10.0 Rekenkamercommissie - Jaarverslag 2021 RKC MSSW.pdf

1 Rekenkamercommissie Aan de leden van de gemeenteraden van Meppel, Staphorst, Steenwijkerland en Westerveld. 28 februari 2022 Onderwerp: Jaarverslag 2021 Geachte dames en heren, leden van de raad, Conform de verordening dient uw Rekenkamercommissie (hierna: RKC) jaarlijks voor 1 april verslag uit te brengen over haar werkzaamheden in het afgelopen jaar. Over onze werkzaamheden in 2021 rapporteren wij u als volgt. Samenstelling en secretariaat De commissie bestond gedurende 2021 uit de heren Herman Beerda, Fred Flentge (leden) en de heer Jan Mastwijk (voorzitter). Mevrouw De Haan is halverwege 2020 teruggetreden als lid. Besloten werd die vacature niet in te vullen. Begin 2021 is het werken met een commissie van drie leden geëvalueerd. Geconcludeerd werd dat er op dat moment geen aanleiding was om de vacature alsnog te vervullen. Het secretariaat was tot 1 oktober 2021 in handen van de heer Wytze Spoelstra, raadsadviseur/plaatsvervangend griffier in Steenwijkerland. Per die datum werd hij benoemd tot griffier van de gemeente Meppel. Per 1 december 2021 trad de heer Sybren van Maurik in dienst bij de gemeente Steenwijkerland als raadsadviseur/plaatsvervangend griffier. Hij treedt vanaf die datum ook op als ambtelijk secretaris van de RKC. Onderzoeken Net als in 2020 was Corona van invloed op ons werk.

Ook nu waren de meeste bijeenkomsten weer ‘digitaal’ maar dat heeft niet tot problemen geleid. Hoewel fysiek vergaderen in een aantal gevallen zeker onze voorkeur heeft, is bijeenkomen ‘via het beeldscherm’ een werkbare optie gebleken. Wel bleek dat enkele onderzoeken een wat andere vorm moesten krijgen, waardoor bijvoorbeeld groepsinterviews met inwoners wat lastiger te organiseren waren. Eind 2021 hebben wij weer het gebruikelijke ‘rondje’ gemaakt langs de respectieve gemeenteraden om te inventariseren welke onderwerpen er, naar het oordeel van de gemeenteraden, voor een rekenkameronderzoek in aanmerking zouden kunnen komen. In het Jaarplan 2022 hebben wij u daarover nader geïnformeerd. De voortgang bij de verschillende onderzoeken was in 2021 als volgt.

2 Meppel In het eerste kwartaal van 2020 zijn we in Meppel gestart met een onderzoek naar de formele kant van het subsidiebeleid. Het rapport over dit onderwerp is in het voorjaar van 2021 aan uw raad voorgelegd. De behandeling in de raad heeft op 29 april 2021 plaatsgevonden. Kort daarna zijn we begonnen met een onderzoek naar het effect van investeringen die Meppel heeft gedaan in de binnenstad. Het rapport is begin februari 2022 aangeboden aan de gemeenteraad en zal in de raadsvergadering van februari worden behandeld. Eind 2021 hebben wij besloten om in 2022 in Meppel een onderzoek te gaan doen naar het onderwerp ‘Participatie’, met als hoofdvraag: ‘Wanneer en hoe zijn de afgelopen jaren de inwoners van Meppel betrokken bij de voorbereiding, ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid? Wanneer was sprake van burgerparticipatie (overheid wil graag iets en betrekt inwoners daarbij) en van overheidsparticipatie (inwoners willen graag iets en willen daarbij steun van de overheid)?’ Het is de bedoeling dat we in februari 2022 met dit onderzoek van start gaan. Staphorst Kort voor de zomer van 2020 zijn wij gestart met het onderzoek naar ‘De rol van de raad’ met als hoofdvraag: ‘In hoeverre maakt de gemeenteraad gebruik van zijn sturende en beleidsbepalende mogelijkheden?’.

Het onderzoeksrapport is in februari 2021 aan uw raad aangeboden en in de vergadering van 9 maart 2021 behandeld. Vervolgens zijn we gestart met een onderzoek met als hoofdvraag: ‘In hoeverre voldoet de huidige wijze van afvalinzameling, afvalscheiding en tarifering aan hetgeen de gemeenteraad voor ogen had toen voor de huidige werkwijze werd gekozen?’. Hetzelfde onderzoek is tegelijkertijd ook in Steenwijkerland gestart. Kort voor het schrijven van dit Jaarverslag zijn de onderzoeken afgerond. Het rapport is, voorzien van de bestuurlijke reactie van het college, voorgelegd aan de gemeenteraad. Behandeling kan nog door de ‘oude’ gemeenteraad plaatsvinden. Eind 2021 hebben wij besloten om in 2022 in Staphorst een onderzoek te gaan doen naar Jeugdzorg met als hoofdvraag: ‘Is de Staphorster manier van werken binnen het Jeugdbeleid/de Jeugdzorg, een manier van werken die, binnen de gestelde financiële kaders, recht doet aan de gewenste kwaliteit van de zorg die wordt geboden, en is deze manier van werken als toekomstbestendig te beschouwen?’. Het onderzoek is in februari 2022 van start gegaan. Steenwijkerland Het onderzoek naar het functioneren van Dorpshuizen is op 9 februari 2021 door de gemeenteraad behandeld. Kort voor de zomer van 2020 zijn wij gestart met het onderzoek naar de gang van zaken met betrekking tot het proces van het bestemmingsplan Eeserwold.

