10.1 GGD - Def Jaarstukken 2020 (jaarverslag en -rekening)_GGD IJsselland.pdf

JAARSTUKKEN 2020 Jaarverslag en jaarrekening GGD IJsselland, april 2021 (G21.000711) Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarstukken aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd. Het jaar is tenslotte ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun vertegenwoordiger in het algemeen bestuur punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 17 juni 2021. Conform artikel 34 lid 4 van de Wgr stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan Gedeputeerde Staten. Om deze termijn te halen, is in de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland opgenomen dat het algemeen bestuur de jaarstukken voor 1 juli vaststelt. Voor de jaarstukken 2020 gebeurt dit op 17 juni 2021. 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................. 2 Voorwoord .......................................................................................................................................................

4 Jaarrekening in één oogopslag ......................................................................................................................... 6 1. Inleiding ................................................................................................................................................. 10 1.1 Toelichting op de jaarstukken ...................................................................................................... 11 DEEL A: JAARVERSLAG 2020 ........................................................................................................................... 13 2. Algemene ontwikkelingen GGD IJsselland .............................................................................................. 13 2.1 Agenda publieke gezondheid ....................................................................................................... 13 2.2 Samenstelling van het bestuur ..................................................................................................... 15 3. Activiteiten GGD IJsselland 2020 ............................................................................................................ 15 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................

15 3.2 Programma Gezondheid............................................................................................................... 15 3.3 Programma Service en Samenwerking ......................................................................................... 22 3.4 Corona .......................................................................................................................................... 23 4. Medewerkers (sociaal jaarverslag) ......................................................................................................... 27 4.1 Opleiden en ontwikkelen ............................................................................................................. 27 4.2 Personeel in cijfers ....................................................................................................................... 28 4.3 Arbeidsomstandigheden .............................................................................................................. 29 5. Kwaliteit................................................................................................................................................. 31 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................

31 5.2 Kwaliteitsbeleid ............................................................................................................................ 31 5.3 Het kwaliteitsmanagementsysteem ............................................................................................. 31 5.4 Doelstellingen en resultaten 2020 ............................................................................................... 32 5.5 Klachten ........................................................................................................................................ 32 5.6 Bezwaarschriften .......................................................................................................................... 35 6. Specifieke paragrafen ............................................................................................................................ 36 6.1 Algemeen ..................................................................................................................................... 36 6.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 36 6.3 Financiële kengetallen ..................................................................................................................

37 3 6.4 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 38 6.5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 38 6.6 Verbonden partijen ...................................................................................................................... 40 6.7 Financiering .................................................................................................................................. 41 Deel B: Jaarrekening 2020 .............................................................................................................................. 44 6.8 Grondslagen voor waardering en resultaatbepalingen ................................................................ 46 6.9 Toelichting op de balans ............................................................................................................... 47 7. Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................ 56 7.1 Totaaloverzicht baten en lasten GGD IJsselland ..........................................................................

56 7.2 Financiële toelichting per programma ......................................................................................... 58 7.3 Overhead en overige lasten en baten .......................................................................................... 59 Bijlage 1: Baten en lasten per taak ................................................................................................................. 61 Bijlage 2: Verantwoording Projecten .............................................................................................................. 62 Bijlage 3: Kapitaallasten ................................................................................................................................. 89 Bijlage 4: Staat van activa ............................................................................................................................... 90 Bijlage 5: Staat van reserves en voorzieningen ............................................................................................... 92 Bijlage 6: Toelichting reserves en voorzieningen ............................................................................................ 93 Bijlage 7: Langlopende geldleningen ..............................................................................................................

95 Bijlage 8: Overzicht gemeentelijke bijdragen ................................................................................................. 96 Bijlage 9: Overzicht overlopende activa en passiva ........................................................................................ 97 Bijlage 10: Incidentele baten en lasten ......................................................................................................... 100 Bijlage 11: Publicatie bezoldiging topfunctionarissen 2020 .......................................................................... 101 Bijlage 12: Single Information Single Audit (SISA) ......................................................................................... 103 Bijlage 13: Controleverklaring ...................................................................................................................... 104 4 Voorwoord “Publieke gezondheid gaat over de gezondheid van de gemeenschap; het collectief staat centraal (…). Daarbij zijn we met groepen én individuen bezig, we doen onderzoek, beoordelen mensen en situaties, zorgen voor maatregelen en geven advies en informatie aan inwoners en gemeenten. Dat alles met inzet, deskundigheid en plezier.

GGD IJsselland (GGD) ontwikkelt zich naar hybride netwerkorganisatie die samen met anderen complexe vraagstukken in de samenleving probeert op te lossen.” Bij het schrijven van bovenstaande passage begin 2019 voor het voorwoord van de Programmabegroting 2020 hadden we als GGD niet kunnen bedenken dat nog geen jaar later de wereld en ook Nederland te maken zou krijgen met een pandemie van ongekende omvang. En… dat we als GGD vanuit onze wettelijke taak van infectieziektebestrijding zo’n belangrijke en betekenisvolle bijdrage zouden leveren aan de publieke gezondheid in 2020. De uitbraak van COVID- 19 eind februari 2020 liet zien hoe kwetsbaar onze samenleving en wij als mensen daarbinnen zijn bij uitbraken van deze omvang. Ondanks de enorme impact van de pandemie op onze taak van infectieziektebestrijding is het gelukt om ook de reguliere taken zoals bijvoorbeeld de jeugdgezondheidszorg en maatschappelijke zorg van de GGD in 2020 te blijven uitvoeren. Zo belangrijk omdat de crisis veel kwetsbare situaties met zich meebrengt onder zowel de doelgroepen jeugd als ouderen. Bestuurlijk vragen maatschappelijke thema’s als eenzaamheid, mentaal welbevinden van de jeugd en een gezonde levensstijl veel aandacht. Vanaf juni 2020 is naast de staande organisatie gebouwd aan een aparte tijdelijke corona- projectorganisatie met taken rond testen, traceren en vaccinatie.

Medewerkers van het team Infectieziektebestrijding zagen hun reguliere taken exponentieel toenemen en gingen samenwerken met heel veel nieuwe collega’s, die kwamen en gingen. De medewerkers van andere teams organiseerden het werk veelal anders en meer digitaal of zetten een stapje bij omdat teamleden het team Infectieziektebestrijding gingen ondersteunen. De crisis bleek voor de GGD ook een impuls voor een versnelde doorontwikkeling naar een hybride flexibele netwerkorganisatie. Het gedachtengoed van positieve gezondheid hebben we ook in onze interne organisatie zo veel mogelijk benut voor het aanboren van onze eigen veerkracht. Niet eerder werd er zo’n groot beroep gedaan op het ondernemerschap van medewerkers en zelforganiserende krachtige teams. We zagen juist in de coronacrisis hoe belangrijk samenwerking is binnen het IJssellandse als landelijk netwerk om met elkaar de crisis te bestrijden. De samenwerking met onder andere Veiligheidsregio IJsselland en partners in het ROAZ nam een hoge vlucht. In de verschillende fases van de crisis is gewerkt in verschillende interne en externe samenwerkingsvormen. Ook de ondersteunende teams leverden in 2020 een onmisbare bijdrage in de vorm van communicatie, klachtenafhandeling, financiën, facilitaire zaken, HRM of informatisering en 5 automatisering.

