1.1 VRIJ - Jaarverslag en Jaarrekening 2022 - raden.pdf
Tekst van het document
JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 Jaarstukken 2022 2 Inhoudsopgave Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ 3 Opbouw document ................................ ................................ ................................ ......... 3 Procedure ................................ ................................ ................................ ....................... 3 Coördinatie opvang vluchtelingen (Oekraïners, statushouders, asielzoekers) ................ 3 Deel A: Jaarverslag ................................ ................................ ................................ ............... 6 Programmaverantwoording ................................ ................................ ................................ 6 Indeling ................................ ................................ ................................ ........................... 6 Wettelijke taken – Voorkomen ................................ ................................ ........................ 7 Wettelijke taken – Bestrijden................................ ................................ ......................... 12 Aanvullende ambities................................ ................................ ................................ ....
20 Verplichte hoofdstukken Besluit begroting en verantwoording ................................ ......... 23 Inleiding ................................ ................................ ................................ ........................ 23 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................ ................................ ... 23 Financiële kengetallen ................................ ................................ ................................ .. 24 Bedrijfsvoering ................................ ................................ ................................ .............. 26 Financiering ................................ ................................ ................................ .................. 30 Verbonden partijen ................................ ................................ ................................ ....... 32 Onderhoud kapitaalgoederen ................................ ................................ ....................... 35 Sociaal jaarverslag ................................ ................................ ................................ .......... 37 Personele cijfers 2022 ................................ ................................ ................................ .. 37 Arbeidsomstandigheden ................................ ................................ ...............................
42 Bijlagen Jaarverslag ................................ ................................ ................................ ........ 44 Bijlage 1: gegevens per gemeente ................................ ................................ ............... 44 Bijlage 2: oorzaken overschrijding opkomsttijden ................................ .......................... 52 Deel B: Jaarrekening................................ ................................ ................................ ........... 53 Overzicht van baten en lasten ................................ ................................ .......................... 53 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................. 54 Toelichting op de balans ................................ ................................ ............................... 63 Bijlagen wettelijk behorend tot de jaarrekening ................................ ................................ 77 Bijlage 1: Single Information Single Audit (SISA) ................................ .......................... 77 Bijlage 2: Overzicht taakvelden ................................ ................................ ..................... 78 Bijlagen niet behorende tot de accountantscontrole ................................ ......................... 79 Bijlage 1: Langlopende leningen ................................
................................ ................... 79 Bijlage 2: Gemeentelijke bijdrage ................................ ................................ ................. 80 Bijlage controleverklaring bij de jaarrekening ................................ ................................ ... 81 3 Inleiding Elf gemeenten hebben hun taken op het gebied van brandweer en crisisbeheersing, via een gemeenschappelijke regeling, ondergebracht bij Veiligheidsregio IJsselland. Veiligheidsregio IJsselland bestrijdt incidenten waar het moet, maar beperkt nog liever risico’s waar het kan. Daartoe staat zij zeven dagen per week 24 uur per dag klaar met kennis, mensen en middelen. Opbouw document In deze jaarstukken legt Veiligheidsregio IJsselland verantwoording af over de uitvoering van de begroting 2022. De jaarstukken bestaan uit de volgende onderdelen: - deel A: Jaarverslag (inclusief bijlagen) - deel B: Jaarrekening (inclusief bijlagen) In het Jaarverslag wordt aangegeven hoe de behaalde resultaten zich verhouden tot de in de programmabegroting gestelde doelen. Het Jaarverslag is verdeeld in de volgende hoofdstukken: - Programmaverantwoording - Verplichte hoofdstukken op grond van het Besluit begroting en verantwoording - Sociaal jaarverslag Deel B betreft de jaarrekening. Hierin zijn het overzicht van baten en lasten en de balans opgenomen.
Procedure Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarstukken aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd. Het jaar is tenslotte al ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun burgemeesters wel punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 12 juli 2023. Waar de gemeenteraden wel expliciet wat van kunnen vinden, is de bestemming van het financieel resultaat. Conform artikel 34 lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regelingen stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan gedeputeerde staten. Coördinatie opvang vluchtelingen (Oekraïners, statushouders, asielzoekers) Tijdens de afbouwfase van de coronacrisis, in het eerste kwartaal van 2022, kondigde de volgende crisis zich aan. Na het uitbreken van de oorlog in de Oekraïne en het op gang 4 komen van een enorme stroom ontheemden richting de rest van Europa en ook Nederland is aan alle veiligheidsregio’s gevraagd om de organisatie van de opvang van de ontheemden te coördineren. Binnen twee weken dienden 1.000 opvangplekken gerealiseerd te zijn.
Op een iets langere termijn moesten 2.000 opvangplekken per veiligheidsregio gerealiseerd zijn. Sinds 24 juni is er een inspanningsverplichting voor ruim 3.000 plekken in IJsselland. Daarnaast werd in het voorjaar van 2022 duidelijk dat de asielketen in Nederland de opvang van asielzoekers niet meer aan kon. In juni werd de asielcrisis uitgeroepen tot een Nationale Crisis. Als hoofdoorzaken worden genoemd een tekort aan structurele AZC-plekken (o.a. als gevolg van bezuinigingen op COA en IND in de coronajaren) en een stagnerende uitstroom van statushouders naar reguliere woningen (als gevolg van de woningnood). De taakstellingen voor de te huisvesten statushouders werden flink verhoogd en om te stimuleren dat élke gemeente bijdraagt aan de realisatie van AZC-plekken wordt er gewerkt aan een zo snel mogelijke invoering van de Spreidingswet. De asielcrisis werd vooral zichtbaar doordat er overal in het land crisisnoodopvangplekken (CNO-plekken) in gemeenten moesten worden ingericht. Waar we vlak voor de zomer van 2022 nog uitgingen van de opgave om per regio per toerbeurt twee weken 150 CNO-plekken te moeten organiseren, werd dat al snel 225 CNO-plekken in elke regio gedurende drie maanden en na de zomer volgde een verdubbeling tot 450 CNO-plekken per regio tenminste tot 1 januari 2023.
In de zomermaanden heeft de veiligheidsregio de bezetting op de crisisnoodopvang- locaties voor asielzoekers verzorgd, ter ontlasting van de gemeenten. Deze taak is op 1 oktober conform afspraak overgedragen aan de gemeenten. Om deze opdracht op een goede manier te kunnen uitvoeren, zijn sinds maart een ROT Oekraïne en een programma ‘Opvang Vluchtelingen’ actief geweest. De programmaorganisatie is ondersteund door een gemeentelijk netwerk, het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA), Rode Kruis en een aantal inhoudelijke werkgroepen Een belangrijk onderdeel was het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingenspreiding (RCVS). Dit was het zenuwcentrum waar, in afstemming met het landelijk centrum (LCVS), vraag en aanbod van opvanglocaties bij elkaar kwamen. Inmiddels is het ROT afgebouwd. Via de bestuurlijke Kopgroep WIJS en het programmateam wordt alles-op-alles gezet om ook in 2023 te kunnen voldoen aan de nieuwe taakstellingen. Op bestuurlijk niveau heeft in een bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO) afstemming plaatsgevonden en zijn bestuurlijke besluiten voorbereid. Naast de focus op de ontheemden uit Oekraïne en vluchtelingen uit overige landen richtte het ROT en het BAO zich ook op thema’s als schaarste, stijgende prijzen, cyberveiligheid en uitval nutsvoorzieningen. Dit gebeurde in samenwerking met partners en in aansluiting op de landelijke crisisstructuur.
