegging gedaan om het strafrechtelijke kader ten aanzien van opsporing en vervolging van strafbare feiten gepleegd jegens werknemers met een publieke taak en het aangifteproces nog eens voor u op schrift te stellen. Dat kader is niet nieuw, eerder heb ik als landelijk OM-portefeuillehouder VPT in de Adviesraad Weerbaar Bestuur een presentatie op dit onderwerp verzorgd. Enkele belangrijke noties uit de presentatie zijn als bijlage toegevoegd. Ik verzoek u vriendelijk om deze brief uit te zetten onder de burgemeesters. Het College zal mijn brief onder de aandacht brengen van de betrokken departementen. Strafrechtelijk kader Sinds 2010 hebben politie en openbaar ministerie zich gecommitteerd aan eenduidige landelijke afspraken ten aanzien van de opsporing en vervolgen van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak (VPT).

In deze eenduidige landelijke afspraken (ELA) hebben politie en openbaar ministerie onder meer afgesproken hoge prioriteit aan de opsporing te geven, aandacht te hebben voor de kwaliteit van onderzoeken en processen-verbaal en slachtoffers en werkgevers optimaal te informeren over positie en (on)mogelijkheden in het strafproces. Postbus 50956, 3007 BT Rotterdam Vereniging van Nederlandse Gemeenten Datum 27 december 2023 Ons kenmerk nvt Contactpersoon Mr. E.A. Wösten Bijlage(n) 1 Onderwerp Strafrechtelijk kader en aangifte in het kader van Veilige Publieke Taak (VPT) Datum 27 december 2023 Ons kenmerk nvt Pagina 2/4 De vervolgingsafspraken uit de ELA zijn door het OM verder uitgewerkt in de Aanwijzing kader voor strafvordering meerderjarigen (2019A003) en de bijbehorende richtlijnen. In deze aanwijzing is ten aanzien van VPT het volgende bepaald: Het OM kiest juist hier voor effectieve en betekenisvolle interventies. Interventies die de dader confronteren met de gevolgen van zijn daad en bijdragen aan gedragsverandering. Denk hierbij aan (eventueel combinaties van) gerichte werkstraffen, leerstraffen als bijzonder voorwaarde, gedragsaanwijzingen en het maken van excuses aan het slachtoffer. Het uitgangspunt is dat in die gevallen de sanctie in de richtlijn met 200% wordt verhoogd als signaal dat dit soort crimineel gedrag niet wordt getolereerd.

Het bepalen van de strafeis is maatwerk en het openbaar ministerie houdt bij het bepalen daarvan- naast bovengenoemd uitgangspunt – ook rekening met andere factoren zoals de omstandigheden waaronder het feit is gepleegd en de persoon van de verdachte. Deze factoren kunnen tot een verhoging of verlaging van het in de richtlijn genoemde uitgangspunt leiden. Melding en aangifte Voor het openen van een opsporingsonderzoek is het belangrijk dat aangifte wordt gedaan. Het slachtoffer kan zelf aangifte doen, maar dat hoeft niet. In plaats van het slachtoffer kan ook de werkgever namens de werknemer aangifte doen. De werknemer en de werkgever kunnen ervoor kiezen om een ander adres dan het woonadres van het slachtoffer, een zogenoemd domicilieadres, in de aangifte te laten opnemen. Dit is bijvoorbeeld het adres van de werkgever, maar een andere mogelijkheid die de politie kan aanbieden is een overheidsdomicilie-adres. Hiervoor wordt pas gekozen als het slachtoffer geen ander adres kan opgeven. Het overheidsdomicilie-adres is altijd het adres van het slachtofferloket bij de politie. Voor de aangifte is het verder van belang dat goed wordt vastgelegd wat er is gebeurd en hoe, waar en wanneer het incident plaatsvond, wie erbij betrokken waren en wat de gevolgen en impact voor het slachtoffer en de organisatie zijn.

Ook is het belangrijk dat aan de politiemedewerker die de aangifte opneemt, wordt gevraagd om de VPT-code aan de aangifte toe te kennen. Datum 27 december 2023 Ons kenmerk nvt Pagina 3/4 Mocht het zo zijn dat het incident niet aangiftewaardig is, dan is het toch goed om hiervan melding te doen bij de politie. Uiteindelijk kunnen die meldingen meewegen bij het bepalen van een eventuele straf bij een ander feit. Tevens kan hierdoor ook zicht op mogelijke probleemlocaties ontstaan. Het spreekt vanzelf dat het bewijsmateriaal om tot een succesvolle vervolging te komen voldoende moet zijn om tot een succesvolle vervolging en berechting te komen. Helaas hebben zich in het recente verleden verschillende aangiftes voorgedaan waarin het bewijs ontbrak. Dat maakt de gewraakte gebeurtenis niet minder ernstig, maar er is dan wel sprake van een onbegaanbare strafrechtelijke weg. In dat geval heeft de burgemeester natuurlijk behoefte aan een goede uitleg en sepotbrief. Het OM zal intern opnieuw aandacht vragen voor een goede communicatie over een niet geslaagde aangifte. Lokale driehoek Graag geef ik u nog mee dat burgemeesters agressie- en geweldsincidenten uiteraard ook ter sprake kunnen brengen in de lokale driehoek. Vanuit het Landelijk OM Platform VPT zijn de hoofden Beleid en Strategie verzocht het onderwerp VPT in de lokale driehoeken en/of in de RVO’s te agenderen.

Ten slotte wil ik u -wellicht ten overvloede- wijzen op de website van Veilige publieke dienstverlening1. Op deze website is veel informatie beschikbaar over onder ander melding en aangifte bij incidenten. Op diezelfde website is ook een infographic beschikbaar ‘van preventie tot nazorg’ met de mogelijkheid om door te klikken naar een extra toelichting. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Mr. E.A. (Lisan) Wösten Plv. Hoofdofficier van Justitie Arrondissementsparket Rotterdam Landelijk portefeuillehouder Veilige Publieke Taak 1 https://www.veiligepubliekedienstverlening.nl/handelen-bij-een-incident/doe- een-melding-of-aangifte

Datum 27 december 2023 Ons kenmerk nvt Pagina 4/4 Openbaar Ministerie Bijlage 1