1.0 Jaarverslag Veiligheidsregio IJsselland 2017.pdf

VRIJ IN BEWEGING Jaarverslag 2017 Veiligheidsregio IJsselland Veiligheidsregio IJsselland 3 2 Jaarverslag 2017 26 2017:7 VRIJ in beweging Versterken van veiligheid in de fysieke leefomgeving, risico’s beperken waar het kan en incidenten bestrij- den waar het moet. Op de Veiligheidsdag in Steen- wijkerland in juli was goed zien waar we als Veilig- heidsregio IJsselland voor staan. Duizenden bezoekers aan het evenement gaven ogen en oren de kost bij demonstraties, stands en voertuigen van diverse hulpdiensten en regionale en lokale vrijwilligersorganisaties. De collega’s waren actief bij diverse grote incidenten in bijvoorbeeld Deventer, Tuk en bij Arcadia in Zwolle. Bij dat laatste incident was ik onder de indruk van het professione- le en inlevende optreden van de hulpdiensten. Ook de ogenschijnlijk kleinere inzetten kwamen in het nieuws, zoals de brand in het Stedelijk Museum van Zwolle half oktober. Daar woedde korte tijd brand waarbij veel rook vrijkwam. De brand was snel onder controle, maar de roetschade aan kunstwerken door het hele pand was aanzienlijk waardoor het museum per direct werd gesloten voor publiek. In het algemeen bestuur stemden we in met organisa- tieplan van Veiligheidsregio IJsselland.

Dit betekent dat we als organisatie een ontwikkeling doormaken waarbij we ons meer naar buiten richten en meer maatwerk leveren op basis van de vraag van de samen- leving en onze partners. Daarnaast benoemden we in juni Arjen Schepers als nieuwe commandant brand- weer/directeur veiligheidsregio. Ik kijk met vertrouwen uit naar 2018! Henk Jan Meijer Voorzitter Veiligheidsregio IJsselland 4 8 11 18 6 16 24 4 EEUWENOUDE KUNSTSTUKKEN BESCHADIGD DOOR ROETSCHADE 6 Brandpreventie in Deventer binnenstad Kinderen zijn een belangrijke doelgroep Ik ben mijn thuis verloren Maak van je roze wolk geen rookwolk 8 WERK VAN DE HULPDIENSTEN BLIJFT BOEIEN 10 Als het water komt Zwolle decor voor grootschalige oefening Samen oefenen 12 BEVOLKINGSZORG 14 FEITEN EN CIJFERS 2017 16 AANDACHT VOOR KWETSBARE INWONERS 18 BRANDWEERVRIJWILLIGERS IN DE DOP 20 IN DE MEDIA 22 INNOVATIE 24 DE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST 26 Voel je VRIJ... Laat je horen! Strategisch overleg 1513 Veiligheidsregio IJsselland 5 4 Jaarverslag 2017 EEUWENOUDE KUNSTSTUKKEN BESCHADIGD DOOR ROETSCHADE Een felle brand in het Stedelijk Museum van Zwolle in de nacht van 17 oktober zorgde voor aanzienlijke schade aan eeuwenoude kunststukken. De brandweer kreeg de brand snel onder controle, maar omdat het oude gedeelte van het pand van het museum één groot compartiment is, kon de rook zich gemakkelijk door het hele gebouw verspreiden.

Sinds de brand is het museum gesloten. Directeur ad interim Benjamin Koolstra vertelt wat zich sinds die tijd achter de deur afspeelt. inds de brand komen kunst- en schadeherstelexperts af en aan. Elk stuk in onze collectie vraagt om een eigen behandeling van de roetschade. Niet alle stukken zijn in ons eigen bezit, we hebben bijvoorbeeld ook items van het Rijksmuseum. Zij hebben hun eigen experts waar we goede afspra- ken mee moeten maken.” Explosie Een explosie van een luchtontvochtiger bleek de oorzaak van de brand. Dit bleek uit opnamen van de beveiligingsca- mera’s, maar ook het brandonderzoek door Brandweer IJsselland gaf hierover uitsluitsel. Benjamin: “De brandweer was zeer snel ter plaatse, binnen zeven mi- nuten. Zij zijn de hele nacht doorgegaan met blussen en samen met de veiligheids- regio en de gemeente maakte ik afspra- ken over de rolverdeling. Er was onder andere veel aandacht vanuit de landelijke media met speculaties over de oorzaak van de brand.” Emotie Benjamin beschrijft ook de emotie bij de medewerkers: “We hebben pittige maan- den achter de rug vanwege de aanstaande reorganisatie, maar ook door de brand. Mijn aandacht lag dus in eerste instantie bij het informeren van de medewerkers over de oorzaak van de brand en de ge- volgen.

Het heeft veel impact op hen en sommigen willen niet meer naar binnen en alleen nog maar op kantoor werken.” Drostenhuis De kunststukken zijn waarschijnlijk in juni 2018 weer gereed voor expositie. Benjamin: “We herstellen een groot deel van de collectie bestaande uit ruim 12.000 schilderijen, kostuums, meubilair, foto’s en andere kunststukken. Het herstel van het museum zelf duurt waarschijnlijk nog heel 2018. Op het Drostenhuis, uit de 17e eeuw , moet eerst een historische analyse plaatsvinden. Welke plafondelementen zijn origineel en welk zijn uit een later tijdvak? Een restauratiearchitect moet vervolgens een herstelplan maken.” “S Ruim 40.000 mensen bezoeken jaarlijks het Stedelijk Museum 40.000 Het Stedelijk Museum bestaat al ruim 125 jaar 125 “Na de brand op maandagnacht ben ik gelijk de volgende dag naar het museum gegaan. Daar zag ik dat het personeel aangeslagen was. Ik heb helaas in mijn rol als burgervader al diverse branden meegemaakt. Toch kan ik me nu pas beter voorstellen hoe erg roetschade is, zeker bij een pand als het Stedelijk Museum.” Henk Jan Meijer burgemeester Zwolle