Eén en ander betekende, dat we opnieuw een beroep moesten doen op medewerkers waarop in 2020 en 2021 al een extra beroep is gedaan voor de bestrijding van de coronacrisis. De programmaorganisatie bestond daarom deels uit externe inhuur. Deze inhuur en de extra inzet van medewerkers van de veiligheidsregio worden financieel gecompenseerd door het Rijk. Voor de extra taak op het gebied van opvang Oekraïners heeft het Rijk een Specifieke Uitkering (SPUK) in het leven geroepen voor 2022. Op basis van gerealiseerde en geraamde uitgaven is eind augustus een begroting aangeleverd bij het Rijk. Deze bleef ruimschoots binnen het door het Rijk beschikbaar gestelde budget van 500.000 euro per maand. 5 Vluchtelingen die op een boot in Deventer verblijven op bezoek bij Brandweer Deventer Voor het opvangen van Oekraïners hebben medewerkers van de veiligheidsregio in 2022 in totaal 4.692 uren gemaakt. Deze uren zijn niet gecompenseerd door het rijk. Dit werd gezien als behorend bij het reguliere werk. Voor de crisisnoodopvang hebben medewerkers van de veiligheidsregio in 2022 in totaal 4.213 uren gemaakt. Deze uren zijn doorbelast aan het COA en de vergoeding hiervoor is inmiddels ontvangen.
Meerkosten 2022 voor opvang Oekraïners, crisisnoodopvang en covid-19 Opvang ontheemden Oekraïne Crisisnoodopvang COVID-19 Personeelskosten (inhuur derden) 820.100 9.300 0 Personeelskosten (inzet eigen medewerkers) 0 203.300 0 Personeelskosten (testen eigen medewerkers) 0 0 3.000 Huisvestingskosten 317.500 1.295.500 0 Overige kosten 24.600 28.100 0 Overige kosten (voorraad zelftesten en mondkapjes) 0 0 27.200 Totaal lasten 1.162.200 1.536.200 30.200 Subsidie ministerie J&V en facturering aan COA -1.162.200 -1.536.200 0 Saldo 0 0 30.200
6 Deel A: Jaarverslag Programmaverantwoording Indeling De inrichting van dit jaarverslag dient, conform de financiële verordening van Veiligheidsregio IJsselland, aan te sluiten op de indelingssystematiek van de programmabegroting. De rapportage moet onder andere ingaan op afwijkingen in de geleverde prestaties. In dit hoofdstuk gaan we hierop in. In de begroting is onderscheid gemaakt tussen de wettelijke taken en de aanvullende ambities. De wettelijke taken zijn verdeeld in ‘voorkomen’ en ‘bestrijden’. In dit jaarverslag is dezelfde indeling gehanteerd. In de begroting staat bij elk onderdeel: o Wat willen we bereiken? o Wat gaan we daarvoor doen? o De van belang zijnde prestatie-indicatoren. o Wat gaat dat kosten? In dit jaarverslag is per onderdeel de tekst opgenomen van het tweede aandachtspunt ‘Wat gaan we daarvoor doen?’. De koptekst is veranderd in ‘Wat doen we?’. In een tabel onder ieder onderdeel staat per prestatie-indicator de stand van zaken van de uitvoering van de begroting na afloop van het jaar. De stand van zaken is op de volgende manier aangegeven: Er is voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is uitgevoerd. Er is deels voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is deels uitgevoerd. Er is niet voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is niet uitgevoerd.
De twee programma’s ‘Veilig Leven’ en ‘Toekomstbestendige brandweerzorg’ zijn bij respectievelijk ‘Wettelijke taken – Voorkomen’ en ‘Wettelijke taken - bestrijden’ ondergebracht. In de bijlage zijn prestatiegegevens per gemeente opgenomen in de vorm van tabellen of staafdiagrammen. Voor ‘Wat heeft het gekost?’ verwijzen wij naar deel B De jaarrekening. In het overzicht baten en lasten wordt de realisatie en eventuele afwijkingen per programma toegelicht.
7 Wettelijke taken – Voorkomen Wat doen we? We zorgen voor een volledig overzicht van risico’s en brengen de gevolgen daarvan in beeld. Het eindproduct is een actueel, door het bestuur vastgesteld, regionaal risicoprofiel. We beperken, in samenwerking met de bijbehorende netwerken, de risico’s die zijn vastgesteld in het risicoprofiel. We zijn alert op nieuwe risico’s en bepalen hierbij welke rol voor ons is weggelegd. Wij adviseren provincie en gemeenten onder andere over evenementen, ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen (milieu, bouwen en gebruik). We voeren toezicht uit bij risicovolle bedrijven en hebben bij deze bedrijven de mogelijkheid om een bedrijfsbrandweer aan te wijzen. We leveren een actieve bijdrage aan de integrale uitvoering van de Omgevingswet, bijvoorbeeld door deelname aan de Omgevingstafel. Veilig Leven Speerpunt in 2022 was om, samen met de gemeenten, de nieuwe verplichting tot plaatsing van rookmelders in bestaande woningen vorm te geven en hiertoe samenwerkingen aan te gaan met inwonersgroepen. Stand van zaken na afloop van het jaar Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden 1. Het regionaal risicoprofiel is volledig, actueel en door het bestuur vastgesteld. Naast een regiobeeld worden ook de risico’s per gemeente inzichtelijk gemaakt. Het regionaal risicoprofiel is geüpdatet.
Het risicoprofiel was de basis voor de beleidsagenda, die op 14 december 2022 door het algemeen bestuur vastgesteld is. Daarbij is aangegeven dat één keer per vier jaar een risicoprofiel opstellen niet voldoende is om continu risico’s te signaleren en te monitoren. Om deze reden is in het programma Risico- en Crisisbeheersing een ontwikkeling ingezet op het
8 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden gebied van informatievoorziening en risicosignalering/ monitoring om dit proces te actualiseren en te verbeteren in samenwerking met partners. 2. Er vindt een aantal concrete activiteiten plaats om risico’s uit het risicoprofiel te beperken. Gedacht kan worden aan activiteiten op het gebied van signaleren, informatievoorziening en het zo vroeg mogelijk in beeld hebben van het bij een risico behorend netwerk. Een onderdeel van het programma Risico- en Crisisbeheersing is om risicogericht werken een vast onderdeel te laten zijn van de organisatie van de VR en haar partners. Een aantal acties is hiervoor al ingezet. Er is bijvoorbeeld een start gemaakt met de doorontwikkeling van het veiligheidsinformatieknooppunt en het veiligheidsbeeld. Op het gebied van cyberveiligheid heeft een eerste verkenning plaatsgevonden om, samen met Saxion, een onderzoek te starten naar de cyberrisico’s van kwetsbare/vitale BRZO-bedrijven in onze regio. Dit krijgt in 2023 concreet vorm. Op het gebied van klimaatadaptatie werken we landelijk samen met andere veiligheidsregio’s om kennis te bundelen en gezamenlijke prioriteiten te stellen. Tevens vindt afstemming plaats met de provincie in het kader van Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Onze kennis over de risico’s en de effecten kunnen worden ingezet bij het stellen van maatregelen en prioriteiten.