Met man en macht is met bestaande en nieuwe middelen hard gewerkt om de dienstverlening door alle teams mogelijk te maken. Zoals u in deze jaarrekening kan lezen is onze begroting dit jaar zo goed als verdubbeld. Ondanks deze verdubbeling van de begroting eindigen we dit ook financieel bewogen jaar, met twee begrotingswijzigingen, met een positief rekeningresultaat dat nagenoeg niet afwijkt van de bij de Bestuursrapportage najaar 2020 afgegeven prognose. Trots en dankbaar zijn we op hoe we als GGD in het oog van de storm zowel ons reguliere werk als de taken ter bestrijding van COVID-19 hebben kunnen uitvoeren. Meer dan ooit is het bewijs geleverd dat preventie, gezondheidsbevordering en gezondheidsbestrijding van essentieel belang zijn voor een veerkrachtige en weerbare samenleving. Namens het dagelijks bestuur, Michiel van Willigen Rianne van den Berg voorzitter secretaris 6 Jaarrekening in één oogopslag De jaarrekening van GGD IJsselland heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten in 2020. Het gaat om: 1 Producten die worden gefinancierd uit de algemene gemeentelijke bijdrage; 2 Dienstverlening die uit Rijksbijdragen wordt gefinancierd; 3 Dienstverlening die met afzonderlijke gemeenten is overeengekomen; 4 Inkomsten en uitgaven voor diensten die door derden worden betaald (via een klanttarief voor burgers of andere partijen).

De totale omzet 2020 omvat afgerond € 49,5 miljoen en kent de volgende inkomsten en uitgaven: Het resultaat bedraagt € 293.000 positief, na mutaties reserves. Dit resultaat wordt in de jaarrekening nader toegelicht. Wat betaalde mijn gemeente voor de basistaken? De bijdrage per gemeente is gespecificeerd weergegeven in bijlage 8. De bijdragen zijn afgerond opgenomen in de volgende tabel. Gemeente Totaal gemeentelijke bijdrage 2020 (x € 1.000,-) Dalfsen 1.038 Deventer 3.529 Hardenberg 2.298 Kampen 2.085 Olst-Wijhe 642 Ommen 646 Raalte 1.265 Staphorst 732 Inkomsten (x €1.000 & incl. overhead) Algemene gemeentelijke bijdrage 19.863 Inkomsten uit DVO 3.263 Inkomsten uit projecten 1.636 Rijksbijdrage 1.586 Covid 21.011 Inkomsten d.m.v. klanttarief 1.160 Overige 957 Totaal 49.476 Uitgaven (x € 1.000,- & incl. overhead) Programma Gezondheid 22.392 Covid 21.011 Programma Service en Samenwerking 186 Overige uitgaven 5.595 Totaal 49.183 7 Steenwijkerland 1.502 Zwartewaterland 988 Zwolle 4.625 Totaal 19.350* *exclusief voorschot inspectie kinderopvang Beleidsindicatoren De gegevens uit de programmarekening 2020 zijn vertaald in de volgende BBV- beleidsindicatoren.

Naam indicator Eenheid Resultaat Formatie1 FTE per 1.000 inwoners 0,42 FTE per 1000 inwoners Formatie2 FTE per 1.000 inwoners 0,74 FTE per 1000 inwoners Apparaatskosten3 Kosten per inwoner € 45 / per inwoner Externe inhuur4 Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen 27% Overhead5 % van totale lasten 15% Toelichting: 1: Dit betreft de begrote formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar 2020 op peildatum 1 januari. 2: Dit betreft de werkelijke formatie (ultimo 2020) in fte van het ambtelijk apparaat. De bezetting is hoger door uitbereiding van taken (aanvullende diensten en projecten die niet in de begroting waren geraamd). 19.863 3.263 1.6361.586 21.011 1.160 957 Financieringsstromen GGD IJsseland Algemene gemeentelijke bijdrage Inkomsten uit DVO Inkomsten uit projecten Rijksbijdrage Covid Inkomsten d.m.v. klanttarief Overige 8 3: Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie (exclusief griffie en bestuur).

4: Onder externe inhuur wordt verstaan: de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. 5: Overheadkosten: dit betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces conform de definitie van het BBV. Toelichting op de jaarrekening (financieel resultaat 2020) Deze paragraaf vormt een bestuurlijke toelichting op de jaarrekening 2020. Door de jaarrekening en het jaarverslag in één document te presenteren wordt beoogd de jaarrekening te plaatsen in de context van de inhoudelijke ontwikkelingen die zich in het begrotingsjaar 2020 hebben voorgedaan. Ontwikkelingen in de begroting 2020 De programmabegroting van GGD IJsselland 2020 is in juni 2019 door het algemeen bestuur vastgesteld, nadat deze aan de gemeenteraden van deelnemende gemeenten was voorgelegd. In 2020 hebben twee begrotingswijzigingen plaatsgevonden. Hierbij hebben de nieuwe toerekening van de overheadkosten en COVID-19 een grote invloed. In onderstaande tabel is dit samengevat weergegeven.

Ontwikkeling programmabegroting 2020 inclusief mutaties in de reserves (Bedragen x € 1.000) Lasten: Inhoud Primitieve begroting Wijziging Uiteindelijke begroting Programma Gezondheid 19.343 3.409 22.752 Covid 0 22.850 22.850 Service en Samenwerking 170 28 198 Algemene lasten en dekkings- 6.679 -1.088 5.591 Middelen Totaal 26.192 25.199 51.391 (bedragen x € 1.000,-) Baten: Inhoud Primitieve begroting Wijziging Uiteindelijke begroting Gemeentelijke bijdrage 20.263 -400 19.863 Financiering o.b.v. DVO 1.461 1.067 2.528 Rijksbijdragen 674 541 1.215 Covid 0 23.250 23.250 9 Financiering via klanttarief 1.739 -861 878 Projectfinanciering 1.256 1.570 2.827 Overige financiering 799 231 1.030 Mutatie reserve 0 -200 -200 Totaal 26.192 25.199 51.391 (bedragen x € 1.000,-) Financieel resultaat Ten opzichte van de totale reguliere omzet van GGD IJsselland (€ 51,3 minus COVID-19 € 23,2 miljoen) bedraagt het verwachte (na wijziging) resultaat (na mutaties van reserves) € 200.000, dit is 0,7% van het totaal begrote bedrag. Resultaat 2020 (afwijking van begroting na wijziging) In de Bestuursrapportage najaar 2020 is gerapporteerd over enkele financiële ontwikkelingen die niet in de oorspronkelijke Programmabegroting 2020 waren opgenomen. In deze rapportage is een prognose van het te verwachten resultaat gemeld van € 200.000. De ontwikkelingen uit de rapportage zijn in de jaarrekening verwerkt.

In de jaarrekening 2020 is nu een voordelig resultaat van € 293.000 gerealiseerd. Ten opzichte van de prognose in de bestuursrapportage is dit een afwijking van (voordelig) € 93.000. In de volgende tabel is het verloop inzichtelijk gemaakt. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen waarin de afwijkingen zijn toegelicht die tot de afwijking van het resultaat ten opzichte van de prognose hebben geleid. Verwacht saldo bestuursrapportage najaar 2020 200.000 V Nieuwe ontwikkelingen Hogere inkomsten IZB 60.000 V Hogere inkomsten PGA 40.000 V Overige mutaties -7.000 V Saldo nieuwe ontwikkelingen 2020 93.000 V Per saldo resultaat jaarrekening 2020 293.000 V 10 1. Inleiding GGD IJsselland (GGD)houdt zich bezig met publieke gezondheidszorg vanuiteen gemeenschappelijke regeling van en voor 11 gemeenten in Overijssel: Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Publieke gezondheidszorg gaat over de gezondheid van de gemeenschap; het collectief staat centraal. De GGD richt zich in brede zin op bedreigingen voor de gezondheid en op bedreigingen vanuit de samenleving door grote gezondheidsproblemen; van klassieke epidemieën tot bijvoorbeeld de dreiging door overgewicht en verslavingen. Dat doet de GGD vooral met een preventieve aanpak.