Ik ben mijn thuis verloren Op 1 januari 2017 ging in Raalte mijn woning uit 1947 in vlammen op. Alles raakte ik kwijt en bouwde ik het afgelopen jaar van voor af aan weer op. Enkele weken na de brand kwam de brandweer bij mij langs voor het Klanttevredenheidsonderzoek waarin de evaluatie van de dienstverlening centraal stond. ver het optreden van de brandweer ben ik zeer te spreken. Hun voornaamste taak was het blussen van de brand en de schade beperken. Ook zorgden zij voor slachtofferopvang in het gesprek en in het voorzien van warme dranken en eten. Aan het bedanken van de inge- zette korpsen ben ik nog niet toegekomen. Zij hebben mij zoveel support geboden! Ik heb een fijne kring met mensen om mijzelf heen, maar ben wel mijn thuis verloren. Hoewel ik heel erg goed ben geholpen door onder andere gemeente en verzekering was het erg zoeken waar ik moest beginnen na de brand. Het was fijn geweest als iemand me op weg had geholpen, me het zetje in de rug had gegeven en vraagbaak was geweest. Na een brand ben je eigenlijk je hele leven kwijt. Joop Velderman, inwoner Raalte O 6 Jaarverslag 2017 Kinderen zijn een belangrijke doelgroep aarom kinderen? Uit onderzoek is naar voren gekomen dat kinderen tot 12 jaar een kansgroep zijn als het gaat om het bijbrengen van kennis over brandveiligheid.

Met bijna vijftien procent van de totale bevolking in IJsselland, heeft deze groep een groot aandeel in onze samenleving. Door kinderen van deze leeftijd kennis bij te brengen over vuur en brandleggen we een basis voor meer zelfredzaamheid. Daarnaast geeft de Wetenschappelijke Raad Brand- weer geeft aan dat er meer aandacht moet komen voor onbewust gedrag. Door kinderen op jonge leeftijd te leren wat brandveilig gedrag is, zijn zij zich op latere leeftijd bewust van de risico’s om zo een eventuele brand te voorkomen. Als het dan toch gebeurt, weten zij beter hoe zij moeten handelen. Maak van je roze wolk geen rookwolk uders die de geboorte van hun kind in de maand oktober aangaven bij één van de elf gemeenten in IJsselland kregen een koffertje of tasje met daarin brandveiligheidsinforma- tie. Brandweerkorpsen en gemeenten hielden deze actie in het kader van de Nationale Brandpreventieweken 2017. Thema van deze week was ‘Hé, doe de deur dicht!’. Voor jonge ouders is het zeker belangrijk om stil te staan bij de veiligheid van hun kinderen en dus bij de brandveiligheid in huis. De informatie die verstrekt werd, kan ouders hierbij helpen. In de koffer zat naast voorlichtingsmateriaal onder andere een rookmel- der en een brandweerslabbetje. W O Veiligheidsregio IJsselland 7 randpreventie kan mensenlevens redden.

Met name in een dichte binnenstad met veel oude gebouwen als Deventer heeft een brand grote impact op omwonenden en ondernemers. Om het veiligheidsbewustzijn in de binnenstad te vergroten is in 2016 een pilot gestart met brandpreventieacties in de Deventerwijk Bergkwartier. Voor de rest van de binnenstad – be- woners van het centrum van Deventer, tussen Buitengracht en IJssel – was in 2017 aandacht. Ook dit keer weer met het doel ‘bewustwording’. En met succes: door de verschillende brandpreventieacties is in ieder geval drie keer erger kunnen voorkomen. Zo ging twee keer de rookmelder af, opgehangen tijdens een van de acties, waardoor de bewoners er op tijd bij waren. Niet alleen het ophangen van rookmelders door de brandweer red levens, ook de preventietips die werden gedeeld zijn van levensbelang. Zo heeft een bezoeker van de acties uit voorzorg een koolmonoxidemelder aangeschaft. En die ging, waardoor de bewoner op tijd werd gealarmeerd. Je moet er niet aan denken wat er was gebeurd als er geen melder had gehangen. B Brandpreventie in Deventer binnenstad 370 In oktober werden in IJsselland 370 koffertjes en tasjes uitgereikt. 3.870 Deventer huishoudens ontvingen in 2017 een brief over de brandveiligheidsacties en met het aanbod voor een gratis huisbezoek door de brandweer. Het valt ons op dat er nog heel veel mensen zijn die geen rook- en koolmonoxidemelders hebben.

Daarom zijn deze acties juist zo belangrijk: om mensen bewust te maken van het belang van deze melders. Jan Wittenberg coördinator Brandveilig Leven ‘‘ ‘‘

8 Jaarverslag 2017 e 112-dag in Ommen was een initiatief van de lokale hulpver- leningsdiensten. Zij sloegen de handen ineen en zetten een mooi programma in elkaar. “In 2006 organi- seerden we ook zo’n dag. Het spektakel- stuk in Ommen was onbetwist de demo van brandweer, politie en ambulance met een inzet van het arrestatieteam (AT). “Beetje spannend…”, riep een klein, blond jongetje die van schrik een sprongetje de lucht in maakte toen het AT zijn komst aankondigde met veel geknal. Veiligheidsdag Het Eesermeer aan de rand van Steenwijk was zaterdag 15 juli het toneel van de tweejaarlijkse Veiligheidsdag. Ook hier werden de zintuigen optimaal geprikkeld. Oefenen met de ME, schminken bij defen- sie, water spuiten met echte brandslangen bij de jeugdbrandweer, proefjes doen bij het waterschap, genieten van professio- nele demo’s en het slimme speurwerk van reddingshonden. En meer, nog veel meer. Duizenden mensen beleefden het mee. Verbinding De hulpverleningsdiensten en organisaties die meedoen aan deze ‘publieksevenemen- ten’ halen alles uit de kast om bezoekers een interessante dag te bezorgen én hen meteen te informeren over allerlei thema’s. Voorlichting en advies over het vergroten van je eigen veiligheid, maar ook die van anderen. Weten wat je kunt doen in geval van nood, bijvoorbeeld als iemand in jouw buurt onwel wordt of wanneer je de vlam in de pan krijgt.

