12.1 Regio Zwolle - 202104 Jaarverslag 2020 - Regio Zwolle 2 mb.pdf

1 JAARVERSLAG 2020 REGIOBUDGET VOOR DE BASISINFRASTRUCTUUR VOOR SAMENWERKING IN REGIO ZWOLLE 2 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

3 Woord vooraf ......................................................................................................... 4 Inleiding ............................................................................................................... 7 Economie ............................................................................................................. 9 Human Capital Agenda (HCA) .............................................................................. 13 Bereikbaarheid ................................................................................................... 16 Leefomgeving ....................................................................................................... 18 Energie ................................................................................................................ 21 Verkenning en onderzoek ..................................................................................... 22 Uitvoering van marketing .................................................................................... 23 Public affairs en lobby ........................................................................................ 27 Communicatie en netwerkbijeenkomsten .......................................................... 31 Regio Zwolle Bureau .........................................................................................

34 Financieel verslag ............................................................................................ 37 INHOUDSOPGAVE Meer weten? In dit jaarverslag zijn diverse links opgenomen naar websites van projecten en organisaties. In de begroting 2021 staat meer over de plannen voor 2021 en verder. Verder bevat regiozwolle.info veel informatie. Meld je aan voor de nieuwsbrief via het formulier en blijf gedurende het jaar op de hoogte van de ontwikkelingen. 4 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE Ons is het een genoegen om u hierbij het jaarverslag Regio Zwolle over 2020 te presenteren. Wij vertellen u beknopt wat we dit jaar hebben gerealiseerd als samenwerkingsverband tussen 22 gemeenten, 4 provincies, onderwijsinstellingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De basis hiervoor is de begroting 2020. Daarnaast treft u in dit jaarverslag de verantwoording aan voor de besteding van het regiobudget. In dit ‘woord vooraf’ belichten we enkele ontwikkelingen om u een indruk te bieden. Zonder twijfel is 2020 een historisch en memorabel jaar voor Regio Zwolle. Een jaar waarin we ondanks de coronacrisis standvastig zijn gebleven met onze goed functionerende netwerksamenwerking. Een partnerschap dat getypeerd wordt door gunnen, groeien en grensontkennend werken. En dat is merkbaar in allerlei initiatieven.

Een van die initiatieven was de start van de tafel Leefomgeving met onderwerpen als toekomstbestendige bedrijventerreinen, de Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle en de ontwikkelingen vanuit de Nationale Omgevingsvisie. Een andere ontwikkeling was gericht op de Regio Deal Regio Zwolle; we voerden onze lobbyactiviteiten hiervoor op en het was spannend of het zou lukken. Maar op Valentijnsdag kregen we het bericht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dat we in aanmerking kwamen voor een Regio Deal van 22,5 miljoen euro. Het hoogst toegekende bedrag in de zogeheten derde tranche van het landelijke Regio Dealfonds. Een klus waaraan we jarenlang hebben gewerkt. Met de Regio Deal Regio Zwolle realiseren we door publieke en private bijdragen een gezamenlijk investeringspakket van ruim 80 miljoen euro ter bevordering van de brede welvaart van onze inwoners. Op 11 maart 2020 organiseerden we een drukbezochte en feestelijke Regio Zwolle Dag in Steenwijkerland. Henri de Groot (hoogleraar VU Amsterdam) hield de aanwezigen voor: “De trend van decentralisatie van Rijk naar regio, de balans tussen privaat en publiek, het thema duurzaamheid, het maatschappelijk onbehagen en de verstedelijking zetten steeds meer aan tot regionaal samenwerken.

Verstedelijking bijvoorbeeld laat zien dat verdichting van de stad een grote meerwaarde kent, maar tegelijkertijd is het noodzakelijk dat de relatie van de stad met het ommeland versterkt wordt. De regio is daarbij het meest werkbare schaalniveau.” Na afloop van de Regio Zwolle Dag vond aansluitend de startbijeenkomst plaats van het proces om samen met Rijksvertegenwoordigers te komen tot de uitwerking van de Regio Deal Regio Zwolle. WOORD VOORAF “De trend van decentralisatie van Rijk naar regio, de balans tussen privaat en publiek, het thema duurzaamheid, het maatschappelijk onbehagen en de verstedelijking zetten steeds meer aan tot regionaal samenwerken.” Henri de Groot, hoogleraar VU Amsterdam 5 En toen was daar corona…. De dag na de Regio Zwolle Dag viel alles stil en kwamen we in een lockdown. Nederland en dus ook Regio Zwolle kwamen in de greep van corona. Dat is met bijgaand filmpje mooi in beeld gebracht. Maar we gingen door ondanks de lockdown. We hebben een Regio Zwolle Brigade opgericht om ondernemers snel te kunnen ondersteunen en we zijn economische maatregelen en mogelijkheden vanuit de Human Capital Agenda gaan opschalen om samen uit de crisis te komen. In snel tempo hebben we de Regio Deal uitgewerkt in negentien projecten langs vijf actielijnen. Goed om te benadrukken is dat we de samenwerking met de vier provincies in 2020 verder hebben geïntensiveerd.

Regelmatig is er overleg met acht gedeputeerden (twee per provincie) die Regio Zwolle als een gezamenlijke bewezen groeibriljant bestempelen. Zo heeft de provincie Gelderland in 2020 een investeringsagenda vastgesteld samen met de vijf Gelderse regiogemeenten. En de leergang ‘Regionaal samenwerken’ bleek juist dit jaar heel populair: in digitale vorm met ruim dertig aanmeldingen vanuit alle partners. In de zomer waren de coronamaatregelen soepeler. In september hielden we een Prinsjesdagcongres met honderd mensen bij elkaar. En de ervaring die we op deden op het gebied van digitale overleggen, webinars en breakoutsessies zorgde ervoor dat we een geslaagde hybride Regio Zwolle Dag konden organiseren. Een live talkshow rechtstreeks uit het stadhuis van Zwolle met 140 bestuurders online aanwezig. Het Regio Zwolle Congres – een initiatief van ondernemers en financieel gesteund door Regio Zwolle – ging ook door in een hybridevorm met een inspirerend programma voor ruim zeshonderd deelnemers. Tijdens het congres konden we kennisnemen van de nieuwste Regio Zwolle Monitor. Het jaar 2020 gaat ook in de boeken als het jaar waarin Regio Zwolle is gestart met professionele public affairs onder aanvoering van een lobbyregisseur. Een mooie stap die leidt tot coördinatie en afstemming waarbij we ons meer en meer richten op Den Haag en Brussel.

Successen op dat vlak zijn bijvoorbeeld de lobby om tot verbreding te komen van de N35, het onderzoek om te komen tot een verstedelijkingsstrategie, en de zogeheten meekoppelkansen die de Regio Deal als vliegwiel biedt. Regio Zwolle heeft de wind mee en vaart een duidelijk koers. Waar mogelijk pakken we kansen die zich aandienen. Zo is de tafel Energie opgericht en ze komt in 2021 met een werkplan. De tafel Bereikbaarheid heeft haar Bereikbaarheidsambitie vastgesteld. Waar we aandacht voor moeten houden, is het betrekken van al onze partners in deze ontwikkelingen. Bijvoorbeeld onze volksvertegenwoordigers. In dat kader hebben de griffiers in 2020 besloten om een Klankbordgroep van raden en Staten in te stellen. Deze Klankbordgroep start begin 2021. Het jaarverslag wordt afgesloten met een financiële terugblik. Financieel sluiten we 2020 af met een voordelig saldo voor het regiobudget van € 380.000. Dit voordelige verschil was in de begroting deels voorzien. De basisbijdrage van gemeenten is in 2019 namelijk zo bepaald dat het enige ruimte biedt om de toenemende ambities in vier jaar waar te kunnen maken. Het voordelige verschil van 2020 komt verder voort uit nieuwe ontwikkelingen en de impact van corona. Voor sommige opgaven betekende dit dat de aandacht 6 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE verlegd werd naar andere activiteiten.