9 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden Daarnaast zijn er kennissessies georganiseerd op het gebied van natuurbrand en uitval elektriciteit. 3. 100% van alle aanvragen van provincie en gemeenten om een advies van de veiligheidsregio worden beantwoord (betreft onder andere evenementen, ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen). 4. In ieder advies op een omgevingsvergunning is een paragraaf ‘risicogerichtheid’ opgenomen. In deze paragraaf staat een advies, aanvullend op de wettelijke regels, gericht op het verder beperken van onveilige situatie. 5. GHOR Vertaling van het regionaal risicoprofiel naar de consequenties voor de zorgsector Er is aan de hand van het landelijke model zorgrisicoprofiel een vertaling van het regionaal risicoprofiel gemaakt naar de consequenties voor de zorgsector. Het eindconcept van dit document is gereed. Na een redactionele controle is het in februari 2023 gereed voor agendering in het bestuur. 6. Veilig Leven Samenwerking(en) met gemeenten en inwonersgroepen om de nieuwe verplichting tot plaatsing van rookmelders in bestaande woningen vorm te geven. Vanwege de rookmelderverplichting per 1 juli 2022 zijn informatiemiddelen voor inwoners ter beschikking gesteld aan de gemeenten. Bovendien hebben er diverse voorlichtingsactiviteiten plaatsgevonden. Echter, het is tot nu toe niet gelukt om inwonersgroepen separaat te betrekken.
Er zijn tientallen VvE’s aangeschreven.
10 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden Er was echter geen animo om samen iets te doen. 7. Dekkingsplan Het uitwerken van maatregelen vanuit risicobeheersing en veilig leven om de risico’s ten aanzien van brand te verkleinen bij aandachtsobjecten en -gebieden, aangewezen in het dekkingsplan. In het dekkingsplan zijn de aandachtsobjecten en -gebieden aangewezen. De genoemde maatregelen in het dekkingsplan betreffen voorlichtingsactiviteiten voor de bewoners, bijvoorbeeld over het verwijderen van brandbare materialen uit gezamenlijke verkeersruimtes, het voorkomen van rookverspreiding en vluchtroutes. 8. Dekkingsplan Communicatie met inwoners, bedrijven en eigenaren van objecten in aandachtsgebieden volgens het dekkingsplan, nader uit te werken samen met de gemeente(n). Bewustwording over (brand)veiligheid wordt verhoogd door o.a. meer aandacht voor het plaatsen van rookmelders en CO-melders en aandacht voor veilig gedrag. Hierbij maken we gebruik van sociale media, sluiten we aan bij landelijke campagnes en gebruiken we gemeentelijke informatiekanalen. Een en ander tot nu toe voor alle inwoners en niet specifiek in genoemde aandachtsgebieden. Beleidsagenda 2023-2026 In 2022 is gewerkt aan een nieuwe strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026. Deze agenda is gebaseerd op het geactualiseerde regionaal risicoprofiel.
Het eindconcept van het plan is in september en oktober 2022 ter consultatie aangeboden aan de bij Veiligheidsregio IJsselland aangesloten gemeenten en de samenwerkingspartners. De reacties hierop hebben nog tot aanpassingen van het plan geleid. Op 14 december 2022 heeft het algemeen bestuur de strategische beleidsagenda 2023 t/m 2026, inclusief dekkingsplan, vastgesteld. Programma Veilig leven; iedereen aan zet! Het programma Veilig Leven richt zich op een integrale aanpak om de zelfredzaamheid van haar inwoners te bevorderen bij:
11 1. het voorkomen van brand, ongevallen en incidenten doordat inwoners zich meer bewust zijn van (on)veilige situaties in hun leefomgeving en dat wat ze zelf kunnen doen om branden, ongevallen en incidenten te voorkomen. 2. het beperken van de gevolgen van de brand, het ongeval en/of het incident door inwoners bewust te maken van hoe ze in zo’n situatie kunnen handelen. Stand van zaken na afloop van het jaar In vervolg op de samenwerkingsgesprekken met Landstede, de school voor mbo- opleidingen in Zwolle, zijn in april ongeveer 120 studenten van het ‘landschap Veiligheid’ bijgeschoold op de thema’s brandveiligheid, reanimatie en crisisbeheersing. Bovendien zijn eerste analyses gemaakt op welke wijze het mbo en de veiligheidsregio van elkaar kunnen leren, bijvoorbeeld door middel van stages. Eind augustus heeft een terugkoppeling van de verkenningsactiviteiten aan beide directies plaatsgevonden. In Zwolle hebben 340 studenten van het mbo de training levensreddend handelen gedaan. In Kampen hebben 175 leerlingen van een basisschool voorlichting gekregen over levensreddend handelen. Op 1 juli werd de nieuwe rookmelderplicht van kracht, waarbij ook bestaande woningen moeten worden voorzien van deze levensreddende middelen. We hebben gebruik gemaakt van landelijk campagnemateriaal om inwoners op de hoogte te stellen.
Deze activiteiten hebben in de brandpreventieweken van oktober een vervolg gekregen. Begin april hebben we een pilot uitgevoerd, waarbij kraamverzorgenden zijn bijgeschoold op ‘brandveilig kijken’. Immers ook hun tijdelijke werkplek bij het gastgezin behoort een veilige werkplek te zijn. Begin 2023 krijgt dit een vervolg. De gemeente Zwolle organiseerde eind april weer een ‘Vitaal & Veilig Thuis dag’, speciaal gericht op ouderen. Op veel veiligheidsvragen kon antwoord worden gegeven. En belangrijk was dat we onze vernieuwde hulpkaart/ meterkastkaart konden introduceren, die we samen met de politie hebben ontwikkeld. Tot slot hebben we diverse ouderen geïnterviewd op welke wijze we hen het best kunnen bereiken. In het tweede kwartaal hebben havo- en vwo-leerlingen van Thorbecke Scholengemeenschap in samenwerking met de veiligheidsregio gewerkt aan ideeën om de brandveiligheid van ouderen thuis te verbeteren. Begin 2022 bereikten ons signalen dat een groep inwoners van een deel van Steenwijkerland zich ongerust maakten over aardbevingen als gevolg van gaswinning in het gebied. Als gevolg daarvan hebben we enkele participatiebijeenkomsten georganiseerd. De bijeenkomsten zijn georganiseerd in samenwerking met de gemeente Steenwijkerland en Studio Vers Bestuur van de provincie Overijssel. Naar verwachting krijgt dit een vervolg in 2023.
We denken na over de wijze waarop we collega’s, ook gemeentelijke collega’s, kunnen inzetten als veiligheidsambassadeur. Daartoe zijn in het voorjaar twee innovatiesessies voor medewerkers van de veiligheidsregio georganiseerd en is als start van de vakanties de actie ‘veilig als ambassadeur op vakantie’ georganiseerd. Naar verwachting koppelen we dit thema in 2023 aan het introductieprogramma nieuwe medewerkers van onze organisatie. 12 Eind 2022 hebben we via de GHOR de mogelijkheid geïntroduceerd om onze eigen medewerkers gratis een digitale lesmodule ‘reanimatie en AED-gebruik’ aan te laten bieden aan mensen in hun omgeving. Daarmee werken we aan ambassadeurschap en veiligheid in de buurt. ‘Terug na de brand’ heeft ook in 2022 een vervolg gekregen. Met behulp van social media, via gepushte advertenties, bereiken we inwoners in een gebied rondom het incident met veiligheidstips. Bij 43 incidenten hebben we op deze manier gemiddeld per incident ruim 12.000 mensen bereikt. Onze eigen social media-kanalen gebruiken we ook steeds meer om in de breedte veiligheidstips te geven, mede afhankelijk van het seizoen. Zo geven we tijdens de carnaval en kerst tips over brandveilige versiering en tijdens de zomer tips over veilig kamperen. Tot slot merken we op, dat na covid-19 we eindelijk ook weer fysiek basisscholen kunnen benaderen.