Ook zo vergroten we de veiligheid in IJsselland. D WERK VAN DE HULPDIENSTEN BLIJFT BOEIEN Veiligheidsregio IJsselland 9 Connect is de naam van het nieuwe netwerk, ontstaan uit de 112-dag. Het bestaat uit hulpverleners die elkaar nog beter willen leren kennen en van elkaar willen leren. In september was de eerste bijeenkomst die zeer geslaagd was. Agendatip De volgende Veiligheidsdag is op zaterdag 13 juli 2019 in Deventer mensen bezochten de lokale 112-dag en de regionale Veiligheidsdag 16.000 Het werk van de hulpverleningsdiensten blijft boeien. De lokale 112-dag in Ommen op 8 april en de regionale Veiligheidsdag op 15 juli waren enorme publiekstrekkers: samen goed voor ruim 16.000 bezoekers. En laten we wel wezen… het zijn de krenten uit de pap, deze dagen. Geen verdriet en narigheid. Wel een goede sfeer, veel belangstelling en goede gesprekken. We kijken met veel voldoening terug op deze twee dagen. Als het water komt… ier veiligheidsregio’s, vijf waterschappen, het mini- sterie van Defensie, het Watermanagement Centrum Nederland en Rijkswaterstaat deden van 25 septem- ber tot 29 september mee aan de hoogwateroefening Deining en Doorbraak. Het was de grootste oefening sinds de hoge waterstanden van 1995. Samen met partners keek Veiligheidsregio IJsselland of ze een hoogwatersituatie ook daadwerkelijk het hoofd konden bieden.

Na een periode waarin veel neerslag is gevallen in het stroomgebied van de grote rivieren, maken Rijkswaterstaat en de Waterschappen zich zorgen om het verloop van de waterstanden. De voorspellingen geven aan dat de Kamper- eilanden gaan overstromen. Dit zorgt ervoor dat de crisis- organisatie wordt opgestart. Het GBT in Kampen, het ROT en verschillende actiecentra namen vanuit Veiligheidsregio IJsselland deel aan de oefening. De oefening Deining en Doorbraak is niet alleen voor de professionals. Ook inwoners van het gebied worden met de oefening bewust gemaakt van de mogelijke risico’s. Achter de dijken en wonen en werken ruim vier miljoen mensen. Zij zouden door extreem hoogwater in gevaar kunnen komen. V 10 Jaarverslag 2017 Veiligheidsregio IJsselland 11 700 Bijna 700 mensen namen deel aan de oefening ‘ Artefacto’ in het PEC-stadion Samen oefenen n maart en in november werden dit jaar de CoPI-oefeningen DOWR gehouden. Deventer, Olst-Wijhe en Raalte oefenen dan samen. De twee weken durende oefening in maart had als hoofddoel om de samenwerking en de com- municatie tussen brandweerposten te optima- liseren. Door het scenario van een ongeval met een brandende tankwagen bij een tankstation, werd een chaotische situatie gecreëerd waarin snel en efficiënt handelen van groot belang was.

Ook met het scenario van de oefeningen in november was nauwe en productieve samenwer- king vereist door een zeer grote brand bij het ke- telhuis, rook dat zich snel verspreidde door het hele complex en een mogelijk explosiegevaar. De oefeningen in DOWR vinden jaarlijks plaats in het voor- en najaar. Het accent ligt beurte- lings op brand, technische hulpverlening en ongeval gevaarlijke stoffen. Het hoofddoel van de oefeningen is de samenwerking en communi- catie. De oefenstaf en de deelnemers kijken en- thousiast terug op deze realistische en leerzame oefeningen. 200 Meer dan 200 deelnemers kijken enthousiast terug op de leerzame DOWR-oefeningen IZwolle als decor voor grootschalige oefening aniek en chaos nadat een drone ontploft boven het stadion van PEC Zwolle. De ontploffing leidt tot veel gewonden onder het publiek van de voetbalwedstrijd en er moet snel opge- schaald worden, om hulp te bieden aan de mensen. Met dit scenario is de grootschalige multidisciplinaire oefening ‘ Artefacto’ van start gegaan. Nog niet eerder organiseerde Veiligheidsregio IJsselland een oefening van deze omvang met bijna zevenhonderd deelnemers.

Onder andere de brandweer, politie, geneeskundige hulpverlening, PEC Zwolle, meerdere teams uit de crisisorganisatie (Meldkamer, CoPI, ROT, GBT), Isala, GGD IJsselland, Bevolkingszorg, Rode Kruis, Medrie huisartsen- post en OM hadden een rol in deze crisissituatie. Petra Kruijt, procesmanager opleiden, trainen, oefenen bij de GHOR, was projectleider: “Ik vond het heel inspirerend om met elkaar zo’n complexe multidisciplinaire oefening op te zetten. De samenwer- king hierbij met PEC Zwolle gaf wat mij betreft extra glans aan deze oefening. Oefenen op deze schaal, waarbij zoveel samenwerkings- partners betrokken waren en ook daadwerkelijk meededen, was voor alle deelnemers een bijzondere ervaring en heeft de organisatie en de samenwerkingspartners veel waardevolle leerpunten opgeleverd. Ik heb ervan genoten en er veel van geleerd.” P Veiligheidsregio IJsselland 13 12 Jaarverslag 2017 Één team, veel taken Het regionale team Bevolkingszorg is de samenwerking van de gemeentelijke taken tijdens een ramp of crisis. Na het redden van mens en dier of het blussen van de brand, blijven er nog veel taken over zoals het opvangen van mensen, het beperken van schade voor de leefomgeving en nazorg. Ook een goede communicatie tijdens en na het incident is belangrijk. In 2017 zijn deze taken geregio- naliseerd in één team.