Het voordelige verschil van 2020 wordt dan ook ingezet voor de (uitgestelde) ambities in 2021 en de daarop volgende jaren. We werken samen verder aan de ambities en opgaven van onze regio. In de begroting 2021 staat meer over de plannen voor 2021 en verder. Verder bevat de website regiozwolle.info veel informatie over de ontwikkelingen in Regio Zwolle. Peter Snijders Voorzitter Regio Zwolle Burgemeester gemeente Zwolle Jan Nathan Rozendaal Portefeuillehouder Financiën Regio Zwolle Burgmeester gemeente Elburg 7 Alle regiogemeenten en provincies nemen vrijwillig, maar zeker niet vrijblijvend deel aan de netwerksamenwerking Regio Zwolle. Ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke organisaties (de 4 O’s) vormen het fundament van dit unieke samenwerkingsverband. We werken grensontkennend samen. De organisatiestructuur is licht van samenstelling en kenmerkt zich door elkaar iets gunnen en het werken vanuit maatschappelijke en sociaaleconomische groeidoelstellingen. Gezamenlijk investeren deze partijen in de regio. Iedere partij op haar eigen wijze. Hiermee bereiken we synergie in onze gezamenlijke doelen en ook in de financiering hiervan. Dit jaarverslag gaat in op de ontwikkelingen in de regionale samenwerking in 2020. De verschillende opgaven uit de Regionale Agenda komen aan bod.

Sinds 2020 werken we op basis van een integrale begroting voor de basisinfrastructuur voor de vijf opgaven. Daarmee is dit dan ook het eerste jaarverslag in de nieuwe planning & control cyclus. Het financiële jaarverslag heeft betrekking op het gezamenlijke regiobudget van overheden voor de basisinfrastructuur van de samenwerking in Regio Zwolle. De Regiegroep stelt de financiële documenten in zijn geheel vast. Binnen de Regiegroep ziet de portefeuillehouder Financiën toe op de voorbereiding van deze voorstellen door de verschillende programma’s. INLEIDING 8 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

9 PROGRAMMA ECONOMIE Doel voor 2020 Regio Zwolle biedt de ideale infrastructuur voor groei dankzij de uitstekende logistieke positie, sterke topsectoren, veelzijdige en sterke mkb en familiebedrijven en de onderliggende kennisinfrastructuur. Onze economie willen we laten floreren - met respect voor het ecologisch plafond - op topniveau, met een hoog aanpassingsvermogen en het betrekken van zoveel mogelijk mensen in het arbeidsproces. De vertaling van deze gezamenlijke ambities hebben de 22 regiogemeenten, 4 provincies, ondernemers, hoger en middelbaar beroepsonderwijs, Universiteit Twente en de omgeving , verenigd in de Economic Board Regio Zwolle (EBRZ) vastgelegd in een Economische Agenda Regio Zwolle 2018-2022. Centraal in de economische agenda van de regio staan de bewezen sectoren Kunststoffen, Health en Agri & Food. Daarnaast is er extra aandacht voor de veelbelovende sectoren Logistiek, E-commerce, Vrijetijdseconomie en Slimme Maakindustrie. Ook focussen we ons op belangrijke doorlopende thema’s, zoals human capital, innovatie en vernieuwend ondernemerschap, internationalisering en de transitiethema’s (circulariteit, energie en digitalisering).

Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? De focus binnen de tafel economie moest in 2020 al snel worden verlegd toen duidelijk werd dat de maatregelen om het coronavirus terug te dringen delen van de regionale economie zwaar zouden treffen. Het jaar stond in het teken van onzekerheid over de ontwikkeling van het virus en de impact op onze ondernemers. Op initiatief van de EBRZ is door ondernemersorganisaties, overheden en onderwijsinstellingen snel gestart met een regionale aanpak Samen uit de Crisis. Een regionale ondernemerspeiling (respons 1400 ondernemers) hielp in de eerste maanden om zicht te krijgen op de impact en sentiment onder ondernemers. Kennispoort Regio Zwolle en het Werkgeversservicepunt Regio bundelden direct hun krachten en expertise op het gebied van arbeid en economie in een Regio Zwolle Brigade. Samen konden zij aanvullend op de dienstverlening van andere instanties ondernemers helpen uit de crisis te komen. Samen met het Ondernemersteam van 35 regionale ondernemers van VNO-NCW en MKB Regio Zwolle ontwikkelde het zich tot een gezamenlijk aanpak. Met behulp van deze brede regionale coalitie is door middel van belacties proactief contact gezocht met ondernemers in de regio (onder andere van TOZO en NOW2 aanvragers).

In Regio Zwolle ontwikkelen we zo een fijnmazige werkwijze voor 2021 en daarna, om tijdig in contact te komen met ondernemers, zodat ze zo goed mogelijk geholpen kunnen worden. Naast deze maatregelen rondom corona hebben we ook gewerkt aan andere thema’s. Vanuit het regiobudget zetten we jaarlijks binnen de opgave economie in op drie clusters van activiteiten. Verbinden van economische agenda’s In de eerste fase van de coronacrisis deelden gemeenten kennis en ervaringen over aanvullende lokale dienstverlening en steunmaatregelen 10 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE voor ondernemers. Verder actualiseerden gemeenten doorlopend lokale en subregionale agenda’s (onder andere Kop van de Veluwe). Thema ’ s als AgroFood en ondernemersdienstverlening zijn in 2020 nader verkend. Vanuit de EBRZ startten processen rond thema ’ s als digitalisering, het startup ecosysteem en een verkennend onderzoek naar de samenwerking met de Universiteit Twente. Aanvullend regionaal onderzoek werd gedaan naar zelfstandig ondernemers en de impact van de economische crisis. Invulling geven aan onderwerpen uit de economische agenda Kennispoort Regio Zwolle helpt ondernemers in gemeenten te innoveren bij het op de markt brengen van innovatieve producten, diensten en processen.

Kennispoort is een stichting en ontvangt subsidies van Regio Zwolle (35%) en de provincie Overijssel (45%) en bijdragen van onderwijsinstellingen (20%). Daardoor is Kennispoort in staat ondernemers kosteloos op weg te helpen. Regio Zwolle wil beter gebruik maken van de kracht van de regio als aantrekkelijke vestigingslocatie voor internationale bedrijven. De gemeenten (25% regiobudget), Port of Zwolle (12,5%), Bedrijvenpark H2O (12,5%) en de provincie Overijssel (50%) financieren gezamenlijk een acquisiteur van de Business Unit Internationalisering van OostNL die in verbinding staat met Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA). In het kader van deze opdracht zijn er investerings- en vestigingsprojecten in de regio uitgevoerd die geresulteerd hebben in ruim tweehonderd nieuwe arbeidsplaatsen en tientallen miljoenen aan bedrijfsinvesteringen in de regio. Verder bezoekt de acquisiteur buitenlandse bedrijven die al een vestiging in Regio Zwolle hebben. Met OostNL zijn nieuwe afspraken gemaakt om de samenwerking de komende jaren te continueren en versterken. Resultaten 2020 Kennispoort Regio Zwolle 691 ondernemers meldden zich in 2020 bij Kennispoort, het loket in Regio Zwolle, voor eerstelijnsvragen rond vernieuwend ondernemerschap, innovatie en internationalisering. Ondernemers beoordeelden de dienstverlening met een 8,2.

Dat Kennispoort haar loketfunctie voor Regio Zwolle goed invult blijkt uit de diversiteit aan branches van waaruit ondernemers Kennispoort benaderen. Waarbij naast de zeven kansrijke sectoren de branches bouw, zakelijke dienstverlening en industrie goed vertegenwoordigd zijn. Daarnaast zetten adviseurs van Kennispoort zich ook in voor de regionale aanpak Samen uit de Crisis, waarbij nog eens 457 ondernemers met raad en daad ondersteund werden bij problemen op het gebied van productieverlies en continuïteit, overcapaciteit of onderbezetting en veiligheidsvraagstukken. Het optimaliseren van de website van Kennispoort heeft bijgedragen aan het 11 vergroten van de vindbaarheid van Kennispoort; meer ondernemers weten onze website te vinden en de berichten op social media worden veel gelezen en gedeeld. Meer informatie is te vinden in de online eindejaarspublicatie van Kennispoort. In een magazine vertellen ondernemers uit Regio Zwolle hoe Kennispoort voor hen van toegevoegde waarde is geweest. Aanpak van opkomende opgaven en kansen ter versterking van het vestigingsklimaat De gemeenten investeren verder in het ondernemersklimaat met initiatieven en/of thema’s die gezamenlijk opgepakt moeten worden.

