1.0 GGD - Jaarstukken 2021 (jaarverslag en -rekening)_GGD IJsselland.pdf

JAARSTUKKEN 2021 Jaarverslag en jaarrekening GGD IJsselland, april 2022 (G22.000299) Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarstukken aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd. Het jaar is tenslotte ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun vertegenwoordiger in het algemeen bestuur punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 16 juni 2022. Conform artikel 34 lid 4 van de Wgr stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan Gedeputeerde Staten. Om deze termijn te halen, is in de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland opgenomen dat het algemeen bestuur de jaarstukken voor 1 juli vaststelt. Voor de jaarstukken 2021 gebeurt dit op 16 juni 2022. 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................................................ 2 Voorwoord ..................................................................................................................................................................

4 Jaarrekening in één oogopslag .................................................................................................................................... 6 1. Inleiding ............................................................................................................................................................ 10 1.1 Toelichting op de jaarstukken ...................................................................................................... 10 DEEL A: JAARVERSLAG 2021 ...................................................................................................................................... 11 2. Algemene ontwikkelingen GGD IJsselland ......................................................................................................... 11 2.1 Agenda publieke gezondheid ....................................................................................................... 11 2.2 Verbeteren ICT-systemen ............................................................................................................. 11 2.3 Cao SGO ........................................................................................................................................ 12 2.4 Samenstelling van het bestuur ..................................................................................................... 12 3.

Activiteiten GGD IJsselland 2021 ....................................................................................................................... 14 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 14 3.2 Programma Gezondheid .............................................................................................................. 14 3.3 Programma Service en Samenwerking ......................................................................................... 20 3.4 COVID-19 ...................................................................................................................................... 21 4. Medewerkers (sociaal jaarverslag) .................................................................................................................... 25 4.1 Opleiden en ontwikkelen ............................................................................................................. 25 4.2 Personeel in cijfers ....................................................................................................................... 26 4.3 Arbeidsomstandigheden .............................................................................................................. 26 5.

Kwaliteit ........................................................................................................................................................... 28 5.1 Het kwaliteitsmanagementsysteem ............................................................................................. 28 5.2 Doelstellingen en resultaten 2021 ............................................................................................... 28 5.3 Klachten ........................................................................................................................................ 29 5.4 Bezwaarschriften .......................................................................................................................... 31 6. Specifieke paragrafen ....................................................................................................................................... 31 6.1 Algemeen ..................................................................................................................................... 31 6.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 32 6.3 Financiële kengetallen ..................................................................................................................

32 6.4 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 33 6.5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 33 6.6 Verbonden partijen ...................................................................................................................... 35 3 6.7 Financiering .................................................................................................................................. 35 Deel B: Jaarrekening 2021 ......................................................................................................................................... 38 6.8 Grondslagen voor waardering en resultaatbepalingen ................................................................ 40 6.9 Toelichting op de balans............................................................................................................... 41 7. Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................................... 51 7.1 Totaaloverzicht baten en lasten GGD IJsselland ..........................................................................

51 7.2 Financiële toelichting per programma ......................................................................................... 55 7.3 Overhead en overige lasten en baten .......................................................................................... 56 Bijlagen wettelijk behorend tot de jaarrekening ....................................................................................................... 57 Bijlage 1: Baten en lasten per taak .......................................................................................................... 57 Bijlage 2: Single Information Single Audit (SISA) ..................................................................................... 58 Overige bijlagen ........................................................................................................................................................ 59 Bijlage 3: Overzicht gemeentelijke bijdragen .......................................................................................... 59 Bijlage 4: Overzicht projecten .................................................................................................................. 60 Bijlage 5: Controleverklaring ...................................................................................................................

61 4 Voorwoord ‘Publieke gezondheid, samen in beweging’, met de Ontwikkelingenbrief 2021 met deze titel begon eind 2019 de begrotingscyclus van 2021. Bij het schrijven van deze ontwikkelingenbrief hadden we niet kunnen bedenken dat we een paar maanden later te maken zouden krijgen met een pandemie van ongekende omvang, en dat we als GGD voor zo’n lange periode zo’n belangrijke en betekenisvolle bijdrage zouden leveren aan de publieke gezondheid. Ook 2021 werd immers de GGD gedomineerd door de bestrijding van COVID-19. We zijn trots en dankbaar dat het gelukt is ook al onze reguliere taken daarnaast door te laten gaan. Publieke gezondheid, samen in beweging. Meer dan ooit zijn we in 2021 samen in beweging geweest. Samen met ruim 500.000 inwoners in IJsselland, met onze 11 gemeenten en met heel veel samenwerkingspartners lokaal, regionaal en landelijk. Samen zoekend naar de juiste manieren om lokaal, nabij inwoners en op maat te vaccineren tegen en testen op het coronavirus. Maar ook samen zoekend naar de balans tussen de verschillende dimensies van gezondheid. In het maatschappelijk debat is het belang van een stevige publieke gezondheidszorg meer dan eens benoemd als belangrijke basis voor een weerbare samenleving en start van een houdbaar en betaalbaar zorgsysteem.

Dit signaal is door meerdere partijen, waaronder GGD GHOR Nederland, afgegeven aan de landelijke politiek die in 2021 in het teken stond van het te vormen nieuwe kabinet. 2021 was ook het jaar waarin heel goed te zien en merken was dat gezondheid over domeingrenzen heen gaat. Van het sociaal domein tot het ruimtelijke domein, van onderwijs tot veiligheid: gezondheid gaat immers over het hele leven en over veerkracht en eigen regie! Samen in beweging, zien we dan ook terug in de activiteiten die gedaan zijn in het kader van onze domeinoverstijgende bestuursagenda, die in 2021 in een nieuwe fase terecht kwam. We zijn gestart met de borging van de vijf programmalijnen in bestaande of nieuw gevormde netwerken, zoals de regionale beweging positieve gezondheid, de Regionale Zorg Alliantie (RZA), Vitaal Vechtdal en Salland United. Voor de organisatie van GGD IJsselland is 2021 een jaar geweest van hybridewerken en is er maximale flexibiliteit gevraagd van de medewerkers in het vormgeven van hun werkzaamheden in combinatie met de coronamaatregelen. Hiervoor heeft het bestuur meerdere malen zijn waardering en vertrouwen uitgesproken. We hebben veel geleerd van het werken in coronatijd en hebben nieuwe inzichten gekregen over de kracht van onze organisatie, maar ook een aantal ontwikkelpunten die we de komende jaren meenemen in de organisatieontwikkeling.

Ten opzichte van de primitieve begroting is de begroting waarmee we 2021 afsluiten verdrievoudigd. Dat geeft al aan dat dit weer een financieel bewogen jaar met grote opgaven voor de organisatie was. In dat perspectief is het negatief resultaat van € 368.000, waarmee we dit jaar afsluiten, aanvaardbaar. Te meer omdat we dit saldo volledig kunnen dekken uit hiervoor bestemde reserves. 5 Ook in 2021 hebben we laten zien dat preventie, gezondheidsbevordering en gezondheidsbestrijding van essentieel belang zijn voor een veerkrachtige en weerbare samenleving. Onze missie is en blijft: GGD IJsselland: voor een gezonde samenleving! Namens het dagelijks bestuur, Michiel van Willigen Rianne van den Berg voorzitter secretaris 6 Jaarrekening in één oogopslag De jaarrekening van GGD IJsselland heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten in 2021. Het gaat om: 1 Producten die worden gefinancierd uit de algemene gemeentelijke bijdrage; 2 Dienstverlening die uit Rijksbijdragen wordt gefinancierd; 3 Dienstverlening die met afzonderlijke gemeenten is overeengekomen; 4 Inkomsten en uitgaven voor diensten die door derden worden betaald (via een klanttarief voor burgers of andere partijen zoals Ministerie van VWS voor COVID-19). De totale inkomsten 2021 bedragen afgerond € 98.603 miljoen, daar tegenover staat € 98.971 miljoen aan uitgaven.

