VRMWB begroting 2026.pdf
Tekst van het document
Begroting 2026 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Inhoudsopgave Samenvatting ................................................................................................. 3 Inleiding ......................................................................................................... 7 1. Programmabegroting Veiligheid ........................................................... 8 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Algemeen .............................................................................................................. 8 Stimuleren van een redzame samenleving ........................................................... 12 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ................................................................ 15 Hulpvaardige en slagvaardige inzet ...................................................................... 19 Wendbare en duurzame organisatie ..................................................................... 24
2.
Paragrafen ...........................................................................................30
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Bedrijfsvoering .................................................................................................... 30 Financiering ......................................................................................................... 32 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................... 34 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 41 Verbonden partijen.............................................................................................. 42
3.
Financiële begroting ............................................................................44
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Kaders totstandkoming begroting ........................................................................ 44 Financiële positie ................................................................................................. 53 Overzicht lasten en baten .................................................................................... 56 Incidentele en structurele lasten en baten ............................................................ 58 Overzicht op taakvelden ...................................................................................... 60 Begroting op kostencategorie............................................................................... 61
Bijlagen .........................................................................................................62 Bijlage 1.
Lijst van veelgebruikte afkortingen ............................................................... 62
Samenvatting Voor onze inwoners werken we aan het voorkomen van incidenten en het verkleinen van veiligheidsrisico’s. We staan 24/7 paraat voor de bestrijding van incidenten, rampen en crises. Dat doen we in opdracht van onze gemeenten en het Rijk met inwoners, ondernemers, bestuurders, partners, en hulpverleners. Met deze begroting laten we zien wat we in 2026 doen om onze regio veiliger te maken.
Welke middelen zetten we in? Onze begroting bevat in totaal € 103 miljoen aan lasten, exclusief storting reserves. Die lasten zijn in 2026 als volgt verdeeld over onze beleidspijlers: Totaal
€ 103.000.000
Stimuleren van een redzame samenleving
€ 762.000
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
€ 10.147.000
Hulpvaardige en slagvaardige inzet
€ 76.232.000
Wendbare en duurzame organisatie
€ 14.922.000
Algemene dekkingsmiddelen (rente)
€ 914.000
Ons reguliere werk Het uitvoeren van onze reguliere taken vormt de basis van onze organisatie waarvoor we het overgrote deel van onze capaciteit en middelen inzetten. Dat gaat natuurlijk om incidentbestrijding en crisisbeheersing, maar ook om het voorkomen van onveilige situaties. We staan 24/7 klaar om hulp te bieden bij situaties zoals gebouw- en natuurbranden, verkeersongelukken, liftopsluitingen, reanimaties, het redden van dieren, tot en met het beheersen van omvangrijke crises zoals een pandemie of langdurige uitval van onze stroomvoorziening. Veiligheidsrisico’s voorkomen we met een risicogerichte benadering: we signaleren veiligheidsrisico’s in de fysieke omgeving voordat die zich voordoen en adviseren betrokkenen over manieren om die risico’s te verkleinen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van kaders in de bestaande regelgeving, maar ook van andere werkwijzen, zoals gedragsverandering, bewustwording en kennisdeling. Ons werk doen we met verschillende disciplines onder één dak.
Tot de verbeelding sprekend is de inzet van onze brandweermensen, maar denk ook aan het signaleren (monitoring) van potentiële risico’s, het opleiden en oefenen van onze mensen, het onderhoud aan ons materieel, onze taken voor bevolkingszorg, risico- en crisiscommunicatie, het toezicht op risicovolle bedrijven, het begeleiden van evenementen, het adviseren bij plannen voor ruimtelijke ordening, en alles wat we doen voor een efficiënte bedrijfsvoering.
VRMWB | Begroting 2026
3
Welke ontwikkelingen zien we? Naast onze reguliere taken zetten we in op veranderingen die nodig zijn vanwege allerlei ontwikkelingen om ons heen. Denk daarbij aan geopolitieke onrust, cyberdreigingen, politieke instabiliteit en de gevolgen van klimaatveranderingen. Juist in deze tijd wordt een beroep gedaan op veiligheidsregio’s om de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht te vergroten, defensie te ondersteunen en ons voor te bereiden op langdurige crises.
Wat gaan we dit jaar doen? De begroting 2026 omvat resultaten die een antwoord vormen op actuele en toekomstige uitdagingen.
Stimuleren van een redzame samenleving We vergroten de weerbaarheid van samenleving, onder meer met het uitvoeren van publiekscampagnes en een onderzoek naar de toegevoegde waarde van noodsteunpunten. We hebben als veiligheidsregio bovendien een platformfunctie om initiatieven voor het vergroten van weerbaarheid samen te brengen. Vanuit deze rol versterken we de samenwerking met andere hulpverleningsorganisaties en (vitale) partners. We richten burgerhulpverlening bij incidenten in als een regulier onderdeel van onze dienstverlening.
Bijdragen aan een veilige leefomgeving Onze manier van risicogericht werken wordt verder vormgegeven en geborgd en we vergroten onze kennis en kunde voor advisering aan gemeenten en bedrijven over de prioritaire risico's. Ook de gebiedsgerichte opkomsttijden zijn geïntegreerd in onze risicogerichte aanpak. We versterken onze 24/7 informatiepositie, bijvoorbeeld door het regionaal en landelijk delen van informatie. Nieuwe inzichten uit gekoppelde gegevens delen we met onze gemeenten en veiligheidspartners, zodat zij die kunnen verwerken in hun eigen veiligheidsplannen. We versterken de samenwerking in het netwerk van partners die onderdeel uitmaken van de vitale infrastructuur voor Openbare Orde en Veiligheid. We verkennen ook relaties met nieuwe partners waarmee we (meer) kunnen samenwerken vanwege actuele risico's.
Hulpvaardige en slagvaardige inzet We maken Brandweerzorg meer Toekomstbestendig zodat we onze 24/7 paraatheid kunnen blijven bieden voor maatschappelijk aanvaardbare kosten. In 2026 starten we met de uitwerking van een variant uit het masterplan die ons bestuur eind 2025 kiest als belangrijke stap naar toekomstbestendige brandweerzorg. Het omvormen van de post Moerdijk-Haven naar een 100% overheidsbrandweerpost is eind 2026 gereed. We starten ook met de implementatie van een business case om ons opleidingscentrum Safety Village toekomstbestendig te maken. We versterken onze rol voor crisisbeheersing, zodat we invulling kunnen geven aan de opgaven binnen de drie pijlers van de landelijke agenda Crisisbeheersing, waaronder het versterken van de weerbaarheid. Vanuit de meldkamer bieden we onze inwoners sneller adequate hulpverlening door de inzet van moderne digitale middelen, waaronder beeldherkenning. We ontwikkelen een landelijke standaard voor onze medewerkers bij informatiegestuurd werken.
VRMWB | Begroting 2026
4
Wendbare en duurzame organisatie We brengen onze organisatie en goed werkgeverschap verder door het vertalen van onze kernwaarden naar het dagelijks handelen van onze medewerkers. Daarbij hebben we aandacht voor inclusief leiderschap, het voorkomen en beperken van mentale en fysieke gezondheidsrisico’s (waaronder PTSS), en de verdere doorontwikkeling van het tweede loopbaanbeleid. We versterken onze weerbaarheid als organisatie en bereiden ons voor op (langdurige) verstoringen, waardoor we na een omvangrijke storing of calamiteit snel herstellen en onze dienstverlening kunnen continueren. Zoals beloofd in ons meerjarig Beleidsplan voeren we ons plan uit om CO2 te reduceren en verwerken we onze bevindingen uit een Grondstoffenanalyse in (inkoop)projecten en facilitaire processen. Tenslotte voeren we de eerste fase van de landelijke Strategische agenda Informatievoorziening uit en vertalen die naar onze eigen organisatie.
