11.0 Informatienota 2024 - 26 - gemeentelijke havens (vanuit toeristisch perspectief)

Door betere zuivering, afname van de fosfaatbelasting en toename van het doorzicht, neemt in heel Nederland de ontwikkeling van waterplanten toe, ook in Steenwijkerland. In de gemeentelijke havens is dit ook het geval. Met name buiten de reguliere (of betonde) vaarwegen ontstaan hierdoor problemen. Het leidt tot discussies over verantwoordelijkhede n tussen waterschappen, provincies, gemeenten en gebruikers of bewoners. Sluispassages Overijssel Sinds 2000 vraagt Waterrecreatie Advies overzichten op van sluispassages in Nederland om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de watersport. In sommige gevallen worden brugpassages meegenomen als er geen sluizen in de buurt zijn. Als de brug zo laag is, dat er geen boten onderdoor kunnen, dan zijn brugtellingen bruikbaar. In onderstaande grafiek is bijvoorbeeld de brug bij Ossenzijl meegenomen. Door brug- en sluispassages te combineren met de ontwikkeling van bezettingsgraden in jachthavens en (boot)overnachtingen van passanten, ontstaat inzicht in de ontwikkeling van de recreatievaart. Sluispassages worden bijgehouden door Rijkswaterstaat (I&M), provincies en gemeenten. Ontwikkelingen in jachthavens in Nederland worden sinds 1994 bijgehouden door Waterrecreatie Advies in opdracht van provincies, Rijkswaterstaat en/of gemeenten. De grafiek geeft een beeld van de passages door de toegangspoorten van Steenwijkerland.

College van burgemeester en wethouders - 28 mei 2024 - 2024_B&W_00412 26/29 22 Van de provincie Fryslân zijn gegevens over de sluispassages van de Linthorst Homansluis ontvangen. T/m 2017 bedroeg het aantal sluispassages ca. 24.000, met wat schommelingen veroorzaakt door de weersomstandigheden in de zomer. Door Corona is in eerste instantie het aantal passages gedaald tot ca. 16.000 per jaar. In 2022 is het aantal passages gestegen naar bijna 22.000. Cijfers gemeentelijke havens Waterrecreatie Advies doet sinds 1994 in Nederland onderzoek naar de ontwikkeling van de watersport. In 2010 heeft Waterrecreatie Advies in opdracht van de provincie Overijssel een nulmeting uitgevoerd in de hele provincie. De havens in Vollenhove doen al sinds 1994 mee aan de monitor in het IJsselmeergebied, zodat ook eerdere gegevens over Vollenhove beschikbaar zijn. Voor deze rapportage zijn de door de SWRS ingevulde gegevens van 2022 vergeleken met de gegevens van 2010/2012. Het aantal vaste ligplaatsen in de toeristische havens in beheer bij de SWRS, bedraagt 226. Inclusief ca. 75 ligplaatsen die nog door de gemeente langs oevers en kades worden verhuurd, dus in totaal ca. 300 vaste ligplaatsen.

Uit deze gegevens kan worden afgeleid dat het aantal vaste ligplaatsen in de 7 toeristische havens iets is toegenomen en dat de bezettingsgraad van de vaste ligplaatsen in de afgelopen 10 jaar is gedaald van 96 naar 84%. De verdeling in soorten boten is nagenoeg gelijk gebleven, de gemiddelde bootlengte (van de vaste ligplaatshouders) is iets gedaald. Het percentage Duitse ligplaatshouders neemt iets toe. Er is een kleine wachtlijst, maar gezien de bezettingsgraad ligt het voor de hand dat het om bepaalde bootlengtes gaat. Het aantal passantenplaatsen is gedaald van 360 naar 237. Het blijkt dat in bijna alle havens sprake is van een daling van het aantal plaatsen met ca. 25%. In het Steenwijkerdiep is de afname van het aantal plaatsen groter door een herindeling van de haven. Het aantal plaatsen is niet exact. Als het krap is, kunnen passanten, indien nautisch verantwoord, ook nog naast elkaar gaan liggen (“stapelen”). Er zijn voldoende specifieke passantenplaatsen in de havens van de SWRS aanwezig. De druk op de passantenplaatsen in de kolk in Blokzijl is waarschijnlijk het grootst. Het aantal overnachtingen van passanten is volgens de telling van de SWRS in de afgelopen 10 jaar redelijk stabiel gebleven. Dat geldt ook voor de gemiddelde verblijftijd van passanten in de havens.

Kengetallen 7 havens Stichting Waterrecreatie Steenwijkerland 2010/2012 2022 Ligplaatsen Totaal aantal vaste ligplaatsen 210 226 Gemiddelde bezettingsgraad 96% 84% Aandeel zeilboten 11% 13% Aandeel motorboten 89% 87% Gemiddelde bootlengte 9,3m 8,9m Herkomst ligplaatshouders Nederland 94% 87% Duitsland 6% 11% België 0% 0% Overig 0% 1% Aantal schepen op wachtlijsten 5 17 Passantenplaatsen Aantal specifieke passantenplaatsen 360 237 Aantal bootovernachtingen 16.537 16.949 Gemiddeld aantal nachten per boot 1,3 1,3 College van burgemeester en wethouders - 28 mei 2024 - 2024_B&W_00412 27/29 23 TOTAAL HAVENS SWRS Aantal nachten boten Aantal nachten campers 2012 18.416 2.669 2013 18.238 3.328 2014 17.627 3.202 2015 17.649 3.104 2016 18.133 3.378 2017 17.919 4.060 2018 16.922 4.199 2019 16.111 3.964 2020 14.356 2.323 2021 17.933 3.585 2022 16.949 5.113 2023 18.277 5.313 0 2.000 4.000 6.000 8.000 10.000 12.000 14.000 16.000 18.000 20.000 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 TOTAAL HAVENS SWRS Aantal nachten boten Aantal nachten campers College van burgemeester en wethouders - 28 mei 2024 - 2024_B&W_00412 28/29 College van burgemeester en wethouders - 28 mei 2024 - 2024_B&W_0041229/29