Visie GGD IJsselland GGD IJsselland is actief op uiteenlopende terreinen, zoals jeugdgezondheidszorg, bestrijding van infectieziekten en openbare geestelijke gezondheidszorg. Daarbij zijn we met groepen én individuen bezig, we doen onderzoek, beoordelen mensen en situaties, zorgen voor maatregelen en geven we advies en informatie aan volwassenen en jeugdigen en gemeenten. De taken waar GGD IJsselland uitvoering aan geeft, zijn voor een groot deel vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Gemeenten zijn op basis van deze wet verantwoordelijk voor de uitvoering van deze taken voor publieke gezondheidszorg door een gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD). COVID-19 Testen en traceren (bron- en contactonderzoek (BCO) zijn reguliere taken die de GGD uitvoert om infectieziekten te voorkomen en te bestrijden. Echter niet in de omvang van 2020. Begin 2020 was er nog geen 10 fte bezig met het uitvoeren van deze taken. Vanaf de uitbraak van de pandemie zijn we doorlopend opgeschaald, hebben we nieuwe taken opgepakt en coördineren we de bestrijding van de verspreiding van dit virus. In het begin van de pandemie zijn medewerkers van andere afdelingen bijgesprongen. Dat kon ook omdat een deel van het reguliere werk door de lock down niet uitgevoerd kon worden.

Toen het reguliere werk weer werd opgestart en de omvang van het testen en BCO bleef groeien, is veel extra (tijdelijk) personeel aangetrokken. In de loop van het jaar is opgeschaald naar een organisatie met ruim 230 fte dat het virus bestrijdt. GGD IJsselland wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. We zetten onze expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in onze regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid. Dáár sluiten wij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. We spelen snel en flexibel in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen.

11 Vanwege COVID-19 zijn we een organisatie geworden die zeven dagen in de week open is. Het bron- en contactonderzoek start binnen 24 uur na een positieve test, dus dat ging alle dagen van het jaar door. Maar ook het testen ging door tijdens weekenden en feestdagen. En zelfs het trainen van nieuw personeel moest soms buiten reguliere werktijd. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Projectteam corona Aantal testen onder inwoners Aantal coronabesmettingen gemeld Aantal telefoontjes via coronalijn 186.713 14.900 108.670 1.1 Toelichting op de jaarstukken Het dagelijks bestuur legt met de jaarstukken zowel inhoudelijk als financieel verantwoording af over het realiseren van de voor 2020 afgesproken prestaties. Het jaarverslag 2020 en de jaarrekening 2020 vormen samen de integrale Jaarstukken 2020 GGD IJsselland. De plaats van het jaarverslag en de jaarrekening in de Planning en Control cyclus is als volgt: De Jaarstukken 2020 van GGD IJsselland kennen twee delen: Deel A: het jaarverslag 2020 Deel B: de jaarrekening 2020 Het jaarverslag kent twee inhoudelijke hoofdstukken (2 en 3), een sociaal jaarverslag (hoofdstuk 4), het kwaliteitsjaarverslag (hoofdstuk 5) en een afsluitend hoofdstuk met de specifieke onderwerpen die in het

12 kader van de BBV behandeld moeten worden (hoofdstuk 6). In hoofdstuk 3 is een pargraaf toegevoegd inzake Corona (3.4). De jaarrekening gaat in op de balans (hoofdstuk 7) en de baten en lasten (hoofdstuk 8). De kosten van de programma’s (met een toelichting) zijn opgenomen in het jaarverslag. In de jaarrekening wordt hiernaar verwezen. Deze toelichting vormt een onlosmakelijk deel van de jaarrekening. Een financiële verantwoording van de projecten treft u aan in bijlage 2. De bijlagen 1 en 3 tot en met 11 horen bij de financiële verantwoording (verplichte bijlagen voor de jaarrekening). 13 DEEL A: JAARVERSLAG 2020 Het jaarverslag bevat naast hoofdstukken over kwaliteit (inclusief klachtafhandeling), het sociaal jaarverslag en de ‘verplichte paragrafen’ weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering en verbonden partijen een terugblik op de realisatie van de doelstellingen uit de Programmabegroting 2020. 2. Algemene ontwikkelingen GGD IJsselland 2.1 Agenda publieke gezondheid In 2019 hebben de elf gemeenten in IJsselland de strategische agenda ‘Beweging vanuit eigen regie’ vastgesteld. Met de agenda willen de gemeenten met de GGD een brede beweging op gang brengen die gericht is op het versterken van de publieke gezondheid.

Daar zijn lokaal en regionaal veel partijen bij nodig en we investeren dan ook in het versterken van samenwerking in het netwerk. Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) Het programma ‘Beweging vanuit eigen regie’ voert de agenda Publieke gezondheid uit. Hierbij wordt in 2020 gewerkt aan de programmalijnen in het onderstaande schema. Wat hebben we in 2020 gedaan? De uitvoering van de agenda Publieke gezondheid verloopt in vier fasen. Tot en met juni 2020 is uitvoering gegeven aan de eerste fase, die zich kenmerkt door het opbouwen van vitale netwerken en coalities. In het algemeen bestuur van 20 juni 2020 is een terugblik gedeeld. Met het bestuur zijn wensen voor de invulling van de tweede fase verkend. Mede op basis hiervan is in oktober 2020 het Activiteitenprogramma 2020- 2021 bestuurlijk vastgesteld. Bij de invulling van dit programma is uitdrukkelijk aandacht besteed aan de verbinding met de landelijke notagezondheidsnota en met de impact van de Corona-crisis. In de uitvoering

14 van dit programma ligt het accent op het samen vormgeven aan resultaten en veranderingen. Daarvoor zijn activiteiten nadrukkelijker verbonden aan beoogde doelen. Een greep uit onderdelen die in het programma zijn en worden uitgevoerd: Wat willen we bereiken Waar hebben we gedaan Versterken Publieke gezondheidszorg: Het gedachtegoed positieve gezondheid wordt intern en extern breed toegepast. - GGD IJsselland werkt aan toepassing van het concept Positieve gezondheid in haar dienstverlening. - Met het bestuur is afgesproken dat we het initiatief nemen tot een brede beweging Positieve gezondheid in de regio. Versterken Publieke gezondheidszorg: Gegevens uit monitoring en onderzoek sluiten aan op de informatiebehoefte van gemeenten en samenwerkingspartners en worden effectief gebruikt. - Op IJssellandscan.nl zijn diverse beleidsmonitoren gepubliceerd, onder andere over het verloop en de impact van de Coronacrisis, (bijv. mantelzorgers en zorgmedewerkers), Armoede en Gezondheid en psychische gezondheid. Jeugd en kansrijke start: Cultuurverandering in de samenwerkingsketen: meer accent op normaliseren en demedicaliseren. Verkleinen van gezondheidsachterstanden vanaf de eerste 1000 dagen van een kind. - met gemeenten wordt gewerkt aan lokale coalities rond kansrijke start. - Startbijeenkomst versterken preventie in de keten onderwijs, gemeenten en zorg.