Het rapport is op 25 mei 2021 door de gemeenteraad behandeld. Direct daarna zijn we gestart met een onderzoek met als hoofdvraag: ‘In hoeverre voldoet de huidige wijze van afvalinzameling, afvalscheiding en tarifering aan hetgeen de gemeenteraad voor ogen had toen voor de huidige werkwijze werd gekozen?’. Hetzelfde onderzoek is tegelijkertijd ook in Staphorst gestart. Kort voor het schrijven van dit Jaarverslag zijn de onderzoeken afgerond. Het rapport is, voorzien van de bestuurlijke reactie van het college, voorgelegd aan de gemeenteraad. Behandeling kan nog door de ‘oude’ gemeenteraad plaatsvinden. Eind 2021 hebben wij besloten om in 2022 in Steenwijkerland een onderzoek te gaan doen naar duurzaamheid met als hoofdvraag: ‘Hoe krijgt het gemeentelijk beleid wat onder de noemer 3 duurzaamheid gebracht kan worden in Steenwijkerland vorm, wat zijn de resultaten en hoe is dit beleid mede gericht op de inwoners en bedrijven en daarmee op het versterken van duurzaam gedrag van inwoners, bedrijven en instellingen én op het verkrijgen van draagvlak?’. Het onderzoek zal in maart 2022 van start gaan. Westerveld In mei 2021 zijn we in Westerveld gestart met een onderzoek naar het beheer van de Openbare Ruimte.

De hoofdvraag luidt: ‘Wat is de verbetering van het in 2018 en 2019 ingezette beleid ten opzichte van het voorgaande beleid en op welke wijze is die verbetering zowel kwalitatief als kwantitatief in beeld te brengen?’. Aan de afronding van dit rapport wordt momenteel gewerkt. De verwachting is dat het rapport in februari 2022 naar het college kan worden gestuurd voor bestuurlijk wederhoor. Behandeling kan dan mogelijkerwijs nog door de ‘oude’ gemeenteraad plaatsvinden. Eind 2021 hebben wij besloten om in 2022 in Westerveld een onderzoek te gaan doen naar inkoop en aanbesteding met als hoofdvraag: ‘Op welke wijze past de gemeente de ambities SROI en duurzaamheid toe bij haar inkopen en wat zijn daarvan de praktische effecten? Hoe vindt de verantwoording richting de raad hierover plaats? En op welke manier kan de gemeente de realisatie van deze doelen nog meer bereiken en daar de raad blijvend over informeren?’. Het onderzoek zal in februari 2022 van start gaan. Algemene werkzaamheden In 2021 heeft de RKC (in wisselende samenstelling) op verschillende momenten met de gemeenteraden gesproken over verschillende onderwerpen. Voor het inventariseren van nieuwe onderzoeksonderwerpen spraken wij in Staphorst en Steenwijkerland met het presidium, in Meppel en Westerveld met een andere afvaardiging vanuit de raad.

In een aantal gevallen leverden raadsleden via interviews/gesprekken ook een bijdrage aan de onderzoeken. In 2021 hebben wij ook weer twee keer overlegd met de Klankbordgroep, waarin 2 raadsleden per gemeente en leden van de RKC zitting hebben. Steenwijkerland maakt sinds 2018 geen deel meer uit van de Klankbordgroep. Het verkeer tussen de gemeenteraad van Steenwijkerland en de RKC verloopt via het presidium/de griffier. Daarnaast hebben wij ook twee keer overlegd met de griffiers van de bij de personele unie aangesloten gemeenten. Agendapunten voor het overleg van de Klankbordgroep waren de taken en rollen van de leden van de Klankbordgroep, communicatie, zowel intern als extern, de keuze van de onderzoeksonderwerpen, de financiële kant van de RKC, de onderzoeksopzetten, vacaturevervulling en de voortgang van de onderzoeken. De onderwerpen in de overleggen met de griffiers kwamen grotendeels overeen met die van het overleg met de Klankbordgroep. 4 Financiën Voor deze opstelling zijn de door de financiële administratie van uw gemeente aangeleverde cijfers gebruikt. Het is mogelijk dat kosten van onderzoeken op verschillende boekjaren zijn verantwoord. Dat heeft te maken met het feit dat, zoals beschreven in dit verslag, de werkzaamheden zich soms over twee kalenderjaren uitstrekken. In Westerveld is een deel van het budget van 2020 overgeheveld naar 2021.

Het uitgangspunt van onze RKC is dat we jaarlijks in elke gemeente minimaal één onderzoek uitvoeren. We merken dat de budgetten onder druk staan. Dat komt deels door marktontwikkelingen, soms in combinatie met het complexer en breder van opzet worden van onderzoeken. In verband daarmee moet ook de nieuwe wetgeving op de decentrale rekenkamers worden genoemd. Deze staat de komende weken op de planning voor behandeling in de Tweede Kamer. Te verwachten valt dat die op 1-1-2023 ingaat. Wij willen daarom graag straks na 16 maart 2022 met de nieuwe gemeenteraden in gesprek over de gevolgen van deze nieuwe wetgeving voor de vier deelnemende gemeenten, en over de gewenste/noodzakelijke omvang van het budget. Slot De commissie dankt de gemeenteraden, de colleges van burgemeester en wethouders en de gemeentelijke organisaties voor de samenwerking. Met vriendelijke groet, namens de Rekenkamercommissies van Meppel, Staphorst, Steenwijkerland en Westerveld. J.J. Mastwijk, voorzitter.