Woordelijk verslag besluitvormende vergadering van 4 juli 2024 - deel 2.pdf

Woordelijk verslag van de besluitvormende vergadering van 4 juli 2024 (deel 2)

Voorzitter: Ik heropen de vergadering. Ik heet u en de kijkers welkom terug. Ik hoop dat de schorsing u goed heeft gedaan en dat het eten gesmaakt heeft. Dan gaan we door met de eerste termijn van het college. Ik geef het woord aan wethouder Gommeren, onze wethouder Financiën. Wethouder Gommeren: Dank u wel, voorzitter. De perspectiefnota, het eerste product in de P&C-cyclus en het overzicht van alle beleidsmatige en financiële ontwikkelingen voor de komende tijd. Voorzitter, u heeft het al genoemd natuurlijk, uiteraard ook de voorbereiding voor de begroting. De toekomst, als we daarnaar kijken... We zijn natuurlijk altijd afhankelijk van ontwikkelingen. We zijn wel afhankelijk van bijzondere ontwikkelingen. We hebben een nieuw regeerakkoord, Prinsjesdag zullen we meer duidelijkheid krijgen. We hebben de Europese verkiezingen gehad, en de uitwerking van stikstofproblematiek ligt nog voor ons. We hebben als gemeente ook kansen. We hebben een unieke ligging tussen Rotterdam en Antwerpen. We zitten midden in het plantbased regio. We hebben mooie en innovatieve bedrijven, zoals Rijkzwaan en Cosun. Er zijn ook bedreigingen. De onrustige wereld, het ontstaan van tekorten, energie, water en werknemers voor onze bedrijven. Uiteraard de Rijksbijdragen. We kijken aan tegen de ravijnjaren. Wij als college willen ingaan op de ingeslagen weg. Daar willen we doorgaan.

Ingezette ontwikkelingen doorzetten en koers houden, fysiek maar ook financieel, en ontwikkelen naar een toekomstbestendig Steenbergen. We hebben het in de perspectiefnota aangegeven: we zijn zeker van plan om te proberen om onze begroting sluitend te maken. We hebben te maken met het ravijnjaar. Dat zweeft al enkele jaren boven de markt. Dat ravijnjaar zou vanaf 2026 serieus worden. De opschalingskorting verdwijnt, dat is dan gunstig, maar dat is wel uitname uit NPO-middelen voor 2025. De korting bedraagt ongeveer 3 miljoen euro. Dat wordt duidelijk zichtbaar in de jaarschijven 2025 tot 2028, want die zijn dan negatief. Voor een sluitende begroting, dat hebben we ook aangegeven in de perspectiefnota, zijn er hoogstwaarschijnlijk ombuigingen nodig. De vooruitzichten over de Rijksbijdrage, we kunnen er ook al een klein beetje voorspelling over doen... Het Rijk heeft natuurlijk financiële tegenvallers, en met Prinsjesdag hopen we daar meer inzicht in te krijgen. Daaruit volgt de Septembercirculaire, en die kunnen we dan meenemen in de begroting. Tot zover mijn inleiding, voorzitter. Dan wil ik doorgaan op de partijen. Gewoon Lokaal, die hadden in hun eerste termijn vragen over de toelating van bedrijven op het AFC. Die bedrijven worden langs twee sporen toegelaten, rechtstreeks of via een commissie.

Uw vraag was: wordt er na het in bedrijf gaan van die bedrijven voldoende controle uitgeoefend? We verlenen de vergunning. Ze gaan bouwen, ze gaan in bedrijf. Dan gaan we kijken of dat het klopt of dat ze binnen de vergunning werken. Is dat niet zo, gaan we kijken of de werkzaamheden nog binnen de voorwaarden passen. Als het niet past, dan gaan we daarop handhaven. U had ook vragen over het inpassingsplan. Het inpassingsplan, daar is natuurlijk nog geld voor. We hebben ongeveer 2 miljoen beschikbaar. Dat is voor het inpassingsplan Dinteloord. D66 stelde er ook vragen over. Het inpassingsplan hangt samen met ontwikkelplan Dinteloord. In oktober wordt het

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

1

ontwikkelplan Dinteloord aan u gepresenteerd. Dan kunnen we verder met het inpassingsplan. De Volkspartij, u riep op om... De heer Huisman: Dank u, voorzitter. Ik moet even het pasje lenen van mijn buurman, want het pasje is op dit moment... Het is niet kwijt, alleen weet ik niet waar mijn pasje is. Voorzitter, even het volgende. We hebben een ontwikkelplan Dinteloord gehad. We hebben daar een aantal avonden, middagen gehad. Daar komen drie scenario's uit. Maar het frappante is dat het AOC niet is meegenomen in het ontwikkelplan. Hoe weerhoudt zich met de uitspraken daarnet van de wethouder? Wethouder Gommeren: In het ontwikkelplan dat straks vastgesteld wordt, zit natuurlijk een stuk EVZ maar zit er een stuk inpassing in bij het AFC. Dat wordt aan elkaar gekoppeld. Die 2 miljoen is voor een gedeelte ontwikkeld om ontwikkelplan Dinteloord. Daar wordt gesproken over het maken van de ecologische verbindingszones, maar er zit ook een gedeelte in voor eventueel de herinrichting van het AOC. Dan de Volkspartij, voorzitter. De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Heel kort, want ik weet niet of het uw portefeuille is, over subsidie. Is dat uw portefeuille? Voorzitter: Dan kunt u beter even afwachten tot de wethouder straks klaar is. De heer Maas: Hij gaat per partij af. wij hadden een hele riedel over subsidie. Daarom schiet ik omhoog.

Wethouder Gommeren: De heer Verbeek had volgens mij ook iets over subsidies. Mag ik dat straks tegelijk beantwoorden? Dank u wel, voorzitter. De Volkspartij, oproep over het eerder aanleveren. Dat hebben we begrepen en dat hebben we de vorige keer... We gaan volgend jaar een spoorboekje in en we zullen er lettend op toezien. Daar is ook al over gesproken natuurlijk, dat we zaken eerder aanleveren. Dat geldt niet alleen voor de perspectiefnota maar voor heel de P&C-cyclus. De bijlages op een grotere lettertype. Ik was ook een beetje verrast, want ik kon het ook niet lezen. Naderhand had mijn secretaresse het uitgeprint op wat groter formaat. Daar gaan we uiteraard ook naar kijken. U had volgens mij in uw betoog voor de rest weinig vragen. Die potjes... Sommige zaken worden erin gezet, maar die zijn ook noodzakelijk. We zien vanavond hier dat er ook moties ingediend worden waar geld onder hangt, en dat zijn natuurlijk weer andere potjes. Voorzitter, dan ben ik eigenlijk toe aan de motie Olmendreef. Er wordt eigenlijk gezegd in de motie Olmendreef dat het bestemmingsplan eigenlijk vergelijkbaar is... Het gebied is eigenlijk vergelijkbaar met het gebied in Welberg, in de Hoogstraat. Dat is natuurlijk niet zo, want op het gebied in de Hoogstraat lag nog geen bestemming. Op het gebied in de Olmendreef ligt bestemming bedrijventreinen. Dat stond in het bestemmingsplan aangegeven.

Uw raad heeft at bestemmingsplan vastgesteld. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. De Hoogstraat had toch bestemming bedrijventerrein? Daar staan nog steeds bedrijfspanden. Wethouder Gommeren: Dat klopt, maar omdat die bedrijfspanden weggaan vormt het WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

2

geen belemmering, en dat is in de Olmendreef wel het geval met het aanliggende bedrijf. Daar zijn natuurlijk vele gesprekken geweest met verschillende ontwikkelaars. Die hebben allemaal aangegeven dat het niet interessant was voor hun, financieel niet haalbaar om daar woningbouw te plegen. Anders hadden hun natuurlijk ook wijziging van het bestemmingsplan kunnen aanvragen. Als gemeente doe je dat zelf niet. Dan komt de ontwikkelaar en die zegt: kunt u voor ons het bestemmingsplan wijzigen? We hebben ook ruim gecommuniceerd, denk ik, met de inwoners. De inwoners hebben ook gecommuniceerd met de initiatiefnemer. Dus die motie wil ik u ontraden. Als we als gemeente het bestemmingsplan moeten wijzigen, zijn we ook veroordeeld tot planschade enzovoorts. Voorzitter: De heer Van der Wegen, interruptie. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hoor zeggen: een bestemmingsplanwijziging aanvragen doe je als gemeente zelf niet. De motie zegt: verzoekt het college om een bestemmingsplanwijziging voor de Olmendreef 9 voor te bereiden en aan te bieden aan de gemeenteraad. Ik begrijp van u dat dit niet kan. Dank u wel, voorzitter. Wethouder Gommeren: Dat zou wel kunnen, op verzoek van de raad natuurlijk. Als de raad dat verzoekt, dan wel. Het college gaat niet uit zichzelf een bestemmingsplan wijzigen. Voorzitter: De heer Maas, interruptie.