Daardoor konden we van 471 mensen die maar af en toe betrokken waren naar 86 personen terug die beter opgeleid zijn en vaker in de praktijk aan het werk gaan. Een enorme professionaliseringsslag waar met name de inwoners van IJssel- land al bij meerdere incidenten in 2017 de vruchten van hebben geplukt. De reacties van mensen die helaas van het regionale team gebruik moesten maken waren onverdeeld positief. Dank! Ik wil mijn grote dank uitspreken voor de zeer adequate en professionele werkwijze waarop wij als bewoners van het appartementencomplex gelegen aan Klein Grachtje te Zwolle zaterdag 2 december zijn geëvacueerd en opgevangen als gevolg van de brand aan de Diezerkade. Vanaf het allereerste moment van evacuatie tot aan de opvang in het hotel en de begeleiding bij het huiswaarts keren zijn wij geholpen door zeer kundige en betrokken hulpverleners. Jannick Mudde Bewoner Klein Grachtje in Zwolle Iets voor een ander betekenen In het regionale team bevolkingszorg zitten vooral mede- werkers van de elf gemeenten, aangevuld met medewerkers van het waterschap en de veiligheidsregio zelf. Ze doen deze werkzaamheden naast hun normale taken binnen hun eigen organisatie. Zodra er een probleem is, worden zij opgeroepen via hun pager of de telefoon en gaan aan de slag om de gevol- gen van een ramp of crisis zo veel als mogelijk te beperken.

De medewerkers van het team hebben daarvoor aanvullende trainingen gekregen en oefenen ook met enige regelmaat. De bindende factor binnen het team is enthousiasme. Enthou- siasme om iets voor anderen te willen beteken op momenten dat het er echt toe doet. Daarbij maakt het dan niet uit of dit tijdens kantoortijden nodig is óf midden in de nacht. Na een incident draagt het regionale team alle gegevens over aan de gemeente zodat deze voor de langere termijn bewoners, hun dieren of de leefomgeving kunnen begeleiden naar een normale situatie. Team Bevolkingszorg staat in het tweede jaar voor de opgave om meer ervaren te worden. Dat klinkt makkelijk, maar ge- lukkig verwachten we in 2018 ook maar beperkt écht ingezet te worden. Daarom blijft het team zoeken naar oefenvormen die realistisch genoeg zijn om de werkelijkheid te benaderen. Wij zijn IJsselland! Elf foto’s, uit iedere gemeente een gezicht: jong, oud, student, met pensioen, single, samen, topfit, slecht ter been, hier geboren of nog niet zo lang in Nederland, aan het werk, op vakantie, wonend in de stad of buitenaf… e foto’s zijn onderdeel van een bewustwordingscampagne en te zien op onze kantoorlocaties. Wij zijn er voor de burgers van IJsselland. Maar wat betekent dat eigenlijk, de burger? Achter dit lege woord zit een betekenis, de basis van ons werk. Met de campagne willen we onze collega’s hier over na laten denken.

Wie zijn de mensen waarvoor wij ons werk doen? Hoe ziet hun leven eruit? Zij die betalen voor een veilige leefomgeving en erop vertrouwen dat dit goed geregeld is. Zij die zich dagelijks met veiligheid bezighouden. Zij die dit juist als vanzelfsprekend zien en hier eigenlijk nooit bij stilstaan of niet goed weten hoe. Zij die wel kunnen, maar eigenlijk niet willen. De foto’s blijven te zien op onze locaties met de gedachte dat de collega die ernaar kijkt, zichzelf afvraagt: ‘Wat doe ik vandaag voor hen?’ D BEVOLKINGSZORG

Veiligheidsregio IJsselland 15 14 Jaarverslag 2017 FEITEN EN CIJFERS 2017 TOP BRONNEN 1. Twitter 2900 2. Facebook 176 3. RTV Oost 66 4. De Stentor 13 5. Blendle 10 ALGEMENE CIJFERS INCIDENTEN IN BEELD Stormschade 281 Schoorsteenbranden 53 OMS (=automatische meldingen) 1.359 JANUARI 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 FEBRUARI MAART APRIL MEI JUNI JULI AUGUSTUS SEPTEMBER OKTOBER NOVEMBER DECEMBER Donderdag 8 juni Gaslek Titus Brandsmaplein Deventer 20 berichten Vrijdag 21 juli Brand industrieterrein Herfordstraat Deventer 759 berichten Zondag 17 september Brand verzorgingshuis Arcadia Zwolle 405 berichten Donderdag 21 september Gaslek Sint Jansklooster 27 berichten Maandag 25 september Gaslek ’s Heerenbroek 70 berichten Zaterdag 2 december Brand Diezerkade Zwolle 688 berichten Zondag 31 december Brand oude zwembad Kampen 718 berichten Zaterdag 18 november Brand Argentijns Steakhouse Zwolle 155 berichtenWoensdag 12 april Melding stankoverlast kringloopwinkel Tuk 24 berichten Dinsdag 21 februari Brand restaurant De Troubadour, Hardenberg 202 berichten Vrijdag 24 maart Brand Genemuiden 522 berichten Donderdag 25 mei Brand Bakkerij Bart Kampen 45 berichten Vrijdag 26 mei Brand Spijkerboorsteeg Deventer 937 berichten GRIP-incidenten uitgelicht Elk incidentrapport gemaakt in online mediamonitor OBI4WAN, 12 uur na en 1 uur voor het tijdstip van de melding, inclusief retweets en