Financiële uitdagingen Alle ontwikkelingen en bijbehorende opgaven vallen ongelukkig samen met de financiële uitdagingen die er ook zijn. We hebben te maken met een korting van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Ook gemeenten worden vanaf 2026 gekort op de algemene financiële uitkering uit het gemeentefonds, waarbij ook zij kijken naar gemeenschappelijke regelingen om voorstellen te doen om de gevolgen van deze korting op te vangen. Het Algemeen Bestuur heeft een bestuurlijke commissie een opdracht gegeven om samen met onze directie de gevolgen van de financiële ontwikkelingen vanaf 2026 te onderzoeken. In december 2025 neemt ons AB een besluit over onze financiële opgave die wij verwerken in de kaderbrief 2027.
Temporiseren beleidsplan 2023-2029 De basis voor deze begroting is ons meerjarenbeleidsplan waarin we onze ambities voor een periode van vier jaar (2023-2027) hebben beschreven. Vanwege de gelijktijdigheid van financiële uitdagingen en urgente veiligheidsrisico’s, heeft het Algemeen Bestuur besloten om langer de tijd te nemen voor de opgaven uit ons beleidsplan en de looptijd met twee jaar te verlengen tot 2029. Hiermee krijgen de meest urgente onderwerpen alle aandacht die zij nu verdienen, terwijl andere ontwikkelingen doorgaan met een langere tijdshorizon zonder stijgende kosten. Het Regionaal risicoprofiel is één van de onderliggende meerjarenplannen en wordt wel geactualiseerd voor een periode van twee jaar. Op 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. We nemen de nieuwe gemeenteraadsleden mee in de ontwikkelingen en meerjarenambities van onze veiligheidsregio.
Begroting 2026 De Begroting 2026 en de meerjarenraming is sluitend, maar niet structureel in evenwicht voor de jaren 2027 en 2028. Dit wordt veroorzaakt doordat we conform bestuursbesluit AB2024.12.12/4.6 de structurele kosten van Post Moerdijk Haven twee jaar dekken met een daarvoor gevormde reserve. Zie voor meer toelichting paragraaf 3.4. De gemeentelijke bijdrage is conform de Kaderbrief 2026 aangepast en daarnaast is het investeringsplan, de intekentaken FLO en kazernes geactualiseerd.
Gemeentelijke bijdrage Het Algemeen Bestuur heeft bij de behandeling van de kaderbrief 2026 besloten om voor twee ontwikkelingen de gemeentelijke bijdrage structureel te verhogen vanaf 2026. Het gaat om
VRMWB | Begroting 2026
5
energiekosten € 326.000 en informatieveiligheid € 100.000. Daarnaast is besloten eenmalig een bedrag van € 465.000 te onttrekken aan de algemene reserve om de repressieve sterkte van de brandweer op peil te houden. We gaan ervanuit dat het Rijk nog steeds verantwoordelijk is voor deze stelselwijziging en daarmee voor deze kosten. Daarom vinden we op dit moment een incidentele dekking verantwoord.
VRMWB | Begroting 2026
6
Inleiding ‘Samen maken we de regio veiliger’. Dit doen we voor de veiligheid van de inwoners van onze 24 gemeenten. Wij werken aan het voorkomen van incidenten en het verkleinen van risico’s in de regio én we staan 24/7 paraat voor de bestrijding van incidenten, klassieke rampen en moderne crises. We bundelen de krachten van inwoners, ondernemers, bestuurders, partners, hulpverleners en onze medewerkers. Met deze begroting tonen we aan ons bestuur, partners en inwoners de inzet van onze middelen en onze prestaties.
Leeswijzer De begroting is opgebouwd uit het programma Veiligheid, de verplichte paragrafen en de financiële begroting met bijlagen.
Hoofdstuk 1 Programma Veiligheid Dit hoofdstuk beschrijft onze missie, visie en de vertaling daarvan naar de pijlers en ons fundament. Elke pijler begint met een korte inleiding en beschrijft de beoogde resultaten voor 2026.
Hoofdstuk 2 Verplichte paragrafen Dit hoofdstuk bevat de verantwoording van de beheersmatige aspecten, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Hoofdstuk 3 Financiële begroting Dit hoofdstuk beschrijft de financiële uitgangspunten voor de begroting, de ontwikkelingen op het gebied van de loon- en prijsontwikkeling (LPO) en de Rijksbijdrage. Een overzicht van lasten en baten en een meerjarenperspectief van de bijdragen per gemeente worden gepresenteerd.
Bijlagen In de bijlagen staat een lijst van veelgebruikte afkortingen.
VRMWB | Begroting 2026
7
1.
Programmabegroting Veiligheid
1.1
Algemeen
Wie we zijn We werken in opdracht van de gemeenten aan het voorkomen van incidenten en het verkleinen van risico’s in de regio én we staan 24/7 paraat voor de bestrijding van incidenten, klassieke rampen en moderne crises. Daarvoor bundelen we de krachten van inwoners, ondernemers, bestuurders, partners, hulpverleners en onze medewerkers. We zijn zowel een netwerkorganisatie als een krachtige hulpdienst. Onze 1.800 medewerkers, waarvan 1.300 vrijwilligers, vormen een onmisbaar fundament onder de dingen die we doen. We zijn professioneel en dragen met veel passie dag in dag uit bij aan de veiligheid in Midden- en West-Brabant.
Waar wij voor gaan We zijn een parate veiligheidsregio, klaar voor actuele uitdagingen. We richten ons op fysieke veiligheid en maatschappelijke vraagstukken met (fysieke) veiligheidseffecten. Onze aandacht gaat allang niet meer alleen naar fysieke veiligheid en klassieke incidenten. Waar een crisis voorheen een ‘flitsramp’ was, hebben we nu steeds vaker te maken met complexe, langdurige crises met maatschappelijke impact of een steeds lastiger te voorspellen mix van impact. Denk hierbij aan geopolitieke spanningen, de crisisnoodopvang van vluchtelingen, vuurwerkproblematiek, boerenprotesten, coronacrisis en niet te vergeten de ontwikkelingen als gevolg van de klimaatverandering. Deze crises vragen om een andere aanpak en meer bovenregionale samenwerking. Onze rol varieert. Deze kan repressief en hulpverlenend zijn maar ook coördinerend, regisserend en ondersteunend aan samenwerkingspartners, onze gemeenten, het Rijk en het Veiligheidsberaad.
Onze ambitie vertaald naar beleid Om onze ambitie te realiseren zetten we in op drie beleidspijlers: • •
•
Redzame samenleving De meeste mensen zijn prima in staat om zelf te handelen bij incidenten en crisissituaties. We stimuleren veilig gedrag en zelfredzaamheid van inwoners. Veilige leefomgeving Risico’s zijn er altijd. Wij adviseren vanuit onze professionele expertise, robuuste informatiepositie en omgevingssensitiviteit hoe we risico’s beter kunnen beheersen. We richten ons daarbij op fysieke veiligheid(effecten). Hulpvaardige en slagvaardige inzet. Inwoners verdienen de beste veiligheidszorg. We staan 24/7 paraat en bieden daadkrachtige hulp bij incidenten, rampen en crises.
Daarnaast vormt Wendbare en duurzame organisatie een fundament onder al onze activiteiten.
We willen het beste uit onszelf halen •
Ons werk is mensenwerk, onze mensen zijn een belangrijk fundament onder onze resultaten. Zij zijn vitaal, professioneel en zetten zich met passie in voor een veilige regio.
VRMWB | Begroting 2026
8
•
De uitdagingen waar we de komende jaren mee te maken krijgen zijn te complex om alleen op te pakken. We zijn een betrokken en betrouwbare partner in het netwerk van veiligheid en gezondheid.