Dit zal in 2023 meer structureel een vervolg krijgen. Wettelijke taken – Bestrijden Ondanks inspanningen om risico’s te beperken en de zelfredzaamheid te vergroten, zijn niet alle incidenten, rampen en crises te voorkomen. Daarom bestrijden we incidenten waar het moet. Deze paragraaf beschrijft de wettelijke taken die wij uitvoeren op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) en brandweerzorg. Wat doen we? Brandweerzorg We houden brandweerposten operationeel en paraat. Van daaruit leveren we 24 uur per dag, zeven dagen per week brandweerzorg met opgeleide en geoefende mensen (vrijwillig en beroeps) en adequaat materieel en materiaal. We bereiden ons voor op het bestrijden van branden en hulpverlening, door het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma, dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Rampenbestrijding, Crisisbeheersing en GHOR We bereiden ons voor op de crises die voort kunnen komen uit de risico’s in het regionaal risicoprofiel. We doen dit door met alle van belang zijnde teams en organisaties af te stemmen welke operationele voorbereiding op deze mogelijke crises noodzakelijk is. We zijn alert op nieuwe risico’s en bepalen hierbij welke rol er voor ons is weggelegd.
Er ligt, via de beleidsagenda, een goedgekeurde opdrachtformulering om de integrale sturing op crisisbeheersing te versterken. Daarnaast zorgen we voor een goed 13 georganiseerde crisisorganisatie door aandacht te hebben voor het selectieproces van piketfunctionarissen, het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma en het faciliteren van de teams met de juiste middelen. Eventuele wijzigingen in de crisisorganisatie of daarbij behorende processen worden vastgelegd in het Crisisplan. We evalueren continu de werking van de crisisorganisatie. Leerpunten uit de evaluaties worden besproken en meegenomen in de oefen- en trainingsprogramma’s. Minimaal eenmaal per jaar rapporteren we aan Veiligheidsdirectie en bestuur wat de belangrijkste leerpunten zijn en wat daarmee gedaan is. In crisisomstandigheden, of bij dreiging daarvan: • geven GHOR-functionarissen leiding aan de processen waar zij rechtstreeks op sturen: acute gezondheidszorg en publieke gezondheidszorg; • coördineert de GHOR de inzet van aanbieders van gezondheidszorg en vormt zij de verbinding tussen de zorgsector en de multidisciplinaire crisisorganisatie; • faciliteert de GHOR aanbieders van gezondheidszorg om, binnen hun eigen verantwoordelijkheid, keuzes te maken die het effect voor de gehele zorgketen optimaliseren.
We bereiden de samenvoeging van de drie meldkamers in Oost-Nederland voor, samen met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel. De samenvoeging is gepland begin 2023. Wettelijk gezien blijven we als veiligheidsregio verantwoordelijk voor de instandhouding van de meldkamerfunctie voor ‘brandweer’ en ‘crisisbeheersing’.
14 Stand van zaken na afloop van het jaar Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden Brandweerzorg 1. Inzet van de brandweer vindt plaats conform het nieuwe vastgestelde dekkingsplan (gebiedsgerichte brandweerdekking). In 2022 zijn er in totaal 238 meldingen geweest waarbij de opkomsttijd conform het nieuwe dekkingsplan gemeten kon worden. Dit betreft meldingen met de classificatie ‘brand gebouw’. Van de 238 meldingen zijn we 229 keer binnen de gestelde opkomsttijd ter plaatse gekomen. Dit is een percentage van ruim 96%. De meldingen waarbij de gebiedsgerichte opkomsttijd overschreden zijn, waren categorie II- gebieden: woningen en gebouwen met zelfredzame personen inclusief industrie. De overschrijding van de bandbreedte (tussen de 7 en 13 minuten) zit tussen een paar seconde en maximaal twee minuten. De oorzaak van de overschrijdingen wisselt: verkeershinder, langzame opkomst maar ook bijvoorbeeld het later ter plaatse melden van het voertuig. 2. Het opleidings-, trainings- en oefenprogramma voor de brandweer is actueel en uitgevoerd. Na de coronajaren zijn er door de posten in 2022 weer volledige oefenprogramma’s gerealiseerd, waarbij de nadruk lag op het aanleren van de nieuwe bandweerdoctrine over de basisprincipes bij de brandbestrijding. Dit vergde zowel van de organisatie als van de posten extra inspanning.
In 2022 heeft kennisregie nadrukkelijk aandacht gekregen, waarbij we aandachtspunten vanuit incidenten terug laten komen in oefeningen en les- en leerstof.
15 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden We hebben te maken met meer uitstroom van brandweermedewerkers dan we gewend zijn. Enerzijds heeft dit te maken met leeftijd; anderzijds met de trend dat mensen zich korter committeren aan de brandweer. De werving en selectie van vrijwilligers heeft om die reden geresulteerd in twee extra klassen met manschappen (vijf i.p.v. drie) t.o.v. andere jaren. Ook voor de komende jaren voorzien we dat we rond de vijf klassen met manschappen moeten gaan opleiden. Dat heeft financiële effecten. Naast manschappen zullen ook opleidingen als bevelvoerder en chauffeur om dezelfde redenen vaker gegeven moeten gaan worden. 3. Brandweermaterieel en materiaal wordt aangeschaft en onderhouden volgens de investeringsplanning en het onderhoudsplan. De geplande aanschaf van het nieuwe operationele uniform in 2022 is niet gehaald vanwege de vertraagde levering van grondstoffen. De drie piketvoertuigen Bevolkingszorg zijn, eveneens door leveringsproblemen, ook niet meer aangeschaft in 2022. 4. Toekomstbestendige brandweerzorg Verkenning naar oplos- singsrichtingen om te kunnen voldoen aan bouwsteen 1.
Eind 2022 is een landelijk implementatieplan opgesteld, waarover in 2023 verdere landelijke besluitvorming plaatsvindt en dat gebruikt kan worden voor de regionale implementatie van bouwsteen 1: de verplichting om vrijwilligers die brandweerdiensten lopen (door consigneren en kazerneren) een parttime beroepsaanstelling te geven. Daarnaast is een regionaal projectplan opgesteld om, naast de implementatie van bouwsteen 1, de uitrukorganisatie door te ontwikkelen. De uitrukorganisatie van Deventer, Kampen en Zwolle krijgt hierbij bijzondere aandacht. De uitwerking van dit projectplan vindt in 2023 plaats.
16 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden 5. Toekomstbestendige brandweerzorg Verdere toepassing Uitruk op maat. Deze vorm van flexibele uitruk wordt naar behoefte bij de posten geïmplementeerd. Eind 2022 hebben 16 posten Uitruk op Maat geïmplementeerd. 6. Toekomstbestendige brandweerzorg Doorontwikkeling brandonderzoek. Er hebben 22 technische brandonderzoeken plaatsgevonden. De wijze waarop we brandonderzoek binnen IJsselland hebben georganiseerd is eind 2022 geëvalueerd. 7. Dekkingsplan Rapportage van de opkomstprestaties volgens het dekkingsplan. Het dekkingsplan voldoet aan de landelijke handreiking, behoudens de later toegevoegde onderdelen slagkracht en ondersteunende eenheden. Deze worden in 2023 meegenomen in een update. Rampenbestrijding, crisisbeheersing en GHOR 8. Er is uitvoering gegeven aan de actiepunten uit de gezamenlijk bepaalde opdracht om de integrale sturing op crisisbeheersing te versterken. Deze afspraak komt voort uit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. In samenwerking met het ministerie van J&V is een versterkingsprogramma gestart waarin dit thema terugkomt. IJsselland participeert op landelijk niveau in deze ontwikkeling.