- GGD IJsselland draagt bij aan het RKJ project Samen Normaliseren. Psychische en mentale gezondheid: Heel IJsselland ‘beter in z’n vel’ en zo min mogelijk maatschappelijke uitval door mentale gezondheidsproblemen - Het project Suïcidepreventie wordt voortgezet. Hierin wordt aandacht besteed aan de verbinding met zorgketens. De film ‘Waarom niet eerder’ is gemaakt en is begin 2021 in première gegaan. - GGD IJsselland ondersteunt de psychosociale zorg rond de Coronaepidemie. In de eerste plaats door intensieve monitoring, en daarnaast bijvoorbeeld door het organiseren van webinars of het delen van goede voorbeelden. Gezonde leefomgeving: ‘Samen de droom maken’: met partners ontwikkelen we een gedeeld beeld op een gezonde leefomgeving in IJsselland en zetten we stappen om deze te behouden en te versterken. - In allerlei bijeenkomsten werken we aan het concreet inhoud geven van Gezonde leefomgeving. Zowel voor beleidsmakers, bestuurders en gemeenteraadsleden Gezond ouder worden: Ouderen kunnen gezond, vitaal en waardig ouder worden op de plek van eigen keuze. Dit komt tot stand door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf. - GGD neemt deel aan meerdere lokale en regionale netwerken op gebied van Gezond ouder worden.

- GGD IJsselland ondersteunt diverse preventieprojecten rond Gezond ouder worden, zoals Eén tegen eenzaamheid, Vitaal en veilig thuis, in de vorm van advisering, coördinatie en evaluatie. 15 2.2 Samenstelling van het bestuur In 2020 hebben zich geen personele wijzigingen in het bestuur voorgedaan. Eind 2020 was de samenstelling van het bestuur als volgt: Dagelijks bestuur Functie Gemeente Michiel van Willigen (voorzitter) wethouder Zwolle Gerrit Knol wethouder Zwartewaterland Gerria Toeter-Aalderink wethouder Raalte Algemeen bestuur Functie Gemeente Michiel van Willigen wethouder Zwolle Alwin Mussche wethouder Staphorst Trijn Jongman-Smit wethouder Steenwijkerland Jan Peter van der Sluis wethouder Kampen Gerria Toeter-Aalderink wethouder Raalte Alwin te Rietstap wethouder Hardenberg Gerrit Knol wethouder Zwartewaterland Jan Uitslag wethouder Dalfsen Ko Scheele wethouder Ommen Ton Strien burgemeester Olst-Wijhe Rob de Geest wethouder Deventer 3. Activiteiten GGD IJsselland 2020 3.1 Inleiding Dit hoofdstuk gaat over ontwikkelingen binnen de twee programma’s uit de begroting van GGD IJsselland (GGD) in 2020: ‘Gezondheid’ en ‘Service en Samenwerking’. De ontwikkelingen zijn ingezet met het doel de klanten en opdrachtgevers van de GGD beter van dienst te zijn, de GGD beter op de kaart te zetten en daartoe de basis op orde te krijgen.

De geschetste ontwikkelingen betreffen alleen de bijzonderheden; het ‘gewone‘ werk wordt hier niet beschreven maar is uiteraard wél gedaan! Dat laten we ook zien door de productiegegevens voor verschillende producten te tonen. 3.2 Programma Gezondheid 3.2.1 Jeugdgezondheidszorg Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar, maart 2019) 16 In de notitie Samen onze krachten bundelen – Jeugdgezondheidszorg 2020-2023 die in september 2019 door het bestuur is vastgesteld, staat hoe we de jeugdgezondheidszorg van GGD IJsselland transformeren naar een laagdrempelig toegankelijke, flexibele, op samenwerking gerichte uitvoeringsorganisatie voor ouders, kinderen, jongeren, gemeenten en samenwerkingspartners. Dit doen we door de uitvoering van het basispakket jeugdgezondheidszorg te innoveren, te flexibiliseren, door de juiste expertise en volume in te zetten om haar opdracht uit te voeren. We blijven alle jeugdigen monitoren maar verleggen de focus naar samenspraak met ouders, jongeren en samenwerking met andere partijen. Om daarmee te voorkomen dat jeugdigen uiteindelijk gebruik moeten maken van zwaardere hulp en ondersteuning. En gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien! Wat hebben we in 2020 gedaan? Op basis van de evaluatie van het Masterplan en de notitie ‘Samen onze krachten bundelen’ is een koersplan opgesteld voor de komende jaren.

Normaliseren, de- medicaliseren en samenwerking met onderwijs en gemeentelijk Sociaal Domein hebben in het Koersplan een grote rol gekregen. De kernactiviteiten van de jeugdgezondheidszorg zijn in lijn met dit Koersplan en binnen de context van de COVID-19 pandemie nader uitgewerkt. De professionals zijn in de teams aan de slag gegaan om de koers te vertalen naar hun dagelijkse uitvoeringspraktijk. Zo hebben de professionals een preventieve rol gespeeld bij de oplossing van de door COVID -19 ontstane problemen. Werkwijzen zijn mede afgedwongen door COVID 19, aangepast voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. Daarnaast hebben de professionals veel vaker dan voorheen outreachend contact gezocht en ondersteuning geboden aan gezinnen, gemeenten, scholen en worden we meer dan ooit gezien als waardevolle gesprekspartner en uitgenodigd voor verschillende overlegtafels en werkgroepen binnen het sociaal domein. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Jeugdgezondheidszorg Kinderen in beeld 0-18 jaar Extra contacten 0-18 jaar Aantal consultatiebureaus 110.557 (97,7%) 17.105 28 109.047 (97,1%) 34.011* 28 *verschil is gevolg van andere selectie van extra contacten 0-18 jaar; selectie is nu gelijk aan die voor de Strategisch GGD benchmark.

3.2.2 Rijksvaccinatieprogramma Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) De ontwikkeling van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) staat niet stil. Er komen nieuwe vaccins op de markt, de kennis over vaccinaties neemt toe en soms komt een nieuwe infectieziekte in beeld. Er zijn voor dit jaar nieuwe vaccinaties aan het Rijksvaccinatieprogramma toegevoegd. Wat hebben we in 2020 gedaan? Corona heeft voor een grote ‘druk’ op de uitvoering van het RVP gezorgd; vaccinaties zijn op andere momenten gepland of anders georganiseerd. Daarentegen maakt het virus ook het belang van vaccineren duidelijk met als gevolg een licht gestegen vaccinatiegraad in onze regio. Vanaf 1 januari 2020 is de MenACWY vaccinatie voor 14 jarigen aan het RVP toegevoegd voor kinderen geboren na 31 december 2005. Ook is vanaf aanvang 2020 de maternale kinkhoestvaccinatie aan alle zwangeren aangeboden. Kinderen waarvan de moeder een maternale kinkoestvaccinatie hebben gehad, krijgen een aangepast 17 vaccinatieschema. De uitbreiding van het RVP met Rotarix, een vaccin tegen het rotavirus voor kinderen uit risicogroepen, is tot nader order uitgesteld. De vaccinatie tegen het rotavirus wordt opnieuw bekeken door de Gezondheidsraad.