De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Het is een technische vraag, alleen de motie hebben we natuurlijk vandaag pas gezien. Wat is de planschade? Heeft u daar een indicatie van? Wat is dat? Hoeveel kost dat? Ik ben er niet mee bekend. Kunt u dat misschien een beetje toelichten? Hoeft niet op de euro. Wethouder Gommeren: Voorzitter, daar kan ik echt geen antwoord op geven. Dat weet ik echt niet, hoe groot de planschade eventueel zou kunnen zijn. Dat weet ik niet. We zorgen voor een technisch antwoord. Voorzitter: De heer Verbeek, interruptie. De heer Verbeek: Dank u wel, voorzitter. Twee vragen. Ik begrijp van de wethouder dat de huidige initiatiefnemer ook niet geïnteresseerd is in woningbouw daar. Begrijp ik dat goed? Als die wel geïnteresseerd zou zijn, dan zou er geen sprake zijn van planschade. Dat is vraag één. Vraag twee, stel je voor dat daar woningen zouden komen, zou dat moeilijkheden kunnen geven voor het naastgelegen Fujicolor? Wethouder Gommeren: Dat zou uiteraard problemen kunnen... Het zou geen problemen opleveren, maar er is natuurlijk een grens voor die woningbouw, hoe ver men van Fujicolor vandaan moet blijven. Daarom is met de ontwikkelaar gesproken over eventuele woningbouw. Daar kunnen dermate weinig woningen op ontwikkeld worden, dat het financieel niet meer uit kan. WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

3

De heer Verbeek: Als het mag, voorzitter. In het verleden was er ook sprake van dat er in het gebied een of andere kabel lag waardoor er geen woningbouw zou kunnen. Wethouder Gommeren: Er ligt ook een gasleiding, maar die wordt volgens mij niet meer gebruikt. Voorzitter: De heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Begrijp ik goed dat als wij hier zouden besluiten dat het bestemmingsplan gewijzigd zou kunnen worden, dat u daar dan mee instemt? Wethouder Gommeren: Daar hoef ik niet meer in te stemmen, dat is een... U legt het voor aan de raad. De heer Hobo: Dat begrijp ik. Als wij positief stemmen om u te vragen om dat te wijzigen, dan gaat u dat ook doen? Wethouder Gommeren: Normaal gaat het college de motie opvolgen, maar in enkele gevallen kunnen we de motie naast ons neerleggen. Daar kan ik nog geen uitspraak over doen. De heer Hobo: Dank u wel. U bent op de hoogte dat als woningen gebouwd worden, dat ineens de regel geldt van de VNG, dat er 30 meter vanaf de grens gebouwd moet worden. Zodra het gaat om 80 bedrijfsunits mag er tot 10 meter vanaf de bestaande woningen gebouwd worden, en dan wordt er geen rekening gehouden met het advies van de VNG. Hoe staat u daarin? Wethouder Gommeren: Volgens mij hebben wij de wettelijke afstanden gerespecteerd. De heer Hobo: Daar zijn de meningen over verdeeld. Die 30 meter is een advies van de VNG.

Er zit ruimte genoeg tussen het pand van Fujicolor en waar gebouwd zou kunnen worden. Daardoor kunnen er minder woningen gebouwd worden. Hoe denkt u daarover? Wethouder Gommeren: Dat is natuurlijk ook besproken met de initiatiefnemer. Die wilde ook niet korter, want die zegt ook: als we korter gaan, dan krijgen we er daarna misschien problemen mee. Dan zou je het ook kunnen omdraaien. Voorzitter: Wethouder, gaat u verder. Wethouder Gommeren: Dank u, voorzitter. Dan ben ik aangekomen bij de VVD. Die hadden vragen over de WUR, hoe onze contacten zijn daar. Wij hebben wel contact met hun. Tevens hebben we ook contact met andere onderwijsinstellingen, dus met Avans, met de HAS, maar ook met mbo. Die gesprekken lopen. We hopen tot een oplossing te komen. Het duurt eigenlijk allemaal ook naar mijn idee vrij lang, omdat zij ook problemen hebben met onder andere mobiliteit en met huisvesting. Ik heb er ook met WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

4

Cosun bijvoorbeeld over gesproken. Die zijn nu bezig met hun inspiratieboerderijen. Die zeggen: wij zien wel mogelijkheden voor de huisvesting en voor de trainingen natuurlijk. Voor hen zijn die mensen ook welkom. Wethouder Gommeren: Zij willen eerst de inspiratieboerderij gebruiken om eerst wat meer met hun eigen producten te werken. Dat komt dan in een later stadium, zeggen ze. Wij houden het nauwlettend in de gaten. Dan de moties. U vraagt naar de centrummanager, maar we hebben bedrijfscontactfunctionarissen. Ik heb drie beleidsmedewerkers. Die hebben allemaal hun eigen terreinen. De bedrijvencontactfunctionaris die het centrumgebied heeft, die heeft tevens horeca. De fte wordt verdeeld over die twee zaken. Dus je zou kunnen zeggen: eigenlijk besteedt hij de helft van zijn tijd... Ik denk iets meer, omdat hij iets minder aan horeca besteedt. Hij heeft direct contact met de ondernemers in het centrum, en zij spreken elkaar veel. Hij loopt regelmatig door het centrum heen, hij doet de schouw mee met ons voor de reclamebelasting. Voorzitter: Mevrouw Feskens. Mevrouw Feskens: Dank u wel. Ik had gerust even willen wachten tot de zin van de wethouder klaar was. Eigenlijk zegt u: wij noemen het een bedrijfsfunctionaris en die doet al een aantal zaken in het centrum van Steenbergen.

Hoe staat u dan tegenover de verbreding over de hele gemeente? Dat hij ook inderdaad, wat collega Huisman aangaf, in Dinteloord en in de andere gemeentes zijn werk doet? Ik doe het maar gelijk in één keer, want dan kunt u daar ook antwoord op geven. Hoe zit het financieel? Dat was voor veel mensen een belangrijke vraag. Dat wil ik ook graag horen. Wethouder Gommeren: Hij doet het natuurlijk niet alleen voor centrum en Steenbergen. [onhoorbaar 00:29:35 - 00:29:38] Dinteloord, en voor de andere centra doet hij het ook. Hoe zit het financieel in elkaar? Het zit gewoon in het budget van hem. Hij wordt uit het normale budget betaald. Ik kan die motie omarmen. U mag zelf weten wat u ermee doet natuurlijk. Mevrouw Feskens: Dank u wel. Ik hou van omarmen, dus ik denk dat we heel blij zijn dat de wethouder hem omarmt. Dan is hij bij deze omarmd. Dank u wel. De heer Verbeek: Voorzitter, een vraag om mijn geheugen op te frissen. We hadden vroeger ook een centrummanager. Werd die betaald uit de reclamebelasting? Wethouder Gommeren: Er was een afspraak, die werd voor de helft door de gemeente betaald en de helft uit reclamebelasting. Die is met corona komen te vervallen en toen is hij niet meer opnieuw ingevuld. Toen is hij met onze bedrijfscontactfunctionaris ingevuld.

De heer Verbeek: Dus als ik het goed begrijp, vervangen we nu die ambtenaren maar krijgen de ondernemers die gratis en voor niets? Ten opzichte van vroeger, want vroeger betaalden ze de helft en nu betalen ze niks. Die zijn er zwaar op vooruitgegaan, wilde ik richting VVD melden.