In 2022 zijn eerste gesprekken gevoerd over de integrale sturing op crisisbeheersing met het bestuur, veiligheidsdirectie, de Regionale Samenwerking Crisisbeheersing ( RSC) en het Regionaal Coördinatiepunt Integrale Veiligheid (RCIV). Doel was om hen te informeren over de landelijke ontwikkelingen en op regionaal niveau afspraken te maken en acties in te zetten. Denk hierbij aan het versterken van de samenwerking met partners, duidelijke afbakening van de taken van de crisisorganisatie en het versterken van de informatievoorziening in de hele keten. Concretere vervolgstappen
17 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden worden verder uitgewerkt in het Programma Risico- en Crisisbeheersing. 9. Actuele risico’s zijn afgestemd met het bestuur en in samenwerking met partners heeft operationele voorbereiding plaatsgevonden. Er vindt operationele voorbereiding plaats op de belangrijkste risico’s in het risicoprofiel. De ervaring leert dat de veiligheidsregio wordt ingezet op nieuwe vormen van risico’s zoals vluchtelingen, covid-19, klimaat. Op basis van deze ontwikkeling moet opnieuw worden bepaald wat de rol van de veiligheidsregio en crisisorganisatie is in deze ontwikkeling. Dit wordt opgepakt in het programma Risico- en Crisisbeheersing dat in het najaar is gestart. Er begint meer lijn te ontstaan in de landelijke, Oost-5 en regionale planvorming. De samenwerking op dit vlak is versterkt, waardoor er efficiënter wordt gewerkt maar ook planvorming meer uitwisselbaar is en ingericht op meer regio-overschrijdende incidenten. Bijvoorbeeld op het gebied van cyber, ruwe aardolie, tekort aan gas is, op basis van landelijke planvorming, de operationele voorbereiding in de regio’s geüniformeerd en aangepast. 10. Bij (acute en niet-acute) crisissituaties is de crisisorganisatie geactiveerd en operationeel conform het crisisplan. Zie bijlage 1 voor alle GRIP-incidenten en inzetten van het ROT. 11.
Het opleidings-, trainings- en oefenprogramma voor de crisis- en GHOR- functionarissen is actueel, uitgevoerd en in lijn met de gezamenlijke visie op vakbekwaamheid. Er vindt een verandering plaats van vraaggericht naar behoeftegericht oefenen. Deze ontwikkeling is vastgelegd in de Visie op kwaliteit. Dit betekent dat er naast algemene opleidings- en trainingsprogramma’s meer op maat op persoon of team
18 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden gekeken wordt wat de behoefte is. Dit is aan de orde bij zowel de aanstelling als crisisfunctionaris, als in de verdere loopbaan, om vakbekwaam te blijven. Daarnaast wordt de registratie verbeterd van behoeftes en ontwikkeling van benodigde competenties. Dit gebeurt via het instrument ‘persoonlijk dashboard’ dat per piketgroep wordt uitgerold. 12. Inzet van de crisisorganisatie bij incidenten, rampen en crisis wordt in alle gevallen geëvalueerd conform het evaluatiebeleid. Leerpunten worden gerapporteerd aan de Veiligheidsdirectie en het bestuur. Alle inzetten zijn geëvalueerd en indien nodig en/of gewenst zijn leerarena’s georganiseerd. 13. Er zijn werkafspraken gemaakt waardoor de in 2019 vernieuwde multidisciplinaire crisisstructuur en de crisisorganisatie van de GHOR in samenhang optimaal functioneren. De werkafspraken zijn gemaakt en inmiddels ook voor het eerst beoefend. Aanvullende informatie Crisisplan In het crisisplan zijn, conform artikel 16, lid 1 van de Wet veiligheidsregio’s, de organisatie, de verantwoordelijkheden, de taken en bevoegdheden in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing beschreven. In 2022 is, op basis van gesprekken met crisisfunctionarissen en opgedane ervaringen uit inzetten en oefeningen, het crisisplan aangescherpt.
De veranderingen ten opzichte van het in 2019 vastgestelde crisisplan betreffen vooral in het eenduidig maken van woordgebruik en het verwijderen van verwarrende termen. Inhoudelijk zijn er twee aanpassingen gedaan in het kader van de vorming van een gezamenlijke meldkamer en de eenduidigheid aldaar van de GRIP- opschalingsstructuur: - het gelijktrekken van de toestemming aan functionarissen om een GRIP-niveau te
19 mogen afkondigen. - het gelijktrekken van de functienamen van de kolommen bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Op 14 december 2022 is het nieuwe crisisplan vastgesteld door het algemeen bestuur. Programma Toekomstbestendige brandweerzorg Op alle thema’s van het programma Toekomstbestendige brandweerzorg zijn stappen vooruit gemaakt. Op grond van Europese regelgeving is het in de toekomst niet langer mogelijk om brandweerpersoneel op basis van een vrijwillige aanstelling te consigneren en kazerneren. Er is een landelijk implementatieplan opgesteld waarover in 2023 verdere besluitvorming plaatsvindt. Hierdoor blijft er nog onduidelijkheid voor met name de vrijwilligers van de brandweerposten Zwolle en Kampen. Het dekkingsplan is op 14 december 2022 formeel vastgesteld, als onderdeel van de beleidsagenda. Het dekkingsplan vormt de basis voor te maken keuzes op het gebied van risicobeheersing/ brandveilig leven en de repressieve brandweerzorg. Uitruk op Maat is regionaal verder opgepakt. Deze zogenaamde flexibele manier van uitruk (een bezetting van minimaal vier in plaats van zes personen op een brandweervoertuig of zes verdeeld over meerdere voertuigen) is op 16 brandweerposten geïmplementeerd. Er zijn daarnaast stappen gezet in de doorontwikkeling van brandonderzoek. Zo zijn er extra brandonderzoekers geworven en opgeleid. En is de huidige organisatievorm geëvalueerd.
In 2023 worden verdere stappen gezet. Oefening met specialistische hulpverlening
20 Openbaar Meldsysteem (OMS) Het Openbaar Meldsysteem (OMS) verbindt de brandmeldinstallatie van een inrichting (bijvoorbeeld een zorginstelling) met de meldkamer van de brandweer. Het doel van OMS is het tijdig en automatisch verzenden van een brandmelding, zodat de meldkamer kan beoordelen of er sprake is van acute noodsituatie die vraagt om brandweerzorg. Ten aanzien van het OMS waren er twee ontwikkelingen: - Het invoeren van marktwerking per 1 januari 2023; - De komst van de nieuwe meldkamer Oost-Nederland per 21 maart 2023. De volgende zaken zijn in 2022 gerealiseerd: - De brandweermeldkamer is ontlast door test- en storingsmeldingen af te laten doen door de alarmtransmissie-aanbieder per 1 juli 2022; - De abonnees hebben voor 1 januari een keuze gemaakt voor een eigen alarmtransmissie-aanbieder (invoeren marktwerking); - De meldingen komen per 1 januari rechtstreeks binnen bij de meldkamer; - De abonnees zonder wettelijke aansluitverplichting zijn overgestapt naar een particuliere alarmcentrale (PAC); - Met bovenstaande technische aanpassing is het mogelijk om per 21 maart 2023 eenvoudig over te schakelen naar de nieuwe meldkamer. Op basis van deze afspraken is de continuïteit van het OMS gegarandeerd.