3.2.3 Forensische geneeskunde Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) Forensische geneeskunde doet naast de forensische taken ook de medische arrestantenzorg (MAZ). De politie heeft aangekondigd de MAZ te gaan aanbesteden. Samen met de vier andere GGD’en die in de politieregio vallen wordt de aanbesteding voorbereid. De GGD’en kijken gezamenlijk ook naar de mogelijke consequenties van het kwijtraken van de taak. Het kwalitatief continueren van de overige forensische taken is daarbij een zorgpunt. Een individuele GGD zal dit niet meer kunnen waarmaken, een intensivering van de samenwerking met de andere GGD’en ligt dan voor de hand. Overigens wordt de voorbereiding van de aanbesteding ondersteund door GGD GHOR Nederland. Wat hebben we in 2020 gedaan? Nadat de DPG Raad eind 2019 de herijkte visie op de forensische geneeskunde had vastgesteld, zijn de GGD’en in Oost Nederland begin 2020 gestart met elkaar ontmoeten en vormgeven aan hun dienstverlening op het gebied van forensische geneeskunde. De visie en de missie zijn gedeeld en op basis daarvan zijn thema’s vastgesteld en werkgroepen ingesteld. Door COVID-19 kreeg deze goede start aanvankelijk geen vervolg. Eind 2020 is dit traject weer opgepakt door een regionale werkgroep.

De politie heeft halverwege 2020 een marktconsultatie medische arrestantenzorg (MAZ) gepubliceerd en een gesprek hierover gevoerd met GGD GHOR Nederland. Het PvE heeft bij GGD’en geleid tot zorgen, die niet zijn weggenomen in het gesprek met de politie. Publicatie van aanbesteding van MAZ door de politie heeft nog niet plaatsgevonden. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Forensische geneeskunde Lijkschouwingen Letselrapportages Arrestantenzorg: medische zorg bij bezoek Arrestantenzorg: telefonisch zorgadvies 503 322 1000 248 518 307 1.054 265 3.2.4 Publieke gezondheid asielzoekers Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) Het COA – het orgaan dat zorgt voor de opvang van asielzoekers – heeft eind 2019 de jeugdgezondheidszorg voor de asielzoekers aanbesteed. De taak is gegund aan de GGD’en. De financiële impact van het contract en de ingangsdatum zijn nu nog onbekend. In 2019 waren de inkomsten van het COA lager door een lagere instroom van jeugdigen. Voor 2020 verwacht de GGD in verband met de hoge instroom uitbreiding van het aantal opvangplaatsen in de regio. Indien in de regio IJsselland extra noodopvang van asielzoekers gaat plaatsvinden, vraagt dat extra werkzaamheden van de teams infectieziektebestrijding, TBC en technische hygiënezorg.

18 Wat hebben we in 2020 gedaan? In verband met de corona maatregelen van het COA heeft jeugdgezondheidszorg Publieke Gezondheid Asielzoekers (verder: PGA) de werkzaamheden vanaf half maart 2020 aangepast. Hierover zijn ook landelijk afspraken gemaakt. Zo is de zorg aan asielzoekers kinderen van 0-4 jaar tijdens corona gecontinueerd op beide AZC’s . De contacten met de 4-18 jarige kinderen is aangepast, waarbij het vaccineren prioriteit kreeg. Zowel de in- als uitstroom van asielzoekers heeft van april tot juni stilgelegen. Op beide asielzoekers centra zijn de geplande gezondheidsbevordering bijeenkomsten vanaf maart stopgezet. Wel zijn op verzoek speciale corona voorlichtingen ontwikkeld en uitgevoerd voor specifieke doelgroepen. Daarnaast is, in overleg met de locatie managers van de AZC’s, geïnvesteerd in vormen van digitale voorlichting. Vanaf juli is gestart met de gefaseerde implementatie van de nieuwe werkwijze jeugdgezondheidszorg PGA. Hiervoor is een nieuw landelijk registratiesysteem gecreëerd naast het reguliere digitale kind dossier (in KD+). Het doel hierbij is de zorgcoördinatie van de asielzoekerskinderen te verbeteren.

3.2.5 Publieke gezondheid voor statushouders Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) De toename van de instroom van asielzoekers in Nederland heeft ook geleid tot een toename van de groep statushouders in gemeenten. De afgelopen jaren hebben zich met name meer nareizigers in gemeenten gevestigd: partners en kinderen van statushouders. Naar verwachting zal dit zich de komende jaren voortzetten. Het algemeen bestuur heeft in november 2018 besloten extra inzet en zorg voort te zetten. De extra inspanningen betreffen specifieke inspanningen van de Jeugdgezondheidszorg, de inzet van tolken en het aanbieden van gezondheidsbevordering, dat gericht is op overbruggen van culturele verschillen en kennismaking met de Nederlandse gezondheidszorg. In 2019 wordt dit bekostigd vanuit de reserve PGA, vanaf 2020 vanuit een verhoging van de inwonerbijdrage. Wat hebben we in 2020 gedaan? Begin 2020 is door de gezondheidsbevorderaars gestart met het organiseren van themabijeenkomsten voor statushouders. Halverwege maart zijn de reeds geplande bijeenkomsten stopgezet vanwege de uitbraak van corona. De uitvoering jeugdgezondheidszorg voor de kinderen van statushouders op de consultatiebureaus hebben met aangepaste corona maatregelen doorgang gevonden. Hierbij is gebruik gemaakt van telefonische tolken om vragen van en advies aan ouders goed te laten verlopen.

De voorlichtingsbijeenkomsten zijn medio 2020 weer opgepakt in digitale vorm. Zo is bijvoorbeeld gewerkt met kortere bijeenkomsten voor kleine groepen via beeldbellen met een tolk erbij. Daarmee werden veel statushouders alsnog bereikt. Ook werd voorlichting gegeven aan de ISK (internationale schakel) klassen. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Publieke gezondheid statushouders Voorlichtingen aan statushouders in het kader van hun inburgeringstraject 38 17 3.2.6 Toekomst Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) 19 De VNG en het Rijk zijn overeengekomen dat de bestuurlijke constructie voor de financiering van maatschappelijke opvang en beschermd wonen via centrumgemeenten in de nabije toekomst wordt beëindigd. Dit betekent dat de budgetten via een nieuw verdeelmodel aan de afzonderlijke gemeenten worden uitgekeerd en iedere gemeente verantwoordelijk wordt voor de organisatie van maatschappelijke opvang en het beschikbaar hebben van voorzieningen voor beschermd wonen. Het is duidelijk dat op dit dossier regionale samenwerking nodig blijft en ook afstemming nodig is met andere financiers (zoals de zorgkantoren en ziektekostenverzekeraar).

GGD IJsselland zal samen met de 8 betreffende gemeenten komende tijd in gesprek gaan over de wijziging in financiering en het gewenste vervolg om deze taak in de toekomst goed vorm te geven. Wat hebben we in 2020 gedaan? De decentralisatie van beschermd wonen is door het Rijk aan het eind van dit jaar uitgesteld. Beoogd is nu dat gemeenten in de regio vanaf 1 januari 2022 de beslissingen over beschermd wonen samen nemen en werken met een gezamenlijke begroting. Vanaf 1 januari 2023 komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. Voordat er sprake was van uitstel is veel tijd en energie gestoken in het binnen de regio van de grond krijgen van (het delen van) visievorming door de centrumgemeente. Dit heeft in 2020 nog niet tot een concreet resultaat geleid. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Maatschappelijke zorg Meldingen team bemoeizorg Meldingen team zwerfjongeren Meldingen team vervuilde huishoudens 410 130 91 514 110 76 3.2.7 DVO Centrale toegang Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Programmabegroting 2020, maart 2019) De DVO van de Centrale toegang eindigt in 2019. De onderhandelingen over de voortzetting van de DVO moeten nog plaatsvinden. Daarom is het bedrag nog ongewijzigd in de begroting verwerkt.