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

5

Wethouder Gommeren: Of die er zwaar op vooruitgegaan zijn, dat weet ik niet. Als u het zo zegt, is het wel, maar ik denk het niet. Ik denk dat we er met z'n allen van profiteren. Voorzitter: Interruptie van de heer Maas. De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Die werd voor de helft betaald, zegt u. Dat was toch door Ons Steenbergen? Nu willen we toch dat die voor heel de gemeente is, dus dan kan toch niet wat de heer Verbeek schetst? Wethouder Gommeren: Als u het zo stelt, dan klopt het natuurlijk wel. Hij werd voor de helft door Ons Steenbergen betaald. Hij deed alleen zijn werk in Steenbergen, dus dat was expliciet voor Steenbergen. Daar heeft u gelijk in. Voorzitter, dan de volgende. Voorzitter: Een interruptie, de heer Verbeek. De heer Verbeek: Dank u wel, voorzitter. Zijn van de vorige centrummanager de geboekte resultaten bekend? Hebben we daar zicht op? Dank u wel, voorzitter. Wethouder Gommeren: Dat zou ik moeten nagaan, dat kan ik niet zo zeggen. Die is met corona weggegaan. Voorzitter, dan de kantoren. De VVD vraagt of we een ontmoedigend beleid willen voeren ten opzichte van de vestiging van kantoren. De bedrijfcontactfunctionaris samen met Ons Steenbergen zijn in gesprek met de vastgoedeigenaren in het centrum. Daar wordt eigenlijk bij aangegeven: wij hebben liever, als jullie toch zouden willen verhuren of verkopen, dat er winkels in komen in plaats van kantoren.

Wij geven dat wel aan. De kantoren zou men daar eigenlijk liever aan de buitenkant hebben van het centrum, en winkels in het midden. Dat is altijd niet mogelijk. We voeren daar gesprekken mee en we geven duidelijk aan wat onze wensen zijn. We kunnen hen voor de rest natuurlijk niet dwingen. Voorzitter: Interruptie, mevrouw Feskens. Mevrouw Feskens: Op het gevaar af dat ik u voor ben. De motie omvatte meer, maar daar komt u waarschijnlijk nu op terug? Dan wacht ik nog even. Wethouder Gommeren: Er was ook nog de vraag: kunnen we de mensen die kantoren zoeken niet faciliteren door ruimte te maken op de bedrijventreinen? Daar kan ik een definitief antwoord op geven: dat is via provinciaal beleid verboden. U vraagt naar een onderzoek. We begrijpen ook de nood van sommige mensen die naar een kantoor op zoek zijn. We gaan het heus nog wel een keer bij de provincie... Als we zo met de provincie een keer spreken, dan gaan we het nog een keer op het woord gooien. Maar een onderzoek, we weten bijna het antwoord. We zullen nog een keer op het woord gooien. Deze motie kunnen we uiteraard omarmen. Dan ben ik aangekomen bij D66, voorzitter. D66 vraagt iets over de begroting en over de ravijnjaren. In de perspectiefnota hebben we iets gezet over ombuigingen. CDA heeft er wat over gezegd, en ook de VVD heeft daar een aantal uitspraken in de eerste termijn over gedaan.

Wij zoeken eigenlijk wel als college... Als wij die ravijnjaren ingaan en we WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

6

willen de begroting sluitend houden, zullen wij ombuigingen moeten realiseren. Dan zoeken wij wel een richting vanuit de raad. Wij zullen daar sommige zaken voor aandragen, maar we zoeken wel duidelijk een richting. Er zijn een aantal domeinen aangegeven waar die bezuigingen zouden kunnen plaatsvinden. Als je geld zoekt, dan kun je oftewel... Je moet zorgen dat je meer inkomsten krijgt. Inkomsten vanuit het Rijk worden minder. Dan moeten we oftewel de inkomsten hier bij onze inwoners halen. Dat willen we ook niet, denk ik, of zo min mogelijk extra. Dan zullen we voor de rest moeten kijken als het zover is. We krijgen straks eerst de septembercirculaire, en dan moeten we naar de begroting toe. Als we die sluitend gaan maken, zullen we toch keuzes moeten maken. Dan vragen we jullie om daarover mee te denken. D66 heeft ook gevraagd over die Agrofoodgelden natuurlijk, ontwikkelplan Dinteloord. Daar heb ik net bij Gewoon Lokaal een antwoord op gegeven. U vroeg ook naar Van Tilburg en Kouters. We zijn met hun in gesprek, en regelmatig vinden gesprekken plaats. Binnenkort ook weer. Voor de rest kan ik daar niet meer over zeggen. Voorzitter, het CDA vroeg iets over werkgelegenheid. We zien dat in de benchmark de werkgelegenheid wat terugloopt, of dat we het minder doen als andere gemeentes.

U vraagt: wat voor soort bedrijven? We zijn bezig met de verdere ontwikkeling van onze bedrijven. Wat willen wij? Wij willen in principe hoogwaardige en innovatieve bedrijven, en innovatieve productie. Veel bedrijven hebben momenteel ook een tekort aan werknemers, dus dat zou het misschien ook kunnen verklaren. Bij die zoek naar werknemers speelt natuurlijk ook de mobiliteit en huisvesting een bepaalde rol. Dan is men op zoek... Ik denk, onze bedrijven die hebben zowel van praktisch opgeleiden tot technische mensen, tot universitair en hogeschool... We hebben ze allemaal hard nodig. Voorzitter: Interruptie, de heer Huisman. De heer Huisman: Dank u wel, voorzitter. Even terug naar Kouters en Van Tilburg. Ik had even een vraag. Ik weet niet of dat bij de juiste portefeuille was, bij de portefeuillehouder. We hadden het ook over de afslag van Dinteloord. Is dat al bekend ? Misschien dat daarover uitgeweid kan worden. Wethouder Gommeren: U verrast mij met die vraag. Ons is daar niks van bekend. De heer Huisman: Dan weer even het andere onderwerp. De combinatie van het uitplaatsen vanuit de kern, Kouters en Van Tilburg. Wanneer krijgen we daar iets over te horen? U weet dat het behoorlijk speelt, zowel bij de twee... De dorpsraad en de leefbaarheid Dinteloord, zo moet ik het zeggen. Bij veel inwoners, en trouwens ook bij politieke partijen.

Wanneer krijgen we daar iets van te horen? Met alle begrip voor de situatie die er nu heerst bij het college. Wethouder Gommeren: Het ontwikkelplan Dinteloord komt natuurlijk in september en oktober naar de raad. Op dat moment zullen we daar een uitspraak over moeten doen. Dan zullen wij u ervan op de hoogte moeten brengen hoe het met die twee bedrijven gesteld staat. De heer Huisman: Even voor mijn goede orde. Het is ontwikkelplan is toch september? Dat is gecommuniceerd. Toch niet september of oktober? WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

7

Wethouder Gommeren: Ik zeg september of oktober, maar het is september. Dan Stem 0167, ik heb geen directe vragen gehoord. Eén ding nog. Een opmerking over het AFC en Reinierpolder 3. U zegt: dat wordt helemaal ingericht voor circulaire bedrijven, en u gaf een aantal voorbeelden. Dat is niet de bedoeling. Het is Agrofood Biobased Maintenance. Dus Maintenance heeft iets te maken... Dat doen we voor Woensdrecht met vliegtuigen, met vliegtuigindustrie, toebehoren en al. Maar om te zeggen dat er allerlei bedrijven gaan zitten die allemaal waar veel circulaire producten aangevoerd worden en die worden daar verwerkt tot een ander product, dat is niet helemaal de bedoeling. Voorzitter: Interruptie, heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb heel veel vragen. Ik ga ze indienen als artikel 40-vragen en dan zien we de antwoorden graag tegemoet. Dank u wel, voorzitter. Wethouder Gommeren: Dat kan natuurlijk. We zullen daar uiteraard antwoord op geven. Dan Fractie Verbeek, u vraagt om de kosten van de communicatie bij de begroting. Een helder kostenoverzicht. Dat gaan we natuurlijk doen. De subsidies, ook Gewoon Lokaal heeft daarnaar gevraagd. De subsidies zitten eigenlijk bij de afdelingen. We moeten alle afdelingen af, en dat zouden we kunnen doen. Dat willen we ook gewoon doen en dan willen we die subsidies, die aanvragen... We kunnen niet precies zien...