Aanvullende ambities De aanvullende ambities uit de begroting liggen in het verlengde van onze wettelijke taken en wij ondersteunen daarmee de gemeenten en andere samenwerkingspartners. De basis voor deze ambities ligt in de Beleidsagenda 2019 t/m 2022 en in afspraken met de betrokken partijen. Wat wilden we bereiken? o In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg. o In opdracht van de gemeenten coördineren wij het multidisciplinaire (brandweer, politie, ambulancedienst) adviesproces op evenementen. o Wij leggen in een visie vast hoe Veiligheidsregio IJsselland (als organisatie zelf) wil bijdragen aan een duurzame samenleving. o Samen met de GGD onderzoeken wij de mogelijkheden ter versterking van onze netwerk-functie. 21 Uitreiking certificaat CO2-prestatieladder niveau 3 (als eerste veiligheidsregio) Stand van zaken na afloop van het jaar Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden 1. In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg. In het kader van het versterkingsprogramma Risico- en Crisisbeheersing van het ministerie J&V is een landelijke werkgroep gestart. Vanuit IJsselland is deelname geborgd. Conclusie is dat Bevolkingszorg grotendeels in lijn met de landelijke aandachtspunten
22 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden georganiseerd is. Op 14 december 2022 is een voorstel met aanpassingen op basis van de landelijk gemaakte afspraken besproken in het algemeen bestuur. 2. In opdracht van de gemeenten coördineren wij het multidisciplinaire (brandweer, politie, ambulancedienst) adviesproces op evenementen. We kijken terug op een druk, maar mooi evenementenseizoen. Door een gezamenlijke inspanning van gemeenten, politie en veiligheidsregio is het proces goed verlopen. Zie bijlage 1 voor de adviezen op evenementenvergunningen die afgegeven zijn. 3. Wij leggen in een visie vast hoe Veiligheidsregio IJsselland (als organisatie zelf) wil bijdragen aan een duurzame samenleving. De CO2-uitstoot van VR IJsselland is geïnventariseerd. Deze is ruim 2.000 ton/ jaar. Door een breed gedragen maatregelenpakket zijn we in staat om in 2025 de CO2-uitstoot met 50% te reduceren. Als eerste veiligheidsregio in Nederland zijn we om die reden gecertificeerd op niveau 3 (van 5) van de CO2- prestatieladder. 4. Samen met de GGD onderzoeken wij de mogelijkheden ter versterking van onze netwerkfunctie. Er moet nog een vervolggesprek plaatsvinden om de mogelijkheden te borgen en ten uitvoer te brengen.
23 Verplichte hoofdstukken Besluit begroting en verantwoording Inleiding Op grond van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dient het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te bevatten. Voor Veiligheidsregio IJsselland zijn dit: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Bedrijfsvoering 3. Financiering 4. Verbonden partijen 5. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragrafen staat de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Veiligheidsregio IJsselland kenmerkt zich door risicomanagement in het primaire proces. Aan het managen van de veiligheidsrisico’s van burgers ontleent de organisatie immers haar bestaansrecht. Toch heeft de veiligheidsregio meer risico’s te managen, vooral ten aanzien van de bedrijfsvoering (bijvoorbeeld ICT, HR, juridisch, kwaliteit, fraude). Op deze risico’s moet de veiligheidsregio minstens zo goed bedacht zijn om het primaire proces te laten functioneren. De risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering van Veiligheidsregio IJsselland zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s kan onze organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen, zodat de huidige risico’s en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie.
Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend. Risicoprofiel Er is een risicoprofiel opgesteld om de risico’s van onze organisatie in kaart te brengen. In deze inventarisatie zijn vanuit de verschillende teams risico’s aangedragen met een mogelijk belangrijk financieel gevolg. In het navolgende overzicht zijn de tien risico’s gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. In 2022 wordt opnieuw een risico-inventarisatie uitgevoerd. Nr. Risico gebeurtenis Kans Maximaal financieel gevolg 1 Grootschalige/langdurige inzet waarvan de kosten boven het hiervoor geraamde bedrag komen en geen compensatie plaatsvindt. 10% € 1.500.000 24 2 Rente wordt hoger dan waarmee we in de begroting rekening hebben gehouden. 30% € 500.000 3 Fiscale controle van de Belastingdienst (boete). 30% € 500.000 4 Bericht stijging van pensioenpremie nadat begroting is vastgesteld. 50% € 190.000 5 Data-lek van geregistreerde gegevens (privacygevoelig of vertrouwelijk). 50% € 250.000 6 Reserve transitie meldkamer blijkt onvoldoende om de hogere kosten die daaruit voortvloeien te kunnen opvangen. 50% € 250.000 7 Het Veiligheidsberaad neemt besluiten met financiële en personele gevolgen voor Veiligheidsregio IJsselland.
70% € 100.000 8 Minder aanbieders voor oefentrajecten op de markt waardoor inschrijvingen bij aanbestedingen hoger uitvallen dan verwacht. 9 Wijzigingen in beleid of financiering van de Rijksoverheid. 50% € 100.000 10 Complexiteit Europese aanbestedingen. 50% € 100.000 Weerstandsvermogen Op basis van alle risico’s met bijbehorende inschatting is een analyse gemaakt van het benodigde weerstandsvermogen voor Veiligheidsregio IJsselland. Hiervoor is de simulatiemethodiek Monte-Carlo gebruikt. In de eerste plaats heeft dit geleid tot uitspraken over de mate van zekerheid dat het beschikbare weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. Daarnaast geeft deze analyse antwoord op de vraag welke risico’s het meest bepalend zijn in de bepaling van de aan te houden risicovoorziening. Het terugdringen van deze risico’s heeft het grootste effect. Veiligheidsregio IJsselland heeft op dit moment een beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) van één miljoen euro. Het algemeen bestuur heeft in het voorjaar van 2017 besloten om vooralsnog met de huidige beschikbare algemene reserve/ weerstandscapaciteit van één miljoen euro te volstaan in plaats van de berekende 1,18 miljoen euro. De eventuele aanpassing van de hoogte van de aan te houden algemene reserve/ weerstandscapaciteit is aan de orde als uit de praktijk blijkt dat dat nodig is.
Financiële kengetallen Als gemeenschappelijke regelingen is het verplicht om een uniforme basisset financiële kengetallen op te nemen. Hieronder een overzicht van de kengetallen, die voor Veiligheidsregio IJsselland van toepassing zijn. 25 Kengetallen 2022 Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022 Netto schuldquote 59% 64% 58% Solvabiliteitsratio 21% 13% 14% Structurele exploitatieruimte 0% 0% 0% De andere ratio’s (die verplicht zijn voorgeschreven conform BBV) zijn niet opgenomen in verband met het niet van toepassing zijn op Veiligheidsregio IJsselland. Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote geeft aan of de gemeenschappelijke regeling investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld. Dit is met 58% het geval bij Veiligheidsregio IJsselland. In 2022 is er een nieuwe langlopende lening van 9.000.000 euro afgesloten. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Buiten een algemene reserve en enkele bestemmingsreserves (egalisatie kapitaalslasten, opleidingen en vorming landelijke meldkamer) ligt het niet in de lijn om het eigen vermogen te verhogen, zodat de ratio gemiddeld op dit niveau blijft. Hierbij merken wij op dat het volledige resultaat 2022 is meegenomen in het solvabiliteitspercentage voor 2022. De solvabiliteitsratio is voor 2022 ten opzichte van 2021 door de afname van het eigen vermogen. Dit wordt veroorzaakt door het lage resultaat als gevolg van hoge inflatie op energie- en brandstofkosten. Tevens zijn de opleidingskosten vrijwilligers fors hoger door hogere uitstroom en doorstroom. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten.
