VRMWB Jaarstukken 2021 2216620.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Jaarstukken 2021
Jaarstukken 2021
ValidSigned door W. Kalkman RA op 28-03-2022 Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 28 maart 2022 met kenmerk 312019006.22.111
3
Jaarstukken 2021
1 ALGEMEEN ................................................................................................................................................... 6 1.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 7 1.2 Bestuur .................................................................................................................................................... 8 1.3 Resultaat .................................................................................................................................................. 9 1.4 Reservepositie ....................................................................................................................................... 11 2 PROGRAMMA VEILIGHEID ........................................................................................................................ 12 2.1 Algemeen ............................................................................................................................................... 13 2.2 Corona ...................................................................................................................................................
13 2.3 Stimuleren van een redzame samenleving ........................................................................................... 16 2.4 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ................................................................................................ 20 2.5 Hulpvaardige en slagvaardige inzet ...................................................................................................... 24 2.6 Wendbare en duurzame organisatie ..................................................................................................... 29 3 PARAGRAFEN ............................................................................................................................................ 36 3.1 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................... 37 3.2 Financiering ........................................................................................................................................... 41 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen .................................................................................... 44 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................................
46 3.5 Verbonden partijen ................................................................................................................................ 52 4 JAARREKENING ......................................................................................................................................... 54 4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................................. 55 4.2 Balans .................................................................................................................................................... 57 4.3 Toelichting op de balans ........................................................................................................................ 58 4.4 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .......................................................................... 67 4.5 Baten en lasten ...................................................................................................................................... 68 4.6 Overzicht lasten en baten: verschillenanalyse ...................................................................................... 69 4.7 Overzicht van de aanwending van het bedrag onvoorzien ...................................................................
74 4.8 Overzicht incidentele baten en lasten en structurele toevoegingen en onttrekkingen .......................... 74 4.9 Begrotingsrechtmatigheid ...................................................................................................................... 75 4.10 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ............................... 75 4.11 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) .................................................................. 79 4.12 Financieel overzicht op taakvelden ..................................................................................................... 80 5 OVERIGE GEGEVENS ................................................................................................................................ 81 5.1 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................................... 82 5.2 Controleverklaring.................................................................................................................................. 82 6 BIJLAGEN ....................................................................................................................................................
83 6.1 Intekentaken .......................................................................................................................................... 84 6.2 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage ............................................................................................... 85 6.3 Lijst van veelgebruikte afkortingen ........................................................................................................ 86
4
Jaarstukken 2021
Leeswijzer De jaarstukken 2021 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4. De jaarstukken hebben de volgende indeling. Hoofdstuk 1 Algemeen Dit hoofdstuk beschrijft een korte samenvatting 2021, een beschrijving van het bestuur, een analyse van het behaalde resultaat in 2021 en een overzicht van de reservepositie. Hoofdstuk 2 Programma Veiligheid Hoofdstuk 2 beschrijft de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per thema. Hoofdstuk 3 Paragrafen In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten. Hoofdstuk 4 Financiële rapportages Hoofdstuk 4 bestaat onder andere uit de balans, de toelichting erop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk 5 Overige gegevens In dit hoofdstuk staan de overige gegevens van de jaarstukken; gebeurtenissen na balansdatum en de controle verklaring van de accountant. Hoofdstuk 6 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen en een overzicht van de intekentaken Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) en kazernes opgenomen.
5
Jaarstukken 2021
1 Algemeen
6
Jaarstukken 2021
1.1 Inleiding Per 1 januari 2021 zijn we van start gegaan in de nieuwe organisatiestructuur. Dit geeft zichtbare energie om weer op volle kracht vooruit te gaan en samen te werken aan de inhoud en cultuur & gedrag. De verschillende teams zijn qua bezetting steeds meer op orde. Vacatures zijn in 2021 eerst intern opengesteld daarna pas extern. Dit draagt bij aan de juiste mensen op de juiste plek, maar zorgt ook voor een incidenteel financieel voordeel op de loonkosten. Eind 2021 is gestart met de evaluatie van de structuur. Eind van het tweede kwartaal 2022 worden de uitkomsten hiervan verwacht. Afgelopen jaar hebben we met succes vele incidenten bestreden. Daarbij hadden we dit jaar enkele grote branden met veel impact, zoals de grote woningbranden boven een bedrijf aan de haven in Werkendam en in Dongen, de scheepsbrand in Moerdijk en de brand in het hoofdgebouw van vakantiepark De Beekse Bergen. Voor de bestrijding van incidenten zien we dat de paraatheid van verschillende posten verder onder druk staat. Een aantal posten heeft te maken met een tekort aan vrijwilligers en bij andere posten ligt de oorzaak in het niet beschikbaar hebben van voldoende vrijwilligers in de dag situatie. De insteek is om beter zicht te krijgen op de problematiek en te zoeken naar maatwerk oplossingen per post.
Met de behandeling van de kadernota 2022 in de vergadering van 22 februari 2021 heeft het Algemeen Bestuur (AB) opdracht gegeven tot het uitwerken van extra besparingen (bovenop de 2,5% in 2021 e.v.) en het in beeld brengen van de gevolgen hiervan voor zowel VRMWB als gemeenten. Doel hierbij is het creëren van transparantie in de dienstverlening en het kunnen nemen van weloverwogen beslissingen voor de toekomst. Onder leiding van de heer Depla is een bestuurlijke commissie ingericht om sturing te geven aan deze complexe opdracht. De opdracht van het AB is door de bestuurlijke commissie niet opgevat als een puur financiële of boekhoudkundige exercitie. De genoemde verkenningen naar mogelijke besparingen zijn aanleiding geweest om zorgvuldig stil te staan bij de inhoudelijke betekenis van de rollen en taken. Er zijn vijf profielen op een rij gezet (“Wat voor veiligheidsregio willen wij zijn?”) en per profiel gekeken naar de rol, positie, kernkwaliteiten en taken van de veiligheidsregio. Daarnaast zijn de diverse autonome en maatschappelijke ontwikkelingen in beeld gebracht. Het gaat om ontwikkelingen waarmee we nu al of op korte termijn te maken krijgen en waarop we moeten voorsorteren en inspelen. Hiervan hebben we ook, voor zover op dit moment mogelijk is, de financiële impact in kaart gebracht.
De takendiscussie wordt in het eerste kwartaal van 2022 in de bestuursvergaderingen behandeld. De besluitvorming hierover wordt later door middel van een begrotingswijziging verwerkt. Het nieuwe kabinet is aan de slag met de uitwerking van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s heeft een taskforce ingesteld voor haar betrokkenheid bij dit proces. De evaluatie en het vervolgproces kennen de volgende dominante thema’s: wijze van invulling gezamenlijke verantwoordelijkheid in regionale en bovenregionale samenwerking, organisatie aanpassen op schaal en type crisis, discussie over de positie van de GHOR, discussie over de positie van bevolkingszorg, standaarden brandweerzorg/gezamenlijke inhoudelijke opgave brandweer en Informatievoorziening. Binnen VRMWB zijn het AB en de Veiligheidsdirectie geïnformeerd over de inhoud en processtappen. We hebben structureel 30-50 vacatures en het werven van nieuwe vrijwilligers wordt steeds problematischer. Daarbij hebben we ook te maken met een Europese richtlijn, die de rechtspositie van professionele en vrijwillige brandweermedewerkers gelijk stelt. In de toekomst is kazerneren en consigneren daarom niet meer mogelijk.