We zien wel welk geld er binnengekomen is en wat er uitgeven is, maar we zien niet precies de beginbedragen. In de financiële boekhouding kunnen we de bedragen zien, maar dan zien we niet precies wat er aangevraagd is en wat er eventueel toegekend is. Wethouder Gommeren: Dat moeten we bij de afdelingen ophalen. Ik wil u toezeggen dat we voor de begroting daar een systeemwijziging gaan aanbrengen en dan kunnen we dat ogenschijnlijk beter aangeven. De reiskosten. Voorzitter: Interruptie, de heer Maas. De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Heel even kort. Begrijp ik dat we in de begroting dan een overzicht krijgen. Bedoelt u dat? Wethouder Gommeren: We gaan in ieder geval bekijken hoe we het systeem beter kunnen inrichten, en daar gaan we u in ieder geval van op de hoogte brengen bij de begroting. Of we het dan al allemaal precies kunnen aangeven... Ik probeer in ieder geval bij de begroting verduidelijking te geven. De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Ik wil er niet te ver op ingaan, maar betekent het dat er eigenlijk de afgelopen jaren voor 2023, 2024 ook niks van bekend is? Dus eigenlijk werkt heel dat systeem niet. Begrijp ik dat goed? Wethouder Gommeren: Daar is uiteraard wel wat van bekend, maar dat zit op de afdelingen. We weten wel wat er inkomt en wat eruit gaat. Dat zien we in de financiën,

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

8

maar we weten niet precies de aanvragen, de toekenningen. Dat ligt bij de afdelingen, en dat moeten we combineren. De heer Theuns: De vraag die ik al meer gesteld heb. De nieuwe personeelsleden vliegen ons nog steeds rond de oren. Ik heb meerdere partijen dikwijls geadviseerd en gevraagd: neem een goede subsidieadviseur aan. Is dat nog het plan? Is dat al gebeurd? Hebben we die al, of gaan we dat nog doen? Zo'n man moet, in mijn beleving en als ik hoor wat er allemaal niet gekomen is en wat er had kunnen komen, zichzelf zeker terugverdienen. Wethouder Gommeren: Voorzitter, dank u wel. Wij hebben al meer keren die vraag gehoord. We hebben hem nog niet. We werken nauw samen met bijvoorbeeld de gemeente Bergen op Zoom, want die hebben hem wel. Daar wisselen wij diegene voor de subsidies mee uit. Dus de vraag is of we er zelf een moeten aanstellen of aannemen. Dat is de vraag. Als u als raad op een gegeven moment zegt: we geven een opdracht, dan kun je daar met de begroting eventueel een verzoek voor indienen. De heer Theuns: Dat zouden we kunnen doen. Nog een vraag. Vertrouwt u het wel om een subsidieadviseur uit Bergen op Zoom voor ons subsidies aan te laten vragen? Dat lijkt me nou niet... Wethouder Gommeren: Die vraag niet voor ons subsidies aan, maar we hebben daar regelmatig overleg mee. We werken wel op meerdere fronten samen met de Brabantse Wal.

De heer Theuns: Uw advies om misschien een motie in te dienen bij de begroting zouden we kunnen doen om iemand aan te nemen, toch? Wethouder Gommeren: Dat is altijd mogelijk. Voorzitter, de heer Verbeek had een vraag over de reiskosten. Er is 150.000 euro meer structureel opgenomen als reiskosten. Voor een gedeelte is dat de verhoging van het kilometergeld en voor een ander gedeelte is dat er... Met corona is er meer thuisgewerkt, en nu wordt er meer in dit huis gewerkt. Voorzitter: Interruptie, de heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. Neemt u mij niet kwalijk dat ik een klein sprongetje terug doe. Dat ding is niet zo snel, en ik ook niet. Ik snap niet dat wij hier iedere keer over die subsidiemensen moeten praten. Er staat toch duidelijk in het coalitieakkoord dat er... Daarom wordt er een expert op dit gebied aangesteld of ingehuurd. Als dat kan in regionaal verband. Ik hoor dat al jaren voorbijkomen. Kan de wethouder daarop reageren? Dank u wel. Wethouder Gommeren: Ik denk dat op regionaal verband het iets is wat we met Bergen op Zoom doen. Ze zijn ook niet zo heel dik gezaaid, en ze kosten natuurlijk ook geld. Daar zullen ze zichzelf moeten bedruipen. Subsidies veranderen natuurlijk heel snel. Naar die subsidiespecialisten is heel veel vraag. We hebben in huis ook mensen zitten van de afdelingen die bekend zijn met de subsidies.

Dus de vraag is: gaat zo iemand zich helemaal terugverdienen? WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

9

Voorzitter: Heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, dat is niet precies wat ik bedoel. Ik bedoel simpelweg te zeggen: waarom zouden wij een motie moeten gaan indienen, terwijl het al in het coalitieakkoord omschreven is? Dank u wel, voorzitter. Wethouder Gommeren: We zullen het in het college beraden en we komen erop terug. Dan de vraag over de technische vragen van de heer Verbeek, en dat er niet voldoende geantwoord is. Wat er gezegd is, daar kunnen we geen antwoord op geven. We zouden dat uiteraard kunnen, daar zijn we ook toe bereid. Maar dan moeten we wel even... Dan zullen we daar toch iemand voor moeten inhuren, en tijd aan besteden. We zijn daar natuurlijk wel toe bereid. Op dat gebied hebben we eigenlijk niemand die daarin gespecialiseerd is. Wat die bomen betreft, als we tegenwoordig bomen planten moeten we precies aangeven wat we planten en ook zeker waar ze staan. Dat is via een soort GPS-systeem. Wethouder Gommeren: U had een paar korte vragen. Over die reiskosten heb ik gehad. De afvalstofvoorziening, dat gaat mijn collega hoogstwaarschijnlijk behandelen. Dan heb ik alles gehad, denk ik. Voorzitter: Ik denk het ook. We zijn al 26 minuten onderweg. De heer Verbeek, daar is hij. De heer Verbeek: Ik denk het niet, voorzitter. Goed, de bomen wachten af.

Maar ik had de vraag over de 130.000 euro van de reisdocumenten, omdat dat is verlengd naar tien jaar. Dat betekent dat we de komende vijf jaar met een verhoging zitten, en daarna weer vermindering [onhoorbaar 00:45:56] en dergelijke. Alleen nu gebeurt het voor één jaar. Dan gaan we maar eens even kijken, jongens. Als het niet is, dan maar niet. Dat vind ik heel vrijblijvend. Ik verwacht wat meer onderbouwing: of het is nodig of het is niet nodig. Als het nodig is, is dat nodig voor vijf jaar. We gaan niet een beetje gokken met 130.000 euro, lijkt mij. Wethouder Gommeren: Dat klopt. Volgens mij is er voor volgend jaar een enorme toeloop, en dat neemt naderhand weer af. Heel veel mensen hebben een paspoort verlengd, en volgend jaar loopt de verlenging af. Daarna zie je dat die piek weer terugzakt. De heer Verbeek: Dat begrijp ik, voorzitter. Ik vond het ook een lastige. Alleen als je het in een tijdlijntje zet, dan gaat dat vijf jaar duren. Het is van vijf naar tien jaar gegaan. Dus iemand die naar vijf jaar... Zet maar even een tijdlijntje... Maar goed, als u zegt dat het minder is, dan ga ik ermee akkoord. de heer Van Es: Dank u wel. Nog één ding, wethouder, wat we even gemist hebben. We noemden in het VVD-betoog... Toen we het hadden over de vitaliteit van het winkelcentrum over de Rijksdienst Ondernemend Nederland.

Dat is een instelling waar je subsidies kunt aanvragen met dat doel, levendigheid van het centrum. Ik meen zelfs deze week een artikel in WM De Stem dat de gemeente Bergen op Zoom dat heeft gedaan,

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

10

althans heeft aangevraagd, 3,5 miljoen. De vraag is of u dat weet en of kan worden overwogen om dat ook voor Steenbergen te gaan proberen. Wethouder Gommeren: Voorzitter, dat weten wij. Dat heet de subsidie Impuls winkelcentra. Daar heb je wel twee externe partijen voor nodig die de subsidie aanvragen. Die konden wij nog even niet gevonden krijgen. Wij worden overigens wel lid van een organisatie, De Nieuwe Winkelstraat, en die gaan ons daarmee begeleiden. Voorzitter: Dank u, wethouder. Ik geef het woord aan wethouder Prent. Wethouder Prent: Voorzitter, dank u wel. Ik zal het kort houden, maar ik zou toch graag een inleiding willen doen. Dat gaat over het perspectief, want daar is toch wel het een en ander over gezegd. Vooral op sociaal domein ben ik eigenlijk ontzettend trots dat wij aan u hebben laten weten dat we echt bepaalde dingen anders willen doen. Als we zorg en hulp toegankelijk zouden moeten houden en betaalbaar voor de toekomst, dan zullen we echt dingen anders moeten doen. Dat willen we ook gaan proberen. Samen met mijn collega Baali ben ik naar het Sociaal Cultureel Planbureau geweest en daarin hebben we ook gehoord over de mensen, hoe we ze kunnen bereiken. Een hulpvraag, is nogal zwaar. Dat is het behoorlijke drempel om hulp te vragen, en we zien dat die drempels heel hoog zijn.

