10.0 Informatienota 2024 - 52 - Septembercirculaire 2024 gemeentefonds en het Buigbudget 2024-2025

College van burgemeester en wethouders - 22 oktober 2024 - 2024_B&W_007241/4 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 22 oktober 2024 Bedrijfsvoering - Organisatieadvies 14 2024_B&W_00724 Informatienota Septembercirculaire 2024 gemeentefonds en het Buigbudget 2024 - 2025 Samenstelling: Aanwezig: Rob Bats, burgemeester en voorzitter; M. Smit, wethouder; T. Jongman, wethouder; Bram Harmsma, wethouder; Marcel Scheringa, wethouder; H. de Jong, loco gemeentesecretaris Afwezig: M.W. de Graaf, gemeentesecretaris Samenvatting De gemeente Steenwijkerland is voor haar inkomsten voor een groot gedeelte afhankelijk van de rijksoverheid. Het Rijk laat jaarlijks een aantal keren weten hoeveel geld de gemeente aan Algemene uitkering (A.U.) uit het gemeentefonds kan verwachten. In het jaar 2024 ontvangen wij op basis van de septembercirculaire 2024 € 107,5 miljoen via de A.U. uit het gemeentefonds (op een begrotingstotaal van € 158 miljoen). Dit bedrag loopt op tot € 111 miljoen in het jaar 2025. Vanaf het jaar 2026 daalt de A.U. tot € 105,1 miljoen. De septembercirculaire 2024 geeft als uitkomst voor Steenwijkerland een hoger budget ten opzichte van de meicirculaire 2024. Hoeveel dat is, kunt u aflezen in onderstaande twee tabellen.

Overigens heeft het ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) onlangs bekendgemaakt dat sommige bedragen in de septembercirculaire niet juist zijn berekend. De toename van het gemeentefonds moet opwaarts bijgesteld worden. In het jaar 2025 met een bedrag van € 52 miljoen oplopend tot € 267 miljoen in het jaar 2029. Wat deze extra bedragen betekenen voor onze gemeente wordt bekendgemaakt in de a.s. decembercirculaire. Buigbudget Het definitieve Buigbudget (voor het betalen van bijstandsuitkeringen) over het jaar 2024 is onlangs vastgesteld door het ministerie van SZW op een bedrag van € 15.482.000. Het nader voorlopige budget was vastgesteld op € 14.432.000. Dit levert een voordeel op van € 1.050.000. Het voorlopige Buigbudget over het jaar 2025 is door het ministerie van SZW vastgesteld op een bedrag ter hoogte van € 15.526.000. Dit levert ten opzichte van het in de Programmabegroting 2025 – 2028 opgenomen bedrag een structureel voordeel op van € 994.000. Tabel 1 Effect van de A.U. en het Buigbudget op het meerjarig saldo van de begroting (bedragen x € 1.000) College van burgemeester en wethouders - 22 oktober 2024 - 2024_B&W_007242/4 2024 2025 2026 2027 2028 Mutatie A.U.

september 2024 + 1.098 + 1.273 + 2.549 + 2.319 + 2.429 Stelpost jeugdzorg - - - 730 - 730 - 730 Taakmutatie Wsw - - 48 - 47 - 44 - 43 Buigbudget + 1.050 + 994 + 994 + 994 + 994 Effect A.U. en Buigbudget op het saldo van de begroting + 2.148 + 2.219 + 2.766 + 2.539 + 2.650 Tabel 2 Ontwikkeling saldo van de begroting (bedragen x € 1.000) 2024 2025 2026 2027 2028 Saldo begroting najaarsnota 2024 (blz. 68) en begroting 2025 - 2028 (blz. 49) + 2.103 + 3.634 - 2.589 - 3.193 - 4.847 Effect A.U. en Buigbudget op het saldo van de begroting + 2.148 + 2.219 + 2.766 + 2.539 + 2.650 Nieuw saldo + 4.251 + 5.853 + 177 - 654 - 2.197 + = voordeel De financiële gevolgen van de septembercirculaire 2024 en het Buigbudget worden verwerkt in de jaarrekening 2024 en in de Perspectiefnota 2025 – 2029. Informatienota Inleiding Het Rijk informeert de gemeenten o.a. in de septembercirculaire over de algemene uitkering (A.U.) uit het gemeentefonds. De uitkomst van de septembercirculaire is voor onze gemeente gunstig, waardoor het financieel perspectief de komende jaren verbetert. Het definitieve Buigbudget over het jaar 2024 is onlangs door het ministerie van SZW vastgesteld op een bedrag van € 15.482.000. Het nader voorlopige budget was vastgesteld op € 14.432.000. Dit levert een voordeel op van € 1.050.000. Het voorlopige Buigbudget 2025 is vastgesteld op € 15.526.000.

