Voorstel Gemeentelijke input voor het RIA-hoofdlijnendocument RD2200215.pdf

gemeente Steenbergen

Samen maken we geschiedenis

RD2200215

Raadsvergadering

581—5? 750 jaar Steenbergen 25 jaar één gemeente www.steenbergen2022.nl

Agendanummer:

Onderwerp: Gemeentelijke input voor het RIA-hoofdlijnendocument

Steenbergen; 20 september 2022

Aan de raad,

1. Inleiding Op 2 juni 2022 jl. is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over de laatste stand van zaken omtrent de Regionale Verstedelijkingsstrategie (RVA) en de Regionale Investeringsagenda (RIA) van de stedelijke regio West-Brabant West (hierna genoemd als de SRWBW). In deze raadsmededeling is ook gesteld dat de gemeenteraad verder actief betrokken wordt in het verdere proces richting een Regionale Investeringsagenda (RIA). Dit raadsvoorstel geeft verdere vorm en ínhoud aan het proces om de gemeenteraad te betrekken in dit verdere proces. Voordat we hierop terugkomen geven we eerst even een recapitulatie van het proces en de mijlpalen binnen dit proces. Er zijn namelijk vanuit het Rijk en de Provincie een aantal proceswijzigingen doorgevoerd die ook consequenties hebben voor de planning vanuit de Stedelijke Regio West-Brabant West.

2. Achtergrond 2.1 Een korte recapitulatie van het proces tot juni (de laatste raadsmededeling). De provincie Noord-Brabant heeft de gemeenten Steenbergen, Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Woensdrecht aangewezen als 4e stedelijke regio van de provincie Noord-Brabant. Deze stedelijke regio heeft de naam "Stedelijke Regio West-Brabant West gekregen (SRWBW). In oktober vorig jaar is het proces gestart om samen met de gemeenten van de SRWBW tot een Regionale Verstedelijkingsstrategie (RVS), een Regionale Investeringsagenda (RIA) en vervolgens tot een Verstedelijkingsakkoord (RVA) te komen. De Verstedelijkingsstrategie (RVS) vormt daarbij de regionale visie en positionering van de SRWBW, zonder daarbij uitspraken te doen over concrete interventies. De Regionale Investeringsagenda (RIA) vormt de concrete doorvertaling van deze strategie door specifieke interventies voor de SRWBW te benoemen. Afspraken over deze interventies worden dan vastgelegd in een Verstedelijkingssakkoord (RVA). Dit akkoord sluiten we dan met het Rijk en Provincie. 2 belangrijke mijlpalen zijn daarvan belang, die ook onze regionale planning hebben gestuurd. Dit zijn de zogenaamde BO's (bestuurlijke overleggen) met het Rijk. In het BO-leefomgeving van juni is

www.gemeente-steenbereen.nl

de Verstedelijkingsstrategie gepresenteerd. In het BO-MIRT-overleg van november (BO-MIRT staat voor Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) zouden er dan afspraken worden gemaakt met de medeoverheden (provincies, waterschappen en gemeenten) over de interventies in de Regionale Investeringsagenda (RIA). Dit is dan het Verstedelijkingsakkoord. Hieronder is het proces kort schematisch weergegeven: Proces

Verstedelijkings strategie (reeds vastgesteld)

BO-leefomgeving

RIA (Regionale investeringsstrategie)

BO-MIRT overleg

Verstedelijkings akkoord (afspraken)

Parallel aan dit proces is de provincie Noord-Brabant ook bezig geweest om tot een Brabantse Verstedelijkingsstrategie (BVS) te komen. Dit proces is gestart zodat de provincie kan aansluiten op de verschillende stedelijke regio's en hun regionale verstedelijkingsstrategieën. De Brabantse Verstedelijkingsstrategie is dan een doorvertaling van de verschillende Regionale Verstedelijking strategieën. In een eerdere raadsmedeling d.d. van 19 april was ook te lezen dat de Regionale Verstedelijkingsstrategie en de Brabantse Verstedelijkingsstrategie eind mei en begin juni aan de colleges zou worden voorgelegd. Dit is inmiddels gebeurd. De colleges van de SRWBW hebben daarbij ingestemd met de Regionale Verstedelijkingsstrategie (RVS). Daarnaast hebben de colleges ook ingestemd met de richtinggevende principes van de Brabantse Verstedelijkingsstrategie (BVS). Daarmee kon de stedelijke regio de stap zetten naar de verdere invulling van de Regionale Investeringsstrategie (RIA). Het was dan de bedoeling dat de RIA in de maanden juni en juli verder zou worden uitgewerkt. Eind juli zouden de colleges dan de RIA hebben moeten vaststellen waarna de gemeenteraden in augustus en september via een zienswijzeprocedure hun mening konden geven over de RIA. Deze RIA wordt dan aangeboden aan het Rijk en Provincie voor het te sluiten Verstedelijkingsakkoord.