Zodra duidelijk is wat de financiële consequenties van de nieuwe DVO zijn wordt dit in een begrotingswijziging verwerkt. Wat hebben we in 2020 gedaan? De DVO van de Centrale Toegang is verlengd tot eind 2021 en uitgebreid met aanvullende taken en bijbehorende financiering. De mutatie van het werkelijk bedrag voor 2020 is verwerkt in de begrotingswijziging 2020/2. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Centrale toegang Meldingen maatschappelijke opvang Meldingen beschermd wonen Toegekende aanvragen beschermd wonen 472 1.187 795 348 1.245 781 3.2.8 Reizigerszorg Wat gingen we in 2020 doen? (bron: Bestuursrapportage voorjaar 2020, maart 2020) 20 Mogelijk komen de inkomsten van Reizigerszorg onder druk te staan door een terugloop van de inkomsten doordat zorgverzekeraars contracten sluiten met andere aanbieders (GGD kan geen landelijk aanbod bieden) waardoor verzekerde cliënten niet bij de GGD komen omdat ze dan geen vergoeding van de zorgverzekeraar krijgen. Het is de verwachting dat vaccins na de Europese aanbesteding duurder gaan worden. Hierdoor zullen minder reizigers een vaccinatie nemen. Tot slot kan de corona-uitbraak betekenen dat minder gereisd gaat worden. Door alle ontwikkelingen bestaat een risico op daling van de inkomsten. Wat hebben we gedaan? Door COVID-19 bleven de inkomsten, behalve in januari en februari, achter bij de begroting.

Vanaf 1 juni zijn er weer spreekuren ‘opengezet’ maar, ondanks verschillende initiatieven om deze te vullen, bleef de vraag naar vaccinaties minimaal vanwege de beperkte reismogelijkheden. Een groot aantal vaccins zijn dit jaar Europees aanbesteed en hiervoor zijn raamovereenkomsten met leveranciers overeengekomen. De tarieven voor reizigers zijn per 1 september 2020 hierop aangepast. Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Reizigerszorg Consulten 12.595 4.718* * vanwege corona zijn de spreekuren gedurende het jaar grotendeels gesloten geweest en wanneer open nauwelijks bezocht. 3.2.9 Productiegegevens Hieronder volgen de productiegegevens voor de producten die hierboven nog niet aan de orde zijn gekomen.

Productgroep Activiteit Aantallen 2019 Aantallen 2020 Infectieziektebestrijding* Meldingen infectieziekten: Meldingen over locaties met infectieziekterisico voor publieke gezondheid: Telefonisch vragen over infectieziekten: 444 141 932 208 355 208 Tuberculose Consulten arts en verpleegkundige Patiënten 452 21 368 14 Seksuele gezondheid Consulten seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) Gevonden soa (vindpercentage) 3.137 24,2% 2.661 29,3% Milieu en Gezondheid Bijdrage adviesrapport ‘De stad als gezonde habitat’, bestuurlijke klankbordgroep gezonde leefomgeving, workshop fysieke leefomgeving voor nieuwe raadsleden en uiteenlopende adviezen aan gemeenten, instellingen en burgers. 234 240 Technische Hygiënezorg Inspecties tatoeage- en piercingshops Inspecties seksinrichtingen 28 1 43 1 Toezicht WMO Thematisch toezicht Signaaltoezicht Calamiteitentoezicht 10 9 15 2 9 22 Toezicht Kinderopvang Inspecties kinderdagverblijven Inspecties buitenschoolse opvang Inspecties gastouderbureaus 457 396 33 346 314 31 21 Inspecties gastouders (358 nieuw, 93 steekproef) 428 301 Psychosociale hulpverlening Inzet 15 14 Beleidsadvies en onderzoek Advies over lokaal gezondheidsbeleid, preventiefjeugdbeleid, omgevingswet, gezonde leefomgeving, positieve gezondheid, WMO en preventief ouderen gezondheidsbeleid. Gezondheidsmonitor kinderen en onderzoek op maat.

* het aantal meldingen en telefonische vragen staat door corona in geen enkele verhouding met de aantallen 2019. Er wordt door IZB nog gekeken of cijfers zijn te splitsen naar corona en niet corona gerelateerde telefoon en meldingen. 3.2.10 Wat heeft het programma gekost? (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Omschrijving Primitieve begroting 2020 Begroting na wijzigingen 2020 Realisatie 2020 Verschil realisatie t.o.v. begroting na wijzigingen N/V Materiele kosten 5.056 6.947 6.116 -831 V Kapitaallasten 112 123 122 -2 V loonkosten 14.175 15.683 16.153 471 N Covid 0 22.850 21.011 -1.839 V Totaal saldo van lasten 19.343 45.602 43.402 -2.201 V Gemeentelijke bijdrage -18.497 -13.962 -13.962 0 N Financiering o.b.v. DVO -1.461 -2.528 -3.263 -735 N Rijksbijdragen -674 -1.538 -1.558 -19 V Financiering via klanttarief -1.739 -878 -1.160 -282 V Projectfinanciering -1.256 -2.827 -1.636 1.191 N Overige financiering -810 -973 -869 104 N Covid 0 -22.850 -21.011 1.839 N Totaal saldo van baten -24.436 -45.557 -43.458 2.098 N Gerealiseerd resultaat -5.093 45 -56 -102 V Het programma Gezondheid sluit af met een voordelig saldo van baten en lasten van € 102.000 ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Zowel de lasten als de baten zijn fors hoger vanwege COVID-19.

Hieronder worden de belangrijkste oorzaken nader toelicht: (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag (* € 1000) N/V Per saldo is het resultaat voor het uitvoeren van de taak Publieke gezondheidszorg Asielzoekers en Statushouders (PGAS) hoger uitgevallen dan begroot. Vanwege Covid heeft zowel de in- als uitstroom van 40 V 22 asielzoekers van april tot juni stilgelegen. Mede dankzij hogere inkomsten sluit PGA met een positief saldo. Het product Infectieziektenbestrijding sluit met een positief resultaat van € 60.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door ontvangsten in verband met detachering van medewerkers. 60 V In de gewijzigde begroting zijn kosten en opbrengsten in verband met COVID-19 opgenomen. Vanwege de grote onzekerheden in de ontwikkeling van de pandemie is zeer ruim begroot, waarbij alle begrote kosten worden gedekt door de Rijksbijdrage, te weten de meerkostenregeling. Per saldo wijkt het resultaat (zijnde nul) niet af van de gewijzigde begroting. Een nadere toelichting van COVID-19 is te vinden in paragraaf 3.4. 0 - De andere producten hebben per saldo kleine afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting. Deze worden niet nader worden toegelicht.