Inkomsten (x € 1.000 ) Algemene gemeentelijke bijdrage 20.034 Rijksbijdrage 1.033 Inkomsten uit DVO 3.584 Inkomsten uit projecten 1.961 COVID-19 68.534 Inkomsten d.m.v. klanttarief 1.621 Overige 1.836 Totaal 98.603 Het resultaat bedraagt € 368.000 negatief. Dit resultaat wordt in de jaarrekening nader toegelicht. Wat betaalde mijn gemeente voor de basistaken? Met ingang van 1 januari 2021 is de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan de gemeenten waarvoor middelen via het gemeentefonds beschikbaar zijn gekomen. Daarnaast is in 2021 eemalig een toevoeging gedaan voor de uitvoering van de ‘Informed Consent procedure RVP’. Beide bedragen zijn meegenomen in onderstaande tabel. De bijdrage per gemeente is gespecificeerd weergegeven in bijlage 3. Uitgaven (x € 1.000) Programma Gezondheid 23.761 COVID-19 68.534 Programma Service en 172 Samenwerking Overige uitgaven 6.505 Totaal 98.971 7 Gemeente Totaal gemeentelijke bijdrage 2021 (x € 1.000,-) Dalfsen 1.069 Deventer 3.632 Hardenberg 2.321 Kampen 2.178 Olst-Wijhe 647 Ommen 685 Raalte 1.309 Staphorst 759 Steenwijkerland 1.579 Zwartewaterland 969 Zwolle 4.886 Totaal 20.034* *exclusief voorschot inspectie kinderopvang Beleidsindicatoren De gegevens uit de programmarekening 2021 zijn vertaald in de volgende BBV- beleidsindicatoren, uitgaande van de gegevens inclusief de COVID-19 organisatie.

Naam indicator Eenheid Resultaat Formatie1 FTE per 1.000 inwoners 0,56 FTE per 1000 inwoners Formatie2 FTE per 1.000 inwoners 1,82 FTE per 1000 inwoners Apparaatskosten3 Kosten per inwoner € 58 / per inwoner 20.034 3.584 1.961 1.03368.534 1.621 1.836 Financieringsstromen GGD IJsseland Algemene gemeentelijke bijdrage Inkomsten uit DVO Inkomsten uit projecten Rijksbijdrage Covid Inkomsten d.m.v. klanttarief Overige 8 Externe inhuur4 Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen 68% Overhead5 % van totale lasten 11% Toelichting: 1: Dit betreft de begrote formatie in fte voor het begrotingsjaar 2021 op peildatum 1 januari. 2: Dit betreft de werkelijke formatie (ultimo 2021) in fte. De bezetting is hoger door uitbereiding van taken (aanvullende diensten en projecten die niet in de begroting waren geraamd). 3: Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie. 4: Onder externe inhuur wordt verstaan: de begrote kosten voor het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.

5: Overheadkosten: dit betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces conform de definitie van het BBV. Toelichting op de jaarrekening (financieel resultaat 2021) De programmabegroting van GGD IJsselland 2021 is in juni 2020 door het algemeen bestuur vastgesteld, nadat deze aan de gemeenteraden van deelnemende gemeenten was voorgelegd. In 2021 heeft één begrotingswijziging plaatsgevonden. Hierbij heeft COVID-19 een grote invloed. In onderstaande tabel is dit samengevat weergegeven. Ontwikkeling programmabegroting 2021 inclusief mutaties in de reserves (Bedragen x € 1.000) Lasten: Inhoud Primitieve begroting Wijziging Uiteindelijke begroting Programma Gezondheid 22.246 1.026 23.272 COVID-19 0 60.059 60.059 Service en Samenwerking 183 16 199 Algemene lasten en dekkings 5.612 -79 5.533 middelen Totaal 28.041 61.022 89.063 Baten: Inhoud Primitieve begroting Wijziging Uiteindelijke begroting Gemeentelijke bijdrage 19.886 143 20.029 Financiering o.b.v.

DVO 3.161 253 3.414 Rijksbijdragen 1.103 -126 977 COVID-19 0 60.059 60.059 Financiering via klanttarief 2.412 -723 1.689 Projectfinanciering 613 1.031 1.644 9 Overige financiering 866 384 1.250 Mutatie reserve 0 0 0 Totaal 28.041 61.022 89.063 Financieel resultaat programmabegroting 2021 Ten opzichte van de totale reguliere omzet van GGD IJsselland (€ 89,1 minus COVID-19 € 60 miljoen) bedraagt het verwachte (na wijziging) resultaat conform de Bestuursrapportage najaar 2021 -€ 100.000, dit is -0,3 % van het totaal begrote bedrag. Resultaat 2021 (afwijking van begroting na wijziging) In de Bestuursrapportage najaar 2021 was de prognose een nadelig resultaat van € 100.000. In de jaarrekening 2021 is een nadelig resultaat van € 368.000 gerealiseerd. Ten opzichte van de prognose in de bestuursrapportage is dit een afwijking van (nadelig) € 268.000. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen waarin de afwijkingen zijn toegelicht, die tot de afwijking van het resultaat ten opzichte van de prognose hebben geleid. 10 1.

Inleiding De publieke gezondheidszorg is vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg) en wordt hierin omschreven als “de gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke groepen daaruit, waaronder begrepen het voorkómen en het vroegtijdig opsporen van ziekten.” Gemeenten zijn op basis van deze wet verantwoordelijk voor de uitvoering van deze taken voor publieke gezondheidszorg door een gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD). GGD IJsselland wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. We zetten onze expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in onze regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid. Daar sluiten wij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. We spelen snel en flexibel in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen. In de gemeentelijke kerngegevens (link) van 2021 geven we een kort overzicht van de inwoneraantallen, de financiering, het personeelsbestand en de dienstverlening van GGD IJsselland. 1.1 Toelichting op de jaarstukken Het dagelijks bestuur legt met de jaarstukken zowel inhoudelijk als financieel verantwoording af over het realiseren van de voor 2021 afgesproken prestaties. Het jaarverslag 2021 en de jaarrekening 2021 vormen samen de integrale Jaarstukken 2021 GGD IJsselland.

Met het jaarverslag en de jaarrekening 2021 sluiten we de planning en control cyclus 2021 af. In het jaarverslag blikken we dan ook terug op de ontwikkelingen en activiteiten zoals beschreven in één van de vier voorgaande stukken uit de P&C-cyclus 2021. De Jaarstukken 2021 van GGD IJsselland bestaan uit twee delen: Deel A: het jaarverslag 2021 2. Algemene ontwikkelingen 2021 3. Activiteiten 2021 4. Sociaal jaarverslag 5. Kwaliteit 6. Specifieke BBV gegevens Deel B: de jaarrekening 2021 7. Balans 8. Baten en lasten De bijlagen 1 Baten en lasten per taak en 2 Single Information Single Audit (SISA) horen bij de financiële verantwoording en zijn verplichte bijlagen voor de jaarrekening. Ontwikkelingenbrief en kaders begroting Programmabegroting Bestuursrapportage voorjaar Bestuursrapportage najaar Jaarverslag en jaarrekening 11 DEEL A: JAARVERSLAG 2021 2. Algemene ontwikkelingen GGD IJsselland 2.1 Agenda publieke gezondheid In 2019 hebben de elf gemeenten in IJsselland de strategische agenda ‘Beweging vanuit eigen regie’ vastgesteld. Met de agenda willen de gemeenten met de GGD een brede beweging op gang brengen die gericht is op het versterken van de publieke gezondheid. Daar zijn lokaal en regionaal veel partijen bij nodig en we investeren dan ook in het versterken van samenwerking in het netwerk.

In oktober 2020 is het Activiteitenprogramma 2020-2021 bestuurlijk vastgesteld, waarin activiteiten zijn verbonden aan beoogde doelen uit de bestuurlijke agenda. Bij de invulling van dit programma is uitdrukkelijk aandacht besteed aan de verbinding met de landelijke gezondheidsnota en met de impact van de coronacrisis. In de uitvoering van dit programma lag het accent op het samen vormgeven aan resultaten en veranderingen. In juni 2021 heeft het algemeen bestuur een reflectie op de uitvoering van het programma in de periode 2020-2021 vastgesteld. Op basis van die reflectie is in het activiteitenprogramma (2021-2022) prioriteit gegeven aan twee overkoepelende thema’s; ‘Positieve gezondheid en veerkracht’ en Gezondheidsachterstanden. Voor de reflectie inclusief een overzicht van de uitgevoerde activiteiten, zie https://www.ggdijsselland.nl/gemeenten/vergaderstukken/ 2.2 Verbeteren ICT-systemen Inwoners moeten er op kunnen vertrouwen dat gevoelige privégegevens zorgvuldig en veilig worden verwerkt. We volgen daarvoor de landelijke wet en regelgeving zoals de AVG en de ‘Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg’. Op basis hiervan moest en moet de GGD voor bepaalde taken gaan voldoen aan de NEN7510 norm voor informatiebeveiliging in de zorg.

Hierdoor zijn er steeds meer eisen aan de uitvoering en het voldoen aan privacybeleid en informatiebeveiliging gesteld. COVID-19 heeft pijnlijk duidelijk gemaakt wat de gevolgen zijn van onvoldoende privacy- en informatiebeveiliging. Juist ook in de crisis bleek samenwerking en informatiedeling met landelijke en regionale partijen en de andere 24 GGD‘en essentieel. Ook ons privacybeleid en

12 informatiebeveiligingsbeleid hebben, niet alleen voor de corona-organisatie, meer aandacht nodig en belangrijke zaken, zoals het uitvoeren van DPIA’s, voldoen aan de wetgeving AVG, en scholing van medewerkers, kunnen onvoldoende worden opgepakt. Essentiële rollen die worden onderscheiden op het terrein van privacybeleid en beveiliging van persoonsgegevens zijn niet structureel ingevuld. Naast het voldoen aan de uitvoering van deze wet en regelgeving dienen zich continu meer en nieuwe vraagstukken aan, zoals verzoeken om vernietiging van gegevens of datadiefstal. We hebben hier in het jaar 2021 medewerkers met specifieke expertise op aangetrokken. De kosten hiervoor kunnen we voor 2021 voor een deel dekken binnen de begroting en voor een deel kunnen we een beroep doen op de meerkostenregeling van het Ministerie van VWS. 2.3 Cao SGO Op 4 november 2021 bereikten de werkgevers en vakbonden in de gemeentelijke sector een principe akkoord over de nieuwe cao voor de sector gemeenten en SGO. Het akkoord is op 27 januari 2022 bekrachtigd waardoor de bepalingen over de thuiswerkvergoeding, verlof, vitaliteit en ouderschapsverlof (gaan) gelden vanaf 1 december 2021. De afspraken hebben betrekking op het jaar 2021 en 2022. Een belangrijk ander onderdeel van de nieuwe cao is de overeengekomen salarisontwikkeling.

De salarissen stijgen en wel per 1 december 2021 met 1,5% en per 1 april 2022 met 2,4%. Hiernaast ontvangen alle gemeentelijke medewerkers een corona-onkostenvergoeding van bruto € 300 en een eenmalige uitkering van bruto € 900 (per fte). Ook is afgesproken dat per 1 januari 2022 het minimumloon wordt verhoogd van € 10,34 bruto per uur naar € 14 bruto per uur. In lijn met de voorschriften van de commissie BBV is in de jaarrekening een na te betalen post opgenomen voor de volgende nabetalingen over 2021 in 2022: 1. salarisontwikkelingen van 1,5% per 1 december 2021. 2. eenmalige uitkering van € 1.200, waarvan € 300 een corona-onkostenvergoeding is. 2.4 Samenstelling van het bestuur In 2021 hebben zich geen personele wijzigingen in het bestuur voorgedaan.

Eind 2021 was de samenstelling van het bestuur als volgt: Dagelijks bestuur Functie Gemeente Michiel van Willigen (voorzitter) wethouder Zwolle Gerrit Knol wethouder Zwartewaterland Gerria Toeter-Aalderink wethouder Raalte Algemeen bestuur Functie Gemeente Michiel van Willigen wethouder Zwolle Alwin Mussche wethouder Staphorst Trijn Jongman-Smit wethouder Steenwijkerland Jan Peter van der Sluis wethouder Kampen Gerria Toeter-Aalderink wethouder Raalte Alwin te Rietstap wethouder Hardenberg 13 Gerrit Knol wethouder Zwartewaterland Jan Uitslag wethouder Dalfsen Ko Scheele wethouder Ommen Ton Strien burgemeester Olst-Wijhe Rob de Geest wethouder Deventer 14 3. Activiteiten GGD IJsselland 2021 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we hoe de activiteiten, die als specifiek aandachtspunt in de ontwikkelingenbrief of programmabegroting opgenomen waren, uit de P&C documenten van 2021 zijn uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ingedeeld in een programma ‘Gezondheid’ en ‘Service en Samenwerking’. 3.2 Programma Gezondheid 3.2.1 Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg is de publieke gezondheidszorg voor jeugd tussen 0 en 18 jaar. Doel is het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid en de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van jeugdigen van 0-18 jaar, zowel individueel als op populatieniveau.

Ook dit jaar hadden we vrijwel alle kinderen bij ons in beeld, bij het consultatiebureau, in de wijk, op scholen en in samenwerking met peutervoorzieningen. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Jeugdgezondheidszorg Kinderen in beeld 0-18 jaar Extra contacten 0-18 jaar Aantal consultatiebureaus 109.047 (97,1%) 34.011 28 109.181 (98,1%) 56.601 28 In het afgelopen jaar hebben we samen met ouders en ketenpartners weer een belangrijke bijdrage aan de gezondheidswinst van jeugdigen geleverd. Dit door naast basis- ook aanvullende producten gericht op preventie, normaliseren, ontzorgen, demedicaliseren aan te bieden. En er is uitvoering gegeven aan de specifiek op jeugd gerichte programmalijn Jeugd en Kansrijke Start. Specifieke ontwikkelingen • In de Ontwikkelingenbrief 2021 hadden we gemeld dat de vaccinatie tegen HPV (Humaan Papillomavirus) ook voor jongens dit jaar zou worden opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Dit is door het Rijk uitgesteld. Het RIVM heeft laten weten dat vanaf 2022 alle kinderen (jongens én meisjes) worden uitgenodigd voor HPV-vaccinatie • In de meicirculaire gemeentefonds 2021 is gecommuniceerd dat met ingang van 1 januari 2021 de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken (MenACWY) overgedragen wordt aan de gemeenten.

De daarmee gemoeide middelen worden toegevoegd aan de al eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Het gaat om (landelijk) € 3,74 miljoen in 2021, oplopend naar € 3,87 miljoen structureel vanaf 2024. Vanaf 2022 zal de MenACWY uitkering onderdeel zijn van de reguliere facturering van de gemeentelijke bijdrage GGD IJsselland. Daarnaast is in 2021 eenmalig € 0,68 miljoen toegevoegd voor de uitvoering van de zogenoemde ‘informed consent procedure RVP’. Deze procedure richt zich op het inbouwen van de toestemmingsverklaring in de registratie van het RVP, waarmee ouders (en kinderen vanaf 12 jaar) gevraagd worden om toestemming voor het delen van vaccinatiegegevens met het RIVM. Er is in het algemeen bestuur van 8 november 2018 besloten over de uitvoering van het RVP en over de wijze van factureren door GGD IJsselland voor de toegevoegde middelen. Gemeenten zijn per mail in juli en augustus geïnformeerd over de toevoeging van deze middelen aan de al eerder overgehevelde middelen. Voorgaande is ook verwerkt in de begrotingswijziging 2021/1. 15 3.2.2 Infectieziektebestrijding Mensen beschermen zichzelf tegen ziekten maar vertrouwen er ook op dat de overheid hen beschermt als er risico’s zijn op infectieziekten. Dat is een taak van de GGD. We brengen deze ziekten in beeld en voorkomen ze.

Zo zijn er het afgelopen jaar 469 tuberculoseonderzoeken uitgevoerd en hebben meer dan 3000 inwoners gebruik gemaakt van een consult seksueel overdraagbare aandoeningen. Naast het bestrijden en beheersen van COVID-19 heeft infectieziektebestrijding zich ook bezig gehouden met meer dan 200 meldingen van andere infectieziekten en zijn ruim 700 telefonisch vragen hierover afgehandeld. Door Toezicht kinderopvang zijn er meer dan 1150 inspecties uitgevoerd. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Seksuele gezondheid Consulten seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) Gevonden soa (vindpercentage) 2.661 29,3% 3.031 29% Infectieziektebestrijding Meldingen infectieziekten: Meldingen over locaties met infectieziekterisico voor publieke gezondheid: Telefonisch vragen over infectieziekten: 208 355 208 207 128 732 Tuberculose Consulten arts en verpleegkundige Patiënten 368 14 469 18 Toezicht Kinderopvang Inspecties kinderdagverblijven Inspecties buitenschoolse opvang Inspecties gastouderbureaus Inspecties gastouders 346 314 31 301 364 351 28 416 Reizigerszorg Consulten 4.718 3.057 De maatregelen vanwege COVID-19 hebben ertoe geleid dat maar weinig inwoners een verre reis, waarvoor een vaccinatie nodig is, hebben gemaakt. Dat zie je terug in het lage aantal consulten bij Reizigerszorg.

Specifieke ontwikkelingen Seksuele gezondheid - Bij het opstellen van de programmabegroting voor 2021 was het effect van het aanbesteden van de laboratoriumonderzoeken door Seksuele gezondheid nog niet bekend. Het nieuwe contract op basis van de gunstigere tarieven dat in 2020 met een ziekenhuis in de regio is afgesloten heeft een positief effect gehad op de exploitatie. De labkosten zijn in tegenstelling tot voorgaande jaren lager dan begroot en het jaar is afgesloten met een positief resultaat. 3.2.3 Versterken gezondheid en veiligheid kwetsbare inwoners Om de gezondheid en veiligheid van kwetsbare inwoners te versterken hebben we in 2021 weer de nodige taken op het terrein van de maatschappelijke zorg, openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ), forensische geneeskunde, en gezondheidszorg voor asielzoekers en statushouders, uitgevoerd. Zo hebben we 487 lijkschouwingen verricht en bijna 1200 arrestanten fysiek bezocht en voorzien van medische zorg. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Forensische geneeskunde Lijkschouwingen Letselrapportages 518 307 487 345 16 Arrestantenzorg: medische zorg bij bezoek Arrestantenzorg: telefonisch zorgadvies 1.054 265 1.182 290 We boden beleidsmatige ondersteuning en het secretariaat ten behoeve van de producten van maatschappelijke zorg en OGGZ.

Voor meer dan 70 inwoners, die hun woning en/of erf vervuilden door ziekte, onmacht, verzameldwang of andere redenen, organiseerden we adequate hulpverlening. We beoordeelden bijna 2500 meldingen bij de Centrale Toegang. We bodenaan meer dan 500 zorgwekkende zorgmijders en gezinnen waarover zorgen bestaan ten aanzien van minderjarige, thuiswonende kinderen en waarbij de ouders zich zorg mijdend opstellen, een vangnet. Met het doel de mensen toe dan wel terug te leiden naar de reguliere zorg. En aan bijna 100 jongeren tussen de 15 en 25 jaar, die niet over een stabiele woon- of verblijfplaats beschikken, boden we trajectbegeleiding aan. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Publieke gezondheid statushouders Voorlichtingen aan statushouders in het kader van hun inburgeringstraject 17 14 Centrale toegang Meldingen maatschappelijke opvang Meldingen beschermd wonen Toegekende aanvragen beschermd wonen 348 1.245 781 365 1.371 756 Maatschappelijke zorg Meldingen team bemoeizorg Meldingen team zwerfjongeren Meldingen team vervuilde huishoudens Meldingen Wet verplichte GGZ 514 110 76 - 516 94 78 29 Specifieke ontwikkelingen • Forensische geneeskunde - De door de politie aangekondigde aanbesteding van de Medische arrestantenzorg (MAZ) heeft in 2021 inderdaad plaatsgevonden maar is een vroeg stadium door de politie weer afgebroken.

Desondanks hebben we samen met de vier GGD’en van Oost-Nederland onderzocht op welke wijze wij de samenwerking kunnen versterken om kwaliteit te borgen en kwetsbaarheid te verminderen. In KON verband is door een werkgroep uitvoering gegeven aan het gezamenlijk routeplan om te komen tot een toekomstbestendige forensische geneeskunde. Daarnaast is projectmatig intensief met GGD Twente samengewerkt om op zo korte mogelijke termijn de forensisch geneeskundige diensten samen te voegen. Dit is nodig om ook voor de langere termijn continuïteit en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening te blijven bieden in Overijssel. • Publieke gezondheid asielzoekers (PGA) – In lijn met de prognose in de Bestuursrapportage najaar 2021 eindigen we op dit product met een negatief resultaat. Een eerste analyse laat zien dat dit voor een deel het gevolg is van de gewijzigde tariefstructuur en daarmee samenhangende administratieve processen. Grootste probleem is dat de betaling alleen plaatsvindt nadat zowel het verpleegkundig onderzoek (intake) als het medisch onderzoek heeft plaatsgevonden. In de praktijk komt het veelvuldig voor dat asielzoekers tussentijds verhuizen en we de twee onderzoeken niet in combinatie met elkaar voor hetzelfde kind kunnen uitvoeren.