eigen berichten. GRIP staat voor: Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure. INFLUENCERS 1. RTV Oost 2. De Stentor 3. CrisisNed20 4. Telegraaf 5. De Stentor Zwolle GASLEK DEVENTER ZWOLLE BRAND ONTRUIMD BINNENSTAD BRANDWEER Hardenberg Troubadour stank Arcadia Spijkerboorsteeg GRIP Tuk woonzorgcentrum Kampen Herfordstraat explosie Sint Jansklooster ’s Heerenbroek Jaar 2016 2017 Alarm 3.743 3.633 Brand 1.298 1.293 Dienstverlening 1.691 1.796 Ongeval 1.343 1.318 Totaal IJsselland 8.075 8.040 Vrijdag 16 juni Brand in kantoorpand Zwolle 459 berichten Donderdag 29 juni Gaslek winkelcentrum Colmschate Deventer 62 berichten Veiligheidsregio IJsselland 17 Het afgelopen jaar ontwikkelde de GHOR samen met het Nederlands Rode Kruis de workshop ‘levens- reddend handelen’. Een workshop waarin deelnemers leren wat te doen bij grote incidenten, ook als er geen hulpmid- delen beschikbaar zijn. Ruim 600 mensen volgden dit jaar deze workshop. Ook is dit jaar een start gemaakt met het stimuleren van de zelfredzaamheid van kwetsbare burgers in samenwerking met gemeenten en brandweer. Mensen blijven langer zelfstandig thuis wonen wat bij een ramp extra risico’s met zich mee kan brengen. Er zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd, bijvoorbeeld voor de doel- groep ouderen en mensen met een visuele beperking.

Zorgorganisaties beter voorbereid op crisis De GHOR helpt zorgorganisaties die 24-uurszorg leveren, hun voorbereiding op crisissituaties te verbeteren. In IJssel- land zijn er in totaal zo’n 260 zorglocaties van in totaal 29 zorgorganisaties uit de sectoren gehandicaptenzorg, verple- ging en verzorging, revalidatiecentra en beschermde woonvormen. Het streven is dat zorgorganisaties zich voorbereiden door een zorgcontinuïteitsplan te maken en hiermee oefenen. Twee derde van de organisaties heeft dit inmiddels gedaan. Twee ouderenzorgorganisaties trainden dit jaar voor de eerste keer hun crisisteam. Volgens de GHOR zou een derde van alle organisaties zich beter kunnen voorberei- den op een crisis. In 2018 krijgt dit extra aandacht. Geneeskundig netwerk De GHOR stimuleert een betere samenwer- king in het geneeskundig netwerk, met als doel de zorg aan (kwetsbare) inwoners te verbeteren, bijvoorbeeld door het organi- seren van netwerkbijeenkomsten. Op 28 september werden regionale en landelijke ketenpartners uitgenodigd om elkaar te ontmoeten en praktijkervaringen uit te wisselen. Dit zorgde voor meer inzicht in het werkveld van de ander en er werd geleerd van opgedane ervaringen. Elkaar beter leren kennen helpt ook wanneer er in hectiek samengewerkt moet worden. De GHOR speelt hierin een verbindende rol.

Netcentrisch werken in de geneeskundige keten In de afgelopen jaren heeft de aandacht voor het netcentrisch werken geholpen de verbinding tussen geneeskundige partners verder te verbeteren. De netcen- trische werkwijze helpt om snel infor- matie tussen samenwerkende partijen uit te wisselen, zodat altijd bij elke partij de laatste informatie beschikbaar is. Dit jaar is netcentrisch werken een natuurlijk onderdeel van trainingen en oefeningen geworden. In de regio IJsselland werken ook de geneeskundige partners zoals GGD, ziekenhuizen, ambulancevoorziening en huisartsenposten netcentrisch; hiermee lopen zij voorop in Nederland. H 16 Jaarverslag 2017 AANDACHT VOOR KWETSBARE INWONERS De GHOR organiseerde het afgelopen jaar diverse workshops en bijeenkomsten. Daarbij waren verminderd zelfredzame en dus kwetsbare inwoners het speerpunt. Mede door het stimuleren van een betere samenwerking in het geneeskundig netwerk, kwamen risico’s beter in beeld en werd de kennis over elkaars werkveld aangescherpt. 29 zorgorganisaties participeerden dit jaar in bijeenkomsten en/of oefeningen van de GHOR 600 mensen volgden workshops levensreddend handelen

Veiligheidsregio IJsselland 19 BRANDWEERVRIJWILLIGERS IN DE DOP Bijna 900 brandweer- vrijwilligers staan jaar in jaar uit, 24 uur per dag klaar om incidenten te voorkomen en bestrijden. 70 vrouwen, bijna 800 mannen, de jongste 17 en de oudste 69 jaar, zetten zich in voor de veiligheid in hun omgeving. Soms gaat iemand met pensioen, verhuizen of vertrekt om een andere reden. Ieder jaar werven we daarom nieuwe vrijwilligers om 24 uur per paraat te kunnen blijven staan. e wervingscampagne die het na- jaar van 2017 werd gehouden was erg succesvol. Ruim 85 personen toonden hun belangstelling. Enthousiast geworden door verhalen van brandweermannen en –vrouwen uit hun dorp of stad, door de informatie die ze hebben gekregen, of door andere (lokale) acties. De kandidaten werden tijdens selectiedagen beoordeeld op hun motiva- tie, competenties en hun vaardigheden. Uiteindelijk gaan 24 brandweervrijwil- ligers in de dop in 2018 starten met hun opleiding! D van de 35 IJssellandse posten deden mee aan de werving in 2017. 28 Hoe gaat het nu met? Een jaar geleden solliciteerde Stephan Slijkhuis (27) als vrijwilliger voor post Deventer. Hij kwam met vlag en wimpel door de selectieprocedure en werd aangesteld als vrijwilliger. Stephan, hoe gaat nu met je? En hoe heb je afgelopen jaar ervaren? “Ik ben in juni begonnen met de opleiding. We begonnen met leren reanimeren.

Zo konden we daarna als zevende man mee op de uitruk om ervaring op te doen. De opleiding is erg leuk en we vormen een hechte club. De opleiding volg ik in de ELO (elektronische leeromgeving) en dat werkt erg makkelijk. Overal waar een internetverbinding is kan ik inloggen en aan de gang met les- en leerstof. Eind 2017 heb ik de eerste deeltoetsen gehaald voor brand. In januari gaan we naar oefencentrum voor ‘realistisch oefenen’. Daar kijk ik erg naar uit. Wat ik in de ELO lees en in de filmpjes zie, ga ik nu zelf ervaren!” 58 doorzetters deden mee aan de selectiedagen in december. Tijdens deze dagen moesten deelnemers verschillende praktijk- en persoonlijkheidstesten doen. 18 Jaarverslag 2017 Veiligheidsregio IJsselland 21 Brandweer.nl website van het jaar en jaar lang mogen we Brandweer.nl de beste overheidswebsite van het jaar noemen. De afgelopen jaren is hard aan de vernieuwing van de website gewerkt. Een hypermodern communicatie- platform waar alle vijfentwintig veiligheids- regio’s en Brandweer Nederland dagelijks samen aan werken. Een website voor iedereen: scholieren, gezinnen, ouderen, be- drijven en instellingen maar ook voor onze eigen brandweercollega’s. De Website van het Jaar-verkiezing is de grootste online publieksprijs die jaarlijks wordt uitgereikt.

Het Nederlandse publiek en een vakjury bepalen ieder jaar welke websites in Nederland de beste zijn, op basis van criteria als gebruiksvriende- lijkheid, bezoekersaantallen en mate van vernieuwing. Eerder dit jaar werd de brandweer uitgeroe- pen tot het sterkste overheidsmerk. De top- positie dankt de brandweer aan de kwaliteit van de medewerkers en het vertrouwen in de goede besteding van het geld. E 20 Jaarverslag 2017 1.800.000 Brandweer.nl werd meer dan 1,8 miljoen keer bezocht The floor is lava randweer Dedemsvaart werd in juli ter assistentie geroepen bij de grote natuurbrand in Valkens- waard. Met het hele team (Hand- crew Overijssel) reisden ze af naar het zuiden van het land waar zij letterlijk konden deelnemen aan de challenge ‘the floor is lava’. De foto waarin Handcrew Overijssel laat zien dat zij ook bekend zijn met de hype, wordt na het plaat- sen op Facebook al snel opgepikt in de media. Onder andere RTL Nieuws, de Stentor en PowNed schreven hierover. B IN DE MEDIA Bijzondere post ost voor de brandweer in Zwolle. De jonge Micha stuurde zijn blauwe speentje op naar de brand- weerpost, met de vraag hem te bewaren voor ‘een klein kindje dat door een brand geen speen meer heeft’. Het bericht ver- scheen onder andere al snel bij RTV Oost, de Stentor en Zwolle Nieuws. P Bewust naar Buiten eiligheidsregio IJsselland naar Buiten: daar staat VRIJbuiten voor.

Een nieuwe beweging gericht op de wereld om ons heen. Dit betekent dat Veiligheidsregio IJsselland zich wil ontwikkelen als een stevige en herkenbare partner in een breed netwerk, en in plaats van aanbodgericht vraaggestuurd wil werken. Door duidelijk te weten wie we als veiligheidsregio zijn en waar we sterk in zijn, willen we inspelen op de verwachtingen en ontwikkelingen in onze buitenwereld, zoals de opening van Lelystad Airport, cybersecurity en de gaswinning in Hardenberg. Dit bereiken we door te investeren in (nieuwe) relaties en betrokkenheid zowel intern als extern te creëren. Dit alles doen we niet alleen, maar samen met alle organisatieonderdelen en medewerkers van Veiligheidsregio IJsselland, gemeenten, crisispartners, maatschappelijke partners, bedrijven en inwoners. Sámen plan- nen maken, innoveren, kennis delen, oefenen, voorkomen en bestrijden. In 2018 zetten we de beweging naar buiten door. Benieuwd wat we doen of wat we voor elkaar kunnen beteke- nen? We gaan graag in gesprek! vrijbuiten@ vrijsselland.nl VRIJbuiten, doe je mee? Ruben Sinselmeijer Coen Vaarkamp Milou Levink V Veiligheidsregio IJsselland 21

Veiligheidsregio IJsselland 23 22 Jaarverslag 2017 Buitengebied Stedelijk gebied Historische binnenstad Kampen Zwolle Steenwijk Ommen Nieuwleusen Hardenberg Wijhe Deventer Vollenhove Lemelerveld Hasselt Zwartsluis IJsselmuiden Bathmen Oldemarkt Watergebruik Minder gebruik maken van drinkwater als bluswater Gebruik maken van oppervlaktewater d.m.v. watertransportsystemen Vulvoorziening op kazernes dmv een geboorde put Materieel Kleine brand Middel- en grote brand Zeer grote brand Tankautospuit 2.000 liter Tankwagen 10.000 liter WTS 500 2.000/3.000 l/min over 500 mtr WTS 1000 4.000 l/min over 1.000 mtr Zelfvoorzienend in bluswater Bluswater blijft op peil Nieuw bluswaterbeleid Wat betekent dat? halveren brandkranen in stedelijk gebied meer gebruik maken watertransportsystemen afbouwen contracten Vitens geen gebruik meer maken van brandkranen brandweer zelfvoorzienend Stap 1 2018-2025 Evaluatie positief dan vervolgd stap 2 2025 Stap 2 2025-2028 Nieuw: Brandweer doctrine Plan van aanpak: Wel of niet blussen? Soms heeft blussen geen effect en kost het veel water. Weloverwogen wordt een keuze gemaakt om wel of niet te blussen.