Wat er speelt De samenleving en onze omgeving veranderen in een hoog tempo. De maatschappelijke trends, landelijke en internationale ontwikkelingen en de ontwikkelingen genoemd in het regionaal risicoprofiel bepalen de weg die we als organisatie opgaan en de risico’s waarop we ons voorbereiden. We houden rekening met ontwikkelingen en trends zoals veilig verduurzamen, de informatie gedreven samenleving, het gegeven dat de machtsverhoudingen veranderen en minder voorspelbaar zijn en de zogenaamde ‘zwarte zwaan’ (onbekende zeldzame situaties met grote impact, die achteraf te voorspellen waren). Het Regionaal Risicoprofiel 2023-2027 beschrijft de verschillende risico's die in de regio aanwezig zijn. De risico’s met een grote impact, grote waarschijnlijkheid én veel (cascade) effecten, noemen wij onze prioritaire risico’s en vormen een belangrijk uitgangspunt voor deze beleidsperiode. De prioritaire risico's in onze regio zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
Infectieziekten mens Verstoring vitale infrastructuur Extreem weer Effecten van maatschappelijke onrust Natuurbranden
Turbulente tijd Het is een turbulente tijd! Verschillende ontwikkelingen wereldwijd en binnen ons land zijn van invloed op de toenemende maatschappelijke onrust in ons land en in onze regio. Denk daarbij aan geopolitieke onrust, politieke instabiliteit, oorlogsdreiging, cyberdreiging, en de gevolgen van klimaatveranderingen. Juist in deze tijd wordt een beroep gedaan op veiligheidsregio’s om de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht te vergroten, defensie te ondersteunen en zich voor te bereiden op langdurige crises. De leden van ons bestuur en de directie zetten zich maximaal in voor landelijke financiering van deze nieuwe uitdagingen. Echter, vooralsnog lijkt het Rijk geen extra middelen ter beschikking te stellen voor het dossier maatschappelijke weerbaarheid en het waarborgen van de continuïteit van cruciale overheidstaken. Indien nodig, leggen we bij mogelijke uitbreiding van onze taken de kosten hiervan uiteraard voor aan ons Algemeen Bestuur.
Geopolitieke spanning Er is toenemende geopolitieke onrust in de wereld. Binnen de NAVO bereiden lidstaten zich voor op mogelijke betrokkenheid bij conflicten, variërend van militaire inzet tot hybride oorlogsvoering, die maatschappelijke continuïteit verstoren. Nederland heeft een nationaal crisisplan voor militaire dreiging en de samenleving wordt voorbereid. We hebben een rol om de weerbaarheid van de samenleving te versterken. Denk aan het voorbereiden op langdurige uitval van vitale infrastructuur en schaarste, wat ook maatschappelijke onrust kan veroorzaken. Onze regio heeft een strategische ligging en goede infrastructuur. Dat maakt onze regio een aantrekkelijk doelwit voor activiteiten die
VRMWB | Begroting 2026
9
de maatschappelijke continuïteit verstoren. Ook Defensie doet een groter beroep op de veiligheidsregio’s in het geval van oorlog omdat zij waarschijnlijk onvoldoende capaciteit hebben voor civiel-militaire bijstand. We bereiden ons op verschillende manieren voor op langdurige crises. We verkennen bijvoorbeeld de mogelijke inzet van onder andere brandweerkazernes als zogenaamde resilience centers, ook wel weerbaarheidsposten: centrale punten in de lokale gemeenschap voor onder andere distributie van voedsel, stroomvoorziening en coördinatiepunt met communicatievoorzieningen. Daarnaast ontwikkelen we voor deze scenario’s risico- en crisiscommunicatie, burgerhulpverlening en vergroten we onze cyberweerbaarheid.
Klimaatverandering Naast geopolitieke ontwikkelingen vraagt klimaatverandering onverminderd onze aandacht. We zien het klimaat veranderen met vaker extreem weer tot gevolg. Meer stormen binnen korte tijd achter elkaar, veel neerslag, een hoge grondwaterstand en grote temperatuurverschillen hebben grote impact, zeker ook op de langere termijn. Klimaatvraagstukken beperken zich niet tot de grenzen van onze regio en vragen om een andere aanpak en meer bovenregionale samenwerking. Natuurbrand vormt één van de prioritaire risico’s in onze regio. Uit de risico- en crisisbarometer 2024 blijkt dat de inwoners van onze regio de kans op het voorkomen van een natuurbrand veel hoger (58%) inschatten dan landelijk (47%). In onze regio zijn grote natuurgebieden met recreatieve functies als de Loonse en Drunense Duinen, Grenspark De Zoom, De Biesbosch, de bossen en vennen bij Tilburg, Breda, Oisterwijk en de Brabantse Wal. De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid ziet natuurbranden als één van de crisistypen die vanuit de extra BDuR voor versterking van (boven)regionale en landelijke crisisbeheersing gefinancierd moeten worden, maar de discussie hierover wordt nog gevoerd.
Financiële uitdagingen Het Rijk heeft een korting van 10% aangekondigd op de specifieke uitkering Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Voor ons betekent dit vanaf 2026 een structurele vermindering van inkomsten met ongeveer € 1,5 mln. Deze korting is al opgenomen in de Rijksbegroting voor 2026 en verder en ook verwerkt in onze begroting. Ook gemeenten worden vanaf 2026 gekort op de algemene financiële uitkering uit het gemeentefonds. We zijn ons bewust van de financiële uitdagingen van de gemeenten en begrijpen dat de gemeenten ook kijken naar de financiën van gemeenschappelijke regelingen om voorstellen te doen om de gevolgen van deze korting op te vangen. Tijdens de takendiscussie van 2022 is bestuurlijk vastgesteld dat ‘de keukenkastjes zorgvuldig zijn uitgestoft’, de tijd van kaasschaven voorbij is en de voordelen van ‘laaghangend fruit’ zijn uitgeput. Een nieuwe bezuinigingsopdracht heeft direct invloed op de paraatheid en het veiligheidsniveau in onze regio en vraagt om een gedegen bestuurlijke afweging.
Onderzoek naar onze financiële opgave Het Algemeen Bestuur heeft de bestuurlijke commissie, die ook de eerdere takendiscussie heeft geleid, de opdracht gegeven om samen met de directie van de Veiligheidsregio MWB de gevolgen van de financiële ontwikkelingen vanaf 2026 te onderzoeken.
VRMWB | Begroting 2026
10
Samen met een aantal inhoudelijke opgaven die op de organisatie afkomt, is dit uitgewerkt in de notitie ‘Financiële uitdagingen van de VRMWB’. Naar aanleiding van deze notitie heeft de directie de bestuurlijke opdracht gekregen om het Algemeen Bestuur in december 2025 een besluit te laten nemen over de financiële opgave voor de VRMWB en die te verwerken in de kaderbrief 2027. Hiervoor worden twee onderzoeken uitgevoerd, namelijk het ontwikkelen van een masterplan brandweerzorg en de risicobeheersingstaken waarbij: •
• •
Gemeentegrenzen niet langer leidend zijn en de brandweerzorg in de regio op vernieuwende wijze wordt georganiseerd en flexibel wordt omgegaan met bezetting van voertuigen, posten en aanrijdtijden. In het verleden geaccepteerde risiconiveaus en beheermaatregelen worden afgeschaald ten behoeve van nieuwe en actuele risico’s. We de bereidheid hebben om te heroverwegen welke risico’s vroeger vaak voorkwamen maar nu veel minder relevant zijn. Als we dat niet doen, blijven we stapelen of lopen we het risico dat actuele zaken niet opgepakt worden omdat we vooral bezig zijn met risico’s die in het verleden belangrijk waren.
Temporiseren beleidsplan 2023-2029 De basis voor deze begroting is ons meerjarenbeleidsplan waarin we onze ambities voor een periode van vier jaar (2023-2027) hebben beschreven. De uitdagingen zijn groot, zowel financieel als beleidsmatig. In reactie op de begroting 2025 hebben diverse gemeenteraden voorgesteld om onze beleidsambities te temporiseren. Vanwege de gelijktijdigheid van financiële uitdagingen en urgente veiligheidsrisico’s, heeft het Algemeen Bestuur besloten om langer de tijd te nemen voor de opgaven uit ons beleidsplan en de looptijd met twee jaar te verlengen tot 2029. Op grond van artikel 14 van de Wet veiligheidsregio’s en de Gemeenschappelijke Regeling wordt hiervoor het beleidsplan aan het einde van de huidige beleidsperiode in ongewijzigde vorm aangeboden aan ons bestuur. Het Regionaal risicoprofiel (één van de onderliggende meerjarenplannen) wordt wel geactualiseerd voor een periode van twee jaar. Op 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. We nemen de nieuwe gemeenteraadsleden mee in de ontwikkelingen en onze meerjarenambities.