Dit akkoord zou dan in november/december worden gesloten. Hieronder ziet u op schematische wijze het bovenstaande proces met de data beschreven: Proces

Mei-Juni: Verstedelijkings strategie (reeds vastgesteld)

Juni:

Juli-oktober:

BO-leefomgeving

RIA (Regionale investeringsstrategie)

November: BO-MIRT overleg

November/december Verstedelijkings akkoord (afspraken)

Dit is het bekende proces zoals ook geschetst in de eerdere raadsmededelingen die de raad heeft ontvangen. Dit bovenstaande proces is echter gewijzigd door een aantal externe factoren (zie volgende paragraaf). 2.2. Het proces is gewijzigd. Zoals hierboven gesteld is het proces op een aantal bestuurlijke lagen gewijzigd. Zowel op Rijks als op Provinciaal niveau hebben zich proceswijzigingen voltrokken die ook van invloed zijn op de regionale en gemeentelijke planning. Dit raadsvoorstel begint bij de proceswijzigingen bij het Rijk en daalt vervolgens af naar de proceswijzigingen binnen de provincie, de stedelijke regio en onze eigen gemeente. 2.2.1. Proceswijzigingen bij het Rijk: meer ruimte voor een volwaardige RIA, maar wel één afsprakenkader. Afgelopen zomer heeft het Rijk het proces richting de Regionale Investeringsagenda (RIA) gewijzigd. Het Rijk heeft de provincie en de stedelijke regio’s iets meer ruimte gegund om te komen tot een 2

volwaardige RIA. Daarnaast heeft het Rijk aangegeven dat zij de provincie Noord-Brabant beschouwd als één stedelijk gebied (het zogenoemd NOVEX-gebied Stedelijk Brabant). Dit heeft gevolgen voor de planningen van de provincie, de stedelijke regio en de gemeenten. Daarnaast heeft dit gevolgen over wat we als stedelijke regio moeten aanleveren bij het Rijk. In plaats van een volwaardige RIA hoeven de stedelijke regio's nu alleen een “RİAhoofdlijnendocumenť' te maken. Dit hoofdlijnendocument bevat wel de interventies voor de stedelijke regio, maar nog niet de planning, prioritering en de financiële hulpvragen. Het hoofdlijnendocument is daarmee een soort lightversie van de RIA en daarmee ook een voorbode op een volwaardige RIA. Na november moet er wel een volwaardige RIA worden gemaakt. De planning voor het maken van deze volwaardige RIA moet nog worden uitgelijnd. De stedelijke regio's krijgen dus meer tijd om met een volwaardige RIA te komen, maar moeten daarbij wel al de interventies helder hebben middels het RIA-hoofdlijnendocument. Wel worden in november de eerste afspraken gemaakt met het Rijk en de provincie. Omdat het Rijk de provincie Noord-Brabant beschouwd als één stedelijk gebied (het NOVEX-gebied Stedelijk Brabant) moeten deze afspraken wel gebundeld worden tot één volledig document voor de gehele provincie Noord-Brabant.

Dit afsprakenkader voor de gehele provincie heet het "BO-MIRTdocument". In dit BO-MIRT document staan naast algemene afspraken ook specifieke afspraken voor de stedelijke regio West-Brabant-West. Deze afspraken maken wij dan met medeoverheden (Rijk, provincie, waterschap) tijdens het BO-MIRT-overleg in november (Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Het RIA-hoofdlijnendocument vormt dan het nodige voorwerk voor het BO-mirt document. De vertaling van de interventies in het RIA-hoofdlijnendocument naar gezamenlijke afspraken in het BO-MIRT document geschiedt middels een aantal sessies met de provincie. Regio brede interventies worden dan omgevormd tot gezamenlijke afspraken met de provincie en andere medeoverheden. Resumerend blijft het BO-MIRT in november een belangrijke mijlpaal. Wat we aanleveren verschilt echter van de oude planning. In plaats van een volwaardige RIA en een Verstedelijkingssakkoord maken we nu een RIA-hoofdlijnendocument (RIA-lightversie). Dit hoofdlijnendocument vormt dan de basis voor het BO-MIRT document waarin gezamenlijke afspraken staan met andere medeoverheden. Deze worden vastgesteld op het BO-MIRT overleg van november. Gezien de proceswijzigingen bij het Rijk heeft de provincie daarop hun eigen interne planning gewijzigd.