Een andere verklaring voor het nadelig resultaat is dat door COVID-19 het niet mogelijk geweest om alle groepsvoorlichtingen aan asielzoekers uit te voeren. Om de problemen binnen het Jeugdgezondheidszorg deel op te lossen is een initiatief gestart om vanuit GGD GHOR Nederland een regiegroep op te richten om de geconstateerde knelpunten op te lossen in overleg met het COA. 17 Aan het bestuur zal worden voorgesteld het nadelige saldo 2021 te dekken uit de reserve PGA. • Centrale toegang – Nadat de doordecentralisatie van beschermd wonen door het Rijk eind 2020 met een jaar was uitgesteld, is dat eind 2021 opnieuw gebeurd. Beoogd is nu dat gemeenten in de regio vanaf 1 januari 2023 de beslissingen over beschermd wonen samen nemen en werken met een gezamenlijke begroting. Vanaf 1 januari 2024 komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel. Voordat er sprake was van uitstel is veel tijd en energie gestoken in de visievorming door de centrumgemeente. Dit heeft in 2021 nog niet tot een concreet resultaat geleid. • Maatschappelijke zorg - Voor de begroting 2021 is uitgegaan van verlenging van de dienstverleningsovereenkomst WvGGZ. De acht gemeenten hebben inderdaad gebruik gemaakt van de optie om de DVO te verlengen met een jaar. Deze mutatie is administratief verwerkt in de begrotingswijziging 2021/1.

3.2.4 Onderzoek, beleid en preventie GGD IJsselland verricht haar taken op het gebied van beleid en onderzoek voor en in opdracht van gemeenten. De uitvoering van deze taken worden deels bepaald door bepalingen in de Wet publieke gezondheid en het Besluit publieke gezondheid. Voor het realiseren van beleidsdoelstellingen is het maken van verbinding met gemeenten, regionale en lokale (keten)partners en doelgroepen) en het verzamelen en delen (van kennis, resultaten, epidemiologische gegevens) van groot belang. We hebben in 2021 adviezen gegeven aan en over onder andere COVID-19, gezondheid, jeugd, leefomgeving, positieve gezondheid, wmo, ouderen, armoede, participatie en laaggeletterdheid. Het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio, en specifiek van risicogroepen zoals jongeren, volwassenen met een lage sociaal economische status (SES) en ouderen, hebben invulling gegeven door het coordineren van of deel te nemen aan lokale- en regionale gezondheidsprogramma’s en projecten. De gezondheid van inwoners en de factoren die met deze gezondheid samenhangen, zoals leefstijl, zorg en fysieke en sociale omgeving, hebben we ook dit jaar weer onderzocht en in beeld gebracht.

Zo hebben we uitvoering gegeven aan de gezondheidsmonitor (kinderen, jeugd, volwassenen en ouderen) en heeft kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar de impact van COVID-19 op de samenleving plaats gevonden Ook hebben we 200 adviezen gegeven over gezondheidsrisico’s in relatie tot milieufactoren. Het gaat dan om adviezen over gebiedsvisie Harculo, ombouw van kantoor naar appartementen, voorontwerp winkelcentrum, uitbreiding Hessenpoort, Zwartewaterzone, lood in de bodem, woningbouw, varend ontgassen, recreatiebeleid en Schone Lucht Akkoord. Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Milieu en Gezondheid 240 200 Psychosociale hulpverlening Inzet 14 12 3.2.5 Toezicht houden De GGD houdt toezicht op veel instellingen, zoals de verschillende vormen van kinderopvang en jeugdverblijven. Daarnaast zijn wij als GGD door de gemeenten aangewezen als toezichthouder op de 18 kwaliteit van de voorziening die aanbieders aanbieden vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het afgelopen jaar hebben we onder andere in het kader van de Wet op de Kinderopvang meer dan 1100 periodieke risico-gestuurde inspecties uitgevoerd.

Productgroep Activiteit Aantallen 2020 Aantallen 2021 Technische Hygiënezorg Inspecties tatoeage- en piercingshops Inspecties seksinrichtingen 43 1 27 0 Toezicht WMO Thematisch toezicht Signaaltoezicht Calamiteitentoezicht 2 9 22 1 10 19 Toezicht Kinderopvang Inspecties kinderdagverblijven Inspecties buitenschoolse opvang Inspecties gastouderbureaus Inspecties gastouders 346 314 31 301 364 351 28 416 3.2.6 Wat heeft het programma Gezondheid gekost? Het programma Gezondheid sluit af met een nadelig saldo van € 226.000. Zowel de lasten als de baten zijn fors hoger vanwege COVID-19. Hieronder worden de belangrijkste oorzaken nader toegelicht: Omschrijving Primitieve begroting 2021 Begroting na wijzigingen 2021 Realisatie 2021 Verschil realisatie t.o.v. begroting na wijzigingen N/V Loonkosten 16.038 19.005 20.555 1.550 N Materiele kosten 6.091 4.156 3.021 -1.135 V Kapitaallasten 117 112 112 0 - Covid 0 60.059 68.534 8.475 N Totaal saldo van lasten 22.246 83.332 92.223 8.890 N Gemeentelijke bijdrage -14.092 -14.240 -14.240 0 V Rijksbijdragen -1.103 -977 -1.033 -56 V Financiering o.b.v.

DVO -3.161 -3.414 -3.584 -170 V Financiering via klanttarief -2.412 -1.689 -1.621 68 N Projectfinanciering -613 -1.645 -1.850 -205 V Overige financiering -866 -1.249 -1.133 116 N Covid 0 -60.059 -68.534 -8.475 V Totaal saldo van baten -22.246 -83.274 -91.996 -8.722 V Gerealiseerd resultaat 0 58 226 168 N (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) 19 (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag (* € 1000) N/V Binnen Jeugdgezondheidszorg kregen enkele teams te maken met langdurige ziekte en als gevolg hiervan vervanging door relatief duur extern personeel. Voor dit omvangrijke team binnen de GGD (met ruim 150 fte) heeft daarnaast de nieuwe CAO-afspraak van de bonus van € 1.200 een groot effect. In plaats van een begroot resultaat van 112K positief vanwege vacatureruimte is hierdoor per einde boekjaar een negatief resultaat van 108K ontstaan. 220 N De resultaten van de producten Infectieziektebestrijding en Reizigerszorg werden ook dit jaar beïnvloed door de gevolgen van COVID-19. Deze resultaten zijn opgenomen in de meerkostenregeling en hebben derhalve geen invloed op het resultaat van de GGD. 0 - Team Toezicht kinderopvang kon in 2021 vanwege COVID-19 de geplande inspecties slechts gedeeltelijk uitvoeren.

Na de zomervakantie leek de situatie te verbeteren en is ingezet op het aantrekken van extra personeel om de achterstanden in Q4 in te lopen. Uiteindelijk bleek ook in Q4 geen maximale inzet mogelijk vanwege COVID-19 met als gevolg gemiste inkomsten van niet uitgevoerde inspecties. Hierdoor ontstond een negatief resultaat van 123K, dat ten laste van de meerkostenregeling is gebracht. 0 - In de gewijzigde begroting zijn kosten en opbrengsten in verband met COVID-19 opgenomen. Vanwege de grote onzekerheden in de ontwikkeling van de pandemie is toen zeer ruim begroot, waarbij alle begrote kosten worden gedekt door de Rijksbijdrage, te weten de meerkostenregeling. Per saldo wijkt het resultaat (zijnde nul) niet af van de gewijzigde begroting. Een nadere toelichting van COVID-19 is te vinden in paragraaf 3.4. 0 - Seksuele Gezondheid startte 2021 goed met drukte op de spreekuren. Maar de lockdownperiodes vanwege COVID-19 hebben uiteindelijk toch geleid tot minder consulten dan gepland. Een deel van de subsidiegelden kan worden gereserveerd in een egalisatiereserve en een deel van de subsidie zal moeten worden terugbetaald aan de subsidieverstrekker. Dan resteert nog een positief saldo van 43K, doordat medewerkers deels ingezet konden worden voor PReP, Gezonde School en Maatregel 7.

-43 V Voor Publieke Gezondheid Asielzoekers is in de gewijzigde begroting 2021 een nadelig saldo van 148K opgevoerd en toegelicht. Het saldo per jaareinde is 153K negatief. Zoals in de BERAP gemeld, zal worden voorgesteld deze 153K ten laste van de in het verleden gevormde reserve PGA te brengen. 5 N Milieu & Gezondheid sloot af met een nadelig saldo van 15K door hogere personeelskosten vanwege vervanging zwangerschapsverlof. 15 N Voor TBC is in de gewijzigde begroting uitgegaan van een negatief saldo van 22K. Hierbij was geen rekening gehouden met een ontvangst van de zorgverzekeraars van 32K. Per saldo sluit TBC af met een positief saldo van 38K. -38 V De andere producten hebben per saldo kleine afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting. Deze worden niet nader worden toegelicht. 9 N Totaal 168 N 20 3.3 Programma Service en Samenwerking Het programma Service en Samenwerking is ondersteunend aan het programma Gezondheid. Het programma richt zich op de ondersteuning van het bestuur en management.

Aan de volgende basisproducten binnen het programma is ook dit jaar weer uitvoering gegeven: • Bestuursondersteuning • voorbereiding van bestuurlijk overleg: vergaderingen van het dagelijks bestuur en van het Overleg publieke gezondheid, inclusief ambtelijke voorbereiding; • invulling van de kaderstellende en controlerende rol van het algemeen bestuur; • uitvoering van de besluiten van het algemeen- en het dagelijks bestuur. • Voorbereiding op rampen en crises • Kwaliteit • Communicatie 3.3.1 Wat heeft het programma gekost? Het programma Service en Samenwerking sluit af met een voordelig saldo van € 27.000 ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Hieronder wordt de belangrijkste oorzaak toegelicht: + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Afwijking Bedrag N/V De OTO-GROP kosten voor 2021 konden op projectbasis deels worden doorbelast aan derden 20 V De kosten voor team kwaliteit waren lager dan begroot 7 V Totaal resultaat op programma Service en Samenwerking (voordeel) 27 V Omschrijving Primitieve begroting 2021 Begroting na wijzigingen 2021 Realisatie 2021 Verschil realisatie t.o.v.

begroting na wijzigingen N/V Loonkosten 113 117 128 11 N Materiele kosten 70 83 44 -39 V Totaal saldo van lasten 183 199 172 -27 V Gemeentelijke bijdrage -183 -177 -177 0 - Overige financiering 0 0 0 0 - Totaal saldo van baten -183 -177 -177 0 - Saldo van baten en lasten 0 22 -5 -27 V bij: onttrekkingen aan reserves 0 0 0 0 - af: stortingen in reserves 0 0 0 0 - Gerealiseerd resultaat 0 22 -5 -27 V (bedragen x € 1.000,-) + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) 21 3.4 COVID-19 Nog een jaar in de ban van COVID-19. De 25 GGD’en in Nederland hebben vanuit hun wettelijke taak op het gebied van infectieziektebestrijding een belangrijke rol in de bestrijding van COVID-19. Waar 2020 voor de GGD’en in het teken van testen en bron- en contactonderzoek stond, kwam daar in 2021 een belangrijke taak bij: vaccineren. Testen In 2020 startte GGD IJsselland in april met 1 testlocatie in Zwolle, voor alleen zorgpersoneel. Eind 2020 hadden 7 gemeenten een testlocatie van de GGD, waaronder een L-locatie in Zwolle. In 2021 groeiden we toe naar locaties in bijna elke gemeente. De locaties in Hardenberg, IJsselmuiden en Ommen zijn het hele jaar ongewijzigd open geweest. In Steenwijk sloot de testlocatie op 1 oktober, maar in december moest deze locatie toch weer open vanwege de toenemende besmettingen.

In de lente en de winter zijn er om deze reden in Staphorst, Genemuiden en Zwolle pop-up testlocaties geopend. Binnen de gemeenten Deventer, Zwolle en Raalte vond gedurende het jaar een verhuizing van de testlocaties plaats. Bron- en contactonderzoek Het bron- en contactonderzoek start binnen 24 uur na een positieve test. Tot begin oktober heeft GGD IJsselland het bron- en contactonderzoek volledig kunnen uitvoeren. Het aantal positief geteste inwoners in de regio was dusdanig stabiel dat de organisatie daar goed op ingericht was. Vanaf begin oktober ontstond een lange hoge piek in het aantal besmettingen, die pas vanaf half december begon af te vlakken. Desondanks bleef er tot eind van het jaar wel sprake van hoge aantal besmettingen, waardoor het bron- en contactonderzoek niet constant volledig uitgevoerd kon worden. Er vonden wisselingen in fases plaats, er werd op maximale uren van medewerkers ingezet, formatie uitgebreid en de landelijke schil werd maximaal ingezet. De wisseling in fases betekent dat in die gevallen niet alle nauwe contacten op de voet gevolgd werden en ook waren er fases waarin geen contact meer gelegd werd met nauwe contacten en dit informeren aan de positief geteste persoon zelf overgelaten werd.

In de VVT-sector (Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg) is echter de hele periode ingezet op uitgebreid BCO om deze kwetsbare doelgroep goed in beeld te houden. Vaccineren Op 15 januari 2021 werd de eerste prik gezet in de regio IJsselland. De vaccinatiecampagne kende 3 verschillende fases: • Fase 1 was de massavaccinatie-campagne waarbij alle 12-plussers een vaccinatieserie van 2 vaccinaties konden krijgen. Kenmerkend voor deze fase was de schaarste van het vaccin in de eerste maanden. • In september startte fase 2 van de vaccinatiecampagne: het verhogen van de vaccinatiegraad door middel van het inzetten van fijnmazige interventies. Op basis van data kozen we gerichte locaties in wijken waar de vaccinatiegraad het meeste achter bleef om laagdrempelig aanwezig te zijn met een pop-up locatie of de vaccinatiebus. Iedereen vanaf 12 jaar kon aan de hand van vrije inloop zijn 1e of 2e vaccinatie krijgen. • Fase 3 richtte zich op de campagne van de boostervaccinatie. De uitvoering van fase 2 was nog volledig aan de gang en het sentiment heerste dat het einde van de crisis in zicht was. Echter een nieuwe variant van het virus, Omikron, dook op en werd snel dominant. Op 19 november 2021 is de 1e boosterprik gezet met als opdracht een campagne uit te voeren waarbij de massa van de bevolking voor half februari geboosterd moest zijn.

Vanwege de zorgen (en de onwetendheid) om de Omikron variant, het afnemen van de bescherming van de basisserie van de vaccinatie en de hoge druk op de zorgketen, werd de boostercampagne meermaals versneld. Uiteindelijk hebben wij in IJsselland eind week 2 van 2022 de massacampagne afgerond en is op kleinere schaal het fijnmazig vaccineren gestart. 22 Vaccinatielocaties In 2021 startten we op 15 januari in de IJsselhallen in Zwolle met vaccineren. Tijdens fase 1 zijn we uiteindelijk opgeschaald naar 5 locaties (Hardenberg, Deventer, Kampen en Dalfsen). Voor fase 2 was minder massa capaciteit nodig waardoor alleen Zwolle, Hardenberg en Deventer actief bleven. In Zwolle is wel verhuisd naar een andere kleinere locatie, omdat de IJsselhallen weer nodig waren voor evenementen. Gedurende fase 2 hebben we de locatie in Hardenberg ook gesloten. Fase 3 vroeg een enorme opschaling in zeer korte tijd, waardoor besloten is om dit zo efficiënt mogelijk te organiseren op locaties in Zwolle, Hardenberg en Deventer. Voor Zwolle betekende dit dat snel een nieuwe extra locatie gereed is gemaakt die een grotere capaciteit aan kon. In Hardenberg is de locatie in de Evenementhallen opnieuw geopend.

Een aantal kengetallen: aantal afgenomen testen 554.751 aantal coronabesmettingen 64.719 aantal ziekenhuisopnamen 1.137 aantal vaccinaties 854.914 aantal telefoontjes 241.495 GGD IJsselland had in 2021 voor de reguliere GGD-taken gemiddeld 310 fte formatie per maand. Eind 2021 was de totale formatie van GGD IJsselland verviervoudigd met 935 fte extra formatie voor de projectorganisatie corona. Op dat moment waren er ongeveer 1400 medewerkers werkzaam binnen de COVID-19 projectteams. De totale uitgaven voor COVID-19 waren in 2021 ruim 68 miljoen euro. Ongeveer 80% van deze kosten betreft personele kosten. Ter vergelijking: de kosten van de reguliere taken van GGD IJsselland waren voor 2021 geraamd op 28 miljoen euro. Financiele verantwoording In de wet Publieke gezondheid is vastgelegd dat de minister in geval van een pandemie de GGD opdrachten kan geven voor de aanpak van de pandemie. Tevens is vastgelegd dat de kosten in dat geval door het ministerie worden vergoed. Ter dekking van de kosten die GGD’en maken is de zogenaamde meerkostenregeling vastgesteld. Hierin ligt vast dat kosten voor het vaccineren, testen en bron- en

23 contactonderzoek rechtstreeks door het Ministerie van VWS aan de GGD’en worden vergoed. Naast deze extra kosten kan de GGD ook nadelen in de reguliere exploitatie (meer kosten en minder opbrengsten) als gevolg van COVID-19 declareren. De diagnostiek van de door de GGD afgenomen testen is uitgevoerd door laboratoria. De kosten hiervan vallen buiten de meerkostenregeling. Het Ministerie van VWS heeft de contracten van de laboratoria overgenomen, waardoor de laboratoria rechtstreeks bij Ministerie van VWS declareren en niet meer via de GGD. Alleen de testen afgenomen door huisartsen en zorginstellingen worden nog via de GGD bij het RIVM gedeclareerd. De GGD heeft voorschotten van het ministerie ontvangen en de verantwoording van de meerkostenregeling vindt plaats via dit jaarverslag. COVID-19 heeft er toe geleid dat de GGD in 2021 per saldo ruim € 68,5 miljoen aan extra kosten en inkomstenderving heeft gehad. Op hoofdlijnen betreft dit: Totale kosten COVID-19 (*€ 1.000) Personeelskosten 55.862 huisvesting 3.294 ICT 549 medische materialen 1.271 Overige kosten 5.516 subtotaal testen, bco en vaccineren 66.492 Overige meerkosten/minder opbrengsten 417 Totaal meerkosten 66.909 Labkosten 1.625 Totaal 68.534 De labkosten (€ 1,6 miljoen) zijn bij het RIVM gedeclareerd. Deze vallen buiten de verantwoording van de meerkosten.

De kosten van testen, bco , vaccineren en overige meerkosten (€ 66,9 miljoen) worden door het Ministerie van VWS vergoed. Het ministerie betaalt de vergoeding rechtstreeks aan de GGD. In onderstaande tabel is de verantwoording van de meerkosten opgenomen. Totaal declareert de GGD € 66,9 miljoen. Hiervan is € 66,5 miljoen extra kosten voor testen, BCO en vaccineren. De overige € 0,4 miljoen zijn andere kosten uit de exploitatie die onder de meerkosten vallen. Dit betreft de lagere inkomsten Reizigerszorg, Toezicht kinderopvang en niet ingevulde vacature gelden. In 2021 is € 66,4 miljoen aan voorschot ontvangen. Per saldo ontvangt de GGD nog € 488.317 van het Ministerie van VWS ter dekking van de meerkosten 2021. 24 Kostensoort Opgave kosten maand blok 1 Bron- en contactonderzoek (subtotaal) 15.205.782 (optioneel) BCO regulier (optioneel) BCO grootschalig risicogericht testen blok 2 Bemonstering (subtotaal) 21.617.167 (optioneel) Bemonstering regulier (optioneel) Bemonstering grootschatlig risicogericht testen blok 3 COVID-19 vaccinatie 29.668.117 blok 4 Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB) -73.003 Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl.

Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal -73.003 blok 5 Minder inkomsten (verrekend met minder uitgaven) Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht 123.388 Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg 366.866 Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Subtotaal 490.254 Totale uitgaven 2021 66.908.317 Ontvangen voorschot 2021 66.420.000 Te ontvangen afrekening 2021 488.317 25 4. Medewerkers (sociaal jaarverslag) 4.1 Opleiden en ontwikkelen Vanaf 2021 werken alle leer- en ontwikkelinitiatieven binnen GGD IJsselland samen binnen de GGD Academy. De GGD Academy heeft een interne en externe poot en zijn verbonden met elkaar middels de GGD Academy Groep. De interne GGD Academy, geeft uitvoer aan de visie op leren en ontwikkelen: GGD IJsselland is een lerende organisatie. Om kennisorganisatie publieke gezondheid te blijven, is het bijhouden van professionele kennis in een veranderende omgeving voor alle medewerkers belangrijk.

Als goede werkgever zetten wij onze medewerkers centraal, wij hebben oog voor de persoon en de groei van de medewerkers en geloven in levenslang leren; hiermee bereiken wij duurzame inzetbaarheid en verhogen we het werkplezier. Een lerende organisatie is een organisatie die haar medewerkers in staat stelt de werkzaamheden aan te passen aan een voortdurend veranderende omgeving door scholing, ontwikkeling en initiatief te stimuleren. De regisseur opleiden en ontwikkelen is verantwoordelijk voor de interne GGD Academy en stimuleert en ontwikkelt de koers samen met een klankbordgroep met medewerkers. Trainingen en workshops hebben ook in 2021 mede vanwege COVID-19 vooral online plaatsgevonden.

Voor 2021 en 2022 zijn de volgende speerpunten geformuleerd: • Talentontwikkeling • Vakbekwaamheid • Sterke teams (voorheen zelforganisatie) • Werken vanuit gedachtengoed Positieve Gezondheid • Digitalisering • Lerende organisatie/leren en evalueren van projecten Werkzaamheden GGD Academy in 2021 • 5 scholingsmiddagen voor de JGZ JGZ- scholingscarrousel • Vrijblijvend aanbod voor alle collega’s van de reguliere GGD, gepresenteerd in de kalender op GIJS: inspiratiesessies en trainingen Positieve Gezondheid, refereeravonden (3), Excel trainingen basis en gevorderd, video vergaderen met MS Teams, Samenwerken met GIJS, Webinars over tijdsurfen, hoogbegaafdheid, lunchlezingen psychiater, FC Energy activiteiten, trainingen voor nieuwe medewerkers (meldcode), het relatiegesprek en veel ander interessants. • Gereedschapskist hybride teams met handige werkvormen • Begeleiding van aantal teams bij teamdagen • Kwaliteitsslag voor trainers georganiseerd: Trainingen voor trainers (online trainen, basiscursus voor nieuwe trainers en een opleiding voor gecertificeerd trainer). • Studio IJssel van BOGO, Veiligheidsregio IJsselland en GGD is gerealiseerd op het terrein van de BOGO bij Hattem. GGD IJsselland is een erkende opleidingsinstelling voor de opleidingen arts Maatschappij & Gezondheid, Master Advanced Nurse Practicioner en jeugdverpleegkundige Maatschappij & Gezondheid.