Structurele baten zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke bijdrage en de rijksbijdrage. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Het percentage voor Veiligheidsregio IJsselland ligt op 0%. Voor een mogelijke structurele tegenvaller in de toekomst zullen wij de deelnemende gemeente een voorstel doen hoe deze financieel te dekken. 26 Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de uitvoering van de opgenomen punten op het gebied van bedrijfsvoering in de begroting. HRM Als VRIJ merken we dat het steeds meer moeite kost om nieuwe medewerkers te vinden ter invulling van vacatures in de organisatie. Dit als gevolg van krapte in de arbeidsmarkt. Daarnaast zijn er ook meer vacatures. Deze situatie is trouwens niet aan de orde bij het vinden van brandweerpersoneel, alhoewel er hier ook wel minder reacties komen op vacatures. Daarnaast was er veel extra werk door de langdurige crisissituaties zoals corona, de oorlog in Oekraïne en de vluchtelingenproblematiek. I&A De eerste helft van 2022 hebben we gezorgd voor verbeteringen in de bestaande ICT- voorzieningen. Zo zijn de mobiele telefoons vervangen. Daarnaast zijn de werkplekken gemoderniseerd en opnieuw ingericht.
De ICT-netwerken in de kazernes zijn verbeterd, onder andere door snellere verbindingen te realiseren. Informatiemanagement Het afgelopen jaar is stevig ingezet op informatieveiligheid. Inmiddels zijn onze kritische bedrijfsprocessen inzichtelijk en is het nieuwe overkoepelende informatieveiligheidsbeleid in concept gereed. Deze wordt in 2023 vastgesteld. Ook zijn onderliggende protocollen uitgewerkt zoals wachtwoordenbeleid, vertrouwde gebruikersapparaten, netwerktoegang et cetera. Deze worden in 2023 uitgerold. De functie adviseur informatieveiligheid is ingevuld. Zo borgen we structurele aandacht voor en voortgang in dit onderwerp. Daarnaast zijn we gestart met de voorbereiding van de vernieuwing van onze kantoorautomatisering (Office365) en wordt gewerkt aan implementatieplannen rondom de AVG, de Wet elektronische publicaties (Wep) en de Wet open overheid (Woo). Hierin wordt samen opgetrokken met de GGD. Er zit ook zorg. We voelen druk door de snelle doorontwikkeling op het gebied van digitaliserg. Dit vraagt ook extra aandacht voor de beveiliging als gevolg van kwetsbaarheden. Dit kost veel tijd en energie. Anderzijds zit er zorg op de uitval van divers personeel en het invullen van deze capaciteit. Hierdoor is vertraging ontstaan op diverse projecten met betrekking tot digitalisering en informatiebeveiliging.
Facilitaire Zaken In het najaar van 2022 is ons werkproces zo ingericht dat prestatieverklaringen (lees leveringsbewijzen) gekoppeld worden aan elke bestelopdracht van goederen en de bijbehorende facturen. Voor leveringen van diensten dient dit in de komende periode te worden ingericht. Hiermee wordt grotendeels voldaan aan een belangrijke aanwijzing van de accountant in relatie tot de rechtmatigheid van onze bestedingen. Klachten Er is één klacht ingediend, die het werk van de veiligheidsregio aangaat. De klacht betrof de situatie dat een brandweerwagen plotseling de sirene aanzette, waardoor een personenauto abrupt opzij moest. Daarbij was schade ontstaan aan de velgen. Bij de behandeling bleek 27 het hier echter te gaan om een wagen van de BOGO. De klacht is dan ook beantwoord en er is doorverwezen naar de BOGO. AVG datalekken Datalekken worden opgenomen in het datalekkenregister van de veiligheidsregio. Er is één datalek geconstateerd. Dit betreft de diefstal van een laptop. Deze is ook gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens. Open overheid De Wet open overheid (Woo) trad op 1 mei 2022 in werking. Volgens deze wet moeten wij in de jaarverantwoording een openbaarheidsparagraaf opnemen en daarin verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens wat betreft actieve en passieve openbaarmaking en verbetering van de informatiehuishouding.
De managementteams van GGD en Veiligheidsregio IJsselland stelden een gezamenlijk projectteam in om na te gaan en te adviseren over wat er nodig is om tot een goede in- en uitvoering van de Woo te komen, op korte en langere termijn. Op basis van de adviezen van het projectteam kwamen in 2022 tot stand: ✓ Een keuze wat betreft het beoogde ambitieniveau per hoofdonderdeel van de Woo. Het ambitieniveau geeft de richting aan naar een meer open overheid. ✓ Webpagina’s met informatie over de Woo, over het (elektronisch) indienen van Woo- verzoeken en met contactinformatie. ✓ Aanwijzing van contactpersonen voor de Woo ter beantwoording van vragen van het publiek over de beschikbaarheid van informatie. ✓ Aanzet voor een communicatieplan voor interne en externe communicatie over de Woo. ✓ Een overzicht van processtappen voor behandeling van Woo-verzoeken en voor verzameling van opgevraagde documenten. ✓ Aanzetten voor de openbaarheidsparagraaf over de Woo in de begroting, de bestuursrapportages en in de jaarverantwoording. ✓ Een overzicht van onderwerpen, die in 2023 en 2024 voorbereid en in uitvoering genomen kunnen worden. Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden 1. Financiën/ Facilitaire zaken Invoeren verplichtingenadministratie op basis van de ervaringen met de pilot in 2021. Het technisch koppelen van het registratiesysteem en het financiële systeem blijkt niet mogelijk.
Om het inzicht in verplichtingen te verbeteren, gaan we nu het inkoopproces optimaliseren. 2. Facilitaire zaken Actualiseren van het contract- en inkoopbeleid. De thema’s Het inkoopbeleid is op 5 april 2023 vastgesteld door het dagelijks bestuur.
28 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden duurzaamheid en lokaal inkopen krijgen hierin extra aandacht. 3. Facilitaire zaken Opleveren van de nieuwe kazerne in Diepenveen (gemeente Deventer). Vanwege vertraging in de planologische procedure en in de levering van bouwmaterialen wordt de kazerne pas in 2023 opgeleverd. 4. Facilitaire zaken Wegwerken van achterstallig onderhoud aan de gebouwen (in samenwerking met de gemeenten). Door congestie in ‘aannemersland’ en forse prijsverhogingen is het niet in alle gevallen mogelijk geweest om achterstanden in 2022 weg te werken. Over de oplossingen wordt constructief overleg gevoerd tussen de huurder (de veiligheidsregio) en verhuurders (de gemeenten). 5. HRM Stimuleren van persoonlijk leiderschap, talentontwikkeling en het versterken van gewenste mobiliteit waar ieders talent in beeld is en op de juiste manier wordt ingezet zowel voor de medewerker als de organisatie. Met de strategische personeelsplanning en de pilot van de nieuwe gesprekcyclus brengen we in kaart wat de behoeften zijn van medewerkers en organisatie nu en in de toekomst. Mobiliteit wordt steeds vaker gestimuleerd en uitgevoerd. 6. HRM Vormgeven van de organisatieontwikkeling en -cultuur aan de hand van de opgestelde kernwaarden en leiderschapsontwikkeling.