Deze provinciale planning vormt dan de rode draad voor onze eigen regionale planning en de gemeentelijke planning. 2.2.2. Proceswijzigingen bij de provincie: doorvertaling van de proceswijzigingen vanuit het Rijk. Gezien het gewijzigde proces van het Rijk heeft de provincie ook hun eigen interne planning gewijzigd. Dit heeft dan ook gevolgen voor onze regionale planning en de gemeentelijke planning. Het RIA-hoofdlijnendocument wat wij als stedelijke regio maken vormt immers de input voor het BO-MIRT document. Concreet betekent dit dat we als stedelijke regio vastzitten aan bepaalde provinciale overleggen waarin het BO-MIRT document (al dan niet volledig) zal worden besproken. Deze deadlines bepalen ook de snelheid van het regionale proces en ons gemeentelijke proces, concreet hebben wij dan de volgende deadlines medegedeeld gekregen:

3

22 september: Brabantbreed directeurenoverleg Stedelijk Brabant - bespreken 8007o versie van het BO-mirt document. 8007o versie van het BO-MIRT document moet dan klaar zijn.

25 Oktober: Brabantbreed Directeurenoverleg Stedelijk Brabant - bespreken 10007o versie van het BO-mirt document. 10O0/) versie van het BO-MIRT document moet dan klaar zijn.

Tussen 25 oktober en 9 november: behandeling afsprakenkader (BO-mirt document) in Gedeputeerde staten, DB van de waterschappen en de colleges van de stedelijke regio

3 november: Bestuurlijke stuurgroep Stedelijk Brabant: bespreken 10OVo versie van het BO-mirt document en deadline van het vaststellen van de gewijzigde verstedelijkingsstrategie.

9 november: BO-MIRT overleg Voor het maken van het RIA-hoofdlijnendocument én de vertaling het BO-mirt document is dus wel enige haast geboden. Het BO-mirt document moet dan eind oktober (25 oktober) definitief zijn, waarna het 9 november kan worden vastgesteld via het BO-MIRT (Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur. Ruimte en Transport met het Rijk). Dat betekent ook dat we voor 25 oktober een compleet RIA-hoofdlijnendocument moet liggen, zodat we de tijd hebben om gezamenlijk te kijken naar welke afspraken we kunnen maken in het BO-MIRT document. Daarmee komt het proces er ook anders uit te zien, hieronder staat het oude en het nieuwe proces schematisch weergegeven: Oude Proces

Mei-Juni: Verstedelijkings strategie (reeds vastgesteld)

Juni: BO-ieefomgeving

Juli-oktober: RIA (Regionale investeringsstrategie)

November: BO-MIRT overleg

Nieuwe proces:

Mei-Juni: Verstedelijkings strategie (reeds vastgesteld)

Juni: BO-ieefomgeving overleg

Juli-oktober: RIA-

Septemberoktober:

hoofdlijnendocument (vóór 25 oktober af).

Vertaling naar het BO-MIRT document (deadline 25 oktober)

November/december

X

Verstedelijkings akkoord (afspraken) November: BO-mirt Overleg (waar het BOmirt document

Na november: een volwaardige RIA

voorgelegd wordt).

2.2.3. Proceswijzigingen bij de stedelijke regio: we hebben al stappen gezet. Zoals eerder aangegeven bepaald de provinciale planning ook de regionale planning van de stedelijke regio. Dat betekent dat we als stedelijke regio op een zeer korte termijn met een RIAhoofdlijnendocument én een BO-MIRT document moeten komen (eind oktober). Daarom hebben we in de stedelijke regio al stappen gezet om het RIA-hoofdlijnendocument verder op te zetten. Verder hebben de eerste gesprekken plaatsgevonden met de provincie om te kijken welke zaken we kunnen doorvertalen richting het BO-MIRT document. We hebben dus als stedelijke regio al stappen ondernomen. In de volgende paragraaf zal te lezen zijn hoe we als gemeente zijn omgegaan met deze proceswijzigingen.

4

2.2.4 Proceswijziging binnen de gemeente: input vanuit Steenbergen voor het RIA-hoofdlijnendocument. Om het RIA-hoofdlijnendocument (en het BO-MIRT) van input te voorzien zijn er binnen de gemeente Steenbergen een aantal integrale werksessies geweest met verschillende beleidsmedewerkers. Doel van deze sessies was om te bepalen welke interventies we als gemeente Steenbergen willen voorleggen in het RIA-hoofdlijnendocument. Deze sessies hebben geresulteerd in een lijst met interventies vanuit de gemeente Steenbergen (zie bijlage 1). We willen ook deze gemeentelijke input aan de raad voorleggen. De volgende paragraaf zal hier verder op ingaan. 2.3. De gemeenteraad blijjt ondanks proceswijzigingen aangehaakt. Resumerend is er dus vanuit het Rijk (top-down) een gewijzigde planning neergelegd die consequenties heeft voor alle bestuurslagen. Dat belet niet dat we als gemeente Steenbergen ook graag de raad (vanuit bottom-up) willen betrekken in dit proces. In de voorgaande raadsmededeling is uitgesproken om de raden actief te blijven betrekken in het verdere proces. Ondanks dat dit proces vanuit het Rijk gewijzigd is willen we graag de raad actief blijven betrekken in dit proces. Vandaar dit raadsvoorstel en het bijgevoegde raadsbesluit.

