Raadsvoorstel vaststellen verordening inburgering 2022 en beleidskader inburgering Brabantse Wal 2022 RD2100251.pdf
Tekst van het document
gemeente Steenbergen
RD2100251
Raadsvergadering 23 december 2021
Agendanummer:
Onderwerp: Vaststellen Verordening Inburgering gemeente Steenbergen 2022 en Beleidskaders Inburgering Brabantse Wal 2022
Steenbergen; 23 november 2021
Aan de raad,
1.Inleiding De Wet inburgering 2021 treedt 1 januari 2022 in werking en vervangt de Wet inburgering (Wl). De nieuwe Wet inburgering regelt de inburgeringsplicht voor in beginsel alle onderdanen van derde landen (landen die geen lid zijn van de Europese Unie) van 16 jaar tot de pensioengerechtigde leeftijd, die duurzaam in Nederland willen en mogen verblijven. Het doel van de wet is dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Om dit doel te bereiken wordt van hen verwacht dat zij: binnen de inburgeringstermijn van drie jaar het voor hen hoogst haalbare taalniveau bereiken kennis opdoen over de Nederlandse maatschappij en arbeidsmarkt activiteiten vervullen gericht op deelname aan het dagelijkse leven. Inburgeringsplichtigen blijven hiermee zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de inburgeringsplicht. Regierol gemeenten In de nieuwe wet staat de regierol van gemeenten centraal. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de begeleiding en ondersteuning van inburgeringsplichtigen gedurende de inburgering. Om invulling te geven aan deze rol dragen gemeenten in ieder geval verantwoordelijkheid voor: - de brede intake; - het Persoonlijk plan Inburgering en Participatie (PIP); - (het monitoren van) de voortgang van de inburgering.
Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor het inburgeringsaanbod. Dit bestaat in het nieuwe stelsel voor alle inburgeringsplichtigen uit: - de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP); - het participatieverklaringstraject (PVT); - Bij asielstatushouders bestaat dit aanbod bovendien uit één van de leerroutes.
Tot slot zijn gemeenten verantwoordelijk voor: - de beoordeling of de inburgeringsplichtige die de Z-route volgt voldaan heeft aan de verplichtingen die voortvloeien uit deze leerroute; - de maatschappelijke begeleiding van asielstatushouders; - het financieel ontzorgen en begeleiden van bijstandsgerechtigde asielstatushouders naar financiële zelfredzaamheid.
2. Achtergrond Gemeentelijke taken die uit de wet voortvloeien zijn deels - vanuit het oogpunt van rechtszekerheid en uniformiteit - ingekaderd in de wet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving. Er blijft echter ruimte voor maatwerk; om taken naar eigen inzicht en met het oog op de lokale omstandigheden in te vullen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de ondersteuning en begeleiding van inburgeringsplichtigen tijdens het inburgeringstraject en het verzorgen van het aanbod aan asielstatushouders. Een door de gemeenteraad vastgestelde verordening bevordert dat het college, de verantwoordelijk wethouder en de gemeenteraad betrokken zijn bij de invulling van de ruimte en daarop invloed en controle kunnen blijven houden. Om gemeenten op weg te helpen is in samenwerking tussen de VNG en Divosa een modelverordening gemaakt met een aantal beleidskeuzes en suggesties, die op de lokale situatie zijn aangepast. Deze beleidsvrijheid is echter gering en beperkt zich tot twee onderdelen: een aantal termijnen (deze zijn gelijk getrokken zijn met de andere termijnen uit de Participatiewet) en de keuze om je als gemeente meer vast te leggen op ínhoud of minder. Hier is gekozen om onszelf zo min mogelijk aan banden te leggen, maar het wettelijke minimum op te nemen. Vanaf 1 januari voldoen aan deze nieuwe wettelijke plicht - op straffe van boete - is namelijk al voldoende uitdaging.
Verscherping/verzwaring van de verordening is altijd nog mogelijk na een periode van uitvoering en een evaluatie. Door het Rijk is besloten het huidige stelsel van inburgering in de Nederlandse samenleving te herzien opdat inburgeringsplichtigen, de gemeenten en de rijksoverheid optimaal in positie worden gebracht, met als doel dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren op het voor hen hoogst haalbare niveau en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen, bij voorkeur door middel van betaald werk. Met als effect een duurzame uitstroom uit de bijstandsuitkering.
3. Overwegingen 3.1 Alle inburgeraars kunnen zo snel mogelijk en volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Het doel van de nieuwe wet - en daarmee ook van de voorgelegde verordening en beleidskaders - is als volgt: "Alle inburgeringsplichtigen kunnen zo snel mogelijk en volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk." Het effect hiervan is minder in- en toestroom in de bijstandsuitkering en meer uitstroom. Om dit doel te bereiken wordt van inburgeraars verwacht dat zij (binnen de inburgeringstermijn van drie jaar): het voor hen hoogst haalbare taalniveau bereiken; kennis opdoen over de Nederlandse maatschappij/arbeidsmarkt en activiteiten vervullen gericht op deelname aan het dagelijkse leven. Inburgeringsplichtigen blijven hiermee zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de inburgeringsplicht.
2
3.2 De verordening als basis De hervorming van het inburgeringsstelsel biedt ons een kans om meer invloed uit te oefenen op het totale inburgeringstraject van inburgeraars op de Brabantse Wal. Het nieuwe stelsel beoogt maatwerk. Wie is de inburgeringsplichtige die moet inburgeren? Wat kan deze persoon en wat wil deze? Hoe kunnen zijn of haar talenten goed op onze samenleving aansluiten? Het leren van de taal moet goed samengaan met studie, stage en (vrijwilligers)werk. Inburgeren heeft de beste kans van slagen als dit aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van de inburgeraar. De uitvoering van de Wet Inburgering is een wettelijke taak van gemeenten. Gemeenten hebben een beperkte beleidsvrijheid. In de verordening schetsen we de kaders die de basis vormen voor een samenhangende ondersteuning van inburgeringsplichtigen op de Brabantse Wal en deze is gebaseerd op een aanbevolen format van Divosa en de VNG. De beleidskaders geven daarnaast meer achtergrond en zijn meer toegespitst op de lokale situatie.
4. Middelen Alhoewel de verordening en beleidskaders niet direct leiden tot financiële gevolgen, doet de uitvoering van de nieuwe wet dat natuurlijk wel. Voor het uitvoeren en inkopen van de wettelijke taken onder de nieuwe wet Inburgering ontvangen gemeenten diverse budgetten. 4.7 Het in-is-uit principe voor de leerroutes Het budget voor leerroutes wordt via een specifieke uitkering (SPUK) uitgekeerd. Met de aanbesteding van de drie leerroutes heeft u in juni van dit jaar al ingestemd. Hierbij was het uitgangspunt 'in-is-uiť. De aanbesteding van de B1 - en de Zelfredzaamheidsroute (voor de Brabantse Wal) zijn zo goed als afgerond, binnen de door u gestelde kaders. De aanbesteding voor de derde leerroute (de onderwijsroute) loopt regionaal via de gemeente Breda en loopt eveneens op schema en binnen de door u gestelde kaders. 4.2 De uitvoeringskosten worden betaald via de algemene uitkering die via het Rijk worden uitgekeerd. De uitvoeringskosten die worden uitbetaald via de algemene uitkering. Hieronder vallen de overige verplichte onderdelen van de wet inburgering zoals in de verordening opgesomd. Een vergoeding van deze kosten krijgen we uitgekeerd via de algemene uitkering. Voor Steenbergen staat dit bedrag in 2022 vastgesteld op: C 84.575,00. Hiermee worden de kosten van de inzet vanuit gemeenten en ISD gedekt.
Dit is echter geen onderdeel van dit collegevoorstel, maar wordt voor eind dit jaar nog in een uitvoeringsplan ter besluitvorming aan u voorgelegd. De reden hiervoor is de koninklijke route van de ISD, die zorgt voor een langere besluitvormingsprocedure. De kern van het uitvoeringsplan is om de regie over de uitvoering van de nieuwe wet bij de ISD te beleggen, met een overzicht van benodigde inzet en financiën. Ook hierbij wordt ook het in-is-uit principe toegepast, waarbij de uitvoeringskosten de uitkering vanuit het Rijk niet kunnen overschrijden.
5. Duurzaamheid Door het Rijk is besloten het huidige stelsel van inburgering in de Nederlandse samenleving te herzien opdat inburgeringsplichtigen, de gemeenten en de rijksoverheid optimaal in positie worden gebracht met als doel dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren op het voor hen hoogst haalbare niveau en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen, bij voorkeur door middel van betaald werk. Met als effect een duurzame uitstroom uit de bijstandsuitkering. 3
6. Risico's Gezien het feit dat de wet inburgering een wettelijke taak betreft die volgens het in-is-uit principe werkt liggen de risico's op alle gebieden laag. 7. Communicatie/Aanpak Wanneer uw gemeenteraad instemt met de verordening en de beleidskaders inburgering, is er nog een officiële bekendmaking nodig voor de inwerkingtreding. Deze bekendmaking gebeurt door het plaatsen van de volledige tekst van het besluit mét de eventuele bijlagen in het gemeenteblad.
8. Voorstel Wij stellen uw raad voor om de 'Verordening Inburgering Steenbergen 2022' en de 'Beleidskaders Inburgering Brabantse Wal 2022' vast te stellen.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen, de secretaris^"" . ~ .. .^ de burgamee
4