Brandweer Nederland Handreiking eisen gebied: halveren brandkranen stedelijk gebied Afstand tussen brandkranen groter 200 mtr (was 80 mtr) 14.000 7.000 Resultaat onderzoek woningbranden geblust met water uit tankautospuit91% Verandering drinkwaterwet Geen verplichting meer tot leveren bluswater Smallere leidingen betere drinkwaterkwaliteit regionaal plan 1 11bluswaterplannen Brandweer IJsselland en Vitens werken samen aan nieuw bluswaterbeleid Brandweer IJsselland en Vitens werken samen aan nieuw bluswaterbeleid. Brandweer IJsselland gaat investeren in een nieuwe watertankwagen en watertransportsystemen om zo minder gebruik te maken van brandweerkranen. Hierdoor wordt er minder drinkwater gebruikt als bluswater. e brandweer maakt bij het blussen onder meer gebruik van ondergrondse brandkranen. Deze zijn eigendom van de drinkwaterbedrijven. In IJsselland is dat Vitens. Uit onderzoek is gebleken dat de brandweer slechts twee derde van de huidig beschikbare brandweerkranen nodig heeft. Brandweer IJsselland en Vitens gaan samen bepalen welke brandkranen afgestoten kunnen worden, zonder dat dit invloed heeft op de veiligheid. De besparing die de afname van brandkranen oplevert, wordt de komende jaren geïnvesteerd in een nieuwe watertank- wagen en watertransportsystemen.

D INNOVATIE Virtueel 24 uur mee met Brandweer Zwolle p 21 juli organiseerde Brandweer Zwolle een eerste Facebook volgdienst: een unieke mogelijkheid om 24 uur lang virtueel met beide posten ‘mee te lopen.’ Bijna 1.700 mensen volgden de Zwolse brandweermannen én -vrouw bij het klaarmaken van hun persoonlijke uitrusting, werkzaamheden op de kazerne, het samen koken en eten en bij verschillende uitrukken. En uitrukken waren er voldoende… Voor het geval het een rustige dienst zou worden, lag er een schema klaar met al eerder voorbereide berichten, foto’s en video’s. Onnodig, want rond 9.00 uur konden de collega’s al op pad voor een ongeval met een spookrijder, wat gelukkig mee bleek te vallen. Nog maar net terug, kwam de volgende melding al binnen. En zo ging dat de hele dag door. Tot groot enthousiasme van de volgers, die alles nagenoeg real time konden meebeleven. Met -voor Zwolse begrippen maar liefst- negen, zeer diverse uitrukken werd het een intensief, maar zeer geslaagd experiment! Wil je de berichten van de volgdienst terugkijken? Ga naar Fa- cebook en zoek in de zoekbalk naar het evenement ‘Volgdienst Brandweer Zwolle’. Daar vind je alle berichten die tijdens de volgdienst zijn geplaatst. O 91% van de woningbranden wordt geblust met water uit de tankautospuit 24 Jaarverslag 2017 Mensen van goede wil et is zo ver. Ik neem afscheid van de GHOR en ga met pensioen.

Tientallen jaren maakte het GHOR-bureau deel uit van de GGD, dat functioneerde toen prima. Op basis van de wet Veiligheidsregio’s werd het bureau een paar jaar geleden ‘overgeheveld’ naar Veiligheidsregio IJsselland. De Directeur Publieke Gezondheid, tevens directeur van de GGD, bleef echter ambtelijk eindverant- woordelijk. Het GHOR-bureau had daardoor binnen de veiligheidsregio toch een beetje een ‘status aparte’. Twee directeuren: het is aan buitenstaanders soms moeilijk uit te leggen. Het doel van de wet Veiligheidsregio’s was onder andere een inniger multidisciplinaire samenwer- king. De wet publieke Gezondheid beoogt onder meer om de ambtelijke verantwoordelijkheid voor de publieke gezondheid, waaronder de GHOR, meer te stroomlijnen. Wat ik de afgelopen jaren heb mogen constateren, bin- nen en buiten de GHOR, dat het succes van samenwer- king vooral ligt bij de goede wil van ménsen. Eventuele organisatorische mankementen, die aan pragmatisten en opportunisten soms weer enorm veel ruimte boden, zijn daaraan ondergeschikt. En die mensen van goede wil laat ik nu achter: ik dank jullie voor je inbreng om er samen iets moois van te maken.

Ik ben trots op jullie! Johan Blom hoofd GHOR-bureau H DE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST Behalve korpsen met een beroeps- of een vrijwilligersbezetting zijn in Veiligheidsregio IJsselland ook vijf jeugdbrandweerkorpsen actief: Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen en Zwolle. De jeugdbrandweer bestaat uit jongeren in de leeftijd van 11 tot 18 jaar en verdeeld in junioren en aspiranten. De jeugdbrandweerleden zetten zich tijdens hun wekelijkse oefenavonden én wedstrijden met veel enthousiasme in. Bovendien willen de meeste jongeren graag doorstromen naar de vrijwillige brandweer. Onder toezicht van juryleden van Jeugd- brandweer Nederland begon het afgelopen jaar met onderlinge wedstrijden tussen de vijf regionale jeugdbrandweerkorpsen. Deze wedstrijden zijn vooral bedoeld als oefening voor het aankomende wedstrijd- seizoen. In april en mei gingen de landelijke voor- rondes van start. Vanuit onze regio gingen de junioren en aspiranten hogedruk uit Zwolle, de aspiranten lagedruk uit Kam- pen én de aspiranten hogedruk uit Deven- ter door naar de halve finales. Tijdens de halve finales in juni behaalden de aspiran- ten lagedruk uit Kampen en de aspiranten hogedruk uit Zwolle goede resultaten en mochten dus door naar de finale. Eind september – begin oktober vonden de finalewedstrijden plaats.