In de begroting 2025 - 2028 is rekening gehouden met een bedrag van € 14.532.000. Het verschil tussen deze twee bedragen levert een structureel voordeel op van € 994.000. Kernboodschap In onderstaande tabel kunt u zien met welk bedrag de A.U. toeneemt. Tabel 3 Toename Algemene uitkering (bedragen x € 1.000) 2024 2025 2026 2027 2028 Toename A.U. + 1.098 + 1.273 + 2.549 + 2.319 + 2.429 Vervallen besparing op de jeugdzorg College van burgemeester en wethouders - 22 oktober 2024 - 2024_B&W_007243/4 Het kabinet-Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg. Het nieuwe kabinet Schoof kiest er echter voor om deze besparing te laten vervallen. De genoemde besparing wordt daarom nu weer toegevoegd aan de A.U.. Het ging om een besparingsbedrag van € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf het jaar 2027. In onze begroting hebben we (gedeeltelijk) rekening gehouden met de korting op de A.U. door een structureel bedrag van € 730.000 in mindering te brengen als stelpost op het budget van de jeugdzorg. Het terugdraaien van de besparing op de jeugdzorg door het huidige kabinet levert voor onze A.U. vanaf 2026 een voordeel op van € 1,35 miljoen, oplopend tot 1,4 miljoen in het jaar 2028. Van dit voordeel moet nog wel de stelpost van € 730.000 die in mindering is gebracht op het jeugdbudget worden afgetrokken. Dit budget wordt weer opgehoogd.

Indexatie Wmo voor stijgende zorgkosten Met de Vereniging Nederlandse Gemeenten is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de A.U. gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is bij de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk geld gereserveerd tot een bedrag van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029. Het kabinet heeft het gereserveerde budget bij de septembercirculaire toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor ons betekent dit een voordeel van € 198.000 in 2026 oplopend tot € 764.000 in het jaar 2029. Kanttekeningen Voor het extra budget dat we ontvangen moet ook een aantal taken worden verricht. Hieronder kunt u lezen om welke bedragen en taken het gaat. Tabel 4 Taakmutaties (bedragen x € 1.000) Nummer Doel 2025 2026 2027 2028 1 Wsw + 48 + 47 + 44 + 43 2 Bibliotheken + 134 + 134 - - + 182 + 181 + 44 + 43 Toelichting taken: 1. Participatie Per 1 januari 2025 komt de regeling Lage-inkomensvoordeel te vervallen. Deze tegemoetkoming in de loonkosten wordt afgeschaft vanwege de beperkte effectiviteit. Het Rijk compenseert gemeenten vanaf 2025 voor de afschaffing van dit voordeel binnen de sociale werkvoorziening.

De Noordwestgroep voert de Wsw-taak voor ons uit en ervaart door de rijksmaatregel een financieel nadeel binnen hun begroting. De ontvangen compensatie zullen wij dan ook doorbetalen aan de Noordwestgroep. 2. Bibliotheken Over de periode 2023-2024 hebben wij een specifieke uitkering ontvangen van het Rijk voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Na genoemde periode wordt een wettelijke zorgplicht voor gemeenten ingevoerd ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak ontvangen wij later een structurele bijdrage via het gemeentefonds. In de periode tussen de specifieke uitkering en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen wij over het jaar 2025 en over het jaar 2026 een bedrag van € 134.000 ter voorbereiding op de periode van de zorgplicht. Vooralsnog nemen wij de te ontvangen bedragen op in het begrotingssaldo. Bij de behandeling van de Perspectiefnota van volgend jaar zullen wij aangegeven op welke manier het budget eventueel wordt ingezet. College van burgemeester en wethouders - 22 oktober 2024 - 2024_B&W_007244/4 Consequenties voor de gemeente De septembercirculaire 2024 geeft als uitkomst voor Steenwijkerland een hoger budget ten opzichte van de meicirculaire 2024. Dit heeft gevolgen voor het saldo van onze begroting.

Hoeveel dat is kunt u zien in tabel 1 en 2, zoals weergegeven onder het kopje samenvatting aan het begin van deze nota. Ook is in deze tabellen het voordeel op het Buigbudget structureel verwerkt. De financiële gevolgen van de septembercirculaire 2024 en het Buigbudget worden verwerkt in de jaarrekening 2024 en in de Perspectiefnota 2025 - 2029. Communicatie Niet van toepassing. Vervolg Het ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft onlangs bekendgemaakt dat sommige bedragen in de septembercirculaire niet juist zijn berekend. De toename van het gemeentefonds moet opwaarts bijgesteld worden. In het jaar 2025 met een bedrag van € 52 miljoen oplopend tot € 267 miljoen in het jaar 2029. Wat deze extra bedragen betekenen voor onze gemeente wordt bekendgemaakt in de a.s. decembercirculaire. Besluit In te stemmen met de informatienota Septembercirculaire 2024 gemeentefonds en het Buigbudget 2024 - 2025.