-7 N Totaal 93 V 3.3 Programma Service en Samenwerking Het programma Service en Samenwerking is ondersteunend aan het programma Gezondheid en heeft tot doel het optimaliseren van de kwaliteit en het rendement van de samenwerking tussen en met gemeenten en partners. In 2020 is hier onder andere als volgt invulling aangegeven: • alle bestuurlijke overleggen zijn volgens planning georganiseerd en voorbereid; • alle afgesproken bestuurlijke en interne documenten die onderdeel uitmaken van de P&C cyclus, zoals Ontwikkelingenbrief, Programmabegroting, Bestuursrapportages (2), Jaarstukken (Jaarverslag & Jaarrekening) en Managementrapportages, zijn volgens planning tot stand gekomen; • taken op het gebied van business control, juridisch control, kwaliteitszorg en informatiemanagement zijn uitgevoerd; • het management is verder ondersteund door o.a. communicatie en managementondersteuning; • de taken van de GGD bij rampen en crises (draaiboeken, samenwerkingsafspraken met ketenpartners, oefenprogramma), zijn volgens plan voorbereid. 3.3.1 Wat heeft het programma gekost? (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Omschrijving Primitieve begroting 2020 Begroting na wijzigingen 2020 Realisatie 2020 Verschil realisatie t.o.v.

begroting na wijzigingen N/V Materiele kosten 69 79 58 -21 V Loonkosten 101 119 128 9 N Totaal saldo van lasten 170 198 186 -12 V 23 Gemeentelijke bijdrage -1.766 -189 -189 0 - Overige financiering 0 0 0 0 - Totaal saldo van baten -1.766 -189 -189 0 - Saldo van baten en lasten -1.596 -9 -3 -12 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 - af: stortingen in reserves 0 0 0 0 - Gerealiseerd resultaat -1.596 9 -3 -12 V Het Programma Service en Samenwerking sluit af met een voordelig saldo van baten en lasten van € 12.000 ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Hieronder worden de belangrijkste oorzaken nader toelicht: + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag N/V Voor het team communicatie was het jaar 2020 (ook) anders dan vooraf was gedacht. Voorlichtingskosten waren er nauwelijks maar de automatisering daarentegen gaf meer kosten dan begroot. Per saldo een voordeel van ruim € 12.000 12 V Door de wijziging van de organisatie heeft er een administratieve verschuiving plaatsgevonden van directe formatie naar overhead. Hierdoor zijn de directe loonkosten van service en samenwerking lager. Voor 2020 is de overhead verdeling aangepast aan de nieuwe opzet , deze aanpassing is al opgenomen in de gewijzigde begroting.

- - Totaal resultaat op programma Service en Samenwerking (voordeel) 12 V 3.4 Corona Het afgelopen jaar is de komst van het corona-virus niemand ontgaan en we zullen 2020 dan ook niet snel vergeten. Toen in februari de eerste besmettingen in Nederland werden geconstateerd, had niemand echter voorzien dat deze crisis zo groot zou worden. Al snel werd dan ook de rol die GGD’en hebben in hun wettelijke taak op het gebied van infectieziektebestrijding uitgebreid. Ook GGD IJsselland heeft flexibel en snel geschakeld om dit mogelijk te maken. Testen Op 7 maart 2020 werd de eerste corona-besmetting in IJsselland (Zwolle) vastgesteld en in de rest van de maand liep dit al op tot tientallen. Vanaf 1 april test GGD IJsselland op verzoek van zorgorganisaties en huisartspraktijken hun zorgmedewerkers op het coronavirus. Doel is dat zoveel mogelijk medewerkers in de zorg kunnen (blijven) werken. Dit gebeurt op dat moment nog op in een tent voor de hoofdlocatie in Zwolle. Naarmate de besmettingen in Nederland oplopen en meer tests beschikbaar komen, zijn hier de locaties Ommen, Steenwijk en Deventer bij gekomen. Vanaf 1 juni kan iedereen met klachten zich hier 24 laten testen. Aan het einde van het jaar is de behoefte aan testcapaciteit nog meer toegenomen en hebben ook Kampen, Hardenberg en Raalte een testlocatie.

GGD IJsselland richt soms ook een tijdelijke pop-up locatie in, in verband met een cluster besmettingen al of niet binnen een instelling. Daarnaast worden mensen in sommige gevallen ook thuis getest. Er is behoefte om de samenleving zoveel mogelijk draaiende te houden middels testen en traceren, wat in november leidt tot de vraag naar het opleveren van een L-testlocatie in Zwolle in december. GGD IJsselland heeft met man en macht gewerkt dit te realiseren en op 4 december wordt met succes de L-locatie in de IJsselhallen geopend. Hier kunnen in 10 teststraten in totaal 2.500 testen per dag worden afgenomen. Bron- en contactonderzoek De eerste besmettingen met bijbehorend bron- en contactonderzoek werden door het team Infectieziektebestrijding opgepakt, maar de omvang en de ernst van COVID-19 vroeg al snel om extra bijstand. Sinds de corona-crisis zijn we een organisatie geworden die zeven dagen in de week open is. Halverwege mei werd landelijk bekend dat iedereen met klachten vanaf 1 juni kan worden getest. Dit betekent een grote uitbreiding van de testcapaciteit en het bron- en contactonderzoek. Het bron- en contactonderzoek start binnen 24 uur na een positieve test, dus dat gaat alle dagen van het jaar door. In het begin van de crisis hebben GGD-medewerkers van andere teams dan infectieziekten geholpen bij corona.

Verpleegkundigen, artsen, maar ook beleidsmedewerkers hielpen mee in de crisisorganisatie. Ook een aantal gepensioneerden hielp mee. Vanaf juni is personeel extern geworven en is GGD IJsselland van crisisorganisatie naar projectorganisatie gegaan. GGD IJsselland had in 2020 voor de reguliere GGD-taken gemiddeld 254 fte formatie per maand. Eind 2020 was de totale formatie van GGD IJsselland bijna verdubbeld met 233 fte extra formatie voor het projectteam corona. Kosten COVID 19 In de wet Publieke Gezondheid is vastgelegd dat de minister in geval van een pandemie de GGD opdrachten kan geven ivm de aanpak van de pandemie. Tevens is vastgelegd dat de kosten in dat geval door het ministerie worden vergoed. Ter dekking van de kosten die GGD’en maakten is de zogenaamde meerkostenregeling vastgesteld. Hierin ligt vast dat kosten voor het testen en bron- en contactonderzoek rechtstreeks door het ministerie van VWS aan de GGD’en wordt vergoed. Naast de extra kosten kan de GGD ook nadelen in de reguliere exploitatie (meer kosten en minder opbrengsten) als gevolg van corona declareren. De GGD kan maandelijks een voorschot aanvragen. Verantwoording van de meerkosten vindt plaats via de jaarrekening. De diagnostiek van de door de GGD afgenomen testen wordt uitgevoerd door laboratoria. De kosten hiervan vallen buiten de meerkostenregeling.

De GGD declareert deze kosten rechtstreeks bij het RIVM. Het begroten / voorspellen van de totale kosten voor testen en BCO was lastig. Met regelmaat kreeg de GGD nieuwe opdrachten en werd de zogenaamde roadmap waarin het aantal testen/BCO per regio werd voorspeld bijgesteld. De GGD’en kregen opdrachten om een bepaalde capaciteit aan te kunnen, maar de opkomst van het aantal mensen dat zich liet testen was grillig. Ook het landschap van de laboratoria 25 veranderde, waardoor een deel van de diagnostiek door buitenlandse laboratoria werd uitgevoerd. De rekening hiervan ging niet naar de GGD, maar rechtstreeks naar het ministerie. In november kreeg GGD IJsselland de opdracht om naast de bestaande testlocaties ook een L-locatie in te richten. Maandelijks liepen de kosten op. COVID 19 heeft er toe geleid dat de GGD in 2020 € 21 miljoen aan extra kosten heeft gemaakt voor het uitvoeren van de extra taken testen en bron- en contact onderzoek. Deze extra kosten bestaan uit: Totale kosten Covid 19 testen en BCO (* € 1.000) Beschermingsmiddelen en testmaterialen 1.145 Huisvesting 670 Ict 428 Labkosten 9.063 overige kosten 410 personeelskosten 8.956 Totaal kosten Covid 19 testen en BCO 20.673 meerkosten in reguliere exploitatie 338 Totaal kosten COVID in programma gezondheid 21.011 De labkosten ( € 9,1 miljoen) zijn bij het RIVM gedeclareerd.