Hier behaalden de aspiranten lagedruk uit Kampen een derde plek en de aspiranten hogedruk uit Zwolle een vierde plek. Zwolle speelde, in de voorbereiding naar deze finale, inter- regionaal nog een oefenwedstrijd met het jeugdbrandweerkorps van Ermelo / Putten. Op zaterdag 15 juli werkten jeugdleden van de korpsen uit onze regio mee aan de Veiligheidsdag en lieten zij kinderen op een speelse manier kennismaken de jeugdbrandweer. Veiligheidsregio IJsselland 25 Samen oefenen en wedstrijden spelen Jeugdleden van de brandweer nemen ook deel aan theoretische toetsen. Jeugdleden in de leeftijd van 14 en 15 jaar doen de juniorentoets, vanaf 16 jaar doen ze de aspirantentoets. De meerderheid van onze jeugdleden is geslaagd voor de toetsen. In december sluiten ze het jaar af met een EHBO en AED training. ichiel Zunnebeld is sinds zijn 12e lid van de jeugdbrandweer. Daar werd hij landskampioen met de junioren en kwam bij de aspiranten hd ploeg. Inmiddels is hij 18 jaar en heeft hij dit jaar gesolliciteerd bij de vrijwillige brandweer. Michiel komt uit een brandweerfamilie: zijn opa was actief bij de brandweer geweest, zijn vader en nu hij zelf.

M Drie generaties bij de brandweer Veiligheidsregio IJsselland 27 26 Jaarverslag 2017 Strategisch overleg e Veiligheidsdirectie is het strategisch overleg tussen de directeuren van veilig- heidsregio en GGD IJsselland, de district- chef politie en de coördinerend gemeen- tesecretaris. Dit zijn de zogenaamde ‘kolommen’ die samenwerken onder de vlag van de veiligheids- regio. In dit overleg komen thema’s aan bod die multidisciplinair van belang zijn. Diverse onderwerpen waren in 2017 onder de aandacht: de vorming van de nieuwe meldkamer in 2020, de gezamenlijke aanpak op terrorisme gevolgbestrijding, de organisatie ontwikkeling van IJsselland en de visitatie die daarbij hoorde en de ontwikkelingen op het gebied van crisisbeheer- sing. Dries Zielhuis verving Leonie Dennenberg als coördinerend gemeentesecretaris. D De eerste jaren na de regionalisatie in 2014 werden benut om de nieuwe organisatie goed op de rails te krijgen. In 2017 was het tijd om onszelf een spiegel voor te houden: wat werkt en wat kan beter? In januari werd de aftrap gegeven voor een jaar ‘VRIJdenken’: in gesprek gaan met elkaar en met samenwerkingspartners én een bezoek van ‘kritische vrienden’. Er werden bijeenkomsten georgani- seerd waaraan veel medewerkers, vrijwilligers en externe samenwerkingspartners hebben deelgenomen.

De insteek hierbij was: Voel je VRIJ… Laat je horen! Tijdens vier avonden in Ommen, Deventer, Zwartsluis en Zwolle lieten meer dan 90 collega’s hun stem horen. Op post it’s werd antwoord gegeven op de vragen ‘Wat gaat er goed?’ en ‘Wat kan er beter?’ Heel veel dingen gaan goed, maar er is ook ruimte voor ver- betering. En dat leverde goede gesprekken en mooie discus- sies op. En door de mix collega’s van verschillende functies kwamen de verschillende groepjes inspirerende ideeën. Bezoek van onze ‘kritische vrienden’ Eind november waren collega’s uit het land op bezoek voor de visitatie. In de Wet veiligheidsregio’s is bepaald dat elke veiligheidsregio een keer per vijf jaar een visitatie moet uitvoeren. De visitaties bij veiligheidsregio’s zijn vooral gericht op spiegelen, reflecteren en leren en niet op verantwoorden. Het gaat om het verbeteren van de organisatie door een blik van buiten door gelijkwaardige gesprekspartners, de zogenaamde ‘kritische vrienden’. Tijdens die twee dagen spraken zij met ruim 60 deelnemers van binnen en buiten onze organisatie. Doel van deze visitatie is om een beeld te krijgen waar we sterk in zijn en waar ruimte zit voor ont- wikkeling. Daarmee is de visitatie dan ook een verdieping op de zelfevaluatie die we dit voorjaar hebben uitgevoerd. Ook werd onderzocht op welke punten de organisatie kan verbeteren.

Voel je VRIJ… Laat je horen! ‘‘ ‘‘ Wees verantwoordelijk voor je eigen geluk, zoek elkaar op en ga in gesprek. In 2018 zetten we volgende stappen: proactief, experimenterend en assertief. Arjen Schepers commandant brandweer/directeur veiligheidsregio 1039 medewerkers zetten zich in 2018 weer in voor een veilig IJsselland Veiligheidsregio IJsselland is robuust, krijgt vertrouwen en heeft sinds 2014 veel bereikt. Nu is het tijd om vanuit een heldere koers en visie invulling te geven aan de rol van regievoerder binnen het crisisnetwerk en de meerwaarde van de organisatie te bevorderen. De veiligheidsregio levert daarmee een nog grotere bijdrage aan de veiligheid van inwoners, bedrijven en instellingen in IJsselland. ‘Kritische vrienden’ Veiligheidsregio IJsselland ‘‘ ‘‘ 28 Jaarverslag 2017 Dit jaarverslag is een uitgave van Veiligheidsregio IJsselland. Citaten en overname toegestaan, mits bronvermelding wordt toegepast. Tijdens kantoortijden zijn wij bereikbaar via telefoonnummer 088 119 7000 www.vrijsselland.nl communicatie@vrijsselland.nl @VRIJsselland Veilig in IJsselland Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Redactie: team Communicatie, Veiligheidsregio IJsselland Fotografie: Marcel van Saltbommel, Stedelijk Museum Zwolle en eigen archief Vormgever: Houdbaar Datum: januari 2018