We willen onze huidige vrijwilligers behouden en koesteren, maar zijn ook op zoek naar ‘de nieuwe vrijwilliger’ die niet klassiek repressieve taken uitvoert, maar zich inzet voor educatie en coaching op het gebied van veiligheid in de brede zin. Bij onze Risk Factory gaan in 2022 de eerste vrijwilligers nieuwe stijl aan de slag. In 2006 besloten vakbonden en werkgevers gezamenlijk dat repressieve brandweermannen en -vrouwen maximaal 20 jaar een functie in de 24-uursdienst mogen uitoefenen. Die regeling is bedacht omdat het werk heel zwaar is, zowel fysiek als mentaal. In 2026 stromen de eerste brandweermannen en -vrouwen uit. Het maakt hen onrustig en ook de politiek stelt vragen. Vandaar dat dit onderwerp regelmatig in het nieuws is. De 20-jaarregeling verdwijnt voorlopig niet, maar partijen zijn wel met elkaar in gesprek over mogelijke aanpassingen van de regeling. Werkgevers en vakbonden hebben de Universiteit van Maastricht opdracht gegeven te onderzoeken wat de bezwarende factoren van het repressieve brandweerwerk zijn en de beïnvloeding van deze factoren. Voor het onderzoek is een aantal jaar uitgetrokken. Tot die tijd hanteren wij het bestaande beleid.
7
Jaarstukken 2021
Corona blijft dagelijks een grote rol spelen. Onze crisisorganisatie is en blijft paraat en samen met onze partners zetten we ons in om de crisis te bestrijden. Vanaf 30 juni 2021 is afgeschaald van GRIP 4 naar GRIP 0. Er is een `waakvlam-organisatie' ingericht van een klein en flexibel regionaal multidisciplinair team dat de ontwikkelingen rondom de coronacrisis heeft gevolgd en zorgt voor de wekelijkse informatievoorziening aan gemeenten. Na de zomer is dit kort afgeschaald, maar eind oktober is weer opgeschaald naar volledige sterkte. Tot op heden is er nog niet afgeschaald. Met de ‘lichtpuntjes’ campagne hebben we in het voorjaar een positieve impuls gegeven aan de stemming in de maatschappij, door een tegengeluid (met Brabants tintje) te bieden aan negatief nieuws. Het bereik was groot door gebruik te maken van social media (270.000 bereikte personen), display advertenties (4,3 miljoen weergaven) en 55 mobiele billboards in 12 gemeenten. De vakbekwaamheid (opleidingen en oefeningen) van de repressieve medewerkers heeft in aangepaste vorm of – als het gaat om realistisch oefenen op (externe) oefencentra – niet of nauwelijks plaatsgevonden. Hierdoor is er zorg over geoefendheid en over met name de beginnende beroepsbeoefenaars die het vak in de praktijk moeten leren. In het najaar is opgeschaald wat betreft oefenen.
Er zijn daarvoor ook externe trainingen ingekocht, deels gefinancierd uit vouchers. De achterstand in oefenen is daarmee nog niet ingelopen. Er is geadviseerd op het gebied van externe veiligheid en bluswatervoorzieningen en we zijn op afstand (online) in contact geweest met de zorginstellingen over de belangrijkste brandveiligheidsthema’s. Ondanks het annuleren van veel evenementen door de coronamaatregelen is er veel tijd en energie gestoken in de voorbereidingen en vergunningverlening. Een hoogtepunt van dit jaar is de ontwikkeling in het automatisch doormelden en informatie-uitwisseling over brandmeldingen van bedrijven en instellingen. Het aantal onnodige uitrukken voor ongewenste brandmeldingen is gedaald met 400 keer. Indicatief geeft dit een besparing van tussen de € 50.000 en € 100.000, maar hierbij zijn de ontwikkelkosten van het systeem en maatschappelijke kosten niet meegenomen in de berekening. Het is ons grotendeels gelukt om lopende zaken draaiende te houden tijdens de coronaperiode, weliswaar voornamelijk op (digitale) afstand vanuit huis. Een aantal zaken is daardoor achtergebleven op planning en loopt vertraging op. Dit heeft uiteraard ook financiële consequenties. Het voorlopig resultaat voor 2021 bedraagt € 2,8 miljoen positief. In paragraaf 1.3 wordt hier verder op ingegaan.
1.2 Bestuur Het bestuur is verantwoordelijk voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het Algemeen Bestuur (AB) van Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant (MWB) bestaat uit de burgemeesters van de 24 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) is samengesteld uit een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en vijf portefeuillehouders.
Situatie per 31-12-2021 Burgemeester
Functie
Portefeuille
Th. L.N. Weterings P.F.G. Depla J.F.M. Janssen
Voorzitter Plv.voorzitter Lid
A.J. Moerkerke M.W.M. de Vries M. Buijs F.A. Petter
Lid Lid Lid Lid
Crisisbeheersing, Grensoverschrijdende samenwerking en Nucleair Brandweerzorg Personeel en Financiën, Interregionale samenwerking en Presterend vermogen Waarborging verbinding VR – Omgevingsdienst Veiligheid en zorg Bevolkingszorg Meldkamer en Informatievoorziening en ICT
8
Jaarstukken 2021
1.3 Resultaat Veiligheidsregio MWB heeft over het boekjaar 2021 een positief resultaat behaald van ca. € 2,8 miljoen (3% van de begroting). Hiervan is € 0,7 miljoen (0,7% van de begroting) te relateren aan de coronacrisis, een meer gedetailleerder overzicht hiervan is te vinden in paragraaf 2.2. Het overige resultaat van € 2,1 miljoen (2,3% begroting) heeft een aantal incidentele oorzaken zoals hieronder verklaard. Grotere incidentele afwijkingen zijn o.a. de vrijval van het bedrag boven het maximale plafond van de egalisatiereserve kapitaallasten en een aantal vertraagde ICT-projecten. Het gerealiseerde resultaat ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Begroting 2021
Programma Veiligheid (bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 na wijziging
Stimuleren redzaamheid in de samenleving Bijdragen aan een veilige leefomgeving Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wendbare en duurzame organisatie Algemene Opbrengsten
€ € € € €
723 7.316 52.515 1.851 -75.990
€ € € € €
Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
€ € €
€ 14.672 € €
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerde resultaat
83 -797 -3.265 -8.740 -
Rekening 2021
€ € € € €
14 379 2.416 -505 -
€ 13.876 € €
18 € 13.880 € €
-18 -4 -
1.086 €
1.158 €
-1.123 €
2.281
€
-1.086 €
-1.158 €
-1.706 €
548
€
-
0
-2.829 €
2.829
€
€ € € € €
€
70 -1.175 -5.681 -8.235 -
Verschil (begroting -/rekening)
Het gerealiseerde resultaat wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: Verschillenverklaring (x € 1.000)
Verschil
Effect op resultaat
Positief Negatief Positief Positief Negatief Positief Positief Positief Positief Positief Negatief Negatief
Opleiding en oefenen Inhuur en advies Vrijwilligers Loonkosten Corona Bedrijfsvoering Storting en onttrekking reserves Informatisering GHOR Programma's Uitbesteding Overig
€ € € € € € € € € € € €
1.388 -933 864 541 -717 666 548 330 369 297 -251 -274
Totaal
€
2.829
Opleiden en oefenen De getroffen maatregelen als gevolg van corona hebben in 2021 zijn weerslag gehad op het opleiden en oefenen van onze medewerkers en multi-crisisfunctionarissen. Hierdoor zijn een deel van de opleidingen uitgesteld en oefeningen uitgesteld of geheel komen te vervallen. Het opleiden heeft voornamelijk op afstand plaatsgevonden in de elektronische leeromgeving (ELO). Vanaf september is er een inhaalslag gemaakt met betrekking tot opleiden en daar waar mogelijk voor oefenen. Door een piek in opleidingsbehoefte zijn er extra opleidingen ingekocht.
9
Jaarstukken 2021
Inhuur en advies Op inhuur en advies is een nadeel behaald. Door afronding van de reorganisatie is, in afwachting van de openstelling van vacatures, gebruik gemaakt van de inhuur van derden voor vacatures die van belang zijn voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. Ook was inhuur noodzakelijk als gevolg van een aantal langdurig zieken. Vrijwilligers Maatregelen als gevolg van de coronacrisis hebben geleid tot minder opleidingen en oefeningen. Daarnaast waren er minder langdurige inzetten, waardoor minder uren vergoed zijn aan vrijwilligers. Loonkosten In 2021 hadden we diverse vacatures. Met het oog op de afronding van de reorganisatie en de bezuinigingen zijn vacatures slechts zeer terughoudend ingevuld waardoor er een voordeel op lonen is ontstaan. Bij de afronding van de reorganisatie zijn maatwerkafspraken gemaakt met boventallige medewerkers. De loonkosten van deze nog werkzame medewerkers worden betaald vanuit de reserve reorganisatie. Corona Door de coronacrisis zijn er kosten gemaakt. Dit gaat zowel om kosten voor de eigen organisatie als kosten in het kader van de inzet van gemeenten in de regionale crisisorganisatie. In totaal betreft het € 0,7 miljoen aan gedefinieerde meerkosten. Zie paragraaf 2.2 in deze jaarstukken voor een specificatie. Bedrijfsvoering Op het gebied van bedrijfsvoering is een positief resultaat behaald.
Met name door thuiswerken is een resultaat behaald op reiskosten en overige personeelskosten. Door het vele digitale overleg is bespaard op brandstofkosten en hebben we weinig effect ondervonden van de stijgende brandstofprijzen. Daarnaast zijn er minder schades aan voertuigen voor eigen rekening als begroot. Ook is terughoudend omgegaan met de vervanging van kleding vanwege de in 2021 verwachte uitlevering van het operationeel tenue. Storting en onttrekking reserves Het voordeel op de mutaties reserves wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van het bedrag dat boven het maximale plafond van de egalisatiereserve kapitaallasten uitkomt. Een uitgebreide toelichting hierop is terug te lezen in paragraaf 4.3, toelichting op reserves. Informatisering Een aantal ICT-projecten (crisiswebsite, Powerbrowser, beeldenbank en Document Management Systeem) is vertraagd, deze worden in het eerste kwartaal 2022 afgerond. GHOR De GHOR heeft een positief resultaat behaald in 2021. Door de coronacrisis zijn diverse activiteiten uitgesteld, op het gebied van opleidingen, automatisering, onderzoeken en bijeenkomsten. Ook zijn er vacatures niet of later ingevuld en is het scholingsbudget niet volledig gerealiseerd. Programma’s Via een aantal (project) programma’s pakken wij speerpunten uit ons beleidsplan integraal op.
De verschillende programma’s dragen, ieder vanuit eigen inhoud en focus, bij aan het gedachtegoed van de pijlers en een aantal speerpunten. Dit doen we afdeling-, sector- en organisatie overstijgend. Het positieve resultaat komt enerzijds door vertraging in de oplevering van de Risk Factory en anderzijds omdat diverse uitgevoerde pilots binnen het programma Veilige Leefomgeving en Informatie Gestuurde Veiligheid kosteloos waren of betaald zijn uit de reguliere budgetten. De verschillende programma’s dragen, ieder vanuit eigen inhoud en focus, bij aan het gedachtegoed van de pijlers en een aantal speerpunten. Dit doen we afdeling-, sector- en organisatie overstijgend. Uitbesteding Op uitbestedingen is een negatief resultaat behaald. De ingeboekte besparing op waterongevallenbestrijding is nog niet behaald omdat de contractbeëindiging ingaat vanaf 2022. Daarnaast is er vanwege de doorontwikkeling van het softwarepakket HR extra ondersteuning geleverd. Ook is in 2021 overeengekomen dat VRMWB gaat bijdragen aan het landelijke Project Risicomanagement en Verzekeringen. Overige verschillen Op diverse andere gebieden worden resultaten behaald. Deze resultaten zijn in veel gevallen ook het gevolg van de mindere bestedingen als gevolg van de coronacrisis.
10
Jaarstukken 2021
In paragraaf 4.5 is een uitgebreide verschillenanalyse opgenomen.
1.4 Reservepositie De omvang van de reserves vertoont over het boekjaar 2021 het volgende verloop:
(bedragen x 1.000)
Algemene reserve Bestemmingsreserves Nog te bestemmen exploitatieresultaat Totaal
Stand per 31-12-2020 € € € €
15.506 3.326 18.832
Stand per 31-12-2021 € € € €
15.873 2.829 18.703
Verschil € € € €
368 -497 -129
De toelichting van de individuele reserves is opgenomen in paragraaf 4.3 Toelichting op de balans.
11
Jaarstukken 2021
2 Programma Veiligheid
12
Jaarstukken 2021
2.1 Algemeen In deze jaarrekening 2021 werken wij de pijlers en speerpunten concreter uit door de W-vragen te beantwoorden: • Wat willen we bereiken? • Wat is het resultaat? • Wat zijn de kosten? Met een kleur (groen, oranje en rood) geven we aan wat de status van de doelstelling is. Kleur
Betekenis Doelstelling is gereed/behaald of verloopt volgens planning. Doelstelling wijkt af van planning, maar is grotendeels behaald. Doelstelling is niet behaald.
Onderstaand een samenvatting van het financiële resultaat op programmaniveau. Een uitsplitsing van het resultaat per pijler is terug te vinden in paragraaf 2.3 – 2.6 en een gedetailleerde verschillenverklaring in paragraaf 4.6. Begroting 2021 (bedragen x 1.000)
Lasten
Baten
Begroting 2021 na wijziging Saldo
Lasten
Baten
Rekening 2021
Saldo
Lasten
Baten
begroting -/rekening Saldo
Programma Veiligheid
€
70.124 € -83.710 € -13.586 €
71.927 € -84.645 € -12.718 €
75.038 €
Algemene Dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
€ € €
447 € 14.672 € - €
-447 € - € - €
- € 14.672 € - €
447 € 13.876 € - €
-447 € -0 € - €
- € 13.876 € - €
455 € 13.948 € - €
-437 € -67 € - €
18 € 13.880 € - €
-18 -4 -
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
85.243 € -84.157 €
1.086 €
86.250 € -85.092 €
1.158 €
89.441 €
-90.563 €
-1.123 €
2.281
Subtotaal mutaties reseves
€
7.559 €
-1.086 €
7.853 €
-1.158 €
7.853 €
-9.559 €
-1.706 €
548
Gerealiseerde resultaat
€
92.802 € -92.802 €
97.294 € -100.122 €
-2.829 €
2.829
-8.645 €
-
€
-9.011 €
94.103 € -94.103 €
-
€
-90.059 € -15.021 €
2.303
De baten en lasten van het programmaonderdeel veiligheid laten een aanzienlijk overschrijding van de budgetten zien. Dit betreft de extra kosten voor de FLO (€ 1,1 miljoen), de desinvestering op kazernes i.v.m. verkoop aan Gemeenten (€ 2 miljoen) en de realisatie van de CTB-gelden (Corona Toegangsbewijs) ad € 1,7 miljoen. Deze posten waren niet opgenomen in de begroting. Het betreft budgetoverschrijdingen waarbij de lasten worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Nadere toelichting op dit programmaonderdeel en op de overige posten zijn te vinden in paragraaf 4.6 Verschillenanalyse.