Deze vallen buiten de verantwoording van de meerkosten. De kosten van testen en BCO (€ 11,6 miljoen) worden door het Ministerie van VWS vergoed. Het Ministerie betaalt de vergoeding rechtstreeks aan de GGD. In de onderstaande tabel is de verantwoording van de meerkosten opgenomen. Totaal declareert de GGD € 11,9 miljoen. Hiervan is € 11,6 miljoen extra kosten voor testen en BCO. De overige € 0,3 miljoen zijn andere kosten uit de exploitatie die onder de meerkosten vallen. Dit betreft de lagere inkomsten reizigerszorg; toezicht kinderopvang en niet ingevulde vacature gelden. In 2020 is € 8.698.000 aan voorschot ontvangen. Per saldo ontvangt de GGD nog € 3.180.000 van VWS ter dekking van de meerkosten 2020. 26 Kostensoort Meerkosten 2020 Blok 1 Bron- en contactonderzoek 5.403.322 Blok 2 Bemonstering 6.210.652 Blok 3 Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl.

Rijksvaccinatie -180.000 Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal -180.000 Blok 4 Minder baten (verrekend met minder lasten) Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht 156.078 Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg 288.606 Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal 444.684 Blok 5 Laboratoriumkosten Totaal meerkosten 2020 11.878.657 27 4. Medewerkers (sociaal jaarverslag) 4.1 Opleiden en ontwikkelen Uitgangspunt van GGD IJsselland is dat de medewerker zelf verantwoordelijk is voor de eigen ontwikkeling in zijn/haar huidige en/of toekomstige functie. Medewerkers worden hiervoor door de organisatie op diverse manieren gefaciliteerd. Naast het strategisch opleidingsbeleid, kent de organisatie een studiefaciliteitenregeling voor functiegerichte opleidingen. Voor competentiegericht opleiden is een organisatie breed Leer- en Ontwikkelprogramma (LOP) ontwikkeld. Net als in voorgaande jaren waren ook voor 2020 een groot aantal activiteiten gepland.

Helaas heeft een deel van de activiteiten vanwege de coronapandemie geen doorgang kunnen vinden. De volgende activiteiten zijn wel doorgegaan: 2 thematafels, 1 lunchlezing (online), 1 inspiratiecafé (online), 1 team training (online) en 3 refereeravonden ( waarvan 2 online). In september 2020 is een Regisseur opleiden ontwikkelen aangesteld met als opdracht een Leer- en ontwikkelbeleid te schrijven. In december 2020 zijn de bevindingen en het Leer- en ontwikkelbeleid gepresenteerd aan het managementteam. Naast het eigen leer- en ontwikkelbeleid is GGD IJsselland een erkende opleidingsinstelling voor de opleiding arts Maatschappij & Gezondheid (Jeugdarts, arts Infectieziektebestrijding, forensisch arts, arts M&G) en de opleiding Master Advanced Nurse Practitioner (verpleegkundig specialist). De artsenopleiding is een door VWS gesubsidieerde opleiding en de opleiding tot Master Nurse Practitioner (verpleegkundig specialist) is deels gesubsidieerd. Op 1 januari 2019 is gestart met een nieuwe opleidingsstructuur voor de opleiding arts Maatschappij & Gezondheid, waarbij artsen bij start van hun opleiding in dienst treden van de Stichting SBOH. De artsen die voor 1 januari 2019 al in opleiding waren, blijven in dienst tot na afronding van hun opleiding.

In 2020 waren in opleiding: • 18 artsen voor arts M&G (profielen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektenbestrijding en Forensische geneeskunde) 10 artsen in dienst van de SBOH (10 x 1e fase) en 8 artsen nog in dienst van GGD IJsselland. • 4 verpleegkundigen voor verpleegkundig specialist (Jeugdgezondheidszorg), allen in dienst van GGD IJsselland. Verder heeft GGD IJsselland in 2020 circa 40 coassistenten van de Universiteit Groningen ontvangen en begeleid in hun 4 weekse co-schap Sociale Geneeskunde. Daarnaast zijn in 2020 30 overige stagiaires geweest: • 20 studenten HBO-V (teams Jeugdgezondheidszorg); • 5 studenten van diverse universiteiten o.a. VU, Wageningen, Maastricht (team B&O); • 5 studenten overige HBO opleidingen (teams VIA, SG en O&O). 28 4.2 Personeel in cijfers Deze paragraaf geeft inzicht in de personele cijfers van 2020. Aantal medewerkers en personele capaciteit ultimo 2020 Programma Aantal medewerkers in dienst Fte, inclusief flexkrachten* Gezondheid 347 273,63 Service en Samenwerking 25 21,6 COVID-19 17 385,61** Totaal aantal medewerkers (met arbeidsovereenkomst) 389 Flexkrachten regulier 56 Flexkrachten t.b.v. bestrijding COVID-19 468 Stagiaires 10 Totaal aantal medewerkers 923 * Vanwege aanstellingen in meerdere teams kan deze informatie afwijken van gegevens in de financiële verantwoording. ** Deze informatie is op basis van geregistreerde bezetting.

Het is mogelijk dat niet bij iedere medewerker de bezetting is gevuld. Bij de begroting wordt elk jaar in de bijlagen een overzicht opgenomen van de formatie. Het betreft hier de personele formatie ten behoeve van de uitvoering van de basistaken van GGD IJsselland en de structurele additionele taken. Met opdrachtgevers worden echter ook afzonderlijke afspraken gemaakt, waar personeel voor wordt ingezet. Daarom wijkt de feitelijke bezetting jaarlijks af van de in de begroting opgenomen formatie. In 2020 was dit zeker ook het geval vanwege COVID-19. Vanwege deze pandemie en de rol van de GGD in de bestrijding ervan, zijn in korte tijd veel flexkrachten aangenomen. In- en uitstroom Onderstaand overzicht laat zien hoeveel medewerkers (met een arbeidsovereenkomst) er in 2020 in dienst zijn gekomen en hoeveel medewerkers er in 2020 zijn uitgestroomd. Programma Instroom Uitstroom Gezondheid 43 29 Service en Samenwerking 7 - COVID-19 7 - Totaal 57 29 Arbeidsmarkt In 2020 hebben 57 medewerkers een arbeidsovereenkomst gekregen. Een groot deel hiervan is via een vacature ingestroomd. Tevens is een deel vanuit tijdelijke inhuur ingestroomd in een arbeidsovereenkomst. In 2020 zijn na een werving- en selectieprocedure 45 vacatures voor de reguliere teams ingevuld. Dit is een hoog aantal in vergelijking met voorgaande jaren. In 2018 zijn 34 vacatures opengesteld en in 2019 22.