Graag vragen we aan u om dan onze gemeentelijke input (bijlage 1) voor het RIAhoofdlijnendocument te bekijken en waar nodig aan te vullen van belangrijke informatie. U als raad weet wat er binnen Steenbergen speelt en met uw aanvullingen kunnen we de gemeentelijke input voorzien van goede informatie. De aanvulling die u als raad dan aandraagt op de oordeelsvormende behandeling (op 3 of 5 oktober) nemen wij mee in een wijzigingsdocument (erratum). Dit erratum wordt dan als appendix meegenomen in de besluitvormende behandeling op 20 oktober. Daarmee kunnen we de lijst vervolledigen. We nemen de gemeentelijk input en het wijzigingsdocument mee voor behandeling en verwerking in de RIA en het BO-MIRT document. Dit is wel een gezamenlijk regionaal proces wat we doorlopen met andere medeoverheden. Het kan dus zijn dat de gemeentelijke input verpakt of verbreed wordt in een grotere maatregel voor de gehele stedelijke regio. Verder kan het ook nodig zijn om eerst goed onderzoek te doen naar bepaalde thema's zodat we zaken goed en integraal kunnen oppakken. Dat doet echter niet af van het feit dat deze ingrepen dan ook belangrijk zijn voor de gemeente Steenbergen. Verder is er op 19 oktober een SRWBW-netwerkdag waarin er meer verteld zal worden over het RIAhoofdlijnendocument. U heeft als raad hiervoor al een save-the-date gekregen.

U krijgt nog verdere informatie over het programma van deze SRWBW-netwerkdag. Hieronder staat het raadsproces nogmaals schematisch beschreven: Proces

20 september: Collegebesluit

3/5 oktober: Oordeelsvormen de raad over de gemeentelijke input.

13 oktober Uiterste deadline erratum.

5

19 oktober: SRWBW Netwerk-dag

20 oktober: Besluitvormende raad over gemeentelijke input + erratum als appendix.

3. Overwegingen We hebben in de eerste raadsmededeling gesteld dat de raad zienswijze zouden kunnen indienen en dat de raden actief betrokken zouden worden in het verdere proces. Door de gemeentelijke input voor het RIA-hoofdlijnendocument voor te leggen aan de raad kunnen we de gemeenteraad van Steenbergen maximaal meenemen in het huidige proces. Concreet vragen we aan u om bijlage 1 te bekijken en waarnodig aan te vullen. Graag vernemen wij u reactie via een schríftelijke zienswijze. Verder luisteren wij ook naar uw mondelinge aanvullingen tijdens de vergadering van 5/7 oktober. We maken dan vanuit de schríftelijke zienswijzen en de oordeelsvormende behandeling een wijzigingsdocument (een erratum) die meegenomen wordt bij de besluitvormende behandeling op 20 oktober a.s.. We nemen van de gemeentelijk input plus uw aanvullingen mee voor verdere behandeling en verwerking in het RIA-hoofdlijnendocument en het BO-mirt document. Dit is nogmaals wel een regionaal proces wat we met elkaar (met andere gemeenten en medeoverheden) doorlopen. Zaken uit de gemeentelijk input kunnen dan worden opgeschaald naar de stedelijke regio of kunnen worden verpakt in algemene maatregelen. Verder kan het ook zijn dat bepaalde zaken nog een onderzoek verdienen.

4. Middelen Er zijn geen middelen gemoeid met dit raadsvoorstel.

5. Duurzaamheid De gemeentelijke input voor het RIA-hoofdlijnendocument is op een integrale wijze tot stand gekomen. Vanuit het advies van onze beleidsmedewerker duurzaamheid is gekozen om de hulpvragen uit de visie RES West-Brabant 0.1 over te nemen, zodoende doen we geen dubbel werk en sluiten we aan op de andere hulpvragen vanuit de regio.

6. Risico's 1. ) Het indienen van de gemeentelijke ingrepen en interventies uit bijlage voor het RIAhoofdlijnendocument en de BO-mirt belet ons niet dat ingrepen of interventie lokaal kunnen worden uitgevoerd. 2. ) Gemeentelijke ingrepen kunnen worden vertaald naar regionale interventies en afspraken. Wel zijn deze ingrepen dan ook in het belang voor de gemeente Steenbergen.

7. Communicatie/Aanpak We zullen de raad nader informeren over belangrijke mijlpalen in het proces.

8. Voorstel 1. In te stemmen met de gemeentelijke input voor het RIA-hoofdlijnendocument met het erratum als bijlage. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen,

M.J.P. de Jobgh, RA

E.M.J.went

6