2.2 Corona De gevolgen van corona voor onze organisatie zijn zichtbaar op verschillende terreinen, die wij in onderstaande tabel hebben weergegeven:
Gevolgen
Stand van zaken
Continuïteit inzet
•
•
De gevolgen voor de operationele onderdelen van onze organisatie zijn gering. Door de snelle verspreiding van het virus en de bijbehorende quarantainemaatregelen in de laatste maanden van het jaar heeft in die periode de paraatheid wel onder druk gestaan en waren we genoodzaakt roosters voortdurend aan te passen. Om paraatheid te kunnen blijven garanderen zijn medewerkers teruggekomen van verlof, hebben medewerkers vakantie-uren niet op kunnen maken en zijn er soms vrijwilligers ingezet. Er is veel tijd gestoken in adviesaanvragen en voorbereidingen voor evenementen die uiteindelijk geen doorgang konden vinden. De evenementenadviseurs zijn daarnaast druk geweest met onder andere de
13
Jaarstukken 2021
•
Continuïteit bedrijfsvoering
•
• •
Overig specifiek risico
•
• • •
Financiën
• •
•
•
maatregelenpakketten voor de drie Brabantse veiligheidsregio’s, het toepassen van testen voor toegang en de resultaten van Fieldlabs. Veel toezicht en handhaving voor wat betreft brandveiligheid heeft de eerste helft van het jaar op afstand plaatsgevonden. De tweede helft van het jaar is dat daar waar mogelijk weer op locatie opgepakt. De gevolgen voor de bedrijfsvoering zijn beperkt. De thuiswerkfaciliteiten bieden voldoende mogelijkheden waardoor de belangrijkste processen doorgang vinden. Een deel van de medewerkers die thuis heeft moeten werken, heeft in 2021 eenmalige compensatie van € 400 ontvangen om een thuiswerkplek in te richten. Zorg en aandacht blijft er voor medewerkers in deze periode van thuiswerken. Vanuit leidinggevenden en het project vitaliteit is hier continu aandacht voor. Vanaf het begin van de crisis is er aandacht geweest voor de continuïteit van de organisatie.
Aan het begin van de coronacrisis is er een team samengesteld uit diverse disciplines die in gezamenlijkheid zaken hebben opgepakt, zoals: - Bewaken van de paraatheid, het sturen daarop, het ontwikkelen van planvorming specifiek gericht op uitval en het bepalen van intern testbeleid; - Vertalen van landelijke maatregelen (Rijksoverheid en Brandweer Nederland) naar maatregelen voor de eigen regio; - Ontwikkelen van infographics en routekaarten voor vakbekwaamheid en allerlei andere zaken; - Beantwoorden van allerlei vragen en dilemma’s vanuit allerlei gremia. Ter ondersteuning en advisering van de bestuurders, colleges, raden en ambtenaren van de 24 gemeenten zijn medewerkers van VRMWB ingezet ten behoeve van het projectteam Bevolkingszorg (BZ), Multi back-office (scenarioteam), team Communicatie en de wekelijkse RBT’s en IRBT’s. In 2021 gaat het om ongeveer 2.000 interne uren en 680 uur is extern ingehuurd. Vanuit de gemeenten wordt ondersteuning gegeven aan het projectteam bevolkingszorg. In totaliteit gaat dit over een declaratie van 3.000 uren in 2021. Er is in het DB van zowel juni als oktober besloten dat gemeenten deze uren vergoed krijgen. Door de grote inzet van medewerkers voor de coronacrisis is een aantal beleidsvoornemens onder druk komen te staan. Deze worden verder toegelicht in de volgende paragrafen van deze jaarstukken.
De inzet van de GHOR is afgelopen jaar volledig gericht geweest op corona in relatie tot zorgcontinuïteit van diverse zorginstellingen. Doordat opleidingen en oefeningen in aangepaste vorm of – in het geval van realistisch oefenen op (externe) oefencentra – niet of nauwelijks plaatsvinden lopen we nog steeds vertraging op in de vakbekwaamheid van de repressieve medewerkers. Deze inhaalslag wordt in 2022 gemaakt en als gevolg daarvan zijn er extra trainingen extern belegd. Ook hebben we twee extra manschapopleidingen extern ingekocht om de instroom van nieuwe vrijwilligers op te kunnen vangen. De extra kosten als gevolg van corona komen op € 716.720. Het betreft met name kosten voor crisiscommunicatie en detachering en inzet personeel vanuit gemeenten voor regionale taken. De minderkosten en uitgestelde kosten zoals het niet kunnen doorgaan van opleidingen, oefeningen en mono oefenen, lagere reiskosten en minder brandstof en het niet doorgaan van projecten en onderzoek van de GHOR komen naar schatting uit op € 2,6 miljoen. Er is geen sprake geweest van minder inkomsten. Van de aan Veiligheidsregio MWB beschikbaar gestelde CTB-gelden (ten behoeve van het corona toegangsbewijs) is € 1,675 miljoen door de gemeenten besteed aan activiteiten die samenhangen met de ondersteuning van de controle op de coronatoegangsbewijzen.
Hetzelfde bedrag is verantwoord als opbrengst en leidt tot een neutraal effect voor Veiligheidsregio MWB. Gesaldeerd resteert een positief saldo van € 1,9 miljoen. Om die reden wordt er net als in 2020 geen declaratie bij het ministerie van VWS ingediend.
14
Jaarstukken 2021
Financiële Consequenties Corona in 2021 Format Ministerie van VWS Opgave kosten 2021 €
36.930
Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding
€
-
Crisisbeheersing & rampenbestrijding
€
191.231
Risicobeheersing
€
-
Bevolkingszorg
€
442.458
Bedrijfsvoering
€
-
Overige taken/activiteiten
€
24.775
Subtotaal
€
658.464
Bedrijfsvoering
€
-
Overige taken/activiteiten
€
21.325
Subtotaal
€
21.325
Subtotaal
€
716.720
Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding
€
-2.231.808
GHOR
€
-100.000
Preventie
€
-
Crisisbeheersing & rampenbestrijding
€
-134.000
Risicobeheersing
€
-40.000
Bevolkingszorg
€
-
Bedrijfsvoering
€
-136.118
Subtotaal
€
-2.641.926
Totaal
€
-1.925.206
Inkoop en distributie PBM Specifieke meerkosten
Overige meerkosten
Minder inkomsten en uitgaven
15
Jaarstukken 2021
2.3 Stimuleren van een redzame samenleving De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Samengevat zijn dit onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen. Onze speerpunten voor het stimuleren van een redzame samenleving voor de komende vier jaar zijn: • Vergroten handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen. • Vroeg(er) signaleren verminderd zelfredzamen en ontwikkelen van maatwerkprogramma’s gericht op deze doelgroepen. • Vergroten handelingsbekwaamheid inwoners. • Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek. • Verhogen redzaamheid van organisaties. We richten ons op de 1,2 miljoen inwoners in onze regio, waarbij we inspelen op de specifieke kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen. ‘One size fits all’ gaat hier niet op. Logisch, want niemand is hetzelfde. Wat willen we bereiken Vergroten risicobewustzijn en handelingsbekwaamheid bij (kwetsbare) doelgroepen via maatwerkprogramma’s, onderzoek en netwerken Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
Risk Factory Bij een positieve besluitvorming door het bestuur in 2020, realiseren we in 2021 een Risk Factory. In september 2021 gaat deze officieel open voor (in eerste instantie) de doelgroep: groepen 7 & 8 van het basisonderwijs in de regio. • Vanaf september 2021 is de Risk Factory beschikbaar voor 7 dagdelen in de week. In de aanloopfase rekenen we op ongeveer 40 groepen tot het einde jaar. • 50% scholen in MWB hebben deelname toegezegd.
De opening van de Risk Factory is uitgesteld van september 2021 naar april 2022. Redenen hiervoor zijn het langere vergunning traject en dat de scholen nog geen externe bezoeken wilden afleggen vanwege Corona. De tijd die beschikbaar kwam, is vooral gebruikt om samen met scholen, kinderburgemeesters en partners te zorgen voor een nog beter programma en te onderzoeken hoe een uitrol van Risk Factories in Nederland gestalte kan krijgen.
Brabant Veilig Week In oktober 2021 houden we samen met de gemeenten een Brabant Veilig Week die aansluit bij gezamenlijk te definiëren doelgroepen. 75% van de gemeenten in MWB is aangehaakt en levert capaciteit en middelen.
Besloten is de Brabant Veilig Week in 2021 geen doorgang te laten vinden vanwege de coronacrisis en de aandacht voor realisatie van de Risk Factory.
Meten & Onderzoek • We meten de effectiviteit van maatwerkprogramma’s bij gedefinieerde doelgroepen. • In samenwerking met TNO meten we de effectiviteit van de inzet van burgerinitiatieven (zoals Buurtpreventie Whatsapp groepen). Twee scenario’s zijn onderzocht en leerpunten gedefinieerd. • Op basis van beschikbare en geografische data ontwikkelen we 2 pilots om het risicobewustzijn van inwoners te verhogen en handelingsperspectief te bieden.
Door voortschrijdend inzicht is afgeweken van de eerste twee doelstellingen. In plaats daarvan is samen met Avans Hogeschool de methodiek ‘Veilige en gezonde wijk aanpak’ ontwikkeld. Deze methodiek koppelt de door een gemeente en VRMWB beschikbaar gestelde data aan een dialoog met diverse partners en inwoners over kwetsbaarheden in een wijk of dorp. Vanuit gezamenlijkheid wordt geprioriteerd en een plan van aanpak opgesteld. Avans Hogeschool zetten we ook in voor het onderzoeken van de effectiviteit van de aanpak. Er zijn daarvoor ook twee pilots gestart, in Waalwijk en Oosterhout.
16
Jaarstukken 2021
In 2021 is daarnaast ook een onderzoek gestart naar veel voorkomende risico’s bij specifieke doelgroepen en onderliggende gedragsfactoren. Dit onderzoek maakt gebruik van een burgerpanel van circa 2.000 inwoners. Op basis van koppeling aan demografische gegevens ontstaan specifieke doelgroepen, bijbehorende risico’s en gedragsfactoren. Resultaten worden Q1 2022 verwacht. Netwerken • We ontwikkelen twee maatwerkprogramma’s i.o.m. twee vastgestelde doelgroepen (studenten en ANBO) om het gevoel van veiligheid te verhogen.
In 2021 is veel aandacht gestoken in het verbinden van diverse partijen die zich bezighouden met het redzamer maken van de samenleving. Denk hierbij aan partijen als Sterk Brabant, Burgernet, Landelijke Whatsapp buurtpreventie en KBO. De oorspronkelijke doelgroepen (ANBO en studenten) zijn vanwege de coronacrisis niet bereikt.
•
We verhogen het kennisniveau over brandveiligheid bij medewerkers van (thuis)zorgorganisaties door middel van training en voorlichting.
Corona heeft ervoor gezorgd dat trainingen en voorlichting op locatie niet zijn doorgegaan. In plaats daarvan zijn er online voorlichtingen gegeven door middel van video’s, webinars en online meetings. Halverwege 2022 volgt evaluatie over de samenwerking.
•
We verstevigen de relatie met wooncorporaties en onderhouden en begeleiden 8 gemeentelijke ambassadeurs- netwerken.
•
Naast Katholieke Bond van Ouderen, Tzorg en het Nederlandse Rode Kruis, breiden we ons netwerk uit met vier nieuwe netwerken om beïnvloeding nieuwe doelgroepen te realiseren
De bestaande relatie met woningcorporaties en gemeentelijke ambassadeursnetwerken is op verschillende managementniveaus verstevigd. Ad-hoc contacten zijn omgezet naar structurele afstemming over beleidskaders. Vanwege corona voornamelijk op digitale wijze. Het netwerk is nog niet uitgebreid. Er is één nieuw netwerk toegevoegd en er is structureel contact met 5 netwerken. Daarnaast zijn er diverse netwerken ontstaan op onderzoeksgebied, zoals met GGD (Hoarders), UvT (rookmelders) en Avans AD (onderzoek ambassadeursnetwerken en woningsprinklers).
Wat willen we bereiken Veiliger samenleving door effectievere hulpverlening in samenwerking met burgers Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
We starten drie nieuwe pilots op het gebied van veiligheid en zorg met burgernetwerken om inzicht te krijgen in de effecten van burgerhulpverlening op het bewustzijn van burgers en hulpverleners.
Vanuit de eerder genoemde methodiek zijn we in twee gemeenten de pilot ‘Veilige en gezonde wijk aanpak’ gestart. Dit zijn de gemeenten Waalwijk en Oosterhout. In het komende jaar willen we bij nog twee gemeenten met een pilot aan de slag.
•
Bij onze hulpverleners vergroten we het bewustzijn van de mogelijkheden van samenwerken met burgers bij incidenten en crises.
•
We maken een werkinstructie voor de samenwerking met burgers bij
Deze pilots komen in de plaats van de pilots met burgernetwerken en burgerhulpverlening. In 2021 is er geen ruimte geweest om met het onderwerp burgerhulpverlening aan de slag te gaan. Deze is doorgeschoven naar 2022.
17
Jaarstukken 2021
incidentbestrijding en nemen deze op in het vakbekwaamheids-programma voor 2022. Wat willen we bereiken Stimuleren zorgcontinuïteit bij alle niet-acute zorgpartners, door proactief en op maat te adviseren Wat gaan we daarvoor doen •
Status
Toelichting Een herijking van de visie op zorgcontinuïteit zoals oorspronkelijk bedoeld voerden we niet uit. Continuïteit van zorg in de keten is de afgelopen 2 jaar echter continu onder de aandacht geweest. Zorginstellingen in acute en langdurende zorg stonden onder druk en hebben allerlei maatregelen doorgevoerd om zorg te continueren onder moeilijke omstandigheden. GHOR-adviseurs ondersteunden proactief en op maat. Geleerde lessen in de zorginstellingen zijn ook van toepassing bij eventuele crises in de toekomst.
Er komt een herijking op de Visie Zorg Continuïteit om te waarborgen dat alle nietacute zorginstellingen in onze regio optimaal voorbereid zijn op rampen en crises en de zorgverlening kunnen continueren onder alle omstandigheden. Wij adviseren proactief en op maat en richten ons op het vergroten van bewustwording bij niet-acute zorginstellingen.
Daarnaast vinden er activiteiten plaats in onze going concern die een bijdrage leveren aan het stimuleren van een redzame samenleving in onze regio. Prestaties Realisatie 2020
Begroting 2021
Realisatie 2021
Brandpreventieweken als onderdeel van de Brabant Veilig Week bij gemeenten
-
18
0**
Campagnes op social media voor bewustzijnsverhoging
-*
5
12
Aantal ‘actieve’ ambassadeurs netwerken brandveiligheid in de regio
5
14
5***
Bijeenkomsten voorlichting na brand
4
12
0****
Aantal scholen dat Risk Factory bezoekt
-*
40
0
*Deze indicator is pas sinds 2021 gestart, waardoor er geen realisatie 2020 bekend is. **Gedurende de brandpreventieweken zijn er in dat kader wel online campagnes gevoerd via social media. *** De impact van corona op netwerken is groot. Het is lastiger nieuwe netwerken te binden en er zijn ook netwerken gestopt. Er is bewust gekozen voorlopig niet uit te breiden, maar eerst te evalueren wat de opbrengsten zijn van deze netwerken. **** vanwege Corona zijn we gestopt met standaard voorlichtingen. In plaats daarvan is dit digitaal ontwikkeld door middel van social media en het delen van content via partners.
18
Jaarstukken 2021
Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving:
Begroting 2021 Primair
Stimuleren redzaamheid in de samenleving (bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 Definitief
Rekening 2021
Verschil (begroting -/rekening)
Lasten Baten
€ €
723 -
€ €
448 € -365 €
447 € -377 €
1 13
Lasten overhead Baten overhead
€ €
-
€ €
58 -
€ €
58 -
€ €
0 -
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
723
€
142
€
128
€
14
Onttrekking aan reserves Toevoegingen aan reserves
€ €
-50 -
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde resultaat
€
673
€
142
€
128
€
14
19
Jaarstukken 2021
2.4 Bijdragen aan een veilige leefomgeving Inleiding De wereld waarin we leven verandert snel. Altijd zijn er aspecten in onze omgeving die bedreigend zijn of zo ervaren worden. We willen samen met onze gemeenten en partners bijdragen aan een veilige leefomgeving. Omdat de regio Midden- en West-Brabant divers is in leefgebieden, hebben wij te maken met verschillende risico’s. Deze pakken wij gebiedsgericht en themagericht aan. De regierol ligt daarbij bij de gemeenten en wij adviseren over de beheersing van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. Door de ervaring die wij hebben op alle onderdelen van de veiligheidsketen, zijn wij in staat om deze werelden te verbinden. Onze speerpunten voor het bijdragen aan een veilige leefomgeving voor de komende jaren zijn: 1. Vergroten van veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s. 2. In een vroeg stadium en op een eenduidige manier adviseren aan en samenwerken met gemeenten en partners. Wat willen we bereiken We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
In 2021 treedt de omgevingswet in werking en wordt de bijbehorende werkwijze ingebed in de staande organisatie.
Door uitstel van inwerkingtreding (inmiddels naar oktober 2022 of januari 2023) is 2021 gebruikt om interne bijscholing op dit onderwerp te geven. Er is vol ingezet op afspraken met gemeenten en partners en het oefenen met bijbehorende werkwijze. Technisch zijn we klaar voor de overgang.
•
We zetten onze expertise in om te adviseren bij de 24 omgevingsvisies en -plannen van onze gemeenten.
Daar waar een gemeente een Omgevingsvisie heeft gepubliceerd, is een advies van de VRMWB ingebracht.
•
We vergroten onze expertise door gebiedsgerichte kennis te ontwikkelen met behulp van data en analyses.
In tijden van Corona is veel input geleverd aan het scenario denken. Onder andere is daaruit ontstaan een signaalkalender die wekelijks wordt aangeboden en geanalyseerd. Deze kalender brengt alle feestdagen, evenementen, etc. van de regio in beeld om zo eerder te signaleren waar eventuele veiligheidsissues zouden kunnen optreden (door bijvoorbeeld grote menigten). Dat wordt gecombineerd met geografische data.
•
Binnen onze organisatie zijn eenduidige afspraken over de wijze waarop medewerkers de relatie met gemeenten en partners invullen, bewaken en verbeteren. We zijn goed in verbinding. We actualiseren onze stakeholderanalyse, ontwikkelen netwerkkaarten en organiseren partnerbijeenkomsten op diverse onderwerpen zoals prioritaire risico’s.
Er is in het vierde kwartaal gestart met de onderwerpen accountmanagement en stakeholdermanagement. Een organisatie brede werkgroep heeft een enquête gehouden waarmee in beeld gebracht is wie met welke partners waarover contact heeft. Doel is optimalisatie van de contacten en inhoud van de samenwerking. Verwerking van resultaten en vervolgstappen zoals terugkoppeling naar partners en implementatie van concrete acties vinden plaats in 2022.
•
20
Jaarstukken 2021
Wat willen we bereiken We vergroten de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
Op basis van gebied specifieke informatie en in gesprekken met 24 gemeenten krijgen we inzicht in de lokale risico’s. Samen met gemeenten en partners met dezelfde problematiek wisselen we kennis uit en maken we afspraken over de maatregelen die we gezamenlijk oppakken. We zoeken hierbij verbinding met de integrale veiligheidsplannen van de gemeenten en richten daarvoor een gesprekscyclus in.
Wij zijn op regelmatige basis in gesprek met gemeenten. Daar waar gewenst en mogelijk sluiten we aan bij de ontwikkeling van de gemeentelijke en districtelijke (Markiezaten) integrale veiligheidsplannen. In 2022 wordt verder geïnvesteerd in gemeentelijke contacten.
•
Naast de lokale risico’s richten we ons op de regionale risico’s: uitbraak infectieziekte, verstoring vitale infrastructuur (o.a. Cyber), extreem weer (o.a. klimaatadaptatie) en groot verkeersongeval (o.a. transport). Voor deze risico’s worden thematafels georganiseerd.
De beschikbare capaciteit is in 2021 vooral aan de crisisaanpak voor de coronacrisis besteed, ook bij onze veiligheidspartners. In samenhang met de beperkende maatregelen heeft dit ertoe geleid dat in 2021 geen thematafels zijn georganiseerd op basis van regionale risico’s. Er is wel op bestuurlijk verzoek een thematafel georganiseerd op het gebied van veiligheid op het water.
•
We organiseren samen met de gemeente Drimmelen een conferentie over verdronken dorpen naar aanleiding van de herdenking van de Sint Elisabeth’s vloed.
Er is samen met de gemeente Drimmelen geen opvolging gegeven aan de organisatie voor een conferentie over verdronken dorpen. Initiatieven vanuit het Waterschap zijn helaas door Corona niet ten uitvoer gebracht.
•
We geven (mede) uitvoering aan het meerjarenplan Moerdijk Haven.
In 2021 is een voorstel geschreven voor de toekomst Post Moerdijk Haven. Onduidelijkheid over de kostenverdeling, maar ook de verschillende bevoegdheden tussen bedrijfsleven en overheid, staan de ontwikkelingsmogelijkheden in de weg. Uiteraard is in 2021 wel uitvoering gegeven aan de verplichting om samen met de bedrijven te oefenen volgens het meerjarenplan.
Wat willen we bereiken We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
We presenteren een continu actueel risicobeeld in een geografische kaart van Midden- en West-Brabant. Op basis van data en analyses proberen we de voorspelbaarheid van risico’s te verbeteren en ontwikkelen we scenario’s.
Er is een schets van een dynamisch risicoproces en risicomonitoring uitgewerkt, maar door inzet op de coronacrisis nog niet definitief vastgesteld en geborgd in de organisatie. Er is wel een veiligheidsbeeld ontwikkeld wat wekelijks met de crisisfunctionarissen wordt doorlopen.
•
We faciliteren gemeenten bij het door ontwikkelen van de veiligheidsmonitors.
In district Markiezaten is de Monitor Integrale Veiligheid structurele input voor het gezamenlijke integrale veiligheidsplan. Hierover
21
Jaarstukken 2021
zijn dialoogsessies gehouden. In de districten Baronie en Hart van Brabant staat dit op de planning. Door corona is hier vertraging opgelopen. De monitor integrale veiligheid zorgt voor gezamenlijk inzicht in kwetsbaarheden binnen gemeenten en regio. In 2022 staat de evaluatie van deze monitor op de rol. •
We ontwikkelen diverse meetinstrumenten (zoals de RAM) die organisaties een beter inzicht geven in de mate van veiligheid en concrete maatregelen om veiligheid te verbeteren.
Er is afstemming met andere veiligheidsregio's over het toepassen van meetinstrumenten zoals de RAM (risicoanalyse monitoring).
Daarnaast vinden er vele activiteiten in onze going concern plaats die een bijdrage leveren aan een veilige leefomgeving binnen Midden- en West-Brabant. Hieronder vallen adviseringen op bouwen, evenementen, vergunningen, brandveilig gebruik, milieu en ruimtelijke ordening en externe veiligheid, zoals adviseringen op goede bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen. Bovendien betreft het toezicht en BRZO-inspecties. Ook de crisisorganisatie kent going concern zoals het evalueren van het gebruik van het dynamisch risicoprofiel en het herzien van het regionaal risicoprofiel Prestaties
BRZO en bedrijfsbrandweer Aantal afgesproken BRZO-inspecties Aantal onaangekondigde controles BRZObedrijven Industriële veiligheid en milieu Aanvragen milieu, externe veiligheid, onderzoeken explosieven Toezicht risicovolle bedrijven Omgevingswet; advies aan alle gemeenten t.a.v. omgevingsvisie en omgevingsplannen Overige aantallen Advies/controle bedrijfsbrandweer Advies ruimtelijke ordening en Infra Bouwen en brandveilig gebruik Toezicht brandveilig gebruik Evenementen en overige plaatsen
Realisatie 2020
Begroting 2021
Realisatie 2021
46 37
45 41
46 42
227
144
158
-*
75
****61
24
24
24
25 325 2279 1246 950
** ** ** ** **
24 560 ***3648 ***331 *****1226
* Deze indicator is pas sinds 2021 gestart, waardoor er geen realisatie 2020 bekend is. ** Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisatie. Dit betreft nietbeïnvloedbare cijfers, omdat het aantal aanvragen vanuit gemeenten betreft. *** Bouwen en toezicht brandveilig gebruik zijn communicerende vaten. Een toename van bouwaanvragen leidt een jaar later tot een hoger aantal toezichtmomenten en bij een jaar met veel toezicht aanvragen zijn het aantal bouwvergunningen lager. Daarmee is de capaciteitsverdeling flexibel. **** Door corona en bijbehorende maatregelen zijn niet alle toezichtmomenten uitgevoerd. ***** Dit betreft het aantal aanvragen in de voorbereiding van evenementen, ook al zijn deze evenementen uiteindelijk niet doorgegaan.
22
Jaarstukken 2021
Financieel overzicht Weergave van de kosten van de bijdragen aan een veilige leefomgeving: Begroting 2021 Primair
Bijdragen aan een veilige leefomgeving (bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 Definitief
Rekening 2021
Verschil (begroting -/rekening)
Lasten Baten
€ €
7.615 € -299 €
7.825 € -8.622 €
7.380 € -8.555 €
445 -66
Lasten overhead Baten overhead
€ €
860 -
€ €
538 -0
€ €
563 -
€ €
-25 -0
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
8.175 €
-258 €
-612 €
354
Onttrekking aan reserves Toevoegingen aan reserves
€ €
-
-
-
€ €
-
Gerealiseerde resultaat
€
8.175 €
-612 €
354
€ €
€ €
-258 €
23
Jaarstukken 2021
2.5 Hulpvaardige en slagvaardige inzet Wij bieden hulpvaardige, slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg voor, tijdens en na incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen wij onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. Wij doen ons werk professioneel en met passie. We werken daarin slagvaardig, vakbekwaam, zichtbaar en samenwerkingsgericht. Onze speerpunten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet t/m 2023 zijn: 1. Vasthouden aan ons niveau van 24/7 veilig en effectief optreden. 2. Versterken bovenregionale en internationale samenwerking. 3. Flexibel inzetten van kennis en ervaring voor ‘lokale crises’. Wat willen we bereiken We behalen (kosten)efficiency door het flexibel inzetten van onze beroeps brandweermensen en blijven onze paraatheid garanderen. Wat gaan we daarvoor doen •
Op basis van de Europese deeltijdregeling (mogelijke functiedifferentiatie vrijwilligers) bereiden we ons voor op functiedifferentiatie van beroeps en vrijwilligers.
•
Het proces van roosteren is zowel voor de beroeps brandweermensen als de repressieve dagdiensten regionaal heringericht.
Status
Toelichting Een landelijk implementatieplan is in ontwikkeling waarin wordt toegewerkt naar een situatie waarin vrijwilligers niet meer verplicht beschikbaar of aanwezig moeten zijn (consignatie- en kazerneringsdiensten). Drie hoogleraren denken mee om specifieke spelregels hiervoor op te stellen om nog te kunnen spreken van ‘echte vrijwilligers’. Voor VRMWB zijn de consequenties van niet meer kazerneren en consigneren in kaart gebracht. Wij wachten de landelijke besluitvorming door het Veiligheidsberaad op deze landelijke ontwikkeling af. Het proces van roosteren is in ontwikkeling. Kaders en uitgangspunten zijn vastgelegd in een handboek. Medewerkers van de 24-uursdienst worden efficiënter ingezet. Daarnaast is de paraatheid verhoogt door in Bergen op Zoom de ploeg met twee medewerkers te vergroten. In 2022 wordt dit proces verder afgerond.
Wat willen we bereiken We garanderen onze paraatheid door het vinden, binden en boeien van vrijwillige brandweermensen. Wat gaan we daarvoor doen •
•
•
Status
Toelichting
Het arbeidsmarktproces van vinden, binden en boeien van vrijwilligers is ingericht naar de uitkomsten van de effecten van de Europese deeltijdrichtlijn. 95% van de vragen van brandweervrijwilligers is binnen de afgesproken tijd opgepakt.
De effecten worden landelijk nog vertaald in spelregels. Daarna wordt ons werving- en selectieproces hierop aangepast.
Het opleidingsaanbod binnen vakbekwaamheid voor nieuwe brandweervrijwilligers is aangepast van aanbod- naar vraaggericht. Daarmee is de doorlooptijd tussen aanmelding en opleiding ingekort.
De start van opleidingen is flexibel. Door uitloop van leergangen vanwege Corona en de uitgestelde werving is er een piek in de vraag. Om deze op te vangen is besloten om twee extra opleidingen extern uit te besteden.
De ‘frontoffice’ die aanwezig is in elk district is bekend als dé vraagbaak voor vrijwilligers en draagt zorg voor beantwoording van alle vragen.
24
Jaarstukken 2021
Wat willen we bereiken Wij zijn beter voorbereid op incidenten met nieuwe energiebronnen en -dragers. Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
We investeren in kennisontwikkeling samen met het landelijk netwerk van het Instituut Fysieke Veiligheid.
We werken landelijk en in Zuid-Nederland samen in kennisontwikkeling en kennisdeling op de landelijke thema’s (waterstof, automotive, woningen, elektrische opslagsystemen etc). In 2021 zijn we kennisregisseur geworden voor laadinfrastructuur.
•
De risico’s en effecten van de energietransitie zijn door vertaald in onze oefenprogramma’s.
Dit oefenprogramma is onderdeel van een meerjarig programma. In 2021 is een eerste deel van de repressieve functionarissen getraind op scenario’s met systemen met zonnepanelen. Hiertoe is een virtueel oefenscenario ontwikkeld met behulp van Virtual Reality brillen. Ook is aandacht besteed aan batterypacks. Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (voormalig IFV) heeft interesse getoond mee te werken aan de ontwikkeling van virtuele scenario’s voor het (virtuele) ‘Energietransitie Dorp’.