Opbouw begroting Onze beleidspijlers vormen een herkenbare lijn in onze beleidsdocumenten. Hiermee vergroten we het inzicht in de voortgang van onze activiteiten die bijdragen aan het bereiken van onze doelen. Hierna beschrijven we de ambities voor iedere pijler aan de hand van de volgende vragen: • • • •
Welke ontwikkelingen zien we? Wat gaan we dit jaar doen? Wat we blijven doen (ons reguliere werk) Welke middelen zetten we in?
Programmabegroting De begroting kent één programma (programma Veiligheid), onderverdeeld in de drie pijlers. Daarnaast is het voor de categorieën Overhead, Algemene Dekkingsmiddelen en Reserves verplicht deze apart inzichtelijk te maken.
VRMWB | Begroting 2026
11
In het onderstaand overzicht is de begroting op programmaniveau voor 2026 inclusief het meerjarenperspectief voor de jaren 2027 t/m 2029 opgenomen.
1.2
Stimuleren van een redzame samenleving
Een samenleving wordt gevormd door de mensen die er wonen, werken, recreëren, ondernemen en studeren; iedereen draagt daar op de één of andere manier een steentje aan bij. De manier waarop verschilt per persoon en per moment. Uit onderzoek blijkt dat de redzaamheid van mensen in de afgelopen periode is afgenomen en dat er vaker contact wordt gezocht met hulpverleners. Tegelijkertijd zien we een grote veerkracht bij mensen, zoals tijdens de coronacrisis. In de komende jaren is het essentieel daar waar nodig te ondersteunen en waar mogelijk de veerkracht aan te spreken. Het is onze taak om inwoners bewust te maken van veiligheidsrisico's en handelingsperspectief te bieden voorafgaand aan, tijdens en na afloop van incidenten en crises. Om met onze interventies
VRMWB | Begroting 2026
12
effectief te zijn bij de verschillende doelgroepen begrijpen we wat speelt in de samenleving, zitten we in een vroeger stadium samen met stakeholders uit ons netwerk om tafel, vergroten we de redzaamheid en bundelen we onze kennis en kunde.
Welke ontwikkelingen zien we? Weerbare samenleving Het thema weerbaarheid staat al enkele jaren in ons beleidsplan. Echter zijn de context en urgentie van dit onderwerp nu veranderd. Begin december 2024 hebben alle burgemeesters in Nederland een brief ontvangen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, waarin hij oproept dat ook het lokaal gezag een rol neemt in het thema weerbaarheid. De landelijke beleidsmatige kaders voor de aanpak zijn uitgewerkt in de Landelijke Agenda Crisisbeheersing die de gezamenlijke ambities van Rijk en veiligheidsregio’s voor crisisbeheersing bevat. Als het gaat over weerbaarheid is er landelijk veel aandacht voor militaire en hybride dreigingen. Dit is echter niet het enige dreigingsscenario. Dit vraagt om een brede weerbaarheidsaanpak. Gemeenten hebben een unieke en bijzondere rol en taak hierin, omdat zij hun samenleving het beste kennen. We helpen ze door onder meer: een impact-/ risicoanalyse militaire dreiging, een handreiking burgerhulpverlening, een onderzoek naar noodsteunpunten en het uitvoeren van publiekscampagnes gericht op weerbaarheid.
Wat gaan we dit jaar doen? In 2026 richten we ons op de volgende resultaten:
Veerkracht en weerbaarheid van de samenleving •
•
•
•
We hebben een platformfunctie/rol om initiatieven voor het vergroten van weerbaarheid samen te brengen. Vanuit deze rol versterken we de samenwerking met andere hulpverleningskolommen en (vitale) partners. In 2026 is de platformfunctie op basis van een bestuurlijke opdracht ingevuld. We voeren samen met onze partners gerichte meetbare campagnes en interventies uit richting onze inwoners, waarmee we hen handelingsperspectief geven bij (effecten van) klassieke en nieuwe type risico's (zoals de energietransitie, geopolitieke dreiging en klimaatverandering). We zetten onder meer de Risk Factory hiervoor in. Hiernaast brengen we de regionale effecten (indicatief) in kaart door bijvoorbeeld een uitvraag in burgerpanels. We richten burgerhulpverlening bij incidenten in als een regulier onderdeel van onze dienstverlening. Vanuit onze samenwerking met burgerhulpinitiatieven zoals Ready to Help kennen we de toegevoegde waarde van burgerhulpverlening en nemen we het op in onder meer onze planvorming en oefeningen. In 2025 verkennen we de mogelijkheden om lokale noodsteunpunten (resilience centers) te bieden aan inwoners; waar moeten die aan voldoen en op welke manier kunnen die het meest van waarde zijn? Na besluitvorming van ons bestuur geven wij in 2026 samen met onze partners invulling aan de organisatie van deze noodsteunpunten.
Dit kan zijn dat wij zelf noodsteunpunten organiseren of dat wij gemeenten of partners adviseren bij het inrichten daarvan.
Wat we blijven doen (ons reguliere werk) In deze begroting geven we aan wat we in 2026 willen ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan het stimuleren van een redzame samenleving. Naast deze ontwikkelingen voeren wij onze reguliere
VRMWB | Begroting 2026
13
werkzaamheden uit die bijdragen aan deze pijler en waarvoor we een overgroot deel van onze capaciteit en middelen inzetten. Een aantal van deze werkzaamheden gebeurt op basis van aanvraag en samenwerking met gemeenten. Ten behoeve van het stimuleren van de redzame samenleving zijn onze reguliere werkzaamheden onder meer: •
• • •
Met risicocommunicatie bieden we inwoners en andere partijen handelingsperspectieven. Zij staan tijdens en direct na een incident vaker open voor informatie over risico’s en gevaar. Door op het juiste moment (voor, tijdens of na een incident) passende informatie te bieden, nemen veiligheidsbewustzijn en handelingsbekwaamheid van betrokkenen toe. Contacten leggen en onderhouden met netwerkpartners rondom verminderd zelfredzame groepen, zoals ouderen en zorgbehoevenden. Bijdragen aan de landelijke Brandpreventieweken. We bieden schooljeugd uit de groepen 7 en 8 in onze Risk Factory belevingsonderwijs om hen redzamer te maken rondom diverse veiligheids-, gezondheids- en duurzaamheidsthema’s. Recent wetenschappelijk onderzoek door de Radboud Universiteit heeft laten zien dat we hiermee een meetbaar effect bereiken bij de bezoekers. Wij verbreden de inzet van de Risk Factory door haar ook in te zetten voor de doelgroep senioren.
Realisatie 2024 Aantal campagnes voor bewustzijnsverhoging inwoners
Verwachting/ streefwaarde 2025
Verwachting/ streefwaarde 2026
8
7
8
4.350
6.000
6.000
-
-
1.500
Aantal bezoekers Risk Factory •
Leerlingen 1
•
Senioren 2
Bereik van specifieke campagnes •
Betaald
3
3
•
Organisch
4
4
VRMWB | Begroting 2026
14
Welke middelen zetten we in? Weergave van de kosten voor Programma Veiligheid: pijler Stimuleren van de redzame samenleving:
1.3
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
De inrichting van een veilige leefomgeving creëer je niet alleen, maar samen. Inwoners, ondernemers, zorg- en hulpverleners, iedereen draagt zijn steentje bij. De regierol voor een veilige leefomgeving ligt bij de gemeenten. We adviseren gemeenten en bedrijven bij specifieke projecten, evenementen, objecten en gebieden. We kijken daarbij breder naar de aanwezige risico’s met betrekking tot het object en omgeving én er is aandacht voor nieuwe risico’s. Wij adviseren tijdig en op een eenduidige manier over het beheersen van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen.