Op 1 januari 2019 is gestart met een nieuwe opleidingsstructuur voor de opleiding arts Maatschappij & Gezondheid, waarbij artsen bij start van hun opleiding in dienst treden van de Stichting SBOH. De artsen die voor 1 januari 2019 al in opleiding waren, blijven in dienst tot na afronding van hun opleiding. 26 In 2021 waren in opleiding: • 17 artsen voor arts M&G (profielen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektebestrijding en Forensische geneeskunde) 8 artsen in dienst van de SBOH en 9 artsen nog in dienst van GGD IJsselland. • 3 jeugdverpleegkundige in opleiding tot verpleegkundig specialist (Jeugdgezondheidszorg), in dienst van GGD IJsselland; waarvan 2 verpleegkundigen eind augustus de opleiding succesvol hebben afgerond. • 1 jeugdverpleegkundige volgt post hbo-onderwijs voor jeugdverpleegkundige M&G. Verder heeft GGD IJsselland in 2021 circa 60 coassistenten van de Universiteit Groningen ontvangen en begeleid in hun 4 weekse coschap Sociale Geneeskunde. Daarnaast zijn in 2021 27 stagiaires vanuit andere opleiding begeleid: • 15 studenten HBO-V (teams Jeugdgezondheidszorg); • 8 stagiaires HBO opleidingen (minor) en universiteiten (team B&O) • 4 studenten overige HBO opleidingen (teams VIA, CT en SG).

4.2 Personeel in cijfers 31-12-2021 31-12-2020 Regulier Covid-19 Totaal Totaal Aantal medewerkers arbeidsovereenkomst 384 8 392 389 Deeltijdwerkers 90% Gemiddelde leeftijd 47,63 Aantal inhuurkrachten 66 1395 1.461 524 Totaal aantal medewerkers 450 1403 1869 923 Totaal aantal FTE 310,3 935* 1.245,3** 680,84*** Stagiaires 6 6 10 Ziekteverzuim over 2021 6,29 % 4,98 % Waarvan langdurig ziek 5,45 % 3,85 % *Uitgaande van een gemiddelde bezetting van 24 uren per week **Uitgaande van een gemiddelde bezetting van 24 uren per week voor corona medewerkers ***Deze informatie is op basis van geregistreerde bezetting. Het is mogelijk dat bij medewerkers van de corona teams de bezetting niet altijd is gevuld. 4.3 Arbeidsomstandigheden Arbodienst Net zoals voorgaand jaar is in 2021 structureel overleg geweest tussen de bedrijfsarts, leidinggevenden en HRM-medewerkers in de vorm van een sociaal medisch team (SMT). Het doel van het SMT is dat deze actoren per individuele situatie kunnen deelnemen aan het overleg om duurzame inzetbaarheid van de medewerkers te bevorderen. Indien noodzakelijk vindt maatwerk plaats. Medewerkers kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst. 27 GGD IJsselland hecht er vanuit de visie op positieve gezondheid veel waarde aan dat medewerkers gedurende hun hele loopbaan gezond en vitaal hun werk kunnen blijven doen.

Om hieraan bij te dragen vanuit positief gezond werkgever- én werknemerschap is er in 2021 gezocht naar een arbodienstverlener die vanuit dit gedachtengoed werkt. Begin 2021 is een aanbestedingstraject ingezet waaraan een brede vertegenwoordiging vanuit de organisatie heeft deelgenomen. In september 2021 is Rienks Arbodienst als beste naar voren gekomen uit de aanbesteding en vanaf dat moment is de implementatie van de dienstverlening en samenwerking gestart. Per 1 januari 2022 is Rienks de nieuwe arbodienstverlener van GGD IJsselland. Ongewenst gedrag Medewerkers van GGD IJsselland kunnen in het geval van ongewenst gedrag gebruik maken van een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon, gefaciliteerd door de Arbodienst. In 2021 is er 7 keer beroep gedaan op de vertrouwenspersoon. Het afgelopen jaar kenmerkt zich door meer meldingen dan voorgaande jaren op het vlak van ongewenste omgangsvormen. Uit de gesprekken met melders is de indruk ontstaan dat de meldingen voor een belangrijk deel samenhangen met de spanning die er in de voorbije periode heeft gestaan op de organisatie. Hierdoor is er mogelijk sprake geweest van problemen in de communicatie. Ook viel het op dat de leidinggevende over het algemeen wat korter in dienst was. Aanvankelijk werd verwacht dat het vele thuiswerken zou leiden tot minder meldingen, het tegendeel blijkt aan de orde.

Het belang van vertrouwen en oprechte aandacht voor elkaar is juist belangrijk bij wat meer afstand van elkaar. Het even elkaar ontmoeten en spreken in de gang of bij de koffie of lunch is voor een deel weggevallen en wordt gemist. Agressie & Geweld In 2021 zijn er bij de Arbo medewerker 16 agressie & geweld incidenten gemeld. De incidenten zijn gemeld in de volgende categorieën: Aantal Dreiging 5 Overig 5 Schelden 3 Gebruik geweld 2 Weigeren te vertrekken 1 Er zijn meer meldingen binnengekomen van agressie & geweld dan in de voorgaande jaren. Dit heeft met name te maken met de opschaling van de organisatie en de verharding van de maatschappij. Naar verwachting zijn de spanningen in de samenleving zo erg opgelopen dat dit ook effect heeft op de GGD. Hier is actie op ingezet door agressie & geweld hoog op de agenda te zetten bij het MT. Er is besloten om meer aandacht aan dit onderwerp te geven. Zo wordt in 2022 een aan dit onderwerp gerelateerd webinar aangeboden aan de gehele organisatie. Prikaccidenten Een prikaccident is een voorval waarbij het risico van besmetting bestaat, zoals bij prik-, bijt-, spat-, snij- en krabaccidenten. In 2021 is 23 keer een prikaccident gemeld bij de Arbomedewerker. Deze prikaccidenten zijn afgehandeld volgens protocol. Ongevallen In 2021 zijn er 20 incidenten gemeld. Het ging om 6 gevaarlijke situaties, 1 bijna-ongeval en 13 ongevallen.

Deze incidenten zijn afgehandeld met de desbetreffende medewerkers en hebben geleid tot een aantal 28 verbetermaatregelen. Het meer inzetten op het melden van (bijna)ongevallen en gevaarlijke situaties lijkt effect te hebben gehad. COVID-19 COVID-19 heeft een grote impact gehad op de arbeidsomstandigheden van GGD IJsselland. Er is namelijk afgeschaald en weer opgeschaald in 2021. Zo zijn er nieuwe test en vaccinatielocaties bij gekomen. Op al deze locaties zijn samen met de arbodienst RI&E’s uitgevoerd om de risico’s te inventariseren en de arbeidsomstandigheden te optimaliseren waar nodig. In 2021 is een eerste start gemaakt met het werken na de crisis met een hybride karakter. Een werkgroep is bezig geweest met het brainstormen over hoe dit gerealiseerd kon worden. Hier zijn ook enkele aanpassingen in het gebouw voor uitgevoerd. Door nieuwe ontwikkelingen rondom het coronavirus is het hybride werken naar de achtergrond verschoven aangezien iedereen weer zoveel mogelijk moest thuiswerken. Er is nog steeds blijvende aandacht voor thuiswerken en klachten die daarbij kunnen ontstaan. 5. Kwaliteit De missie (‘voor een gezonde samenleving’) en visie van GGD IJsselland geven richting aan de organisatie en het kwaliteitsbeleid. Het kwaliteitsmanagementsysteem is gericht op het verwezenlijken van deze missie en visie.