Wat willen we bereiken Effectievere en efficiëntere opleidings- en oefenmogelijkheden bieden. Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
De elektronische leeromgeving (ELO) is naast virtueel oefenen standaard onderdeel van het opleiding- en oefenaanbod. Wij ontwikkelen twee nieuwe virtuele scenario’s (in samenwerking met onze partners).
ELO is niet meer weg te denken in het opleidings- en oefenaanbod en heeft tijdens de Corona pandemie zijn meerwaarde aangetoond. Er is in 2021 één scenario ontwikkeld.
•
De uitkomsten uit de nieuwe kijk op brandbestrijding en commandovoering zijn ingebed in de reguliere oefenprogramma’s.
De inhaalslag voor de introductie van de nieuwe kijk op brandbestrijding en commandovoering is rond de zomer ingezet voor Officieren van Dienst en bevelvoerders van de brandweer. In 2022 volgen de manschappen. Pas daarna kan het worden ingebed in de reguliere oefenprogramma’s.
•
De grensoverschrijdende samenwerking met de zuiderburen en andere regio’s wordt conform de gemaakte afspraken uit 2020 verder uitgewerkt en vastgelegd.
De convenanten ten behoeve van alarmering grensgebieden met alle Nederlandse aansluitende regio’s zijn gerealiseerd. De inhoudelijke samenwerking tussen de Hulpverleningszone Taxandrië en de brandweer in Baarle-Nassau dient nog uitgewerkt te worden. Ook rond post Putte wordt de samenwerking met België nog uitgewerkt.
25
Jaarstukken 2021
Wat willen we bereiken We zijn beter voorbereid op meerdere typen crises door flexibilisering van onze crisisorganisatie (incl. bevolkingszorg). Wat gaan we daarvoor doen
Status
Toelichting
•
We geven uitvoering aan de bestuurlijke visie op crisisbeheersing die in 2020 wordt opgesteld.
•
We zetten verdere stappen in de doorontwikkeling van bevolkingszorg naar gemeentelijke crisisbeheersing.
•
We zijn voorbereid op frequentere en langdurige inzet van crisiscommunicatie. We geven uitvoering aan de visie op flexibele inzet crisiscommunicatie (uit 2020), inclusief communicatie in de nafase.
Ook crisiscommunicatie is bij de doorontwikkeling Crisisbeheersing betrokken. Dit krijgt in Q1 2022 een vervolg. De visie op een toekomstbestendige crisiscommunicatie is opgesteld.
•
De oefenplannen voor multi operationele voorbereiding zijn aangepast aan de flexibilisering en worden in praktijk beoefend.
De flexibilisering van crisisbeheersing is door de coronacrisis vertraagd. De aanpassing van het multidisciplinair oefenen hierdoor ook. De multidisciplinaire oefenplannen zijn grotendeels uitgevoerd. Hoogtepunt was een meerdaagse grootschalig opgezette oefening in samenwerking met Shell.
De geformuleerde kaders van de bestuurlijke visie zijn in de herinrichting van de afdeling Crisisbeheersing meegenomen. De uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s en de landelijke ontwikkelingen zijn hierin ook meegenomen. Resultaat is betere borging, leren evalueren, risicomonitoring en meer aandacht voor de netwerkfunctie. De eerste contouren van een nieuwe organisatie, gebaseerd op ervaringen van m.n. de coronacrisis en de wet Evaluatie veiligheidsregio’s, zijn aan het bestuur gepresenteerd. Hierbij zijn uitgangspunten voor verdere vormgeving opgehaald.
Wat willen we bereiken We verbeteren onze informatiepositie bij het bestrijden van en sturing geven aan een incident, ramp of crises. Wat gaan we daarvoor doen •
De informatiepositie van de meldkamerfunctie en CaCo voor, tijdens en na een incident is versterkt door te investeren in (real-time) dataen informatiesystemen en nieuwe manieren van alarmeren.
•
De in juni 2020 gerealiseerde overgang naar Bergen op Zoom (samenvoeging twee meldkamers VR Zeeland & Veiligheidsregio MWB) is geëvalueerd. De samenwerking met het Landelijke Meldkamer Systeem is verder uitgewerkt en geconcretiseerd. We investeren in het door ontwikkelen van informatiesystemen zoals Live-op.
• •
Status
Toelichting Het project Real Time Intelligence Center is gestart met als doel de besluitvorming in crisissituaties maximaal te ondersteunen met real-time informatie. Voor 2021 lag de focus op verbinden en het ophalen van behoeftes. In 2022 worden behoeftes omgezet in pilots. De evaluatie is afgerond.
Onderzoek continuïteit meldkamer (min J&V) is afgerond met dringend verzoek om de aanbevelingen op te volgen. Het project heeft vertraging opgelopen door focus op andere prioriteiten. Navigatiesystemen
26
Jaarstukken 2021
zijn geïmplementeerd. De vervanging van Liveop door eigen operationele viewer en informatieschermen worden naar verwachting in september 2022 operationeel gemaakt. •
We gebruiken onze data en informatie om continu te leren en te verbeteren.
Dit is een continu proces en blijvend bij ons onder de aandacht. Per 2021 is de nieuwe afdeling Informatie, Onderzoek en Analyse (IOA) gestart; deze komt steeds meer in positie ter ondersteuning van het primaire proces.
Binnen deze pijler vindt het overgrote deel van de activiteiten plaats in de going concern van Veiligheidsregio MWB. De volgende reguliere taken horen hiertoe: repressie, (multi)operationele voorbereiding en planvorming, techniek facilitair en logistiek, informatie gestuurd werken, multidisciplinair opleiden trainen en oefenen, crisiscommunicatie, meldkamer, bevolkingszorg, grensoverschrijdende samenwerking en GHORtaken. Prestatie-indicatoren Realisatie 2020
Begroting 2021
Realisatie 2021
Repressie Aantal vrijwilligers Aantal beroeps Opkomsttijden 1e TAS* Objectnorm Objectnorm + 2 minuten 18 minuten norm
1.259 215
1.312 215
1.293 219
75% 90% 100%
80% 95% 100%
71% 86% 98%
Vakbekwaam worden en zijn Opkomstpercentage oefenen Opkomstpercentage vrijwilligers bij oefenen Opkomstpercentage vrijwilligers bij alarm
77% 48%
60% 30%
** 46%
Uitruktijd 1e tankautospuit (in minuten) Vrijwilligers Beroeps
-** -**
4,50 min. 1,50 min.
4,70 min. 1,90 min.
Multidisciplinair opleiden en oefenen Aantal opleidingen/trainingen/oefeningen Aantal deelnemers Aantal Grip-situaties % geëvalueerde grip-2 situaties
20 400 11 100%
113 1.200 100%
24 980 5 - (geen grip 2 geweest)
-* 100-150 sec
15.000 100-150
12.827 98,9
69
70
70
98 8 10 36 18 146
97 8 5 33 21 139
97 8 5 33 21 139
Meldkamer Afgehandelde incidenten meldkamer (OCB) Gemiddelde verwerkingstijd van incidenten voor meldkamer Techniek, facilitair en logistiek Aantal kazernes Aantal voertuigen: Tankautospuiten Redvoertuigen Hulpverleningsvoertuigen Overige grote voertuigen Piketvoertuigen Dienstvoertuigen en busjes
27
Jaarstukken 2021
Crisiscommunicatie Inzet crisiswebsite en social media