Welke ontwikkelingen zien we? Capaciteit inspecteurs Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) Binnen onze regio hebben we te maken met een forse groei van het aantal risicovolle bedrijven. Deze bedrijven vallen onder het zgn. Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en zijn aangewezen op basis van de hoeveelheid en soort gevaarlijke stoffen die worden gebruikt. Door de groei van het aantal bedrijven staat de capaciteit van de inspecteurs onder druk. De verwachting is dat er de komende vier jaar zich nog zeventien risicovolle bedrijven vestigen in de provincie Noord-Brabant, waarvan tien in de regio Midden- en West-Brabant. Daarnaast is er sprake van gewijzigde regelgeving rondom zogenaamde Arie-plichtige inrichtingen (Arie: regeling voor Aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie), waardoor het aantal bedrijven dat in aanmerking komt voor het doorlopen van een Aanwijstraject voor een bedrijfsbrandweer (art. 31 Wvr) vanaf 2023 is toegenomen. Deze toename is op het moment dat er zich binnen het samenwerkingsverband Noord-Brabant al een veertigtal Arie-bedrijven bevinden waarvoor nog geen aanwijstraject is gestart vanwege onvoldoende capaciteit. Naar verwachting komen daar met de wijziging in regelgeving nog tien Arie-plichtige inrichtingen bij. Vooralsnog vangen we het eerste deel van deze groei op door niet meer bij alle gezamenlijke Seveso-controles
VRMWB | Begroting 2026
15
aanwezig te zijn, zoals medegedeeld in het Algemeen Bestuur op 4-7-2024. De totale impact van deze toename bepalen we in het onderzoek naar de Risicobeheersingstaken in 2025, als onderdeel van de financiële uitdagingen.
Taakverandering door Omgevingswet De Omgevingswet brengt voor de veiligheidsregio’s een intensieve taakverandering mee op het gebied van risicobeheersing. Er zijn nieuwe kwaliteiten en producten nodig en een andere wijze van advisering van risicobeheersing aan gemeenten. Hiervoor is meer capaciteit nodig, vooralsnog is dit berekend op drie fte extra en € 240k. We verwachten dat gemeenten voor de extra structurele kosten worden gecompenseerd door het Rijk. Daar is echter nog geen duidelijkheid over. Met het onderzoek naar de Risicobeheersingstaken in 2025 als onderdeel van de financiële uitdagingen brengen we de inhoudelijke, personele en financiële effecten in kaart.
Wat gaan we dit jaar doen? In 2026 richten we ons op de volgende resultaten:
Borging van risicogerichtheid •
•
Het onderzoek Risicobeheersing heeft een nieuw taken- en dienstenpalet opgeleverd, waarmee het risicogerichte werken verder wordt vormgegeven en geborgd in onze processen. De uitkomsten van het onderzoek naar actuele risico’s leidt tot aanpassing van onze risicobeheersingstaken. In het verleden geaccepteerde risiconiveaus en beheermaatregelen worden afgeschaald ten behoeve van nieuwe en actuele risico’s. Ook de gebiedsgerichte opkomsttijden (GGO) zijn geïntegreerd in onze risicogerichte aanpak. We versterken de ketensamenwerking op het thema extreem weer. We hebben een goed beeld wat extreem weer voor de samenleving betekent en hoe wij hier met onze partners beter op kunnen voorbereiden.
24/7 informatiepositie is operationeel •
•
•
Door versterking van onze data- en informatiepositie kunnen we gegevens met elkaar koppelen en daaruit nieuwe inzichten krijgen. Deze informatie delen we met onze gemeenten en veiligheidspartners, die zij kunnen verwerken in hun eigen veiligheidsplannen. Ook het delen van informatie regionaal en landelijk is geborgd; we zijn verbonden met het Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC) en het Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2) waarmee we over een actueel en bovenregionaal beeld beschikken van onze risico’s, kwetsbaarheden en dreigingen. Vanuit een krachtige informatiepositie en netwerkregie voeren we regelmatige dialogen met onze partners over risico’s om zo gezamenlijk beleid af te stemmen en risico- en crisisinterventies te doen zodat de kans op een risico/ crisis of de effecten ervan afnemen.
Versterking netwerkregie •
Met de in 2025 ontwikkelde landelijke netwerkstrategie die is voortgekomen uit de Landelijke Agenda Crisisbeheersing brengen we regionaal ons netwerk in kaart en bouwen we verder aan de bestaande samenwerking met onze partners die onderdeel uitmaken van de vitale infrastructuur voor Openbare Orde en Veiligheid. We maken inzichtelijk wat onze gezamenlijke belangen zijn en welke afspraken wij met elkaar hebben. Met het oog op actuele risico’s verkennen we of er in het netwerk nieuwe partners zijn waarmee de samenwerking geïntensiveerd mag worden.
VRMWB | Begroting 2026
16
•
In 2025 is een pilot accountmanagement uitgevoerd om beter zicht te krijgen op (de dynamiek in) ons netwerk en welke mogelijkheden er zijn om effectiever netwerkregie te voeren. In 2026 ontwikkelen we die werkwijze door, onder meer met automatisering.
Wat we blijven doen (ons reguliere werk) In deze begroting geven we aan wat we in 2026 willen ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan een veilige leefomgeving. Naast deze ontwikkelingen voeren wij onze reguliere werkzaamheden uit die bijdragen aan deze pijler en waarvoor we een overgroot deel van onze capaciteit en middelen inzetten. We verbeteren ons reguliere werk continu. Permanente risicomonitoring is een belangrijk fundament voor het effectief inzetten van onze ‘zes sporen van beïnvloeding’. Deze zes sporen bevatten alle werkzaamheden van risicobeheersing, verdeeld over een aantal werkvelden: Zes sporen van beïnvloeding 1. Beïnvloeding wet- en regelgeving 2. Inrichten van de omgeving 3. Vergunningverlening, toezicht en handhaving 4. Kennisdeling en gedragsverandering samenleving 5. Kennisoverdracht en handelingsperspectief incidentbestrijders 6. Communicatie over restrisico’s en handelingsperspectief
Werkvelden 7. BRZO en Bedrijfsbrandweren 8. Ruimtelijke ontwikkeling en Infrastructuur 9. Milieu en Industrie 10. Bouwen 11. Gebruik 12. Evenementen 13. (Brand) Veilig Leven
Het reguliere werk van het GHOR-bureau ligt op het snijvlak van gezondheid en veiligheid. Door advisering, kennisoverdracht en het bieden van handelingsperspectief legt de GHOR de verbinding tussen de veiligheidsregio en de zorgsector. De GHOR heeft als doel om continuïteit van de zorg te borgen. Hieronder staan niet alle indicatoren benoemd die inzicht geven in de werkzaamheden in deze beleidspijler. Naar aanleiding van het resultaat van het onderzoek naar de taken van Risicobeheersing, waarbij het takenpakket opnieuw is bekeken, worden de prestatie indicatoren ook opnieuw tegen het licht gehouden. Dit geldt voor alle werkzaamheden van Industriële Veiligheid en Milieu, Bouwen, Toezicht en Gebruik, Evenementen en overige plaatsen en Advisering op ruimtelijke ordening en infrastructuur. Daarom zijn in de begroting alleen de bedrijfsbrandweer en Sevesobedrijven opgenomen.
VRMWB | Begroting 2026
17
Realisatie 2024
Verwachting of streefwaarde 2025
Verwachting of streefwaarde 2026
Aantal afgesproken Brzo-inspecties
57
45
45
Aantal onaangekondigde controles Brzo-bedrijven
58
45
45
Toezicht bedrijfsbrandweer
19
23
25
193
150
150
5
5
5
Levertijd advisering: tijdigheid van adviezen (%)
83%
90%
90%
Gerealiseerd gepland toezicht (%)
90%
90%
90%
Seveso en bedrijfsbrandweer
Industriële veiligheid en milieu Aanvragen milieu, externe veiligheid, onderzoeken explosieven Toezicht risicovolle bedrijven
Welke middelen zetten we in? Weergave van de kosten voor Programma Veiligheid: pijler Bijdragen aan een veilige leefomgeving
VRMWB | Begroting 2026
18
1.4
Hulpvaardige en slagvaardige inzet
Nieuwe risico’s leiden tot nieuwe type incidenten, rampen en crises. In die veranderende omgeving staan de meldkamercentralisten, brandweer- en crisisteams 24/7 paraat. Ons vakmanschap, adequaat materieel en een betrouwbare operationele informatie zijn daarbij essentieel. Wij ondersteunen onze bestuurders, die verantwoordelijk zijn voor Bevolkingszorg en de beheersing en bestrijding van crises en incidenten.
