Raadsvoorstel Regiovisie Jeugd RD2500282.pdf
Tekst van het document
mi mui i iniiinii RD2500282
Raadsvergadering
Agendanummer:
Onderwerp: Regiovisie Jeugd WBW 2026-2030
Steenbergen; 16 december 2025
Aan de raad, 1. Inleiding Sinds 2015 werken de negen gemeenten in de jeugdhulpregio West-Brabant West samen op het gebied van jeugdhulp. Deze samenwerking heeft geleid tot een stevig regionaal jeugdstelsel waarin nabijheid, samenwerking en kwaliteit centraal staan. Met de nieuwe regiovisie 2026-2030 bouwen de gemeenten voort op de koers van de vorige visie en leggen zij de gezamenlijke ambities voor de komende járen vast. In deze nieuwe fase richten we ons op drie hoofdlijnen: 1.
Waarom we samenwerken: omdat geen enkele gemeente of partner het alleen kan - samen houden we het stelsel sterk, betaalbaar en mensgericht.
2.
Waaraan we samenwerken: het versterken van de sociale basis, het verbinden van onderwijs en jeugdhulp, het verbeteren van samenwerking en veiligheid.
3.
Hoe we samenwerken: vanuit vertrouwen, gelijkwaardigheid en met een stevig governancekader waarin de toekomstige Gemeenschappelijke Regelingjeugdzorg WestBrabant West (GR) de samenwerking structureel borgt.
De regiovisie is daarmee het strategische kader voor de verdere uitvoering van de Jeugdwet in WestBrabant West. Ze vormt de inhoudelijke basis voor de toekomstige GR en de meerjarige uitvoeringsagenda. De meerjarige uitvoeringsagenda wordt in het eerste kwartaal van 2027 ter besluitvorming aan de colleges aangeboden. 2. Achtergrond De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 vervangt de vorige visie uit 2022-2025. De regiovisie beschrijft hoe we als negen gemeenten, samen met jeugdigen en ouders, onze partners in onderwijs, zorg, veiligheid en de sociale basis, werken aan een sterk, eenvoudig en mensgericht jeugdhulpstelsel. We blijven inzetten op normaliseren, preventie en samenwerking dichtbij gezinnen, zodat kinderen en jongeren zoveel mogelijk gezond en veilig kunnen opgroeien in hun eigen omgeving. De maatschappelijke en financiële druk op de jeugdzorg blijft groot. Om de zorg voor onze jeugd toekomstbestendig te houden, is het nodig koersvast te blijven én door te ontwikkelen. De regiovisie
RD2500282
2026-2030 'Handel alsof het je eigen kind is' vormt hiervoor het gezamenlijke kompas. De visie bouwt voort op de waarden die de regio eerder heeft vastgesteld en scherpt deze aan voor de komende járen. 3. Overwegingen 4.1. Wettelijke verplichting en kader voor regionale samenwerking Het vaststellen van een regiovisie is vanaf 1 januari 2026 een wettelijke verplichting vanuit de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en de Hervormingsagenda Jeugd. Met deze regiovisie sluiten de gemeenten in WBW aan bij de landelijke kaders voor het jeugdstelsel: »
de Jeugdwet maakt gemeenten verantwoordelijk voor een goed functionerend stelsel en voor passende, tijdige en toegankelijke hulp
»
de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht regio's tot één gezamenlijke regiovisie, een Gemeenschappelijke Regeling en regionale sturing op de beschikbaarheid van specialistische jeugdzorg
«
de Hervormingsagenda Jeugd geeft richting aan normaliseren, preventie, eenvoud en betere samenwerking, waarbij de bijbehorende eisen van de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) zorgen voor duidelijke normen voor governance, indicatoren, PDCA-sturing en een meerjarig financieel kader.
«
De regiovisie sluit daarnaast aan bij het Richtinggevend Kader voor toegang, lokale teams en integrale dienstverlening (VNG, 2024), dat gemeenten handvatten geeft voor het versterken van de basis en de samenwerking rond kinderen en gezinnen.
»
Daarnaast sluit de visie aan bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat inzet op één netwerk rondom het gezin en een samenhangende veiligheidsaanpak
»
Ook sluit het aan bij de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die gemeenten verplicht tot professioneel en voorspelbaar opdrachtgeverschap.