Via een zogenaamde vlootschouw voor leidinggevenden en de gesprekcyclus is er gericht gewerkt aan leiderschaps- ontwikkeling. Hierbij wordt het gedragsprofiel op basis van de kernwaarden gehanteerd. Daarnaast ontwikkelen we leiderschap in het werk door extra aandacht voor managementvaardigheden bij bijvoorbeeld het arbobeleid waar
29 Nr. Prestatie-indicator Bijzonderheden we van verzuim naar veerkracht gaan. 7. HRM Voorbereiden op de komst van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. We wachten op landelijke besluitvorming over het van toepassing verklaard worden op veiligheidsregio’s. 8. HRM We zetten in op positief gezond werkgeverschap. We willen iedere medewerker in staat stellen om vanuit eigen regie en het gedachtengoed van positieve gezondheid zo gezond en vitaal mogelijk haar/zijn werk te doen, nu en in de toekomst. Via de vitaliteitsscan en het veerkrachtonderzoek dat Q1 en 2 is gehouden is in kaart gebracht wat goed gaat binnen VRIJ maar ook waar we nu en in de toekomst onze aandacht op moeten richten. Dit is vastgelegd in een routekaart en wordt samen met de nieuwe arbodienst uitgevoerd. Hierbij is veel aandacht aan het bevorderen van positieve gezondheid en preventie. Verplichte beleidsindicatoren Taakveld Naam Eenheid Indicator 0. bestuur en ondersteuning Formatie FTE per 1.000 inwoners 0,53 0. bestuur en ondersteuning Bezetting FTE per 1.000 inwoners 0,49 0. bestuur en ondersteuning Apparaatskosten Kosten per inwoner 39,10 0. bestuur en ondersteuning Externe inhuur Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen 6,5% 0. bestuur en ondersteuning Overhead % van de totale lasten 18,6%
30 Financiering Inleiding De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasurybeleid van Veiligheidsregio IJsselland is vastgelegd in het treasurystatuut. In de Wet fido is bepaald dat een financieringsparagraaf in de begroting wordt opgenomen. Ook is vastgelegd welke informatie de financieringsparagraaf dient te bevatten. Dit zijn: • het kasgeldlimiet; • de renterisiconorm; • de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte; • de rentevisie; • de rentekosten en renteopbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie. Kasgeldlimiet De organisatie probeert zoveel mogelijk met kort geld te financieren. De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt 8,2%. De kasgeldlimiet voor Veiligheidsregio IJsselland bedraagt 0,082 * 46,3 miljoen euro = 3,8 miljoen euro. Tot aan deze limiet kan kort (looptijd < 1 jaar) worden geleend. Hier volgt een totaaloverzicht van het jaar 2022 van de modelstaten per kwartaal.
Kwartaal Gemiddelde vlottende schuld Gemiddelde vlottende middelen Netto vlottend tekort (+) of overschot middelen (-) Kasgeld limiet Ruimte (-) of overschrijding (+) 1e kwartaal € 2.052.401 € 39.445.454 € -37.393.053 € 3.796.600 € -41.189.653 2e kwartaal € 2.044.404 € 31.203.455 € -29.159.051 € 3.796.600 € -32.955.651 3e kwartaal € 2.593.535 € 18.393.821 € -15.800.287 € 3.796.600 € -19.596.887 4e kwartaal € 4.717.814 € 10.278.740 € -5.560.926 € 3.796.600 € -9.357.526 Als meer dan twee achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet de toezichthouder (provincie) hiervan op de hoogte worden gesteld. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de kasgeldlimiet niet meer dan twee achtereenvolgende kwartalen wordt overschreden. Renterisiconorm Door berekening van de renterisiconorm verkrijgen wij inzicht in de omvang van de schuld waarover in enig jaar renterisico’s worden gelopen. De renterisiconorm is gebaseerd op het begrotingstotaal en schrijft voor hoeveel maximaal geleend (herfinanciering) mag worden voor een periode langer dan een jaar. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Hierbij de ingevulde modelstaat voor de berekening van het renterisiconorm. 31 Model B 2022 1. Renteherzieningen/ herfinanciering - 2. Aflossingen * - 3. Renterisico (1+2) - 4. Renterisiconorm 9.250.526 5a. Ruimte onder renterisiconorm (4>3) 9.250.526 5b.
Overschrijding renterisiconorm (3>4) - 4a. Begrotingstotaal 46.252.628 4b. Percentage regeling 20% 4. Renterisiconorm 9.250.526 * Dit is exclusief de aflossingen van de gemeentelijke leningen m.b.t. de overname van de kazernes. Met deze aflossing vervalt ook de boekwaarde van de kazernes en gaan de kazernes weer gehuurd worden. Er vindt dus geen herfinanciering plaats. In 2022 heeft de veiligheidsregio een langlopende lening van 9.000.000 euro afgesloten en wordt dus voldaan aan de renterisiconorm. Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte Door de toename van materieel en kapitaalgoederen en de tijdelijke overname van een deel van de jonge brandweerkazernes en -posten heeft Veiligheidsregio IJsselland een financieringsbehoefte. Dit leidt tot omvangrijke uitgaande kasstromen waardoor het aantrekken van leningen noodzakelijk was en is. Uit het overzicht blijkt dat wij een overschot aan financieringsmiddelen hebben van circa 162.000 euro (2021 = tekort 2.900.000 euro). Ook in 2022 is een groot deel van de uitgestelde investeringen ingehaald. Hiervoor is in 2022 een aanvullende langlopende lening van 9.000.000 euro afgesloten. Voor de tijdelijke overname van de brandweerkazernes is per 1 januari 2014 in totaal 28,9 miljoen euro geleend van verschillende gemeenten.
Bij het aantrekken van deze leningen voor de huisvesting is de looptijd van de lening per gebouw aangesloten op de resterende herzieningstermijn (herzieningstermijn is maximaal tien jaar). In 2022 zijn kazerne Ommen en kazerne Zwolle Noord overgedragen aan de desbetreffende gemeenten.
32 Rentevisie In de begroting 2022 zijn wij uitgegaan van 2,5% rente voor bestaand en nieuw aan te trekken materieel en 3,5% voor het tijdelijk overnemen van een aantal gebouwen. In 2022 is er een extra lening aangetrokken. Dit leidt tot extra rentekosten Deze zijn via begrotingswijzigingen in de tussentijdse bestuursrapportages gerapporteerd. Over de reserves en voorzieningen is geen rente berekend. Rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie De opbrengst uit de financieringsfunctie is de creditrente in rekeningcourant (schatkistbankieren) en negatieve rente op de in januari 2022 terugbetaalde kasgeldlening. Verbonden partijen Met het inzetten van verbonden partijen kunnen we bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van Veiligheidsregio IJsselland. Het deelnemen in een verbonden partij kan ook risico’s met zich meebrengen. Dit laatste is een belangrijke reden geweest om in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) de verplichting op te nemen om de bijdrage/ het risico van verbonden partijen te melden in een afzonderlijke paragraaf van zowel de begroting als de jaarstukken. Een verbonden partij is een publiekrechtelijke of privaatrechtelijke organisatie waarin we zowel een bestuurlijk als een risicodragend financieel belang hebben.