Welke ontwikkelingen zien we? Vitaalbeoordeling van de sector Openbare orde en veiligheid (OOV) We verwachten dat de Eerste Kamer in het eerste kwartaal van 2025 een besluit neemt over vitaalbeoordeling van de sector Openbare orde en veiligheid waarbij een aantal processen van de veiligheidsregio als vitaal worden aangemerkt. Dit betekent dat de veiligheidsregio met de inzet van brandweer en crisisprocessen door de rijksoverheid wordt aangemerkt als organisatie waarvan de continuïteit van vitaal belang is voor de Nederlandse samenleving. In 2025 wordt samen met het ministerie hiervoor een actieprogramma uitgewerkt, inclusief benodigde investeringen. De impact en financiële effecten hiervan voor onze organisatie zijn op dit moment nog niet duidelijk.
Evaluatie structuur Brandweerzorg - span of control Bij de reorganisatie in 2020 is besloten om de taken voor brandweerzorg te verrichten in drie geografische districten onder leiding van een districtsmanager en een hoofd brandweerzorg. We constateren dat de span of control voor het hoofd brandweerzorg groot is. We passen de structuur aan nemen de financiële dekking hiervan mee in de uitwerking van het masterplan brandweerzorg.
Financiering beroepsbezetting vanwege Europese wet- en regelgeving en roosterfactor In afwachting van landelijk beleid als gevolg van Europese wet- en regelgeving is eind 2022 bestuurlijk voor de tijdelijke oplossing gekozen om de repressieve sterkte van de brandweer op orde te krijgen. Door vrijwilligers structureel te kazerneren is de formatie van 48 naar 52 plekken verhoogd, naast de inzet van dagdienstmedewerkers met een repressieve achtergrond. Concreet betekent dit dat we dagelijks vrijwilligers kazerneren. Het kazerneren van vrijwilligers is met ca. € 465k financieel de meest aantrekkelijke oplossing. Bovendien wordt met de keuze voor deze variant niet vooruitgelopen op landelijke besluitvorming over de effecten van de Europese Deeltijdrichtlijn. In 2023, 2024 en 2025 is de gemeentelijke bijdrage hiervoor incidenteel verhoogd. Voor 2026 is er nog geen zicht op de vaststelling van het landelijk beleid, waardoor een incidentele dekking in 2026, en mogelijk nog langer, nodig is. Dit is dus geen nieuwe ambitie maar een continuering van een afspraak uit 2022, omdat er nog geen duidelijkheid is over een financiële bijdrage vanuit het Rijk. Deze kosten worden gedekt door een onttrekking uit de algemene reserve. We gaan ervan uit dat het Rijk verantwoordelijk is voor de stelselwijziging en daarmee voor de kosten. Om die reden vinden we een incidentele dekking verantwoord.
Bij de bespreking van het masterplan Brandweerzorg eind 2025 wordt duidelijk of deze repressieve capaciteit in de toekomst nodig blijft en hiervoor in de meerjarenbegroting budget gereserveerd dient te worden. Als gevolg van verschillende ontwikkelingen hebben we de roosterfactor voor de beroepsbezetting brandweer moeten aanpassen (verhogen) naar +/- 4,5. Dit heeft gevolgen voor de formatie van de beroepsbezetting. Deze aanpassing wordt veroorzaakt door de gevolgen van het aanvullende geboorteverlof, ouderschapsverlof, een groter personeelsverloop, en de inzet voor vakbekwaam worden en vakbekwaam blijven. De financiële gevolgen worden vooralsnog door ons opgevangen. Een financiële begroting volgt na het masterplan brandweerzorg.
VRMWB | Begroting 2026
19
Post Moerdijk Haven Het Algemeen Bestuur heeft in december 2024 besloten om de Publiek Private Samenwerking (PPS) met Stichting Brandweerzorg Moerdijk (SBM) met ingang van 1 januari 2027 te beëindigen en de brandweer Post Moerdijk om te vormen naar een 100% overheidsbrandweerpost. De kosten van de post komen vanaf 2027 volledig voor onze rekening vanwege het stoppen van de PPS-constructie. Dit betekent dat we met ingang van 2027 te maken krijgt met een jaarlijkse kostenstijging van € 893k. Deze extra kosten kunnen in 2027 en 2028 nog worden opgevangen vanuit een gevormde bestemmingsreserve. Het Algemeen Bestuur heeft besloten om bij de vaststelling van het masterplan brandweerzorg te bezien of, en zo ja hoe, de kostenstijging van € 893k vanaf 2029 wordt verwerkt in de meerjarenbegroting.
Safety Village en opleidingscapaciteit Door een hoger verloop van personeel weten we dat de komende jaren meer geïnvesteerd moet worden in de werving en selectie en het opleiden van vrijwilligers en beroepsmedewerkers. Dit legt een grotere druk op de ondersteunende diensten, maar ook op ons opleidings- en trainingscentrum Safety Village en leidt tot capaciteitsproblemen. Hiervoor wordt samen met partners naar oplossingen gezocht. We passen een strategische personeelsplanning toe om meer specifiek in beeld te krijgen wat de opleidingsbehoefte voor de komende jaren wordt. Duidelijk is in ieder geval dat om de paraatheid op peil te houden structureel twee extra manschapklassen opgeleid moeten worden wat €150k per jaar kost. Ook andere opleidingen als voertuigbediener en bevelvoerder moeten in de nabije toekomst frequenter aangeboden worden. Daarnaast bereiden we keuzes voor over de toekomst van Safety Village. Enerzijds om de capaciteit te kunnen vergroten voor zowel Vakbekwaam Worden als Vakbekwaam Blijven en beter tegemoet te kunnen komen aan de flexibiliteit die in de toekomst nodig is om onze brandweermensen op te kunnen blijven leiden en vakbekwaam te houden.
Anderzijds is het noodzakelijk omdat de vergunning die in 2020 is verleend voor de tijdelijke kantoorhuisvesting begin 2029 verloopt, de huidige watervoorziening ontoereikend is om de nieuwe landelijke blustechnieken goed te kunnen beoefenen en de stalling van de voertuigen aanpassingen behoeft. Daarnaast dienen douche- en omkleedfaciliteiten te worden aangepast vanwege Arbo-eisen voor schoon en veilig werken. Om deze keuzes te maken volgt er in 2025 een business case, waarin de mogelijkheden, vergunbaarheid, kosten en de wijze van financieren in beeld worden gebracht.
Meldkamer De landelijke visie op de meldkamerfunctie van de veiligheidsregio 2030 schetst een aantal grote veranderingen. Maatschappelijke en technologische ontwikkelingen bieden nieuwe kansen voor de meldkamerfuncties van veiligheidsregio’s, zoals het gebruik van drones en spraak-naar-tekst systemen. Informatievoorziening wordt de spil van het werk in de meldkamerfunctie, ondersteund door informatiespecialisten in het operationeel centrum veiligheidsregio. Zij krijgen toegang tot realtime data uit diverse bronnen en koppelen die aan incidenten en het veiligheidsbeeld. Landelijke ontwikkelingen in het meldkamerdomein op het gebied van informatievoorziening zijn onder meer opvolging (vervanging) van C2000 als missiekritische communicatie voor de hulpdiensten door VMX en vervanging van deelfunctionaliteiten in het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) door het Adaptief Basis Systeem (ABS). Voor deze landelijke ontwikkelingen kunnen we nog niet bepalen wat het concreet betekent aan inzet middelen en capaciteit.