De regiovisie ondersteunt deze samenwerking door gezamenlijke uitgangspunten en duidelijke afstemming in de regio. De concrete uitwerking van alle wettelijke verplichtingen - waaronder indicatoren, monitoring, PDCA en de inrichting van regionale sturing - wordt opgenomen in de meerjarenuitvoeringsagenda. Daarmee voldoet de regio aan de eisen uit de AMvB, de Hervormingsagenda Jeugd en de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. 4.2. Aandacht voor betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit Het nieuwe kompas helpt om de balans te bewaren tussen wat lokaal nodig is en wat regionaal georganiseerd wordt. Door samen keuzes te maken over preventie, inkoop en inzet van specialistische jeugdhulp, wordt de druk op het systeem verminderd en de kwaliteit van zorg beter geborgd. 4.3. Versterking van de sociale basis en de lokale teams De regiovisie legt nadruk op preventie en vroegsignalering via de Stevige Lokale Teams (SLT) en samenwerking met onderwijs en partners in de sociale basis. Daarmee komt passende hulp dichterbij gezinnen en kan zwaardere zorg worden voorkomen. 4. Middelen De vaststelling van de Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 heeft geen directe financiële consequenties. De regiovisie is een richtinggevend document dat de gezamenlijke koers van de negen gemeenten vastlegt. 2
RD2500282
Eventuele uitvoeringskosten worden via reguliere begrotingsmomenten ingebracht en afgestemd binnen de samenwerking van de jeugdhulpregio West-Brabant West. De regiovisie vormt tevens de inhoudelijke basis voor de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WBW. De financiële inbedding van die regeling - inclusief verdeling van middelen, taken en verantwoordelijkheden wordt afzonderlijk aan de colleges en raden ter besluitvorming voorgelegd. 5. Duurzaamheid De regiovisie fungeert tevens als inhoudelijke duurzame onderlegger voor de toekomstige Gemeenschappelijke Regelingjeugdregio West-Brabant West. De GR verwijst naar deze visie als basis voor gezamenlijke besluitvorming, sturing en verantwoording. 6. Risico's 7.1. Breed en ambitieus kader De regiovisie 2026-2030 omvat verschillende thema's en opgaven. Dat bevordert de integraliteit, maar brengt ook het risico met zich mee dat de focus verwatert. Niet alle onderdelen zijn even snel uitvoerbaar of even zwaar voor elke gemeente. Daardoor kan het uitdagend zijn om prioriteiten te stellen, resultaten te meten en bestuurlijk zichtbaar te maken wat de visie concreet oplevert binnen de looptijd. 7.2. Financiële druk en onzekerheid Hoewel de regiovisie inzet op betaalbaarheid en een duurzaam stelsel, blijven de structurele financiële tekorten in de jeugdhulp een belangrijk aandachtspunt.
De kosten van specialistische zorg stijgen, terwijl de middelen beperkt blijven. De visie zelf lost dit niet op, maar biedt wel een kader om gezamenlijk te sturen op doelmatigheid en preventie. Er blijft echter spanning bestaan tussen de gewenste kwaliteit van zorg en de financiële ruimte die gemeenten hebben. 7.3. Niet tijdige vaststelling brengt risico's met zich mee voor de robuustheid van de regio De regiovisie moet tijdig worden vastgesteld om te voldoen aan de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Vertraging van besluitvorming en risico op niet-tijdige vaststelling van de Regiovisie, met gevolgen voor het traject rondom de GRJeugd en de robuustheid van de regio vanuit het perspectief van het Rijk. 7. Communicatie/Aanpak Na vaststelling wordt de regiovisie gepubliceerd op de gemeentelijke website en gedeeld via de communicatiekanalen van de regio West-Brabant West. Doel van de communicatie is om partners, inwoners en professionals te informeren over de nieuwe koers en samenwerking in de jeugdhulpregio. Na besluitvorming door het college en de gemeenteraad van Steenbergen en de overige colleges en raden binnen de regio West-Brabant West treedt de Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 in werking. In 2026 wordt een gezamenlijke meerjarenuitvoeringsagenda opgesteld waarin de regionale ontwikkelthema's uit de visie worden vertaald.
Over de voortgang wordt jaarlijks gerapporteerd via de bestuurstafel sociaal domein WBW en de gemeenteraad middels de reguliere P&C-cyclus. 8. Participatie Bij de totstandkoming van deze regiovisie is bewust gekozen voor een proces waarin de brede praktijk van jeugdhulp en onderwijs is betrokken. In de reeds bestaande Initiatiefgroep Jeugd werkten vertegenwoordigers uit het hele stelsel mee: aanbieders van laagcomplexe hulp, zowel grote als kleine aanbieders, alle hoogcomplexcombinaties, de pleegzorgaanbieder, de Gecertificeerde Instelling, een ervaringsdeskundige, de samenwerkingsverbanden Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs en partners uit de sociale basis. Ook is via regionale bijeenkomsten 3
RD2500282
meegedacht en meegewerkt aan de totstandkoming van de visie door de adviesraden sociaal domein en door de gemeenteraden, waarbij een afvaardiging uit alle negen gemeenten was vertegenwoordigd. Door tijdsdruk is participatie van ouders en jeugdigen in deze fase beperkt geweest. Het is de bedoeling om in de uitvoeringsfase structurele participatie te borgen via jeugden ouderdialoog, klantreizen en deelname aan Initiatiefgroep Jeugd. 9. Voorstel De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 vast te stellen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbe
4