In 2020 is bijgedragen aan: • Een onderzoek naar ondernemersdienstverlening, waarvan de resultaten in 2021 worden verwacht, dat aanknopingspunten kan bieden voor het optimaliseren van de dienstverlening. • Een onderzoek naar toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen (in samenwerking met de opgave Leefomgeving). • De gezamenlijke ondernemers aanpak Samen uit de Crisis Regio Zwolle, waarbij een fijnmazige werkwijze is ontwikkeld van dienstverleners om ondernemers in de regio bij te staan. In 2020 zijn afspraken en projecten voorbereid voor de komende jaren: • MoveDigi: Digitale Werkplaatsen MKB Regio Zwolle (2020-2023): Ongeveer 750 studenten van Hogeschool Windesheim en de mbo-scholen Deltion en Landstede helpen de komende drie jaar 250 ondernemers in Regio Zwolle met digitalisering. • Regio Deal: binnen actielijn 1 voor Economische structuurversterking zijn negen projecten in 2020 voorbereid voor de uitvoeringsfase van de Regio Deal Regio Zwolle. De projecten richten zich op de circulaire economie, circulair ondernemen binnen het mkb en het versterken van het regionaal leiderschap en netwerken. Hiermee wordt de ontwikkeling van nieuwe kennis gestimuleerd. Meer weten? Bekijk het Programma Economie op de website.

691 Ondernemers contacten 512 Begeleidings trajecten 135 Bijeenkomsten 4.314 Bezoekers 1.500.000 Toegekende financiering 8.2 Rapportcijfers ondernemers 12 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

13 PROGRAMMA HUMAN CAPITAL AGENDA (HCA) Doel voor 2020 Menselijk kapitaal is de ruggengraat van Regio Zwolle: de basis voor groei en welvaart. Om de groeikansen voor onze regio te benutten, zijn voldoende, gekwalificeerde arbeidskrachten nodig (beschikbaarheid), die bovendien in kunnen spelen op de veranderingen op de arbeidsmarkt en in de bedrijven (wendbaarheid). Het is daarnaast in meerdere opzichten van belang dat iedereen in de gelegenheid wordt gesteld te participeren in het arbeidsproces, waarbij ook ieders talent optimaal wordt benut (inclusiviteit). Daarvoor is het investeren in economische structuurversterking en menselijk kapitaal dringend noodzakelijk. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? De Human Capital Agenda (HCA) bestaat uit vier pijlers: Pijler 1 – Sectorale aanpak Er zijn in 2020 negen sectortafels actief waarin ondernemers, onderwijsinstellingen, vakbonden en maatschappelijke organisaties samenwerken aan het versterken van de werkgelegenheid, aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. Vier actieplannen zijn geaccordeerd in 2020. Pijler 2 – Ontwikkelfonds Regio Zwolle Het ontwikkelfonds is bedoeld om trajecten voor om- en bijscholing te stimuleren. Die impuls geven we door de komende vier jaar meer dan 9.500 trajecten te co-financieren vanuit dit fonds.

In 2020 is, versneld, de route voor individuele inwoners opengesteld en hebben meer dan duizend inwoners zich gemeld en zijn de eerste 219 scholingsvouchers toegekend. De werkgeversaanvragen liepen bij de start van de coronacrisis terug maar waren in oktober weer op het niveau van februari 2020. Pijler 3 - KOERS Binnen KOERS zetten we in op het verzamelen en monitoren van informatie, met als doel het programma tijdig bij te kunnen sturen. Daarnaast wordt onderzoek gedaan op het gebied van arbeidsmarkt en human capital, wat de ontwikkeling van een impactvol arbeidsmarktbeleid ondersteunt. KOERS bestaat uit vier onderdelen: monitoring, Denktank HCA, onderzoek en een lerende aanpak. Pijler 4 – Communicatie Met aansprekende communicatie bereikten we in 2020 ruim 350.000 personen via verschillende kanalen. We willen hen motiveren aan de slag te gaan met scholing en ontwikkeling. De portal upgradejezelfregiozwolle.nl heeft daarin een activerende en faciliterende rol voor ondernemers. Via deze website maken we bijvoorbeeld het aanbod van scholingstrajecten toegankelijk. Daarnaast informeren, enthousiasmeren en faciliteren we via (sociale) media en nieuwsbrieven. In februari 2020 besloot het kabinet dat de Regio Deal verder kon worden uitgewerkt.

De toekenning van de subsidiegelden 14 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE (€ 22,5 miljoen voor het gehele pakket, met de HCA als pakketonderdeel) brengt de uitvoering van de HCA in een versnelling. Meer weten? Bekijk het Programma HCA op de website. Individuele route (nieuw) Aantal aanvragen: Aantal aanvragen: Aantal aanvragen:1061 330 12 219 243 7 671 20 2 171 67 3 704 1106 Aantal goedgekeurd: Aantal goedgekeurd: Aantal goedgekeurd: Aantal in behandeling: Aantal in behandeling: Aantal in behandeling: Aantal teruggetrokken/ afgewezen: Aantal teruggetrokken/ afgewezen: Aantal teruggetrokken/ afgewezen: Aantal werknemers: Aantal werknemers: ZZP'ers/ werkgevers Samenwerkings- verbanden Resultaten 2020 Routes HCA Ontwikkelfonds

15

16 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE PROGRAMMA BEREIKBAARHEID Doel voor 2020 We hadden ons ten doel gesteld om in 2020 de Bereikbaarheidsambitie Regio Zwolle vast te stellen. Zodat we als gemeenten, provincies, en koepelorganisaties uit bedrijfsleven en onderwijs een gezamenlijke basis zouden hebben van waaruit we ons grote doel (een zo goed mogelijke doorstroming op het hoofdwegennet, ten bate van het economisch noodzakelijke verkeer) een stap(je) dichterbij zouden kunnen brengen. Verder wilden we de Bereikbaarheidsambitie uitwerken in een uitvoeringsprogramma. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? In het jaarverslag 2019 schreven we: ‘Natuurlijk gaan we niet bereiken dat in Regio Zwolle geen files meer staan.’ Toen konden we nog niet bevroeden dat we daar in 2020 dichtbij in de buurt zouden komen. Het vaststellen van de Bereikbaarheidsambitie is gelukt: in juni is de Bereikbaarheidsambitie vastgesteld door het bestuurlijk overleg Bereikbaarheid Regio Zwolle. Met het uitvoeringsprogramma zijn we nog bezig. Onze samenwerkingspartners hadden door de extra corona-werkzaamheden andere prioriteiten. We streven ernaar dat uitvoeringsprogramma in 2021 gereed te hebben. Naast de Bereikbaarheidsambitie speelt er nog veel meer. Zo hebben Rijk en betrokken provincies in februari 2020 het MIRT-onderzoek A28 vastgesteld.