VRMWB | Begroting 2026
20
Specialisme Duiken Afgelopen jaren zijn de kosten voor het opleiden, oefenen en periodieke profchecks van duikers en duikploegleiders gestegen, onder meer vanwege nieuwe Arbowetgeving per 1 januari 2025 die onder meer vraagt om persoonsregistratie van medewerkers in onze duikploegen. Duikploegleiders dienen bijvoorbeeld apart examen af te leggen voor de functies van ‘duikploegleider’ en ‘duik-medisch begeleider’. Duik-medisch begeleiders leggen onder de nieuwe wetgeving tweejaarlijks examen af voor blijvende registratie. De hogere kosten van € 59k zijn gedekt binnen onze eigen begroting.
Gebiedsontwikkeling Verschillende stedelijke en infrastructurele ontwikkelingen in onze gemeenten hebben impact op de manier waarop brandweerzorg ook in de toekomst gewaarborgd kan blijven. CrossMark is bijvoorbeeld de grootste gebiedsontwikkeling binnen de gemeente Breda en staat voor de groei van de stad Breda over de rivier de Mark. We zijn vroegtijdig bij deze ontwikkeling betrokken. Meer concreet onderzoeken we op dit moment de gevolgen van de stedelijke en infrastructurele ontwikkelingen nu en in de toekomst in de gemeente Tilburg voor de brandweerzorg. Daarbij wordt onder andere gekeken naar locaties in de gemeente Tilburg voor de brandweer. Aangezien er veel technische, facilitaire en logistieke (TFL) werkzaamheden voor de gehele regio worden uitgevoerd op Post Tilburg Centrum (autowerkplaatsen, logistiek etc.) moet er bij de keuze van (een) nieuwe of aangepaste locatie(s) rekening gehouden worden met verhuizing van deze werkplaatsen. De kosten hiervan zijn afhankelijk van de gemaakte locatiekeuzes en gekozen brandweerzorgconcepten. Zowel de kosten als de wijze van financiering brengen we in kaart.
Energiekosten Vanwege een groot aantal gebouwen (70 kazernes, een opleidingscentrum en de Risk Factory) en elektrische voertuigen is onze energiebehoefte groter dan die van een gemiddelde overheidsorganisatie. De afgelopen jaren zijn energiekosten wereldwijd gestegen en zijn onze werkelijke kosten (inclusief besparingen) met 62,5% toegenomen van € 948.000 in 2021 naar € 1.462.000 in 2024. In de afgelopen jaren hebben we de kostenstijgingen deels kunnen opvangen door energiebesparende maatregelen, in de loon- en prijsontwikkeling (LPO) en met de incidentele jaarresultaten. Voor een resterend deel van € 326.000 zien we geen mogelijkheden tot structurele dekking binnen de bestaande begroting. Het Algemeen Bestuur heeft, in het licht van de vele ontwikkelingen en de nieuwe taken waar wij ons op voorbereiden, besloten om hiervoor de gemeentelijke bijdrage structureel te verhogen vanaf 2026.
Wat gaan we dit jaar doen? In 2026 richten we ons op de volgende resultaten:
Toekomstbestendige brandweerzorg •
In 2025 hebben we in een masterplan mogelijke varianten beschreven om onze brandweerzorg meer toekomstbestendig te maken tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Ons bestuur neemt hierover in 2025 een besluit. In 2026 werken we de gekozen variant verder uit en starten we met de implementatie hiervan. Dit doen we in samenhang met de ontwikkelingen op het terrein van risicobeheersing. Het omvormen van de post Moerdijk-Haven naar een 100% overheidsbrandweerpost is eind 2026 gereed.
VRMWB | Begroting 2026
21
•
In 2025 besluit ons bestuur over een business case om ook ons opleidingscentrum Safety Village toekomstbestendig te maken. In 2026 starten we met de implementatie hiervan.
Versterken Crisisbeheersing •
•
•
In 2025 hebben we handboeken ontwikkeld voor het proces Informatiemanagement en Calamiteitencoördinatie op de meldkamer. Deze werkwijze voeren we in door hiermee te oefenen. De structuren van projectteams en scenarioteams worden behandeld in het multidisciplinaire opleidings- en oefenprogramma. Daarnaast zorgen we ervoor dat deze structuur ook toegepast wordt in interregionaal verband, zoals met Veiligheidsregio Zeeland en de andere Brabantse veiligheidsregio's. De samenwerking voor crisisbeheersing met de Belgische partners wordt verder bestendigd met de implementatie van de afspraken in het convenant dat we met hen zijn overeengekomen.
Informatiegestuurd werken in de meldkamer • •
Als onderdeel van de visie Meldkamer 2030 bieden we onze inwoners sneller adequate hulpverlening door de inzet van moderne digitale middelen, waaronder beeldherkenning. Vanuit het Beleidsplan Meldkamerfuncties Veiligheidsregio 2024-2028 ontwikkelt ons Operationeel Centrum Veiligheidsregio (OCB/VR) een landelijke standaard voor de rol van onze medewerkers bij informatiegestuurd werken. De landelijke samenwerking tussen de meldkamers biedt steeds grotere schaalvoordelen, doordat afzonderlijke meldkamers standaard werkwijzen ontwikkelen die door de anderen worden overgenomen.
Wat we blijven doen (ons reguliere werk) In deze begroting geven we aan wat we in 2026 willen ontwikkelen voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige organisatie. Naast deze ontwikkelingen voeren wij onze reguliere werkzaamheden uit die bijdragen aan deze pijler en waarvoor we een overgroot deel van onze capaciteit en middelen inzetten. Het grootste deel van onze middelen, zowel financiën als capaciteit, zijn te relateren aan deze pijler. De volgende reguliere taken horen hiertoe: • • • • • • • •
Repressie (paraatheid en incidentbestrijding brandweer) Crisisbeheersing (paraatheid en incidentenbestrijding multi) Bevolkingszorg (Multi) operationele voorbereiding en planvorming Techniek (beheer en onderhoud materieel), Facilitair en Logistiek Informatiegestuurd werken, onderzoek en analyse (Multidisciplinair) opleiden trainen en oefenen Risico- en crisiscommunicatie
Binnen deze taken worden uiteenlopende activiteiten uitgevoerd én continu verbeterd. Zo wordt ons materieel steeds ‘slimmer’ door sensoren en telemetrie, waarmee we beter inzicht krijgen in het functioneren van ons brandweeroptreden. Ook Team Brandonderzoek draagt bij aan beter en veiliger brandweeroptreden. Daarnaast ontwikkelt ons droneteam zich door tot een ‘Team Digitale Verkenning’ en bestaan er steeds betere technieken om met beelden en andere digitale informatie onze incidentbestrijding en crisisbeheersing te versterken. Tot slot leidt informatiegestuurd werken tot beter inzicht in (de ontwikkeling van) typen incidenten, hun geografische spreiding, tot en met inzicht in relaties tussen typen incidenten en typen gebouwen of locaties en de rol van bijvoorbeeld VRMWB | Begroting 2026
22
gebruikers en de wijze van incidentbestrijding. Deze informatie draagt ook bij aan een veiligere leefomgeving.
Repressie
Gebiedsgerichte opkomsttijden
Vakbekwaam worden en blijven
Multidisciplinaire incidenten
Operationeel Centrum Brandweer (OCB/VR)
Crisiscommunicatie
Realisatie 2024
Verwachting of streefwaarde 2025
Verwachting of streefwaarde 2026
Aantal vrijwilligers
1.318
1.330
1.334
Aantal beroeps
220
220
220
Aantal incidenten gebouwbranden
n.v.t.
● Aantal volgens prognose
n.v.t.
● Aantal sneller
n.v.t.
● Aantal langzamer
n.v.t.
● % volgens prognose
n.v.t.
● % sneller
n.v.t.
● % langzamer
n.v.t.