We bereiken ook nu mensen niet waarvan je niet zo snel zou weten: die hebben misschien wel hulp nodig, in financiën. Ook tweeverdieners hebben het moeilijk. Dat is echt iets wat we willen aanpakken en dat we het bereik samen willen vergroten met elkaar. Dat doen we om preventie, maar ook zorg en veiligheid bij elkaar te brengen. Daar ligt volgens ons de sleutel. We willen budgetten ontschotten. Het zal niet makkelijk zijn, want de wetgeving is soms nogal rigide. Dat willen we wel gaan proberen. Nu pakken we heel veel dingen op, bijvoorbeeld onder jeugd want je kan alles onder de rechten van een kind scharen. Maar goed, is dat altijd wel terecht? Het is ook handig dat je dingen vanuit veiligheid kan doen, of bijvoorbeeld vanuit bestaanszekerheid. Dus we willen kijken hoe we budgetten kunnen ontschotten. Daarnaast vinden we het belangrijk dat we effecten die we aan de voorkant gaan inzetten voor u gaan vertalen naar de maatschappelijke kostenanalyse. Wat brengt het op? We hebben een presentatie gezien voor vroegtijdige schoolverlaters bijvoorbeeld, wat bepaalde interventies op termijn financieel kunnen opleveren. Dat is belangrijk om straks de juiste keuze te maken door uw raad. Dan hebben we ook nog het IZA en het GALA, u heeft het allemaal kunnen lezen. En onze organisatieontwikkeling, die we natuurlijk ook op de zachte kant doorzetten.

Dan denk ik: het barst hier van de ambitie en het barst hier van het perspectief. Dan doe ik niet aan een top vijf, maar dit vond ik waard om te benoemen. Voorzitter, ik heb veel raadsleden gehoord over het IHP, en terecht. Hier staat een blije wethouder. Ik hoop natuurlijk in september nog blijer, als u ook gelukkig ervan wordt. Afgelopen donderdag hebben we samen met de onderwijspartners, maar ook met de VvE-partners, een handtekening gezet onder het IHP. We hebben gezegd met zijn allen: dit kan zo naar de raad. Ik wil u ook adviseren om 19 augustus in uw agenda te schrijven, want dan krijgt u een informatieavond over het IHP, en op 2 september wordt dit uitgebreid met u behandeld. Wat u daarin zult zien is vooral een perspectief op hoe wij onderwijs willen gaan huisvesten, welke functies daarbij kunnen, maar ook welke mogelijkheden u als raad heeft om straks nog keuzes te maken. Het is een behoorlijke opgave, vooral financieel. Vandaar dat we ook al een stelpost hebben opgenomen op WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

11

verzoek van uw raad. Ik denk dat dit slim is. In het IHP staat straks ook een doorkijk voor de jaren tot 2040, wat we precies denken nodig te hebben. We hebben gerekend met VNG-normbedragen. Maar weet wel, ook voor de scholen die nu een aanvraag hebben gedaan in Dinteloord: we komen naar uw raad met een plan met daarbij een heel gedegen financiële onderbouwing. Dan ga ik naar de vragen per partij. Gewoon Lokaal heeft een opmerking: het gaat niet altijd goed, als er vragen binnenkomen per telefoon of via de app. Dat herkennen we wel. Dat wil niet zeggen dat we geen servicenormen hebben, maar we zullen daarop moeten monitoren en sturen. Dat is iets wat een plek krijgt in ons herijkte programma dienstverlening. We moeten daar een systeem voor inrichten, dat we zien dat een vraag, een verzoek, of een opmerking te lang openstaat. Dat mag niet. Dus dat pakken we op. Ik wil vooral zeggen: als u iets ziet, meld het gerust. Dat kan op allerlei manieren, maar u helpt ons en de inwoners er ook mee. Dan gaat het veel sneller. De heer Maas: Dank u wel, voorzitter. Daar zijn we natuurlijk ontzettend blij mee. We hebben er ook vertrouwen in, maar we vragen eigenlijk... We hebben begrepen dat er een coördinator is aangesteld voor dienstverlening. Dat klopt, denk ik. Kan het college met een kort evaluatiemoment komen? We zijn benieuwd naar of er getallen bijgehouden worden.

Hoe moet ik dat zien? Wethouder Prent: We willen eerst het uitvoeringsprogramma gaan herijken. Daarin zullen we ook ons evaluatiemoment opnemen, maar niet aan het einde van het jaar. Dat zou echt te kort dag zijn. De heer Maas: Aan wat voor termijn moeten we denken? Wethouder Prent: Geen idee, maar we zullen het herijkte uitvoeringsprogramma aan u aanbieden. Dan zijn er ook wat vragen gesteld over vervangingsinvesteringen in het gemeentehuis. Ik zeg vaak dat wij altijd proberen te kijken: wat kunnen we in samenhang oppakken? Wat u ziet in die investeringsstaten komt uit onze meerjarige onderhoudsplanning. Dat is iets wat je aan de voorkant bedenkt: dan gaan we iets vervangen. Als we dingen kunnen combineren, zullen we dat doen, ook als dat over andere jaren zit. We laten sommige dingen wel eens een aantal jaar wachten omdat het nog even mee kan. In dit geval kan dat niet want de airco-installatie is een koelinstallatie voor onze ICT-apparatuur. Dat is een stand alone, die moet 24/7 draaien. Dat is echt apart. Er is ook een vraag gesteld over de Safegroep, de vrouwenopvang. Of het college kan bemiddelen dat vrouwen en kinderen niet meer gescheiden zouden worden. Hoewel we dat echt kunnen begrijpen, is dat niet iets wat we kunnen doen vanwege praktische en wenselijke haalbaarheid. De vrouwenopvang is er in geval van nood, dat je tijdelijk ergens anders moet wonen.

Als je 18 bent heb je een andere behoefte. Dan wordt er gekeken wat de jongvolwassene nodig heeft voor zijn ontwikkeling. Daarbij heb je ook te maken met capaciteit, maar ook bepaalde mensen in die vrouwenopvang voelen zich niet veilig als er bijvoorbeeld een volwassen kerel rondloopt in zo'n omgeving. Weet wel dat er altijd het oog is voor het gezin. Er wordt altijd gezocht naar wat er wel mogelijk is. Om kinderen 18-plus standaard mee te laten verhuizen naar de vrouwenopvang, dat is niet iets wat we zo één, twee, drie kunnen afdwingen, en waar de plek niet voor is. WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

12

Voorzitter, ook een aantal vragen over of processen met de meer dan 80 verenigingen en sportclubs op koers lopen. Dan denk ik maar zo: ik hoor geen klachten. We zijn met ze in contact en we horen ook wel eens uitdagingen. Die zijn voor sommige verenigingen en stichtingen wat groter dan voor de grote.... De voetbalclubs hebben het wat makkelijker, om het maar even te chargeren, dan bijvoorbeeld een badmintonclub of een basketbalclub. Alhoewel, de basketbalclub in Steenbergen speelt op eredivisieniveau. Ga vooral een keertje kijken. Over de speeltuinen. Er zijn vier speeltuinen in voorbereiding, maar daarnaast hebben we ook de natuurspeeltuin in Dinteloord. Ik ben door iemand erop gewezen dat u een ingekomen brief heeft gehad in september door de natuurspeeltuin Dinteloord die vraagt om een extra bijdrage. Dat zijn dingen die we eventueel zouden kunnen meenemen vanuit dat budget. Het budget is voldoende. We staan voor een behoorlijke opgave. We hebben nog niet voldoende kracht in uitvoer, dus alle initiatieven zijn wenselijk. Ook in De Heen ligt er een initiatief, maar dat ligt echt bij de inwoners. Er is in ieder geval budget voor. Dan kom ik bij de Volkspartij. Dat gaat over de stoelen van de raadzaal. Zal ik dat op het einde doen? Dat is een motie. We zijn het natuurlijk ontzettend met u eens over het vervangen van die stoelen.

Vorige week, moet ik eerlijk zeggen, dacht ik: ze zijn er wel slechter aan toe dan ik de laatste keer had gezien. Wel even over dat rapport: ik vind dat ik het beeld even moet nuanceren. Het was een rapport, er lag een voorstel. Ik heb daar heel erg van geleerd, want ik dacht: ik moet voortaan een inleidend praatje houden. Het is echt niet zo dat wij u hebben gevraagd om 6 miljoen. We hebben laten zien dat we de verbouwing van het gemeentehuis binnen de begroting zouden kunnen oppakken, maar niet van de raadzaal. Dat was het rapport van De Twee Snoeken. De griffier kan dat allemaal beamen. Dat hebben we doorgerekend, dat ligt voor. Het is aan u om uiteindelijk een keuze te maken. Ik heb ook gezegd: dat doen we graag met elkaar. Op dit moment hebben we gezegd: even pas op de plaats, ook voor het gemeenschapshuis. Er moeten nog een aantal HR-taken... Er moet beleid ontwikkeld worden: wat willen we nu echt? Zodat je kan onderbouwen welke keuzes je kan maken. Die stoelen aankopen is geen probleem, dus dan weet u dat alvast. Voorzitter, dan kom ik bij de VVD. Die vraagt iets over de bedrijfsvoering. We hebben net al aangegeven dat we de organisatieontwikkeling hebben gehad, en die staat. Dat is wel de structuur. De structuur geeft aan hoe we de organisatie hebben ingericht. Dan krijg je natuurlijk ook de zachte kant van de implementatie van de organisatieontwikkeling.

Dan moet u denken aan processen die niet gestandaardiseerd zijn. We komen achter beleidsstukken, bijvoorbeeld op HR, die we niet op orde hebben. Dat is een behoorlijke waslijst. Ik ben ook heel blij dat we sinds 1 juli een vaste gemeentesecretaris hebben. Ik mag namen noemen bij de gemeente, voor dit keer. We kijken ontzettend ernaar uit om dat samen op te pakken, samen met het college en de nieuwe gemeentesecretaris. Daar komt een programmaplan onder. Zodra de nieuwe gemeentesecretaris is geland, zal ze vast een avond inplannen met uw raad. Dan wordt u daarin meegenomen. Dan naar aanpak laaggeletterdheid. Meneer Stoeldraijer heeft een punt. Het leverde niet op wat we aan de voorkant hadden verwacht. We hebben als college ingegrepen en we hebben gezegd: we moeten die coördinatie anders regelen. De intentie was goed, maar door allerlei oorzaken was de uitvoering wat minder. Dat wil niet zeggen dat Vluchtelingenwerk ontzettend goed werk heeft geleverd, want ze hebben zich zeker ingezet in de vluchtelingencrisis, maar volgens TaalSteenbergen heeft het niet geleid tot WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

13

de resultaten die we vooraf hadden verwacht. Sinds afgelopen maandag is de coördinatie van ons taalhuis overgegaan naar de bibliotheek. In de week van het lezen en schrijven wordt ook het Digitaalhuis geopend. Ze hebben veel zin en energie om met het uitvoeringsplan, het jaarplan laaggeletterdheid aan de slag te gaan, maar ik wil ook vragen om ze even tijd te geven om het te laten landen. Dan kom ik op laaggeletterdheid. Zolang een jongere nog naar school gaat, is er geen sprake van laaggeletterdheid. Dan hebben we sprake van een onderwijsachterstand. Daar kom ik straks op bij de behandeling van uw motie. Ik heb net al iets gezegd over het IKC in Dinteloord. Markeer de avond in uw agenda. Ik denk dat het even goed is om hier alvast te zeggen in de openbaarheid dat het niet is dat Som niet wil. Som heeft een duidelijke motivatie die erachter ligt. Ook de LPS heeft dat. Dat zult u allemaal kunnen lezen in het IHP en op die avond zou u het ook kunnen vragen. Ik vind het wel gepast om het even voor Som op te nemen. De CAP twee. U heeft helemaal gelijk. Uw collega, de heer Van Es, heeft ons eerder geattendeerd op de CAP twee, toegankelijk sociaal domein. Dat gaan we aanpassen voor de volgende P&C-cyclus. Wat we precies gaan doen, staat in het programma mens en maatschappij. Op bladzijde 40 ziet u daarin alles terug.

Daar ben ik net mijn betoog mee begonnen, over die preventie, zorg en veiligheid. Het ontschotten en samen met de acht andere gemeenten... In onze jeugdzorgregio West-Brabant West hebben we ook de intentie uitgesproken om veel breder te kijken dan alleen jeugd en participatie en Wmo, maar ook: wat kunnen we bijvoorbeeld op gezondheid, op sociaal domein, en op sterke lokale teams nog meer doen? Dat pakken wij ook op. Dan kom ik bij D66. Die heeft vragen over het IHP, en terecht. Volgens mij heb ik de vragen beantwoord. Als dat niet zo is, dan hoor ik het graag. Nog één aanvulling over die 400.000 euro. Dat is een stelpost om de kapitaallasten te dekken. We hebben ook al in eerdere documenten laten zeggen dat we voorlopig uitgaan van 16 miljoen voor de komende vijf jaar, en daar is die 400.000 euro op gebaseerd. De financiële onderbouwing moet terugkomen in de begroting. Vandaar dat de stelpost al is opgenomen, omdat we ook weten dat er zware jaren aankomen, maar dat dit het minimale is wat we op dit moment verwachten. Schijnbaar is er een mbo-partner die met ons wil samenwerken. Voorzitter: Interruptie, de heer Kouwen. De heer Kouwen: Dank u wel, voorzitter. Nog even een vraag over die 400.000, maar ook over de scholen.

Als dadelijk blijkt dat het gesplitst wordt, geen drie scholen in één maar twee en één apart, loopt dat dan geen gevaar dat die totale kosten van 400.000 euro overschreden gaat worden? Hoe ziet u dat? Kunt u er misschien een toezegging voor geven, dat het toch in balans blijft, de maximale 16 miljoen? Of weet u dat nog niet? Wethouder Prent: Het is een stelpost. We hebben gerekend met VNG-normbedragen. Ik kan nu niet zeggen dat het niet wordt overschreden, want uiteindelijk kunt u als raad bepaalde keuzes gaan maken. Dat zult u lezen in het IHP. We hebben bijvoorbeeld nu de uitgangsnorm ENG, maar zolang dat wettelijk nog niet verplicht is kunt u daar ook in downsizen naar BENG. Daar zijn een aantal maatschappelijke functies die je wel of niet wil toevoegen. Er zijn keuzemogelijkheden die u als raad kan meenemen bij het vrijgeven van het investeringsbedrag. Samen met mijn collega wethouder Gommeren zijn we bezig om onderwijs en economie dichter tot elkaar te brengen, omdat we merkten dat soms WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

14

op tafels in de stedelijke regio werd gezegd dat onderwijs helemaal niet aansluit, terwijl binnen de onderwijstafels werd gezegd: we hebben sterk techniekonderwijs. De bedrijven weten niet altijd dat wij bestaan. Dus we hebben dat samen opgepakt, in ieder geval voor het vo en het hbo. Een mbo die graag met ons in gesprek wil... Meneer de voorzitter, ik zou willen vragen aan de heer Huisman om vooral de contactgegevens te geven. Dan gaan we daar contact mee opnemen. De bibliotheken. Ondertussen zijn we groter, we zijn met acht gemeentes die de bibliotheek West-Brabant zijn, dus naast [onhoorbaar 01:03:15] nog vijf gemeentes. Er komt inderdaad een wetswijziging over de zorgplicht, daar wachten we op. Die komt vandaag of morgen, we weten niet wanneer. We wachten al best lang erop in de consultatie. We weten wel dat we andere NPO-middelen zullen gaan krijgen vanuit de overheid. We schatten ongeveer drie euro. Op dit moment weten we ook dat onze bibliotheken voor uitdagingen staan. Het indexatiecijfer sloot niet aan op alle inflatiegegevens voor de cao-lonen en dergelijke.

We zijn op dit moment druk bezig, samen met de andere gemeentes maar ook intern, om te kijken hoe wij verschillende financiële budgetten bij elkaar kunnen brengen om te zorgen dat we aan de dienstverlening die we nu hebben afgesproken met de bibliotheek in de toekomst kunnen voorzien? Ik zal wel een winstwaarschuwing geven. Er zijn echt keuzes die u straks in de begroting moet maken. Die zijn niet heel erg rooskleurig, kan ik u zeggen. De heer Huisman: Voor mijn duidelijkheid, voorzitter, is dat de aankomende begroting in november? Wethouder Prent: Ja, dat is in de aankomende begroting. Ik heb nog even laten opzoeken hoeveel unieke titels er zijn in onze bibliotheek. Dat zijn er 52.381, dus dat is behoorlijk wat. De aantallen van boeken die uit elders moeten komen weet ik niet, maar ik heb begrepen dat het gering is. Ik kan uw verzoek niet overbrengen aan de bibliotheek. Voorzitter: Interruptie, heer Huisman. De heer Huisman: Dan zult u bij de begroting een motie krijgen van ons dat weg te halen, want het is absurd. U geeft eigenlijk zelf de reden waarom er zo weinig gebruik van wordt gemaakt. Het kost veel geld, het kost vijfenhalve euro. Als je op Marktplaats gaat kijken, dan heb je boeken voor vijf tot tien euro. Dan kun je beter daar naartoe gaan in plaats van duurzaam te lenen. Ik vind het heel vervelend dat u niet...

Ik ga niet spreken van koppigheid of starheid, dat doe ik uiteraard niet. Ik vind het wel bijzonder waardig om te zeggen niet even het gesprek aan te gaan met [onhoorbaar 01:05:17] om te zeggen: het leeft in de gemeente. Wat is jullie antwoord daarop, of zouden jullie willen overwegen om dat te minderen, of één euro? Wethouder Prent: Ik heb uiteraard al met de bibliotheek gesproken, maar het is hun bedrijfsvoering. Ze maken die kosten, ze willen die kosten direct doorbelasten aan de klant. U mag daar uiteraard anders over denken. Dan kom ik bij het CDA, en die vind ik leuk. Net liep ik buiten en toen kwamen de fatbikes weer voorbij en toen zei ik: hij is niet opgevoerd, hè? Nee hoor, mevrouw, zeggen ze dan. Ik denk wel even iets nuanceren. De fatbike, ik snap echt dat het spannend is en dat is nieuw. Het is wel een elektrische fiets. Als die te hard gaat, dan moeten we handhaven. Dat gebeurt ook echt. Dat is ontzettend WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

15

gevaarlijk, niet alleen voor het kind maar ook voor allerlei andere mensen op straat. Een fatbike is niets meer en niets minder dan een elektrische fiets. Ook mijn kinderen toen ze naar de middelbare school gingen vanuit Dinteloord: vroeger moesten we fietsen. Tegenwoordig heb je een elektrische fiets. Ik weet nog dat ik de allereerste elektrische fiets ook ontzettend spannend vond. Toen werd ik ook bijna aangereden. Nu is dat onderdeel van het straatbeeld. Dat wil niet zeggen dat het zeker gevaarlijk is, dat het niet de bedoeling is dat je ze opvoert. Het is ontzettend belangrijk dat iedereen dat weet. Het is gevaarlijk. It takes a village to raise a child, dus het is ook aan ons om kinderen daar bewust van te maken. Ik word uitgelachen, voorzitter, of toegelachen? Toegelachen, ja. We moeten het samen doen. Dat is ook waar het CDA voor staat, denk ik. Daar sloot u ook mee af. We moeten het samen doen, maar we moeten ook samen in gesprek, ook met de jeugd. Er was ook iemand die vertelde tegen mij dat die achter een jongen met een fatbike aan was gegaan, omdat die vond dat die niet zo netjes deed. Hij zei ook bepaalde dingen: scheer weg, vlegel, maar iets minder aardig. Toen kwam die jongen naar hem toe en toen zei hij: meneer, dat kunt u ook aardiger vertellen. Toen dacht ik: zolang onze kinderen zo reageren mogen we trots zijn en hebben ze ook een punt.

Ik wil toch even zeggen dat we eigenlijk hele lieve kinderen hebben in onze gemeente. Voorzitter: Wethouder, zullen we langzaam samen gaan afronden langzaam? U bent al 20 minuten aan het woord. Wethouder Prent: Dit vind ik erg belangrijk om te zeggen. Ik ben helemaal nog niet 20 minuten bezig want ik heb getimed, maar ik ga snel. Dan over de werkgelegenheid, hoogof laaggeschoold. We gaan het hebben over de welstand verhogen. Dat is ook iets waar we als college mee bezig zijn. Mijn collega zal straks nog iets over vertellen over toekomstbestendig Steenbergen. Dan maakt het niet uit of je praktisch of niet praktisch bent opgeleid. Dan ga je echt kijken: hoe kan je zorgen dat de welstand wordt verhoogd? Ik denk dat dit een heel goed idee is. We zijn het er allemaal mee eens dat de vrijwilligers ontzettend belangrijk zijn. Die zijn echt ondersteuning waard. Of dat hetzelfde is dan uw eerder ingediende motie... Ik heb hem even teruggezocht, het ging over een fysiek loket. Wij gaan tegenwoordig naar de mensen toe. Dat vinden ze heel erg prettig. We zijn het met elkaar eens dat het belangrijk is. Een behandelde motie. De stoelen van de raadzaal. Als u dat wilt, gaan we die natuurlijk voor u aanschaffen. Dan komen we bij de motie basisvaardigheden rekenen en taal, en die wil ik ontraden. Daar heb ik verschillende motivaties onder.

Ik heb het net al gezegd, deze motie gaat over de basisvaardigheden van lezen en schrijven aan de kinderen op school, als ik u goed begrijp. Dat wilde ik eigenlijk nog een beetje achter de schermen houden: we zijn bezig met het onderwijskansenbeleid. Ik zou u willen voorstellen om te kijken hoe ik dat daar een plek kan geven. Weet wel dat wij al jaren met elkaar in overleg zijn hoe we bepaalde dingen kunnen doen. We hebben met de onderwijspartners een werkgroep NPO-middelen. We hebben bijvoorbeeld 'lezen op recept' ontwikkeld. Het is heel erg belangrijk dat de kinderen in de eerste 1.000 dagen van hun leven in een heel taalrijk gezin en omgeving worden opgestart. Het is dus de weg van de lange adem. Ik kan u zeggen dat ik dit kan meenemen in onderwijskansenbeleid, maar de opdracht die hier staat, bestrijding laaggeletterdheid, sluit volgens mij ook niet aan op wat u daadwerkelijk wenst.

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

16

Voorzitter: Interruptie, heer Huisman. De heer Huisman: Voorzitter, ik weet niet of de wethouder de motie voor haar heeft liggen. Anders wil ik punt vier uitwijzen: we dragen het college op om de scholen ervan te overtuigen dat niet het plezier voorop staat, maar de vaardigheid. Voorzitter, mogen wij dat eisen vanuit de gemeente? Mag dat? Wethouder Prent: Ik moest iets sneller, kreeg ik net te horen van de voorzitter. Ik dacht: ik sla een aantal dingen over. Nee, het onderwijs is natuurlijk zelf verantwoordelijk voor de inhoud van het onderwijs. Ik ben het met u eens. Dat plezier is ontzettend belangrijk. Vaardigheid ook, het gaat hand in hand. Het helpt wel als een jongere het leuk vindt om te lezen. Dat scheelt gewoon een hele hoop. We zien ook hele goede resultaten bij de bibliotheek op school. De uren dat gelezen wordt op school zijn ontzettend gestegen. De heer Stoeldraijer: Voorzitter, is de wethouder het met mij eens dat het heel belangrijk is dat wij gaan werken aan de basisvaardigheden, en dat we dat centraal moeten stellen? Wethouder Prent: Dat is ontzettend belangrijk. Dat ben ik al heel lang met u eens, vanaf het begin dat u in de raad zit. U suggereert net alsof we daar niet mee bezig zijn. Ik wil juist aangeven dat we dat wel doen. Dat doen we in overleg en dat doen we in samenwerking. U vraagt aan een bestrijding laaggeletterdheid te schrijven.

Ik geef u aan dat we bezig zijn met een onderwijskansenbeleid. Daar kan ik het in opnemen. Ik kom bij u terug, dan kunt u daar ook iets van vinden. Ik vind dat een nieuwe bestrijding laaggelegenheid, om dat in te steken op de basisvaardigheden van de jongeren... Die opdracht rijmt niet met elkaar. De heer Stoeldraijer: Voorzitter, het laatste wat de wethouder zei was... Die twee dingen rijmen elkaar, dus die komen met elkaar overeen. Zei ze dat, of juist niet? Wethouder Prent: Tijdens behandeling van uw betoog heb ik aangegeven dat, zolang het een jongere betreft, we het niet over laaggeletterdheid hebben. Dan hebben wij het over onderwijsachterstanden. U spreekt hier over jongeren, over dat ik de basisvaardigheden samen met de scholen ga doen. Ik geef u al mee: dat doen we. Daar gebruiken we de NPO-gelden voor. We hebben bijvoorbeeld ook uitbreiding van de bibliotheek op school. De leesconsulent hebben we verhoogd. We zijn nu ook aan het kijken met de vveaanbieders om voor nul- tot vierjarigen een bibliotheek op de opvang te zetten. 't Ravelijn heeft gezegd: ik wacht even, want ik heb liever dat de kinderen heel jong de taal meekrijgen. De oproep die u doet, dan denk ik: u bent er meer mee geholpen als we het een plek geven in het onderwijskansenbeleid. De heer Stoeldraijer: Het beleidskader bestrijding laaggeletterdheid.

Die heeft u geschreven, die heeft het college geschreven. U geeft daarin aan: het ontbreken van basisvaardigheden in taal of rekenen wordt een maatschappelijk probleem als het leidt tot bijvoorbeeld schuldenproblematiek, armoede of gebrekkige maatschappelijke participatie. Er ontstaat een vorm van kansenongelijkheid die de Nederlandse maatschappij naar schatting 1,13 miljard euro per jaar kost. Ontbreken van deze WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

17

vaardigheden vangen we onder de naam laaggeletterdheid. Dat heeft u zelf geschreven. Ik vraag u alleen maar om met de scholen te komen tot een akkoord om dit te gaan doen. Uw eigen woorden citeer ik: de bestrijding van laaggeletterdheid is daarmee bij uitstek een lokale aangelegenheid. Wat u ook schrijft: per 2020 wordt er door het Rijk meer regie en verantwoordelijkheid neergelegd bij lokale overheden. Wij zijn er verantwoordelijk voor dat het in orde gaat komen. Dat heeft u zelf geschreven, maar dat vinden wij natuurlijk ook. Vandaar deze motie. Wethouder Prent: Wij onderkennen niet het belang van basisvaardigheden. We hebben gezegd dat we verschillende sporen hebben. We hebben de kinderen. Vanaf dat ze geboren worden, moeten ze in een taalrijke omgeving opgroeien. Daar hebben we ook vve-aanbod voor, waar u als raad in positie bent gesteld. Daarnaast werken we al met het onderwijs samen hoe we taal- en rekenvaardigheden kunnen versterken. Dat is niet onze primaire taak. Als u dan kijkt naar de aanpak laaggeletterdheid. Dat is vooral voor 18-plus en vooral voor de Nederlanders die hier geboren zijn. Er is een behoorlijke groep die we kunnen helpen, maar dat is niet per se ook die 30.000 euro die we voor [onhoorbaar 01:14:06] gebruiken. Die is echt lokaal bij de bibliotheek. Daar hebben we aandacht voor.

De andere dingen betalen wij uit onderwijskansenbeleidmiddelen of vanuit de bibliotheekgelden. Voorzitter: Ik verzoek u nu af te ronden. Wethouder Prent: Dat kunt u doen, voorzitter. Ik word geïnterrumpeerd en daar moet ik antwoord op geven. Voorzitter: Dan zijn we hier om 01:00 uur nog bezig. Wethouder Prent: Dat ligt niet aan mij. Voorzitter: U heeft nog een interruptie, of wacht u op de volgende wethouder? De heer Stoeldraijer: Ik heb een vraag, voorzitter. Voorzitter: Gaat uw gang. De heer Stoeldraijer: Dank u wel, voorzitter. Ik wil vragen of u de opdracht uit de motie van Progressief Samen al aan het uitvoeren bent. Ter verduidelijking. Dank u wel, voorzitter. Wethouder Prent: We zijn bezig om een onderwijsachterstandsbeleid op te stellen. Dat is meer dan alleen taal en rekenen, dat is breder. Dan kom ik bij het amendement van de heer Verbeek. Die ontraad ik natuurlijk. Ik wil één ding rechtzetten: inside information met de coalitie doen we niet. Als u ons uitnodigt, komen we ook graag bij u. Die 16 miljoen is eerder genoemd. Over de paspoorten hebben we gezegd dat we in Q3 van 2025 gaan evalueren of het ook echt zo is dat mensen minder lang hoeven te wachten, of dat we dat op een andere manier kunnen oplossen, omdat we het ook te veel vonden om gelijk twee fte vast in dienst te nemen.

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

18

De heer Verbeek: Voorzitter, de scholen gaan dus 16 miljoen euro kosten, begrijp ik. Wethouder Prent: Ik heb net gezegd dat dit het normbedrag is wat we op dit moment hebben meegenomen vanuit de vier scholen die we op korte termijn zouden gaan oppakken. We komen met elk nieuw plan naar uw raad toe. De heer Verbeek: Er gaan voorlopig twee scholen gebouwd worden, begrijp ik. Wethouder Prent: We beginnen met twee scholen in Dinteloord, en er komt ook een school in Steenbergen. We hebben ook aangegeven Kiezelrijk. De heer Verbeek: Dan twee vragen, want het blijft een stelpost. We nemen 16 miljoen op voor vier scholen. We gaan nu twee scholen bouwen, begrijp ik. Als dat 16 miljoen kost, waarom is dat niet opgenomen in de staat van investeringen? Dat zou u wel verwachten. Wethouder Prent: Nee, want het is ons gevraagd om een stelpost op te nemen. Dat hebben we gedaan. Het is uw recht om daar iets van te vinden, maar in september ziet u precies hoe het is opgebouwd. Dat nemen we mee in de begroting, als u dat goedkeurt. De heer Verbeek: Door wie is u gevraagd om die stelpost op te nemen? Wethouder Prent: Door de raad, en daar heeft de vorige keer mijn collega van financiën een toezegging op gedaan. Dat hoeft niet altijd met meerderheid te gaan. Als u mij iets vraagt en ik geef u een toezegging, heeft u hem ook. De heer Verbeek: Dan ontbreekt mijn keuken, voorzitter.

Ik kan me niet voorstellen dat de raad dat gevraagd heeft. Het kan wel vanuit de coalitie zijn, dat wordt zeer kwalijk. Wethouder Prent: Dat is niet waar. Dat bestrijd ik, maar daar zal iemand wel op terugkomen. Die weet precies wie dat heeft gedaan. Voorzitter, dat was mijn korte betoog. Voorzitter: Wethouder Baali. Hij is een stuk sneller, let op. Wethouder Baali: Vorig jaar was hij ruim 12 minuten sneller dan de voorzitter. Wie weet dat het dit jaar ook lukt. Voorzitter, er werd gevraagd waar het college trots op is, wat er is gebeurd. Heel even kort. Op het gebied van participatie gaan we volgens mij de goede kant op. We hebben weer een vaste kerncoördinator, er is participatiebeleid. We hebben mooie voorbeelden gezien: reconstructie De Heen. Bij De Boogerd zijn we samen tot een plan gekomen. Ontwikkelplan Dinteloord, het grootste participatiemoment ooit voor een beleidsstuk in Steenbergen. Het ging bij de woonzorgvisie ook goed. Het gaat de goede kant op, het landt op steeds meer plekken. Als het gaat om woningbouw hebben we de starterslening verhoogd en er komt nog een verhoging aan. Ik heb het voorstel een paar dagen geleden mogen ontvangen, dus ik verwacht dat het in september bij de raad ligt. Meer betaalbare woningen bij onder andere Buiten de Veste en de Hoogstraat. Uitbreiding in Kruisland en Welberg heeft u onlangs in de raad gehad.

Voor De Heen en WOORDELIJK VERSLAG BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN 4 JULI 2024 (DEEL 2)

19

Nieuw-Vossemeer komen ze er zo snel als mogelijk aan. Ook daar staan uitbreidingen voor gepland. Dat is ook een antwoord op de vraag van de heer Weerdenburg. Wij staan heel sympathiek tegenover uitbreidingen van de kleine kernen, ook van de grote kernen trouwens. Dat nemen we mee in de omgevingsvisie. We hebben inbreiding in Steenbergen en Dinteloord hier vastgesteld op verschillende momenten in deze periode. We gaan nu voor de uitbreiding. Dan kom ik op de vraag van mevrouw Feskens. Ik snap de nood, en ik voel de nood ook en de urgentie om zo snel mogelijk te kiezen wat we in Dinteloord en Steenbergen gaan doen. We zijn er hard mee bezig. Reinierpolder Drie, daar komt een stuk van naar de raad in september. De verkeersontsluiting komt naar de gemeenteraad. Dan willen wij ook nog over het ontwikkelperspectief naar de raad komen. Wat is dat? Dat is de toekomstrichting van onze hele gemeente: demografisch, economisch, en sociaal. We hebben daar verschillende sessies over gehad in het college. Ik verwacht dat wij de raad daarover in september, opiniërend of op een informatieavond, kunnen meenemen en vervolgens verder in het najaar een beslissing aan u kunnen voorleggen hoe we met die toekomstrichting omgaan. Daar hoort dan ook bij hoeveel we willen groeien en of daarbij bijvoorbeeld een uitbreiding in Steenbergen-Noord past. Voorzitter: Interruptie, de heer Huisman.