Op basis daarvan bereidt Rijkswaterstaat nu een offerte voor voor het uitvoeren van enkele kleinschalige maatregelen. De bredere rol van de A28 in de bereikbaarheid van Regio Zwolle wordt meegenomen in de Verstelijkingsstrategie. Verder zijn mooie resultaten behaald met betrekking tot de marsroute N35, ondanks dat het Rijk zeer terughoudend was. De intensieve samenwerking tussen verschillende overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke partners heeft in belangrijke mate bijgedragen aan dit succes. Ook wat betreft de spoorverbinding Zwolle- Twente - Münster wordt goed samenwerkt met provincie Overijssel, Regio Twente en Duitse partners. Meer weten? Bekijk het Programma Bereikbaarheid op de website. “ In het jaarverslag 2019 schreven we: ‘Natuurlijk gaan we niet bereiken dat in Regio Zwolle geen files meer staan.’ Toen konden we nog niet bevroeden dat we daar in 2020 dichtbij in de buurt zouden komen.” 17

18 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE Doel voor 2020 Na de oprichting van de bestuurlijke tafel Leefomgeving in 2019 was de opgave in 2020 om het programma verder in te richten. Het programma Leefomgeving kent een breed begrip. Dat vroeg focus bij de inrichting daarvan, waarbij zowel een integrale benadering als concrete acties van belang waren. In 2020 zijn we aan de slag gegaan met een drietal sporen; wonen, bedrijventerreinen en de Omgevingsagenda Oost. Ook de verbinding met de andere tafels was een concrete doelstelling dit jaar. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? Wonen We hebben op het woondossier een eerste stap gezet in het inzichtelijk maken van een vraag-aanbod analyse in onze regio. Deze input is een basis voor een vervolgstap om tot een doelgroepenanalyse te komen van de woningmarkt Regio Zwolle. Ook is deze informatie gebruikt voor het bepalen van de scenario’s in het onderzoek om te komen tot een Verstedelijkingsstrategie. In lijn met de Verstedelijkingsstrategie heeft de tafel Leefomgeving besloten om naar een ‘Toekomstbeeld Wonen Regio Zwolle’ toe te werken. Dit toekomstbeeld zal vooral het kwalitatieve aspect rond wonen in de regio onderzoeken. In 2020 is, in samenspraak met de regio, gestart met het formuleren van een uitvraag. Deze gaat in 2021 gegund worden.

Bedrijventerreinen In 2020 is het onderzoek ‘Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Regio Zwolle’ uitgevoerd. Dit onderzoek haakt aan op een eerder onderzoek dat is gedaan in de provincie Gelderland. De provincies Overijssel en Drenthe hebben dit onderzoek ook voor hun gehele gebied uitgevoerd, waardoor we gebruik konden maken van die gegevens. Voor de Flevolandse gemeenten in Regio Zwolle is aanvullend onderzoek verricht. De resultaten zijn te vinden op de website van Regio Zwolle. In 2021 gaan we met de uitvoering van de resultaten aan de slag. Omgevingsagenda Oost In 2020 is de Omgevingsagenda Oost als uitvoeringsagenda van de NOVI (pilot) in het BO MIRT vastgesteld. Daarin is een viertal Rijk-regio afspraken gemaakt; opstellen van een gebiedsgericht MIRT- onderzoek Zwolle en omgeving, een Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle, onderzoek naar de Spoorzones Zwolle en Nijmegen, en een QuickScan van het watersysteem. • Het gebiedsgericht MIRT-onderzoek en de Verstedelijkingsstrategie worden in een gezamenlijk onderzoek opgepakt; in 2020 is fase 1 afgerond. In 2021 starten we met de volgende fase; het uitwerken van de ontwikkelscenario’s. • Het onderzoek naar de Spoorzone Zwolle is afgerond. • De eerste fase van de QuickScan ronden we begin 2021 af; hierbij zoeken we een vervolg in relatie tot de Verstedelijkingsstrategie.

PROGRAMMA LEEFOMGEVING 19 Ook deed zich de kans voor om een propositie bij het Rijk in te dienen om Regio Zwolle als NOVI-gebied aan te duiden. We verwachten daarover bij het BO Leefomgeving (mei 2021) een besluit. Daarnaast monitort de tafel Leefomgeving de voortgang van actielijn 3 projecten uit de Regio Deal. Hiervoor hebben we de bestuurlijke tafel Leefomgeving uitgebreid met een afvaardiging vanuit de VrijetijdsEconomie (VTE)-sector. Deze rol wordt in 2021 verder ingevuld. Meer weten? Bekijk het Programma Leefomgeving op de website. Verstedelijkingsstrategie: De term ‘verstedelijkingsstrategie’ wordt door het Rijk gebruikt als het gaat om de groei van een stad en de omgeving. Het uitgangspunt van de groei van de regio is dat de kwaliteiten integraal behouden of versterkt blijven: een aantrekkelijke, leefbare, gezonde en veilige regio: stad en land. NOVI: Nationale Omgevingsvisie. NOVI-gebied: een instrument dat voortbouwt op bestaande interbestuurlijke samenwerkingstrajecten waarbij overheden meerdere jaren met elkaar verbonden zijn. De overheden werken toe naar de gezamenlijke uitvoering van de verschillende opgaven. NOVI-gebieden zijn onderdeel van de Omgevingsagenda’s die per landsdeel worden opgesteld. Zie regiozwolle.info/deltavandetoekomst/. BO MIRT: Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport tussen het Rijk en andere overheden.

Begrippenkader Leefomgeving 20 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

21 Doel voor 2020 In 2020 is de tafel Energie van start gegaan. Aanvankelijk bestond deze uit vijf wethouders Energie/Duurzaamheid, één uit elk zogeheten RES-gebied. Eind 2020 is besloten de Tafel uit te breiden met vertegenwoordigers uit ondernemers-, onderwijs-en bewonersorganisaties. RES staat voor Regionale energiestrategie en Regio Zwolle kent vijf van deze gebieden. Grensoverschrijdende afstemming is belangrijk voor Regio Zwolle. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? De Regiegroep Regio Zwolle breidde in 2020 de opdracht Energie uit: naast afstemmen en signaleren van kansen is het van belang actie te ondernemen om de energietransitie verder te helpen. Daarop heeft de tafel een verkennende ronde langs tal van experts en andere betrokkenen gehouden op zoek naar de toegevoegde waarde van Regio Zwolle. Deze toegevoegde waarde kan vooral bestaan uit: a. aanjagen; b. kennis vergroten; c. faciliteren, d. ondersteunen. Juist als Daily Urban System en vanwege haar krachtige netwerk kan de regio meerwaarde hebben, zo bleek uit deze ronde. De keuze is gemaakt om een actiegerichte en flexibele werkagenda centraal te stellen. Via die agenda werken we concreet aan thema’s die op grensvlakken liggen en (daardoor) niet door anderen opgepakt worden.

Hierbij gaat het met name om raakvlakken met arbeidsmarkt en economie, maar ook om hoe de energietransitie en verstedelijking kunnen samengaan met behoud van ruimtelijke kwaliteit. Samen leren is ook een meerwaarde, die voortkomt uit de kracht van het netwerk van Regio Zwolle. Dubbel werk en ‘bestuurlijke drukte’ vermijden we. Doen en meerwaarde toevoegen staan voorop. Meer weten? Bekijk het Programma Energie op de website. PROGRAMMA ENERGIE De Regiegroep Regio Zwolle breidde in 2020 de opdracht Energie uit: naast afstemmen en signaleren van kansen is het van belang actie te ondernemen om de energietransitie verder te helpen. Uitbreiding opdracht 22 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE VERKENNINGEN EN ONDERZOEK In de notitie ‘Regio Zwolle, de beweging naar meer slagvaardigheid’ is een groot aantal voorstellen gedaan voor de doorontwikkeling van de regio. Een daarvan was het meer responsief omgaan met de financiële middelen. Dit betrof ook het beschikbaar hebben van een budget ten behoeve van bijdragen voor verkenningen en gerichte onderzoeken om hiermee snel van te bereiken doelen naar projectvoorstellen te komen. • In 2020 is uit deze post de jaarlijkse bijdrage betaald voor het realiseren van de Regio Zwolle Monitor 2020. • De geplande evaluatie Regio Zwolle (doorbouwen aan een sterke Regio Zwolle) is in de tweede helft van 2020 in gang gezet.

Het bureau BMC heeft de opdracht voor de evaluatie verworven. Omdat we wat later dan gepland zijn gestart met de daadwerkelijke evaluatie zijn geplande kosten doorgeschoven naar 2021. • Regio Zwolle is een proces gestart voor het opstellen van een ontwikkel- en investeringsagenda. Bij het opstellen van deze agenda worden we procesmatig en inhoudelijk ondersteund door het bureau &Maes. Een deel van de kosten wordt uit het budget 2020 betaald, een deel schuift door naar 2021. REGIONALE kenmerken € 28 6.300 is de gemiddeld betaalde woningprijs 4,1% is de regionale bijdrage aan de totale landelijke CO2-uitstoot 73% van de potentiele beroepsbevolking is actief op de arbeidsmarkt 2,8% van de beroepsbevolking was werkloos in 2019 150.000 m2 aan winkelruimte stond leeg begin 2019 779.365 inwoners telt de regio begin 2020 12,5% van het totale energiegebruik bestaat uit hernieuwbare energie Bron: Regio Zwolle Monitor 2020 23 Doel 2020 De ambitie dat Regio Zwolle de vierde economische topregio is in 2030 hebben we in 2020 voortdurend voor het voetlicht gebracht. In woorden en beelden, en combinaties daarvan. Het jaarplan Marketing is hiervoor de basis. De uitvoering van de activiteiten gaat in samenwerking tussen MarketingOost en Regio Zwolle Bureau. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? • De website regiozwolle.info heeft een nieuw ontwerp gekregen.

Hiermee richten we ons meer op de externe doelgroep (buiten Regio Zwolle). Het content management systeem is uitgebreid met meer technische mogelijkheden. Ook zetten we Google Adwords in. Dit systeem heeft als doel om hoger in de zoekmachine Google te komen bij het intikken van zoektermen. Op deze manier leiden we sneller en meer bezoekers naar de website en daarmee naar de gezochte informatie over Regio Zwolle dan wel dat we via Google informatie aanbieden over onze regio. • Tijdens Prinsjesdagcongres in september 2020 hebben we een nieuwe video gelanceerd met ook hier het accent op de vierde economische topregio in 2030. Deze video is door een slimme promotiecampagne 6000 keer bekeken via LinkedIn. Begin 2021 hebben we de Engelse variant gereed om hiermee een van de economische doelen ‘internationalisering’ te ondersteunen. UITVOERING V AN MARKETING Screenshot homepage regiozwolle.info Still uit video ' Regio Zwolle 4e economische topregio van Nederland!' 24 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE • Onepagers. We zagen een groeiende behoefte om in een paar woorden in beeld te hebben waar onze economische topsectoren voor staan. We zijn gestart met een onepager over het algemene verhaal van Regio Zwolle en de onepager over Logistiek en E-commerce. De andere topsectoren zijn wat betreft onepagers in ontwikkeling. • Vijf content interviews met parels uit de regio.

Regio Zwolle kent talloze ondernemende parels. We hebben eind 2020 een reeks interviews uitgezet bij bedrijven die het verschil maken in, voor en buiten Regio Zwolle. Zij leggen op hun beurt uit wat ondernemen in Regio Zwolle voor hen betekent. De eerste interviews delen we begin 2021 via de website en socials. • Tijdens een inspirerende digitale ontmoeting hebben we het ambassadeursnetwerk Regio Zwolle gelanceerd. De voorbereidingen zijn getroffen in 2020 en eind januari was de lancering van dit netwerk. De start is gemaakt, we hebben aansprekende namen aan boord die een landelijk netwerk hebben om Regio Zwolle op landelijk en soms zelfs internationaal niveau op de kaart kunnen zetten. En nieuwe belangstellenden hebben zich alweer aangediend om ambassadeur van de regio te worden. • In de zomer van 2020 hebben we digitale gesprekken met stakeholders (Z8, PSP, HIP, VNO, Economic Board, Kennispoort, PEC, RegioOpleiders, enzovoort) gevoerd om het gezamenlijke verhaal van Regio Zwolle te benadrukken. Door de door verschillende partijen uitgesproken intentie hieraan bij te dragen, zal de regio verder voor het voetlicht komen.

Onepager Regio Zwolle Digitale ontmoeting ambassadeursnetwerk Regio Zwolle 25 • We zijn gestart met de verkenning van de rol van regiogemeenten op het gebied van gebiedsmarketing via een fysieke bijeenkomst in februari 2020 in Dedemsvaart (gemeente Hardenberg) met communicatieadviseurs en marketeers. De vraag die op tafel ligt, is hoe kan elke gemeente vanuit zijn eigen DNA bijdragen aan het behalen van de ambitie van Regio Zwolle. Dit initiatief kreeg een digitaal vervolg in klein comité dat ondanks de positieve betrokkenheid nog geen continuering heeft gehad. Mede doordat communicatieafdelingen van de gemeenten opgeslokt werden en worden door coronacommunicatie. Tijdens bijpraatsessies met colleges en ambtenaren in april 2021 brengt het Regio Zwolle Bureau dit opnieuw onder de aandacht. Een van de ideeën om gebiedsmarketing te versterken, is het stimuleren van het gebruik van een e-mail banner met Regio Zwolle als vierde economische topregio. Dit pakken we integraal met andere voorstellen op in 2021. • In november 2021 lanceerden we de Regio Zwolle mediacampagne met een spotje op BNR Radio, twee pagina vullende advertenties in het magazine behorende bij de zaterdaguitgave van het Financieele Dagblad en - net voor het kerstreces - een interview met regiovoorzitter Peter Snijders in het Binnenlands Bestuur.

De campagne was zowel in print als digitaal en via de online nieuwsbieven van deze media. Het totaalbereik van deze integrale campagne is ongeveer 1,4 miljoen lezers en luisteraars. Vanwege de coronamaatregelen zijn fysieke bijeenkomsten geannuleerd zoals de inspiratiereis naar Brainport Eindhoven, het bezoek Europees Parlement aan Port of Zwolle, het bezoek van een delegatie van de Netherlands Foreign Investment Agency aan Regio Zwolle (in samenwerking met OostNL) en het bezoek vanuit ministerie I&W. We hopen dit in 2021 weer op te pakken, al dan niet digitaal in een hybride vorm met interactieve communicatiemiddelen. Corona en bijeenkomsten 26 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

27 Doel 2020 De doelen van 2020 op een rij: • De ambitie en doorontwikkeling van Regio Zwolle vragen nu om professionalisering van de coördinatie en regie op het gebied van public affairs. • Een goede public affairs vraagt om een strategische dynamische lobbyagenda. • Dit houdt in dat we goede afspraken moeten hebben wie de bakens uitzet, de strategie en de boodschap monitort. Om dit vervolgens samen te pakken en te coördineren tot de public affairs van de regio, moet er één persoon zijn waar het bij elkaar komt en regie gevoerd wordt op de public affairs van de regio. • Regio Zwolle zal daartoe vanaf 2020 een lobbyregisseur aantrekken Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? • In april is bij Regio Zwolle een lobbyregisseur gestart die werkt aan het behartigen van de regionale belangen en het bewuster maken van de organisatie van het belang van public affairs en lobby. • In 2020 is gewerkt aan de totstandkoming van een geprioriteerde integrale public affairs agenda en is een leergang public affairs voor partners in Regio Zwolle ontwikkeld (start in 2021). Ook is de samenwerking in de lobby met andere regio’s geïntensiveerd. Ondanks de coronamaatregelen gingen veel overleggen digitaal door. Regelmatig schoven we het afgelopen jaar online aan tafel bij beslissers. En dat heeft zijn vruchten afgeworpen.

• Staatssecretaris Mona Keijzer (ministerie van Economische Zaken) ging met de Regio Zwolle Brigade in gesprek over het regionale initiatief om ondernemers uit de crisis te halen. Ook werd het belang van leven lang ontwikkelen tijdens dit werkbezoek in juni besproken. • Onze regionale aanpak van de coronacrisis is ook Brussel in positieve zin opgevallen. Het Europees Comité van de Regio’s bestempelde onze wijze als best practice. • Het thema leven lang ontwikkelen en de human capital aanpak van Regio Zwolle stonden ook centraal tijdens de werkbezoeken van de Tweede Kamerleden Arne Weverling (VVD) en Judith Tielen (VVD) aan Regio Zwolle. • In aanloop naar de verkiezingen heeft Regio Zwolle, als onderdeel van de campagne ‘Nederland Slim Benutten’ de politieke partijen aangespoord om gebruik te maken van de kracht van de regio’s in Oost-Nederland. De start van de campagne op 14 mei was een succes. Bestuurders uit Regio Zwolle en de rest van Oost- Nederland kwamen die dag in actie om hun politieke partijen ervan PUBLIC AFFAIRS EN LOBBY 28 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE te overtuigen dat de oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen op het gebied van wonen, bereikbaarheid, mkb en human capital, landbouw, energie en sleuteltechnologieën te vinden zijn in het oosten van het land.

• Regio Zwolle heeft input geleverd voor de verkiezingsprogramma’s van de diverse politieke partijen en de kandidaat-Kamerleden uitgenodigd om kennis te komen maken met alles dat onze regio te bieden heeft. Met succes: veel van de thema’s van de campagne komen terug in de verkiezingsprogramma’s. • Ook is Regio Zwolle door het kabinet aangewezen als één van de acht (voorlopige) NOVI gebieden, zie hoofdstuk tafel Leefomgeving. De NOVI-gebiedsstatus geeft brede erkenning en steun in de rug voor de meervoudige en complexe opgaven in de regio. Via een brede verbindende aanpak kunnen deze worden versterkt vanuit een langjarig commitment tussen regio en Rijk. De status van ‘NOVI-gebied’ wordt naar verwachting definitief in het voorjaar van 2021 bij het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving met demissionair minister Ollongren (Binnenlandse Zaken). • Vertegenwoordigers van diverse ministeries bezochten de regio afgelopen najaar voor een (digitale) fietstocht om zich te laten bijpraten over de verstedelijkingsopgave van Regio Zwolle in relatie tot klimaat en waren onder de indruk van hoe de regio aan de slag is met klimaatbestendig groeien. • In 2020 zijn op diverse bereikbaarheidsdossiers stappen gezet.

Zo werd over de N35, de verbindingsweg tussen Zwolle en Twente, eind november een akkoord bereikt tussen minister Van Nieuwenhuizen (IenW) en gedeputeerde Bert Boerman van de provincie Overijssel. In totaal komt 200 miljoen euro beschikbaar voor de verbetering van de doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Het resultaat van een jarenlange lobby voor opwaardering van deze Rijksweg die niet alleen gedragen werd door de provincie Overijsel, Regio Zwolle en Regio Twente, maar ook door het bedrijfsleven, plaatselijke belangen, gemeenten en de Tweede Kamer. • In 2020 maakten we afspraken over de A28. Het Rijk stelt 30 miljoen euro beschikbaar om de doorstroming van de snelweg te verbeteren. En tot slot zijn met succes de prioriteiten voor spoor ingebracht bij het Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 zoals het doortrekken van de lijn Münster- Enschede naar Zwolle. Brussel Regio Zwolle werkt onder de noemer van Th!nk East Netherlands samen met andere regio’s en provincies in Oost- Nederland als het gaat om beïnvloeding van het Europese beleid en tot stand brengen van Europese projecten. In 2020 is bijvoorbeeld samengewerkt om Oost-Nederland in Europees verband te positioneren als innovatieregio als 29 het gaat om verduurzamen van de voedselketen. In dit kader stond een werkbezoek van Europarlementariër Peter van Dalen (CU) aan Regio Zwolle en de Cleantech Regio gepland.

Tijdens het werkbezoek zou aan Van Dalen gepresenteerd worden hoe in Regio Zwolle gewerkt wordt aan de verduurzaming van de voedselketen en eiwittransitie. In verband met de coronamaatregelen is dit bezoek voorlopig uitgesteld. Regio Deal Vorig jaar op Valentijnsdag kregen we het nieuws over de Regio Deal Regio Zwolle: 22.5 miljoen euro vanuit het Rijk voor investeringen in de brede welvaart in Regio Zwolle. Regionaal investeringsprogramma Afgelopen najaar is Regio Zwolle gestart met het opstellen van een regionaal investerings- en ontwikkelprogramma, dat voortbouwt op de ambities en opgaven vanuit de Regio Zwolle agenda en de Regio Deal. Met dit programma willen we snel en adequaat kunnen inspringen op landelijk en Europees beleid en fondsen. 30 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

31 De kracht van een lichtbestuurlijk netwerk als Regio Zwolle is dat je weet wat elkaar bezighoudt, waar onze gezamenlijke belangen liggen, dat je kennis uitwisselt en vergaart. De kern is hiervan is ontmoeten. Het Regio Zwolle Bureau organiseert, draagt bij en investeert in die ontmoetingen. Dat doen we via digitale middelen, fysieke bijeenkomsten en een combinatie daarvan. Soms organiseren we die zelf, soms doen we dat samen met partners in de regio. En soms doet een andere partij dat voor ons. Waar mogelijk proberen we kosten te delen. De coronacrisis heeft op het organiseren van fysieke netwerkbijeenkomsten een flinke impact gehad. Toch ging het merendeel van onze voorgenomen bijeenkomsten door. In de eerste maanden tot half maart fysiek, daarna digitaal of hybride. Een bloemlezing…. • Januari: Nieuwsjaarbijeenkomst (georganiseerd door VNO/NCW) met de uitreiking van de circulair ondernemen award. • Januari: Bestuurlijke bijeenkomst over de vast te stellen Bereikbaarheidsambitie. • Februari: Havendiner Regio Zwolle met de verkiezing van havenondernemer van het jaar. • Februari: Ambtelijke startbijeenkomst over het proces Regio Deal bij Landstede • Februari: Bijeenkomst in Dedemsvaart voor citymarketeers over gebiedsmarketing Regio Zwolle. • Maart: De start met Regio Zwolle Roadshows waarin de Regio Zwolle Monitor en het arbeidsmarktonderzoek centraal stond.

• Maart: Regio Zwolle Dag in Steenwijkerland met als onderwerp de toekenning van het Rijk om te komen tot een Regio Deal Regio Zwolle. • Maandelijkse ambtelijke webinars over het proces van de Regio Deal. • September: Het Prinsjesdagcongres met een analyse en duiding van de miljoenennota in Lumen, Zwolle. • Oktober: Webinar met raden en staten over de opgave Leefomgeving. • Oktober: De leergang regionaal samenwerken is digitaal van start gegaan met een recordaantal deelnemers. • November: Regio Zwolle Dag, hybride, vanuit een studio met acht tafelgasten en 140 deelnemers online. • December: Het Regio Zwolle Congres met de verkiezing van de ondernemer en de starter van het jaar met de presentatie Regio Zwolle Monitor. Ook sprak regiovoorzitter Peter Snijders zijn regiorede uit. Dit keer met accenten op de gevolgen van corona voor bijvoorbeeld ondernemers waarbij hij vooral de veerkracht die de regio zo kenmerkt, schetste. Door het jaar heen hebben we diverse bewindspersonen ontvangen. Meer hierover is opgenomen in het hoofdstuk public affairs en lobby. Verder was het voornamelijk ‘business as usual’: Alle overleggen vanuit bestuurlijke en ambtelijke tafels gingen grotendeels digitaal door, net zoals de vergaderingen met de Regiegroep Regio Zwolle en het kernteam burgemeesters.

Ook het tweemaandelijks accountsoverleg en het zogeheten Bloembladoverleg (crossover met alle ambtelijke betrokkenen bij de regionale opgaven) is in digitale vorm voortgezet, net als het public affairs overleg. Wat helaas COMMUNICATIE EN NETWERKBIJEENKOMSTEN 32 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE niet is doorgegaan, zijn de jaarlijkse bijeenkomst voor alle Regio Zwolle ondernemerskringen en de zogeheten Topmanagementdag voor managers bij partners van Regio Zwolle. Ook is er geen gevolg gegeven aan de Regio Zwolle Roadshows. Dit pakken we weer op in 2021 – eerst digitaal en zodra het weer kan met live ontmoetingen. Regio Zwolle Totaal bereik online in 2020 Website De website is vernieuwd in 2020 en is steeds meer een platform voor ontwikkelingen zoals NOVI, Regio Deal en de verstedelijkingsstrategie. Sociale media Nieuwsbrief Voor de nieuwsbrief kan men zich aanmelden via het formulier om gedurende het jaar op de hoogte van de ontwikkelingen. Video’s Regiovoorzitter heeft twee keer duiding gegeven aan de situatie rondom corona in zijn regio. Op het YouTube kanaal van Regio Zwolle kunt u die bekijken. Bij het vaststellen van de Bereikbaarheidsambitie heeft voorzitter tafel Bereikbaarheid via een videoboodschap colleges en de politiek opgeroepen om deze vooral in te zetten om te komen tot een slimme bereikbaarheid van onze regio.

Totaal bereikt offline in 2020 Een greep uit de persmomenten • Een landelijke mediacampagne in Binnenlands Bestuur, magazine als bijlage bij het Financiele Dagblad en radiospotje BNR, zie ook toelichting bij Marketing. • Vijf artikelen in De Stentor over bijvoorbeeld de toekenning van de Regio Deal, mediacampagne en de glossy over de Regio Deal en het werkbezoek van Mona Keizer. • Lokale kranten die berichten over ontwikkelingen op basis van persberichten met ontwikkelingen vanuit de regionale opgaven. Persberichten 12 200 tweets (gem. 5x retweet) 7x verschenen (gem. 8 nieuwsberichten) 120 berichten (gem. 2x gedeeld) bereik: 3200 volgers bereik: 1200 abonnees (+10%) bereik: 4300 volgers (+400%) 33

34 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE Het Regio Zwolle Bureau werkt in opdracht van de Regiegroep onder leiding van de algemeen secretaris. De medewerkers van het Regio Zwolle Bureau volgen en monitoren van alle activiteiten de voortgang, de budgetbesteding, het doelbereik en samenhang. Waar nodig worden nieuwe ontwikkeling gestimuleerd en in gang gezet. Strategische ontwikkelingen worden gevolgd en waar mogelijk vertaald naar concrete acties. Het team bestaat verder uit een strategisch communicatieadviseur, een officemedewerker, een strategisch beleids- en organisatieadviseur, een lobbyregisseur en een trainee. Samen met de programmamanagers van de vijf opgaven vormen zij de ambtelijke ruggengraat van de regionale samenwerking. Het team zorgt daarmee voor verbinding, samenhang en ondersteuning voor alle partners (vier O’s) in de netwerksamenwerking die Regio Zwolle is. Alle medewerkers van het Regio Zwolle Bureau werken vanuit een detachering van de aangesloten Regio Zwolle partners. Op die manier blijven we flexibel en wendbaar. Uit de regiobegroting worden de personeelskosten vergoed aan de detacherende organisaties. Weten wie de medewerkers zijn van het Regio Zwolle Bureau? Lees dan hier de portretten van onze medewerkers. REGIO ZWOLLE BUREAU • In 2020 hebben we per 1 april met succes een lobbyregisseur aangetrok- ken.

Zij is formeel in dienst genomen door de gemeente Zwolle en gedeta- cheerd bij het Regio Zwolle Bureau. • In 2020 is onze trainee vertrokken omdat zijn traineeship ophield. Per 1 oktober hebben we een nieuwe trainee kunnen aanstellen voor twee jaar. • In overleg met de gemeente Oldebroek heeft onze communicatieadviseur een tijdelijke uitbreiding van 4 uur per week. Dit vanwege onze doorontwik- keling (onder andere Regio Deal, Verstedelijkingsstrategie, NOVI-gebied- spropositie) en we veel werk hebben op het gebied van communicatie. Ook in 2021 zullen we nog meer versterking op dit punt aantrekken. “Het team van Regio Zwolle heeft een prachtige prestatie geleverd in deze lastige tijd. We mogen trots zijn wat onze medewerkers het afgelopen jaar hebben neergezet voor de regio” Kees Praamstra, secretaris Regio Zwolle Regio Zwolle Bureau Transfers 2020 Totaal FTE Totaal aantal 2019 2020 6 9 7,9 11 FTE FTE 35 • Met de gemeente Zwolle hebben we de programmamanager Leefomgeving voor in ieder geval de komende twee jaren kunnen vastleggen. • De programmamanager HCA heeft in 2020 ook de kar getrokken voor de Regio Deal als programmamanager. De loonkosten hiervoor kunnen we in rekening brengen via de Regio Deal. • De secretaris van de Economic Board Regio Zwolle heeft een contractver- lenging voor een jaar gekregen met de optie op verlenging.

Dit financieren we samen met de provincie Overijssel 50/50. • Ook zijn we blij met de inzet van een collega die vanuit de provincie Gelder- land ons team vanaf medio 2020 versterkt als secretaris van de Regio Deal. Haar inzet kunnen we zien als een bijdrage van de provincie Gelderland aan Regio Zwolle. • Tot slot willen we hier de inzet van de collega vanuit de provincie Overijs- sel vermelden. Hij is een belangrijke schakel geweest in het verbinden van de vier provincies en het realiseren van het partnerschap van de provincie Overijssel in de Regio Deal. Zijn inzet is een bijdrage van de provincie Over- ijssel. 36 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE

37 Planning & Control cyclus Sinds 2020 werken we op basis van een integrale begroting voor de basisinfrastructuur voor de vijf opgaven. Daarmee is dit dan ook het eerste jaarverslag in de nieuwe planning & control cyclus. Binnen de kaders van de begroting vindt de daadwerkelijke besteding van middelen plaats. Na de begroting volgen een halfjaarrapportage en een jaarverslag. De Regiegroep stelt deze financiële documenten in zijn geheel vast. Binnen de Regiegroep ziet de portefeuillehouder Financiën toe op de voorbereiding van deze voorstellen door de verschillende programma’s. De portefeuillehouders Economie hebben voor het programma Economie een deelbegroting vastgesteld. De portefeuillehouders Economie nemen besluiten over de daadwerkelijke besteding van middelen of een gewijzigde besteding binnen het programmabudget Economie op basis van voorstellen. Inkomsten 2020 In 2019 stemden alle deelnemende gemeenten in met een jaarlijkse basisbijdrage voor het regiobudget in de periode 2020 tot en met 2023. Conform dit besluit was de basisbijdrage van de 22 deelnemende gemeenten in 2020 € 2,30 per inwoner. De provincie Drenthe droeg ook financieel bij. De provincie Overijssel droeg buiten het regiobudget om substantieel bij aan programma’s en projecten in de regio.

Het uitgangspunt is dat we de basisbijdrage zo laag mogelijk houden en alleen bestemmen voor het in stand houden van de basisinfrastructuur. Ten opzichte van 2019 was er een lichte stijging van de inkomsten door de hogere inwonersbijdrage, toename van het inwoneraantal en de toetreding van de gemeente Nunspeet. De extra inkomsten komen van pas om de toenemende ambities waar te maken. Uitgaven 2020 De basisbijdrage is voor de basisinfrastructuur. Deelnemende gemeenten realiseren met hun basisbijdrage de volgende onderdelen van de basisinfrastructuur: • Gezamenlijke gecoördineerde aanpak van de vijf opgaven uit de regionale agenda: Economie, Menselijk Kapitaal (HCA), Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie. Daartoe zijn regionale bestuurlijke en ambtelijke tafels ingericht met ambtelijke ondersteuning. • Inclusieve unieke samenwerking Dit financiële jaarverslag heeft betrekking op het gezamenlijke regiobudget van overheden voor de basisinfrastructuur van de samenwerking in Regio Zwolle. Daarnaast zetten de overheden expertise en capaciteit in om de samenwerking te laten functioneren. Onze basisinfrastructuur maakt het mogelijk dat we in de regio toe kunnen werken naar de uitvoering van gezamenlijke programma’s en projecten, waarvoor deelnemende partijen aanvullend financieel bijdragen.

Deze uitvoeringsbudgetten maken geen onderdeel uit van dit jaarverslag, zoals de uitvoeringsprogramma’s Regio Deal en het Ontwikkelfonds Upgradejezelf. Deze bijdragen van lokale en provinciale overheden werken in de uitvoering vaak als een versneller op de inzet en cofinanciering van de Rijksoverheid (onder andere € 22,5 miljoen voor de Regio Deal) en de overige partners (onder anderen onderwijsinstellingen en ondernemers). FINANCIEEL VERSLAG 38 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE in 4 O-verband (overheid, ondernemers, onderwijs/ onderzoek, maatschappelijke organisaties) voor de gezamenlijke opgaven. • Toegang voor bedrijven tot de ondersteuning van Kennispoort Regio Zwolle: onder andere voor innoveren, vernieuwen, internationaal ondernemen en financiering. • Een regio met een krachtig, positief imago in Den Haag (Nederland) en Brussel (Europa). Dit imago beïnvloeden we vanuit onze identiteit door professionele public affairs (lobby) en marketing met een uitstraling en impact die vele malen groter is dan die van elke afzonderlijke partner. • Een informeel netwerk (sociale infrastructuur) dat ondersteunend is aan regionale ontwikkelingen en snel kan handelen om kansen te verzilveren wanneer die zich aandienen (denk aan cofinanciering, Rijksbeleid). • Toegang tot relaties en kennisbronnen rond (actuele) vraagstukken die het lokale niveau overstijgen.

Dit jaarverslag geeft inzicht in de gedane uitgaven uit het regiobudget voor de vijf programma’s (opgaves) en de genoemde basisinfrastructuur voor de regionale samenwerking. De uitgaven stegen ten opzichte van 2019 doordat de programma’s steeds beter vorm krijgen en lobby en communicatie steeds belangrijker worden. De organisatiekosten in de verschillende programma’s vielen lager uit doordat er geen fysieke bijeenkomsten plaatsvonden. 2.000.000 Totaal Inkomsten Gewijzigde Begroting 2020 Jaarrekening 2020 Totaal Uitgaven Financiën Regiobuget 2020 Restant budget Algemeen 2021 e.v. Restant budget Economie 2021 e.v. 1.500.000 1.000.000 500.000 0 39 Restant budget voor komende jaren Het jaar 2020 sluit met een voordelig saldo voor het regiobudget van €380.000, waarvan uit 2020 nog circa € 100.000 aan doorlopende verplichtingen in 2021. Het voordelige verschil van 2020 biedt samen met het nog besteedbaar budget uit voorgaande jaren, enige ruimte om de (uitgestelde en) toenemende ambities in 2021 en de daarop volgende jaren waar te maken. Dit restant budget was deels voorzien, omdat de huidige basisbijdrage van gemeenten voor de komende vier jaar in 2019 zo is bepaald dat het enige ruimte biedt. Vooralsnog bieden de beschikbare middelen voor het regiobudget voldoende ruimte voor de basisinfrastructuur van de regionale samenwerking.

Het uitgangspunt is dat de basisbijdrage van deelnemers zo laag mogelijk wordt gehouden en alleen hier bestemd voor is. Het restant budget voor de komende jaren valt uiteen in een algemeen deel en een deel voor het programma economie. Het algemene deel van € 350.000 is deels verplicht en wordt deels nog aangewend voor de uitgestelde uitgaven uit 2020. Op basis van de jaarrekening 2020 en de periode tot en met 2018 kent het programma Economie een restantbudget van € 500.000. Dit wordt conform begroting de komende jaren gefaseerd ingezet voor langlopende verplichtingen en garantstellingen. De begroting voorzag al dat het restant budget deels in 2021 moest worden benut en deels voor de jaren 2022 en 2023 (algemeen: € 155.000 en economie: € 240.000) . We bezien halverwege 2021 of de voortgang en de inzichten uit dit jaarverslag nog vragen om een wijziging van de begroting 2021.

40 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE Toelichting Uitgaven Programma’s Economie De uitgaven vielen lager uit dan begroot. Dit kwam doordat de nieuwe meerjarige regionale programma’s voor digitalisering en circulaire economie uiteindelijk in 2021 starten. De voorbereidingskosten waren in 2020 beperkt. De onvoorziene uitgaven voor de regionale aanpak samen uit de crisis konden worden opgevangen binnen de budgetruimte van het programma. Het restant budget van 2020 biedt samen met het restantbudget uit voorgaande jaren de mogelijkheid om in 2021 bij te dragen aan meerjarige verplichtingen en opkomende kansen en opgaven. 900.000 Programma Menselijk Kapitaal Programma Bereikbaarheid Programma Leefomgeving Programma Energie Verkenningen en onderzoek Marketing Regievoering Lobby en public.. Communicatie en... Regiobureau 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 Programma Economie Gewijzigde Begroting 2020 Gewijzigde Begroting 2020 Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020 600.000 300.000 800.000 500.000 200.000 700.000 400.000 100.000 0 Uitgaven 2020 Uitgaven 2020 41 Menselijk Kapitaal Het budget voor het programma Menselijk Kapitaal (HCA) is in 2020 niet aangewend. In 2021 wordt bezien in hoeverre dit programma uit het regiobudget gefinancierd moet worden nu de uitvoeringsfase van de Regio Deal gestart is.

Bereikbaarheid De uitgaven vanuit het programma Bereikbaarheid vielen lager uit dan begroot. Door corona verschoof de aandacht van gemeenten naar lokale werkzaamheden. De verdere uitwerking van de regionale bereikbaarheidscorridors heeft in 2020 uiteindelijk nog beperkt vorm gekregen. De beoogde uitgaven hiervoor worden nu verwacht in 2021. Leefomgeving De uitgaven voor het programma Leefomgeving waren conform de gewijzigde begroting van het programma, waartoe de regiegroep halverwege het jaar had besloten. Door bijdragen van ondernemers, gemeenten en het programma economie was het mogelijk om het onderzoek naar toekomstbestendige bedrijventerreinen te financieren. De minimale overschrijding van het budget is verrekend met het resultaat. Energie Voor de nadere verkenning van de regionale opgave Energie zijn geen kosten gemaakt in 2020. Verkenningen en onderzoek De uitgaven voor regiobrede verkenningen en onderzoek vielen in 2020 lager uit. De processen naar een Regionale Investeringsagenda en de Evaluatie van de Regiegroep zijn wel gestart, maar de eerste uitgaven hiervoor worden in 2021 verwacht. Public affairs en lobby De uitgaven vielen lager uit. De lobbyregisseur startte later. Het werkbudget is beperkt aangewend, mede doordat we vanwege de coronamaatregelen weinig fysieke bijeenkomsten en werkbezoeken konden organiseren.

Met de Tweede Kamerverkiezingen en aansluitende kabinetsformatie in 2021 en toenemende interesse in de regio is de verwachting dat het restant werkbudget van pas komt. Communicatie en netwerkbijeenkomsten De uitgaven vielen lager uit. Vanwege de coronamaatregelen vonden weinig fysieke bijeenkomsten plaats. Het budget is daardoor ingezet voor digitale bijeenkomsten. Een deel van het restantbudget wordt nog benut voor bijdragen aan bijeenkomsten die aan het einde van 2020 plaatsvonden. Verder heeft het Regio Zwolle Bureau zelf ook minder fysieke bijeenkomsten kunnen organiseren. 42 JAARVERSLAG 2020 REGIO ZWOLLE FINANCIEEL OVERZICHT 2020 (IN EURO'S) INKOMSTEN Gewijzigde Begroting 2020 Jaarrekening 2020 Verschil jaarrekening gewijzigde begroting Bijdragen Gemeenten Regio Zwolle (2,30 per inwoner) 1.756.000 1.792.477 36.477 Bijdrage Provincie Drenthe 75.000 75.000 - Totaal Inkomsten 1.857.500 1.867.477 UITGAVEN Programma Economie 843.000 760.713 82.287 Programma Menselijk Kapitaal 50.000 - 50.000 Programma Bereikbaarheid 100.000 50.179 49.821 Programma Leefomgeving 110.000 117.505 -7.505 Programma Energie 5.000 - 5.000 Verkenningen en onderzoek 80.000 11.811 68.189 Marketing 120.000 120.000 - Regievoering Lobby en public affairs 135.000 76.987 58.013 Communicatie en netwerkbij- eenkomsten 82.500 37.147 45.353 Regiobureau 332.000 315.566 16.434 Totaal Uitgaven 1.857.500 1.489.909