Opkomstpercentage vrijwilligers bij oefenen
75%
70%
70%
Opkomstpercentage vrijwilligers bij alarm
50%
30%
30%
Aantal grip-situaties
2
*
*
% geëvalueerde grip-2 situaties
100%
100%
100%
Afgehandelde incidenten Brandweer 112
6.859
*
*
Afgehandelde meldingen 0900-0904
1.220
*
*
Inzet crisiswebsite
50
*
*
Deelname aan vakbekwaamheidsactivitei ten door regionale piketfunctionarissen.
n.v.t
60%
65%
* Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisatie. Het zijn niet-beïnvloedbare kengetallen.
VRMWB | Begroting 2026
23
Welke middelen zetten we in? Weergave van de kosten voor Programma Veiligheid: pijler Hulpvaardige en slagvaardige inzet
1.5
Wendbare en duurzame organisatie
We zien ‘wendbare en duurzame organisatie’ als een fundament onder de drie beleidspijlers. Onder een ‘duurzame organisatie’ verstaan wij zowel de duurzame inzetbaarheid van onze mensen als het bijdragen aan duurzaamheid in de samenleving door een steeds duurzamere bedrijfsvoering. ‘Wendbaarheid’ vraagt om nieuwe manieren van werken, een informatievoorziening die betrouwbaar is en rijke inzichten biedt, en een bedrijfsvoering die wendbaarheid ondersteunt. Zo spelen we snel in op nieuwe situaties en veranderende risico’s.
Welke ontwikkelingen zien we? Duurzaamheid Wij verduurzamen onze bedrijfsvoering stapsgewijs vanuit de ambities die we in 2023 bepaalden. We willen investeren in CO2-reductie en zetten stappen om onze bedrijfsvoering circulair te maken richting 2050. Veiligheidsregio’s werken op deze thema’s steeds meer landelijk samen. Voor CO2-reductie is als ambitie bepaald om in 2030 een CO2-reductie ten opzichte van 2022 met 55% te realiseren. In ons stappenplan om onze CO2-uitstoot te verkleinen speelt de verduurzaming van onze zware voertuigen een belangrijke rol. Een substantiële CO2-reductie is te behalen door de biobrandstof ‘HVO100’ als alternatief voor diesel te gaan gebruiken. Voor een aantal voertuigen is daarvoor nog wel een technische aanpassing nodig. Het gefaseerd invoeren van HVO100 is essentieel om een stap te kunnen zetten om onze totale CO2-voetafdruk. Als we starten in de beroepsposten, dan betekent dit een reductie met circa 600 ton (20 %). De jaarlijkse structurele kosten hiervoor bedragen circa € 110k extra. Als we deze maatregel gefaseerd invoeren en eerst zouden beginnen voor de zware voertuigen van de beroepsposten,
VRMWB | Begroting 2026
24
dan bedraagt dit ongeveer de helft hiervan. Vanwege de huidige financiële situatie is het voorstel om invoering van HVO100 niet al per 2026 te doen maar vanaf 2027, waarmee wij vóór 2030 onze wettelijke bijdrage CO2-reductie kunnen realiseren. We zien geen mogelijkheden tot structurele dekking van deze kosten binnen de bestaande begroting, dus dit vraagt vanaf 2027 om een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.
Tweede loopbaanbeleid 24-uurs beroepsbrandweermedewerkers Sinds 2006 is het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) voor brandweermensen afgeschaft. Vanaf 1-1-2006 mogen nieuwe medewerkers de bezwarende brandweerfunctie niet langer dan 20 jaar vervullen. Het is een gezamenlijke inspanning van werkgever en werknemer om invulling te geven aan een tweede loopbaan die de werknemer na maximaal 20 jaar kan gaan vervullen binnen of buiten de veiligheidsregio. De uitvoering hiervan is weerbarstig gebleken omdat niet alle veiligheidsregio’s een gelijk beeld hebben op deze uitvoering en afhankelijk van de omvang van de beroepsbezetting zelf wel of geen oplossingen kunnen bieden. Doel is wel om een landelijk gelijke aanpak vast te stellen over hoe om te gaan met de duurzame inzetbaarheid van deze groep medewerkers. In 2025 wordt getracht een landelijke aanpak af te spreken die het tweede loopbaanbeleid goed vormgeeft. In een notitie aan het Dagelijks Bestuur d.d. 28-09-2022 is aangegeven dat de kosten circa 180k (voorbereiding en begeleiding) en € 387k (uitvoering) bedragen. Dekking van deze kosten wordt tot op heden gevonden in onze eigen begroting. De collega’s die vóór 1-1-2006 in dienst zijn getreden, hebben nog wel recht op FLO. De kosten voor FLO worden doorberekend aan de gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Roosendaal en Tilburg.
Landelijke PTSS-regeling Er is een (landelijke) conceptregeling voor erkenning en aanspraken PTSS voor al het personeel veiligheidsregio's (inclusief vrijwilligers) voorbereid die vervolgens met de vakbonden is afgestemd. De verwachting is dat medio 2025 definitieve besluitvorming plaatsvindt. Deze regeling vormt de basis voor een landelijk uniforme manier van omgaan met (oud)collega's die gediagnosticeerd zijn met PTSS. In de regeling zijn verschillende vormen van financiële hulp opgenomen. De kosten van deze financiële hulp komen ten laste van de individuele veiligheidsregio’s. Er wordt een beroep gedaan op het Ministerie van J&V om de systeemkosten (onafhankelijke landelijke commissie voor toetsing causaliteit) niet ten laste te laten vallen van de individuele veiligheidsregio's. Hoewel er geen registratie wordt bijgehouden van (oud)collega's met deze klachten, is er op basis van ervaring met personele casuïstiek in de afgelopen jaren wel enig inzicht. De kosten die de regeling met zich meebrengt zijn lastig te schatten. Er is namelijk geen inzicht in de casuïstiek buiten het zicht van de veiligheidsregio. Na de vaststelling van de regeling in 2025 en (oud)collega’s die zich melden voor een aanspraak op de regeling, kunnen we een inschatting maken van de meerjarige kosten.
Informatieveiligheid Vanuit het landelijke versnellingsplan Informatieveiligheid wordt in opdracht van het Veiligheidsberaad de cyberweerbaarheid van de Veiligheidsregio’s en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) versterkt. We versterken informatieveiligheid in onze veiligheidsregio op basis van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) die standaard verplicht is voor overheidsorganisaties. De eisen aan overheidsorganisaties voor informatieveiligheid en transparantie worden groter en die nemen verder toe als (onderdelen van) de veiligheidsregio's moeten voldoen aan de eisen voor vitale sectoren.
VRMWB | Begroting 2026
25
Door aangescherpte wettelijke regelgeving worden nog hogere eisen gesteld aan ons beveiligingsniveau (BIO2, Network Information Security 2 (NIS2)). Naast bewustwording (awareness) vraagt dit ook om de modernisering van (netwerk)beveiliging. Hiervoor zijn structureel aanvullende investeringen nodig. Deze eisen om de informatiebeveiliging naar een hoger volwassenheidsniveau te brengen, sluit aan bij het Landelijke Versnellingsplan Informatieveiligheid (NIPV, 2021) en de aanbevelingen uit het Cybersecuritybeeld Nederland 2024 (NCTV, 2024). Voor de uitvoering van deze taken dient de formatie van informatiebeveiliging functionarissen structureel te worden verhoogd. De ambitie is om voor informatieveiligheid op basis van BIO2.0 en NIS2 in 2026 op basis van het Capability Maturity Model Integration (CMMI) model volwassenheidsniveau 3-4 te behalen. Op basis van de BIO audit uit 2024/2025 zijn hierbij de belangrijkste resultaatgebieden: juiste gedocumenteerde plannen en het actualiseren van processen en procedures. We bereiden ons ook voor op de implementatie van de vitaalverklaring waarover naar verwachting het kabinet in 2025 een besluit neemt. We sluiten ons aan bij de landelijke lijn, waarbij alle VR’s in 2030 dienen te voldoen aan alle eisen uit de NIS2. We bouwen mee aan de realisatie van het landelijke cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN).